Uitspraak uitgelegd
ERA-franchise loopt door; schadevergoeding wegens schending informatieplicht
Een tekort aan informatie over het marketingfonds maakte de ERA-franchisecontracten niet tussentijds opzegbaar. In haar vonnis van 23 september 2026 oordeelt de Rechtbank Noord-Holland dat de betrokken makelaarskantoren hun bestaande overeenkomsten moeten blijven nakomen. Tegelijk moet ERA de marketingbijdragen over 2019–2024 toelichten en schade door schending van haar informatieplicht vergoeden. Hoe hoog die schade is, wordt in een afzonderlijke procedure bepaald.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBNHO:2026:13073
- Instantie
- Rechtbank Noord-Holland
- Uitspraakdatum
- 2026-09-23
- Publicatie bron
- 2026-10-08
In het kort
- De ERA-franchiseovereenkomsten eindigden niet per 31 december 2025. Per contract geldt de eigen einddatum; ontbinding mislukte doordat ERA niet in verzuim was geraakt.
- De afgesproken kickback van 2% bleef gelden en mocht worden verrekend. De resterende 6% van de bruto-omzet bleef verschuldigd; een volledige betalingsstop was niet toegestaan.
- ERA moet binnen een maand na het vonnis informatie geven over de marketingbijdragen over 2019–2024. De informatieplicht betreft niet de algemene franchisefee en omvat geen verdergaande rekening en verantwoording.
- ERA is veroordeeld tot vergoeding van schade door schending van de informatieplicht. Het schadebedrag wordt afzonderlijk vastgesteld; het marketingoverschot is niet automatisch als schade toegewezen.
Waarom deze zaak belangrijk is
Voor deze franchisenemers stonden contractuele gebondenheid en gebrekkige marketinginformatie naast elkaar. Zij moesten de lopende overeenkomsten blijven nakomen en de resterende vergoeding betalen, terwijl ERA alsnog informatie moest geven en aansprakelijk werd gehouden voor schade door het informatiegebrek. De informatieplicht gaf geen recht op een volledige financiële afrekening van de franchiserelatie.
Geen beëindiging per 31 december 2025
De makelaarskantoren konden hun samenwerking met ERA niet per 31 december 2025 beëindigen. Hun brief uit 2007 was volgens de rechtbank een voorstel om de looptijdregeling te wijzigen, niet om de samenwerking te beëindigen. ERA stemde met die wijziging niet in. Ook de toegestuurde overeenkomst uit 2009 kwam niet tot stand. De eerdere, per kantoor verschillende contracten bleven daarom gelden, inclusief verlenging met telkens vijf jaar bij uitblijven van tijdige opzegging. De brief van juni 2025 werkte wel als opzegging tegen de toepasselijke contractuele einddata, maar niet tegen 31 december 2025. Ook ERA kreeg geen gelijk over één gezamenlijke einddatum van 1 maart 2029. Tot de eigen einddatum moeten de overeenkomsten worden nagekomen. Ontbinding mislukte eveneens: ERA was niet in gebreke gesteld en niet in verzuim geraakt.
Bronpassages bij deze uitleg
Gelet op deze bewoordingen in de brief van [gedaagde 8] , komt de inhoud van de brief neer op - niet een opzegging maar - een gewenste wijziging van de voorwaarden van de franchiseovereenkomsten.
Uit het antwoord van ERA, waarin staat dat zij niet akkoord kan gaan met de voorwaarden van [gedaagde 8] (het schrappen van de bepaling over de looptijd), volgt dat over deze wijziging geen overeenstemming is bereikt.
Deze verplichting staat alleen opgenomen in artikel 3 lid 2 van de overeenkomst die ERA in 2009 aan [gedaagde 8] heeft toegestuurd. Zoals hiervoor is overwogen, is die overeenkomst nooit tot stand gekomen tussen partijen.
De rechtbank concludeert dat tussen ERA en de verschillende vennootschappen van [gedaagde 8] verschillende franchiseovereenkomsten van kracht zijn, met allemaal een looptijdbepaling op grond waarvan de looptijd stilzwijgend wordt verlengd voor de duur van vijf jaar behoudens tijdige opzegging.
De rechtbank concludeert dat [gedaagde 8] met de brief van 26 juni 2025 de verschillende overeenkomsten heeft opgezegd per einddatum volgend uit de toepasselijke franchiseovereenkomsten.
Tot die tijd is [gedaagde 8] gehouden deze overeenkomsten na te komen.
Uitgaande van bovenstaande einddata zal de rechtbank de vorderingen voor recht te verklaren dat de franchiseovereenkomsten per 1 maart 2029 (conventie onder I) en 31 december 2025 (reconventie onder 1) zijn geëindigd, afwijzen.
Zoals ERA terecht heeft aangevoerd, ontbreekt een ingebrekestelling en is ERA niet in verzuim komen te verkeren.
De kickback van 2% blijft gelden
Naast de franchisecontracten gold een afspraak over terugbetaling van 2% van de bruto-omzet: de kickback. Of deze afspraak een korting of een investering in pilots was, liet de rechtbank open. Zelfs uitgaande van een investeringsafspraak had ERA onvoldoende onderbouwd dat de franchisenemers hun pilotverplichtingen niet nakwamen. Ook een ingebrekestelling ontbrak. ERA kon de afspraak daarom niet ontbinden en kreeg de betaalde kickbacks niet terug. De afspraak gold bovendien voor onbepaalde tijd, zonder overeengekomen opzeggingsregeling. Een duidelijke opzegging met een redelijke termijn ontbrak. De poging om de regeling met terugwerkende kracht te beëindigen had geen effect.
Bronpassages bij deze uitleg
Daarmee kreeg zij dus een terugbetaling van 2% van de bruto omzet.
De rechtbank overweegt dat voor de beoordeling van de vorderingen het doel van de overeengekomen terugbetaling in het midden kan blijven.
acht de rechtbank de stelling dat [gedaagden] tekortgeschoten zijn in de nakoming door geheel geen pilotwerkzaamheden te verrichten onvoldoende onderbouwd
Van enige ingebrekestelling ten aanzien van de door ERA gestelde tekortkoming is ook niet gebleken. ERA kon de overeenkomst daarom niet ontbinden.
De vordering van ERA in conventie onder VIII tot terugbetaling van de (totale) kick back fee die zij aan [gedaagden] heeft betaald, zal de rechtbank daarom afwijzen.
Hiervoor is van belang dat de overeenkomst moet worden gekwalificeerd als een overeenkomst voor onbepaalde tijd, waarbij partijen geen afspraken hebben gemaakt over opzegmogelijkheden.
In het dossier bevindt zich geen eenduidige opzegging door ERA waarbij zij een redelijke opzegtermijn in acht heeft genomen.
Aan de mededeling van ERA aan [gedaagden] in januari 2025 dat de afspraak over de kick back fee met terugwerkende kracht ten einde komt, komt in elk geval geen rechtsgevolgen toe.
Na verrekening blijft 6% van de bruto-omzet verschuldigd
De kickback mocht op de maandelijkse vergoeding worden ingehouden. De rechtbank zag daarin een latere uitvoeringsafspraak waarmee ERA stilzwijgend had ingestemd. Die afspraak ging vóór een eventueel ouder verrekenverbod. Van de contractuele vergoeding van in totaal 8% bleef daardoor 6% van de bruto-omzet te betalen. Een verdere betalingsstop of verrekening met de gestelde schadeclaim stond de rechtbank niet toe: die claim was onvoldoende onderbouwd en opschorting en verrekening waren contractueel uitgesloten. De vanaf november 2025 onbetaald gelaten vergoedingen werden daarom gedeeltelijk toegewezen, vermeerderd met 21% btw en wettelijke handelsrente.
Bronpassages bij deze uitleg
Deze verrekening wordt dan ook geacht te zijn gedaan met (stilzwijgende) instemming van ERA.
Voor zover de (eerder overeengekomen) toepasselijke franchiseovereenkomst(en) een contractueel verbod tot verrekening bevat(ten), staat dat daaraan niet in de weg omdat deze afspraak over verrekenen later tot stand is gekomen en ERA daarmee heeft ingestemd.
De conclusie van het voorgaande is dat [gedaagden] recht hebben op een kick back fee ter hoogte van 2% van de bruto omzet en deze kick back fee mogen verrekenen met de maandelijks aan ERA te betalen vergoeding van in totaal 8% van de bruto omzet.
De rechtbank is van oordeel dat [gedaagde 8] geen recht heeft om de (resterende) betalingsverplichting van haar periodieke vergoeding aan ERA op te schorten of te verrekenen.
[gedaagden] hebben onvoldoende onderbouwd toegelicht waar de tekortkomingen van ERA uit hebben bestaan en dat [gedaagde 8] daadwerkelijk schade van deze omvang heeft geleden. Bovendien heeft ERA onweersproken aangevoerd dat opschorting en verrekening contractueel is uitgesloten.
De rechtbank zal daarom de conventionele vordering V van ERA tot betaling van de periodieke vergoeding per vennootschap deels toewijzen, voor zover het 6% van de bruto omzet betreft vanaf november 2025.
veroordeelt [gedaagde 1] B.V. tot betaling van € 12.864,53, te vermeerderen met 21% btw en de wettelijke handelsrente zoals overwogen in 4.36,
Informatieplicht betreft marketing, niet de volledige franchisevergoeding
Artikel 7:916 lid 2 BW verplicht de franchisegever jaarlijks uit te leggen in hoeverre doelgebonden bijdragen de daarmee beoogde kosten of investeringen dekken. Die plicht geeft geen algemeen recht op inzicht in de hele franchisevergoeding. In deze zaak viel de marketingbijdrage van 2% er wel onder, maar de algemene franchisefee van 6% niet. Ook de verdergaande eis om rekening en verantwoording af te leggen wees de rechtbank af. Het toegewezen recht betreft dus gerichte informatie over de dekking en besteding van de marketingbijdragen, niet een volledige financiële afrekening van de franchiserelatie.
Bronpassages bij deze uitleg
informeert de franchisegever de franchisenemer jaarlijks in hoeverre de opslagen of andere financiële bijdragen die de franchisenemer in het voorafgaande boekjaar conform de eis van de franchisegever heeft gedaan, de kosten of investeringen dekken die de franchisegever met deze bijdragen beoogt.
Het gaat om specifiek voor een bepaald doel verlangde bijdragen om kosten te dekken of investeringen te doen, zoals bijvoorbeeld voor marketing.
Zoals volgt uit bovenstaande overweging, heeft ERA terecht aangevoerd dat deze informatieplicht niet ziet op de franchise fee van 6% van de bruto omzet. ERA is wel gehouden om [gedaagden] te informeren over de besteding van de marketingbijdrage van 2% van de bruto omzet.
Het tweede deel van de vordering, het afleggen van rekening en verantwoording, zal de rechtbank afwijzen
ERA moet marketingbijdragen over 2019–2024 toelichten
Een globale terugblik op marketing tijdens de jaarlijkse bijeenkomst was onvoldoende. ERA deelde de marketingfondsverslagen niet met haar franchisenemers en maakte onvoldoende duidelijk welke kosten door hun bijdragen werden gedekt. Ook voor het overschot van ongeveer € 120.000 in het verslag over 2025 ontbrak een voldoende duidelijk bestedingsdoel. ERA moet binnen een maand na het vonnis gespecificeerde informatie geven over de marketingbijdragen over 2019 tot en met 2024. Vanaf 2021 baseert de rechtbank die plicht op de Wet franchise. Voor de eerdere jaren 2019 en 2020 volgt de verplichting volgens de rechtbank uit de redelijkheid en billijkheid tussen contractspartijen.
Bronpassages bij deze uitleg
ERA heeft onvoldoende onderbouwd dat uit de toelichting die zij geeft op de jaarlijkse kick-off bijeenkomst voor de franchisenemers duidelijk wordt in hoeverre de marketing fee van de franchisenemers de marketingkosten van ERA dekt en welke uitgaven zij beoogt of heeft beoogd.
Daarbij staat vast dat ERA de marketingfondsverslagen niet met haar franchisenemers deelt.
Uit het marketingfondsverslag van 2025 volgt ook niet wat het bestedingsdoel van ERA is voor het overschot van circa € 120.000,00 en ook anderszins heeft zij dit niet aan [gedaagde 8] kenbaar gemaakt.
veroordeelt ERA om binnen een maand na dagtekening van dit vonnis de informatieplicht op grond van artikel 7:916 lid 2 BW na te komen
door over de jaren 2019 tot en met 2024 gespecificeerd aan te geven in hoeverre de bijdragen van de franchisenemers voor het marketingfonds de kosten en investeringen dekken die ERA met deze bijdragen heeft beoogd,
Voor de periode vanaf 2021 – met de inwerkintreding van de Wet Franchise – heeft ERA deze verplichting op grond van artikel 7:916 lid 2 BW.
Daaruit volgt dat de redelijkheid en billijkheid ook meebrengt dat de franchisegever de franchisenemer moet informeren over de besteding van doorbelaste kosten. Daarom is ERA ook over de periode van 2019 tot 2021 gehouden informatie te verschaffen over de besteding van de marketingbijdrage.
Wel schadevergoeding, maar nog geen vast bedrag
De geschonden informatieplicht leidde tot een veroordeling tot schadevergoeding, waarvan de omvang in een schadestaatprocedure moet worden vastgesteld. De rechtbank achtte de mogelijkheid van schade aannemelijk: mogelijk was een te hoge bijdrage gevraagd, terwijl de franchisenemers door het informatiegebrek niet hadden kunnen terugvorderen wat zij mogelijk te veel hadden betaald. Daarmee staat nog geen concreet te veel betaald bedrag vast. Het genoemde marketingoverschot is dus niet als schadebedrag toegewezen. Alleen schade door de geschonden informatieplicht valt onder deze veroordeling. Andere aangevoerde grondslagen slaagden niet: voor contractuele tekortkomingen ontbrak verzuim, terwijl de verwijten over onvoldoende bijstand en schending van de zorgplicht onvoldoende waren onderbouwd.
Bronpassages bij deze uitleg
veroordeelt ERA tot vergoeding van door [gedaagde 8] geleden schade als gevolg van de schending van de informatieplicht zoals bedoeld in 7:916 lid 2 BW, nader op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet,
Ook is de rechtbank van oordeel dat voldaan is aan het tweede vereiste voor een verwijzing naar de schadestaat: de mogelijkheid van schade is aannemelijk.
ERA heeft mogelijk een te hoge fee in rekening heeft gebracht bij haar franchisenemers. Door het schenden van de informatieplicht zijn de franchisenemers hier niet van op de hoogte geraakt en hebben zij dit niet kunnen terugvorderen.
De rechtbank acht zich niet in staat de vordering dadelijk te begroten.
Voor zover [gedaagden] schadevergoeding vorderen als gevolg van een toerekenbare tekortkoming in de nakoming van de verplichtingen van de franchiseovereenkomst, geldt dat ERA niet in verzuim is komen te verkeren omdat zij niet in gebreke is gesteld.
De stelling van [gedaagden] dat ERA de zorgplicht heeft geschonden is niet onderbouwd, zodat die aansprakelijkheidsgrondslag niet komt vast te staan.
Zoals geoordeeld in 4.44 is onvoldoende onderbouwd dat ERA onvoldoende bijstand heeft verleend, zodat deze gestelde schending evenmin grondslag biedt voor een schadeveroordeling en verwijzing naar de schadestaat.
Oud arrest over kostprijs biedt beperkte achtergrond
De rechtbank verwijst voor haar redenering over doorbelaste kosten naar een arrest van het Gerechtshof Den Haag van 12 januari 2016. Het hof oordeelde toen dat de franchisenemer de contractuele kostprijs als werkelijke kosten mocht begrijpen. Bij structureel substantieel te hoge voorzieningen ontbrak voor het meerdere een rechtsgrond. In de ERA-zaak leidt de rechtbank uit de redelijkheid en billijkheid een informatieplicht over de besteding van doorbelaste kosten af. Dat is op dit beperkte punt verenigbaar met het eerdere arrest, maar de onderwerpen verschillen: uitleg van kostprijsafspraken tegenover informatie over marketingbijdragen. De vergelijking onderbouwt geen algemeen recht op inzicht in iedere franchisevergoeding.
Bronpassages bij deze uitleg
Gerechtshof Den Haag, 12 januari 2016 (ECLI:NL:GHDHA:2016:256)
Naar het oordeel van het hof heeft J&P in de gegeven omstandigheden het begrip kostprijs redelijkerwijs mogen opvatten als de werkelijke kosten die Olympia voor de bij haar in dienst zijnde uitzendkracht heeft moeten maken.
Dat brengt tevens mee dat indien de in rekening gebrachte voorzieningen structureel (substantieel) hoger zijn dan de werkelijke kostprijs, het meerdere, naar J&P terecht stelt, is betaald zonder dat daarvoor rechtsgrond bestond.
Daaruit volgt dat de redelijkheid en billijkheid ook meebrengt dat de franchisegever de franchisenemer moet informeren over de besteding van doorbelaste kosten.
Zoals volgt uit bovenstaande overweging, heeft ERA terecht aangevoerd dat deze informatieplicht niet ziet op de franchise fee van 6% van de bruto omzet.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
De rechtbank verwijst voor haar redenering over doorbelaste kosten naar het Haagse arrest uit 2016. Op dat beperkte punt zijn de uitspraken verenigbaar. Het hof beoordeelde toen de uitleg van kostprijsafspraken en structureel te hoge voorzieningen; de ERA-zaak betreft informatie over een doelgebonden marketingbijdrage. Het eerdere arrest beantwoordt niet zelf de vraag hoe de wettelijke informatieplicht uit de Wet franchise moet worden toegepast. Deze vergelijking met één aangeleverd arrest is geen uitputtend rechtspraakonderzoek en biedt geen basis voor een algemene lijnbreukclaim.
Bronpassages bij deze uitleg
Daaruit volgt dat de redelijkheid en billijkheid ook meebrengt dat de franchisegever de franchisenemer moet informeren over de besteding van doorbelaste kosten.
Gerechtshof Den Haag, 12 januari 2016 (ECLI:NL:GHDHA:2016:256)
Naar het oordeel van het hof heeft J&P in de gegeven omstandigheden het begrip kostprijs redelijkerwijs mogen opvatten als de werkelijke kosten die Olympia voor de bij haar in dienst zijnde uitzendkracht heeft moeten maken.
Dat brengt tevens mee dat indien de in rekening gebrachte voorzieningen structureel (substantieel) hoger zijn dan de werkelijke kostprijs, het meerdere, naar J&P terecht stelt, is betaald zonder dat daarvoor rechtsgrond bestond.
Reikwijdte en beperkingen
- Dit is een vonnis in eerste aanleg. Het stelt geen concreet schadebedrag vast; daarvoor is verwezen naar een afzonderlijke schadestaatprocedure.
- De vergelijking is beperkt tot één aangeleverd arrest uit 2016 over andere franchiseafspraken en geeft geen volledig beeld van de rechtspraak.
- De toepasselijke wetsversies zijn niet afzonderlijk onderzocht; deze bespreking volgt de toepassing door de rechtbank.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:RBNHO:2026:13073
- ECLI:NL:GHDHA:2016:256
- Artikel 916 BW
- Artikel 919 BW
- Artikel 248 BW
- Artikel 223 Rv
- Artikel 18 WvK
- Artikel 236 BW
- Artikel 89 BW
- Artikel 96 BW
- Artikel 911 BW
- Artikel 922 BW
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.