Uitspraak uitgelegd
Groepsverbod Rheden te ruim: rechter beperkt gebied tot Velp en Rheden
De burgemeester legde een groepsverbod op voor de hele gemeente Rheden. De voorzieningenrechter beperkte het gebied op 29 oktober 2026 tot Velp, Rheden en het gebied ertussen. De overlast was daar vastgesteld, terwijl aanwijzingen voor verplaatsing naar andere dorpen ontbraken. Het groepsverbod zelf en de duur van drie maanden bleven voorlopig in stand.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBGEL:2026:8398
- Instantie
- Rechtbank Gelderland
- Uitspraakdatum
- 2026-10-29
- Publicatie bron
- 2026-11-06
In het kort
- De voorzieningenrechter acht de burgemeester bevoegd een groepsverbod op te leggen.
- Het besluit moet in bezwaar nader worden gemotiveerd over onder meer de vrees voor herhaling, belangenafweging en duur.
- Het groepsverbod wordt voorlopig beperkt tot Velp, Rheden en het gebied ertussen.
- Voor een verbod in de overige dorpen ontbreken aanwijzingen voor verplaatsing van de overlast.
- De burgemeester moet € 200 griffierecht en € 1.868 proceskosten vergoeden.
Waarom deze zaak belangrijk is
Deze voorlopige uitspraak maakt onderscheid tussen de bevoegdheid om een groepsverbod op te leggen en de noodzaak van het gekozen gebied. Een praktische voorkeur voor gemeentebreed politietoezicht onderbouwde in deze zaak de ruimere begrenzing niet. Voor de overige motiveringsgebreken achtte de rechter herstel in bezwaar wel aannemelijk.
Voorlopige voorziening tegen een groepsverbod
De voorzieningenrechter van Rechtbank Gelderland behandelde een verzoek om voorlopige voorziening tegen een groepsverbod dat de burgemeester van Rheden had opgelegd. De rechter oordeelde dat de burgemeester bevoegd was om het groepsverbod op te leggen, maar dat het geografische bereik te ruim was bepaald. Het verzoek werd deels toegewezen en het verbod werd beperkt tot de dorpen waar daadwerkelijk overlast plaatsvond.
Bronpassages bij deze uitleg
De burgemeester is bevoegd om een groepsverbod op te leggen.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening in zoverre toe en bepaalt dat het groepsverbod slechts betrekking heeft op de dorpen Velp en Rheden en het daartussen liggende gebied binnen de gemeente Rheden.
Achtergrond van de overlast en het opgelegde verbod
Verzoeker was sinds 2022 bij de politie bekend vanwege incidenten en overlastmeldingen. De burgemeester legde bij besluit van 8 september 2026 een groepsverbod op voor de duur van drie maanden. Het verbod hield in dat verzoeker zich niet zonder redelijk doel in een groep van meer dan drie personen mocht bevinden op openbare plaatsen in de gehele gemeente Rheden.
Bronpassages bij deze uitleg
Verzoeker, geboren op [geboortedag] 2009, is sinds 2022 in beeld bij de politie vanwege (kleine) incidenten en overlastmeldingen.
Het groepsverbod houdt in dat verzoeker zich niet zonder redelijk doel in een groep van meer dan 3 personen mag bevinden op de openbare weg en alle andere openbare gebouwen en inrichtingen.
Het groepsverbod geldt van 8 september 2026 tot en met 8 december 2026 in de gehele gemeente Rheden.
Wettelijke grondslag voor groepsverbod
De voorzieningenrechter beschrijft artikel 172a Gemeentewet als de grondslag voor een groepsverbod bij herhaalde verstoring van de openbare orde en ernstige vrees voor verdere verstoring. In het door de rechter weergegeven wettelijke kader kan een bevel voor maximaal drie maanden worden opgelegd en maximaal driemaal met telkens ten hoogste drie maanden worden verlengd. Deze zaak gaat over het aanvankelijk opgelegde verbod van 8 september tot en met 8 december 2026.
Bronpassages bij deze uitleg
bij ernstige vrees voor verdere verstoring van de openbare orde een bevel geven zich niet in een of meer bepaalde delen van de gemeente
Een dergelijk bevel geldt voor een door de burgemeester vast te stellen periode van ten hoogste drie maanden.
Motiveringsgebreken in het besluit
De voorzieningenrechter constateerde meerdere motiveringsgebreken in het besluit. De burgemeester had onvoldoende gemotiveerd waarom er sprake was van ernstige vrees voor verdere verstoring, hoe de belangen van verzoeker waren meegewogen, waarom de duur drie maanden bedroeg en waarom het verbod voor de gehele gemeente gold. Deze gebreken konden grotendeels in de bezwaarprocedure worden hersteld.
Bronpassages bij deze uitleg
Wel heeft de burgemeester in het bestreden besluit onvoldoende gemotiveerd waarom er sprake zou zijn van ernstige vrees voor verdere verstoring van de openbare orde. Het bestreden besluit kent dan ook een motiveringsgebrek.
Uit de bestuurlijke rapportage en het proces-verbaal van bevindingen blijkt dat verzoeker al een langere tijd overlast veroorzaakt. Zowel verzoeker als zijn ouders zijn hier door de politie op aangesproken, maar dit heeft het overlastgevende gedrag niet beëindigd.
Beperking van het geografische bereik
De rechter vond onvoldoende onderbouwd waarom het verbod de hele gemeente moest omvatten. De overlast was vastgesteld in Velp en bij het zwembad in Rheden; aanwijzingen voor verplaatsing naar andere dorpen ontbraken. Dat een gemeentebreed verbod voor de politie praktischer was, bood in deze zaak geen voldoende rechtvaardiging. Daarom beperkte de rechter het verbod tot Velp, Rheden en het daartussen liggende gebied. Dit oordeel sluit niet op voorhand uit dat een ruimer gebied bij andere, concreet onderbouwde omstandigheden wel te rechtvaardigen is.
Bronpassages bij deze uitleg
Als uitgangspunt geldt dat het opleggen van een groepsverbod niet verder mag strekken dan noodzakelijk is om de overlast tegen te gaan. Het mag in het licht van alle van belang zijnde feiten en omstandigheden niet onredelijk bezwarend zijn.
De overlastgevende gedragingen vonden slechts plaats in Velp en bij het zwembad in Rheden. Dat het voor de politie bij het houden van toezicht praktischer is als alle dorpen in het verbod worden opgenomen is niet relevant en ook overigens onvoldoende.
Omdat verzoeker alleen in Velp en Rheden overlast heeft gepleegd strekt een groepsverbod voor de gehele gemeente Rheden te ver.
Er zijn namelijk geen aanwijzingen dat verzoeker de overlast zal verplaatsen naar de andere dorpen in de gemeente.
Dictum en proceskosten
De voorzieningenrechter wees het verzoek om voorlopige voorziening toe voor zover het het geografische bereik betrof. Het groepsverbod geldt alleen nog voor Velp, Rheden en het gebied ertussen. De burgemeester werd veroordeeld in de proceskosten en moet het griffierecht vergoeden. Deze uitspraak heeft voorlopig karakter en bindt de rechtbank niet in een eventueel bodemgeding.
Bronpassages bij deze uitleg
- wijst het verzoek om voorlopige voorziening toe;
- bepaalt dat het groepsverbod slechts betrekking heeft op de dorpen Velp en Rheden en het daartussen liggende gebied binnen de gemeente Rheden;
- veroordeelt de burgemeester in de proceskosten van verzoeker tot een bedrag van € 1.868
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Er zijn geen vergelijkingszaken aangeleverd in de brondata. Deze bespreking beperkt zich daarom tot de afzonderlijke beoordeling van de hoofdzaak.
Reikwijdte en beperkingen
- Dit is een bestuursrechtelijke voorlopige voorziening tijdens bezwaar, geen eindbeslissing over het bezwaar. Het oordeel bindt de rechtbank niet in een eventueel bodemgeding.
- De bespreking beschrijft het in de uitspraak toegepaste kader; de wetsversie is niet afzonderlijk geverifieerd.
Uitspraken en wetsartikelen
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.