Uitspraak uitgelegd

Gezinshereniging met volwassen dochter: nieuw mvv-besluit nodig

Kan een moeder zich bij haar volwassen dochter in Nederland voegen als het jongvolwassenenbeleid niet van toepassing is? De rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam, erkent op 26 oktober 2026 in deze zaak wel beschermd gezinsleven. De minister heeft de afhankelijkheid en de gevolgen van hun vlucht onvoldoende in samenhang beoordeeld. Hij moet opnieuw beslissen en de belangen afwegen; de Afghaanse moeder krijgt met deze uitspraak nog geen mvv.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Uitspraakdatum
2026-10-26
Publicatie bron
2026-10-28

In het kort

  • Het besluit op bezwaar over de mvv wordt vernietigd: tussen moeder en volwassen dochter bestaat in deze omstandigheden beschermd gezinsleven.
  • Het jongvolwassenenbeleid is niet van toepassing omdat de dochter financieel zelfstandig is.
  • De minister had zorg, geldelijke steun, emotionele banden en de gedwongen vlucht in samenhang moeten beoordelen, zonder exclusieve afhankelijkheid te eisen.
  • Moeder en dochter hadden in bezwaar moeten worden gehoord; het bezwaar kon niet als kennelijk ongegrond worden afgedaan.
  • Binnen acht weken na verzending moet een nieuw besluit volgen met een belangenafweging. De rechtbank verleent niet zelf een mvv.

Waarom deze zaak belangrijk is

Deze zaak laat zien dat financiële zelfstandigheid van een volwassen dochter het jongvolwassenenbeleid kan uitsluiten, zonder daarmee bescherming van het gezinsleven met haar afhankelijke moeder uit te sluiten. Zorg, financiële steun, emotionele verbondenheid en de gevolgen van een gedwongen vlucht moeten in samenhang worden beoordeeld. Erkenning van beschermd gezinsleven betekent hier echter nog geen toelating: daarvoor moet de minister eerst een belangenafweging maken.

Moeder bleef na evacuatie van haar dochter alleen achter

De moeder vroeg een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) voor verblijf bij haar dochter in Nederland. Na de machtsovername van de Taliban vluchtten zij in augustus 2021 samen vanuit Afghanistan naar Iran. De dochter werd vervolgens door Nederland geëvacueerd, maar de moeder kon niet mee. Zij bleef alleen in Iran, terwijl moeder en dochter tot aan het vertrek van de dochter hadden samengewoond.

Bronpassages bij deze uitleg

om verlening van een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) met als doel: verblijf als familie- of gezinslid bij [referent] , dochter van eiseres (referente).

Op 21 augustus 2021 moesten eiseres en referente plotseling vanuit Afghanistan naar Iran vluchten als gevolg van de machtsovername van de Taliban.

Uiteindelijk is zij op 16 september 2021 vanuit Teheran, Iran door Nederland geëvacueerd. Het was echter niet mogelijk om eiseres mee te nemen. Eiseres bleef alleen achter in Iran, waar ze nog steeds alleen woont.

Niet in geschil is dat eiseres en referente met elkaar hebben samengewoond tot aan het vertrek van referente in september 2021 naar Nederland.

Financiële zelfstandigheid sluit het jongvolwassenenbeleid uit

De rechtbank volgt de minister waar het gaat om het jongvolwassenenbeleid. De dochter is daadwerkelijk financieel onafhankelijk en vormt feitelijk het gezinshoofd. Omdat aan alle voorwaarden van dat beleid moet zijn voldaan, is haar financiële zelfstandigheid al voldoende om het beleid niet toe te passen. De overige voorwaarden laat de rechtbank daarom onbesproken.

Bronpassages bij deze uitleg

Uit de individuele omstandigheden van eiseres en referente kan afgeleid worden dat referente daadwerkelijk financieel onafhankelijk is. Referente is in feite het gezinshoofd.

Alleen al hierom is niet aan de cumulatieve vereisten voor het jongvolwassenbeleid voldaan en behoeven de andere vereisten geen verdere bespreking.

Zorg en financiële steun tellen ook zonder exclusiviteit

De moeder heeft onderbouwde medische klachten, waaronder reuma en botontkalking. De rechtbank neemt medische en praktische afhankelijkheid aan, zonder te verlangen dat uitsluitend de dochter zorg kan bieden. De incidentele hulp van buren en kennissen is volgens de rechtbank geen duurzaam alternatief. Ook de financiële ondersteuning op afstand telt mee. Dat financiële afhankelijkheid op zichzelf onvoldoende is, maakt die steun nog niet irrelevant voor de totale beoordeling.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank is met eiseres van oordeel dat er tussen eiseres en referente een bepaalde mate van medische en praktische afhankelijkheid bestaat. Eiseres heeft verschillende medische aandoeningen (reuma, botontkalking) en heeft hiervoor documenten overlegd.

Er is wellicht geen sprake van exclusieve afhankelijkheid, maar dit mag ook niet vereist worden.

Deze incidentele ondersteuning van buren en kennissen is instabiel en kan naar het oordeel van de rechtbank niet worden gezien als een duurzaam alternatief.

Referente is haar moeder op afstand financieel blijven ondersteunen.

financiële afhankelijkheid op zichzelf niet voldoende is, betekent dit niet dat het in zijn geheel geen rol meer speelt bij de integrale en individuele beoordeling.

Vlucht en emotionele band moeten samen met de zorg worden gewogen

De minister had de sterke emotionele band onvoldoende herkenbaar meegenomen. Ook de gedwongen vlucht moest inhoudelijk meewegen: die werkte door in het samenwonen, de zorg, de financiële steun en de onderlinge verbondenheid. Deze elementen waren ten onrechte afzonderlijk beoordeeld. De rechtbank weegt ze wel samen en komt tot bijkomende afhankelijkheid die de gewone emotionele band overstijgt. Daarmee bestaat in deze zaak beschermd familie- en gezinsleven onder artikel 8 EVRM.

Bronpassages bij deze uitleg

Anders dan de minister is de rechtbank van oordeel dat deze sterke emotionele band een belangrijke persoonlijke omstandigheid is die integraal bij de beoordeling had moeten worden betrokken. Dit is nu onvoldoende kenbaar meegenomen.

Het feit dat eiseres en referente moesten vluchten uit Afghanistan naar Iran is geen eigen keuze geweest en heeft direct effect gehad op het samenwonen, de financiële afhankelijkheid, de medische en praktische afhankelijkheid en hun emotionele band.

In de besluitvorming zijn de elementen los van elkaar beoordeeld

Anders dan de minister is de rechtbank van oordeel dat, gelet op hetgeen hierboven is overwogen en alle feiten en omstandigheden in onderling verband en samenhang afgewogen, er sprake is van bijkomende elementen van afhankelijkheid die de gebruikelijke emotionele banden overstijgen.

van oordeel dat er in het geval van eiseres wel sprake is van beschermenswaardig familie- en gezinsleven in de zin van artikel 8 EVRM

Volle toets sluit aan bij eerdere Amsterdamse rechtspraak

Bij de vraag of gezinsleven bestaat toetst de rechtbank het standpunt van de minister volledig. Zij volgt daarmee de eerdere Amsterdamse uitspraak van 22 april 2025. Dit verschilt van het kader van de Afdeling bestuursrechtspraak van 27 maart 2024 voor de uitkomst van de weging: daarbij krijgt het bestuur beoordelingsruimte en toetst de rechter enigszins terughoudend. De vergelijking ziet hier alleen op die toetsingsintensiteit en toont geen nieuwe landelijke koerswijziging aan.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank toetst het standpunt van de minister of sprake is van dergelijke banden en dus of er beschermingswaardig familie- of gezinsleven is, vol.

De rechtbank verwijst voor een motivering van deze toetsingsmaatstaf naar de uitspraak van deze rechtbank en zittingsplaats van 22 april 2025.

De rechtbank ziet dit anders. Naar het oordeel van de rechtbank moet de nationale rechter het standpunt van de Minister over de vraag of er sprake is van beschermingswaardig familieleven – ook als het gaat om familieleven tussen volwassenen – vol toetsen.

202207185/1/V1.Datum uitspraak: 27 maart 2024

Bij de weging van de elementen heeft de staatssecretaris beoordelingsruimte. De uitkomst van de beoordeling of er bijkomende elementen van afhankelijkheid bestaan toetst de bestuursrechter daarom enigszins terughoudend.

Moeder en dochter hadden in bezwaar moeten worden gehoord

Een hoorzitting is normaal gesproken verplicht; overslaan wegens kennelijke ongegrondheid vergt een terughoudende beoordeling. Volgens de rechtbank hadden moeder en dochter voldoende gedaan om de gevraagde informatie aan te leveren. Omdat de beoordeling sterk afhing van hun persoonlijke omstandigheden, kon de minister niet aannemen dat horen niets zou veranderen. Hij had hen in bezwaar moeten horen.

Bronpassages bij deze uitleg

De wettelijke plicht om een vreemdeling in de bezwaarfase te horen volgt uit artikel 7:2 van de Awb. Van horen kan worden afgezien om een aantal redenen, die uitputtend zijn beschreven in artikel 7:3 van de Awb.

blijkt dat horen in bezwaar het uitgangspunt is en dat de minister terughoudend moet omgaan met uitzonderingen op de hoorplicht.

Gelet op de in de aanvraag en bezwaar overgelegde documenten en verklaringen, aangevuld met hetgeen referente hierover op zitting heeft verklaard, hebben eiseres en referente voldoende inspanningen verricht om de gevraagde informatie aan te leveren.

De minister kan dan ook niet worden gevolgd in zijn standpunt dat uit de beoordeling van het bezwaarschrift al volgt dat het bezwaar kennelijk ongegrond is en dat een hoorzitting niet tot een andere uitkomst zou kunnen leiden.

Gelet op het feit dat de beoordeling in sterke mate afhankelijk is van de omstandigheden van het geval is de rechtbank van oordeel dat de minister eiseres en referente hadden moeten horen.

Nieuw besluit binnen acht weken, nog geen mvv

De rechtbank vernietigt het besluit op bezwaar en draagt de minister op binnen acht weken na verzending opnieuw te beslissen. Daarbij moet hij nu uitgaan van beschermd gezinsleven en een belangenafweging maken. De rechtbank geeft daarvoor ten overvloede aandachtspunten mee: de moeder kan bij de dochter wonen en het arbeidsmarktperspectief van de dochter kan meewegen. Die aanwijzingen zijn geen toewijzing van de aanvraag. De rechtbank voorziet niet zelf in de zaak; een mvv is dus nog niet verleend.

Bronpassages bij deze uitleg

vernietigt het bestreden besluit;

draagt de minister op binnen acht weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen met inachtneming van deze uitspraak;

Omdat geoordeeld is dat sprake is van beschermenswaardig familie– en gezinsleven zal de minister in het nieuw te nemen besluit een belangenafweging dienen te maken.

Ten overvloede wil de rechtbank de minister enkele handvatten meegeven voor een te maken belangenafweging:

eiseres bij referente in Harderwijk kan wonen, waardoor ontbreken van huisvesting als onderdeel van het economisch belang niet kan worden tegengeworpen

Ook kan het potentieel van referente op de arbeidsmarkt worden meegenomen.

De rechtbank ziet geen aanleiding de rechtsgevolgen van het bestreden besluit in stand te laten, een bestuurlijke lus toe te passen of zelf in de zaak te voorzien.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

Op het punt van de toetsingsintensiteit bestaat spanning met het aangeleverde kader van de Afdeling bestuursrechtspraak. Daar wordt de uitkomst van de weging van afhankelijkheid enigszins terughoudend getoetst, terwijl de rechtbank hier volledig toetst. De rechtbank volgt daarmee wel de al in april 2025 verdedigde Amsterdamse benadering. Deze vergelijking betreft de toetsingsmaatstaf, niet de uitkomsten van de verschillende aanvragen. Zij toont geen nieuwe landelijke koerswijziging aan.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank toetst het standpunt van de minister of sprake is van dergelijke banden en dus of er beschermingswaardig familie- of gezinsleven is, vol.

De rechtbank verwijst voor een motivering van deze toetsingsmaatstaf naar de uitspraak van deze rechtbank en zittingsplaats van 22 april 2025.

De rechtbank ziet dit anders. Naar het oordeel van de rechtbank moet de nationale rechter het standpunt van de Minister over de vraag of er sprake is van beschermingswaardig familieleven – ook als het gaat om familieleven tussen volwassenen – vol toetsen.

Bij de weging van de elementen heeft de staatssecretaris beoordelingsruimte. De uitkomst van de beoordeling of er bijkomende elementen van afhankelijkheid bestaan toetst de bestuursrechter daarom enigszins terughoudend.

Reikwijdte en beperkingen

  • De uitspraak bevat geen definitieve beslissing tot toelating. Een later besluit van de minister of een uitspraak in hoger beroep is niet meegeleverd.
  • De vergelijking met eerdere rechtspraak is beperkt tot de aangeleverde uitspraken en is niet uitputtend.
  • De geldende versies van wetgeving en beleid zijn niet afzonderlijk onderzocht.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.