Uitspraak uitgelegd

ERA-franchise eindigt pas in 2029; informatieplicht geschonden

Klachten over ondersteuning en marketinguitgaven maakten in deze zaak geen einde aan de ERA-franchise. In haar vonnis van 23 september 2026 houdt de Rechtbank Noord-Holland de franchisenemer aan het contract tot 12 april 2029. Tegelijk moet ERA inzicht geven in de marketingbijdragen en schade vergoeden wegens schending van de informatieplicht. De omvang van die schade wordt in een afzonderlijke procedure vastgesteld.

Instantie
Rechtbank Noord-Holland
Uitspraakdatum
2026-09-23
Publicatie bron
2026-10-08

In het kort

  • De opzegging beëindigt de ERA-franchise niet eind 2025, maar op 12 april 2029. Ook ontbinding slaagt niet, omdat een ingebrekestelling ontbrak en ERA niet in verzuim was geraakt.
  • De franchisenemer mag de overeengekomen terugbetaling van 2% verrekenen met de contractuele vergoeding van 8%. De resterende 6% blijft verschuldigd; voor achterstanden is € 17.349,90 plus btw en handelsrente toegewezen.
  • ERA moet binnen één maand na het vonnis informatie geven over de besteding van de marketingbijdragen over 2019 tot en met 2024. Deze informatieplicht ziet niet op de algemene franchisefee van 6%.
  • ERA moet schade door de geschonden informatieplicht vergoeden. De omvang wordt bepaald in een afzonderlijke schadestaatprocedure; een vast schadebedrag is niet toegekend.
  • Het verwijt van onvoldoende commerciële en technische ondersteuning is afgewezen wegens onvoldoende concrete onderbouwing.

Waarom deze zaak belangrijk is

Voor deze franchisepartijen is het onderscheid tussen de algemene franchisefee, de doelgebonden marketingbijdrage en de afzonderlijke terugbetalingsafspraak doorslaggevend. Het recht op marketinginformatie en schadevergoeding laat de nakomingsplicht tot april 2029 intact; een volledige betalingsstop was niet toegestaan. De terugbetaling van 2% bleef wél verrekenbaar doordat ERA met die latere uitvoeringsafspraak had ingestemd.

Ook de v.o.f. is gebonden aan het contract uit 2009

De rechtbank houdt ook de v.o.f. aan de franchiseovereenkomst uit 2009. Uit het handelen en de verklaringen van partijen blijkt volgens haar dat een vennoot dit contract in de v.o.f. had ingebracht en dat de v.o.f. het daarna uitvoerde. Het ontbreken van schriftelijke toestemming maakte die inbreng hier niet ongeldig. Het contractuele toestemmingsbeding vormde volgens de rechtbank geen juridische belemmering voor de inbreng; ERA had de voortzetting bovendien steeds aanvaard.

Bronpassages bij deze uitleg

Uit het feitelijk handelen door [gedaagden] en de verklaringen van partijen volgt dat [bedrijf B.V.] / [gedaagde 2] B.V. de lopende franchiseovereenkomst uit 2009 heeft ingebracht in de v.o.f. [gedaagde 1] . [gedaagde 1] v.o.f. is vervolgens aan die overeenkomst uitvoering gaan geven.

Schriftelijke toestemming van ERA voor inbreng in de v.o.f. [gedaagde 1] ontbreekt weliswaar, maar dit brengt hoogstens een schending van de overeenkomst door [gedaagde 2] B.V. mee.

Deze contractuele bepaling werpt geen juridische barrière op voor de inbreng in de vennootschap.

ERA heeft altijd geaccepteerd dat de franchiseovereenkomst door [gedaagde 1] v.o.f. is voortgezet.

Opzegging werkt pas op 12 april 2029

Het contract wordt telkens met vijf jaar verlengd en kent geen tussentijdse opzegmogelijkheid. De opzegbrief van 26 juni 2025 beëindigt de overeenkomst daarom niet eind 2025, maar pas op 12 april 2029. Het verweer dat de looptijdbepaling onredelijk bezwarend was, wordt verworpen. Ook de subsidiaire ontbinding mislukt: een ingebrekestelling ontbrak en ERA was niet in verzuim geraakt. Dat nakoming onmogelijk was en een ingebrekestelling daarom achterwege kon blijven, was niet gesteld of gebleken.

Bronpassages bij deze uitleg

De franchiseovereenkomst uit 2009 bevat de bepaling dat de overeenkomst telkens wordt verlengd voor een periode van vijf jaar en bevat geen bepalingen voor een tussentijdse opzegging.

verklaart voor recht dat de franchiseovereenkomst door de opzegging per brief van 26 juni 2025 door [gedaagden] is beëindigd per 12 april 2029,

Het verweer van [gedaagden] dat de bepaling over de looptijd onredelijk bezwarend is en daarom vernietigbaar, slaagt niet.

Zoals ERA terecht heeft aangevoerd, ontbreekt een ingebrekestelling en is ERA niet in verzuim komen te verkeren.

Dat sprake is van een situatie dat nakoming blijvend of tijdelijk onmogelijk is, en daarom voor het verzuim geen ingebrekestelling vereist is, is niet gesteld en ook niet gebleken.

De terugbetaling van 2% blijft gelden en mag worden verrekend

De franchisenemer profiteert wel van de aanvullende kickbackafspraak: een terugbetaling van 2% van de bruto-omzet. Doordat ERA negen jaar zonder bezwaar de betreffende facturen betaalde, mocht de franchisenemer erop vertrouwen dat die afspraak ook voor haar gold. Deze afspraak voor onbepaalde tijd was niet rechtsgeldig beëindigd; een duidelijke opzegging met een redelijke termijn ontbrak. De terugbetaling mocht bovendien worden verrekend met de contractuele vergoeding van 8%. ERA had volgens de rechtbank later met die uitvoeringswijze ingestemd. Die latere afspraak ging hier vóór het oorspronkelijke verrekenverbod, zodat netto 6% moest worden afgedragen.

Bronpassages bij deze uitleg

Zonder protest heeft ERA deze facturen negen jaar lang volledig voldaan. Uit deze gedragingen heeft [gedaagde 1] gerechtvaardigd mogen afleiden dat de afspraak ook voor haar geldt.

Hiervoor is van belang dat de overeenkomst moet worden gekwalificeerd als een overeenkomst voor onbepaalde tijd, waarbij partijen geen afspraken hebben gemaakt over opzegmogelijkheden.

In het dossier bevindt zich geen eenduidige opzegging door ERA waarbij zij een redelijke opzegtermijn in acht heeft genomen.

Het met [gedaagde 1] contractueel overeengekomen verbod tot verrekening staat daaraan niet in de weg staat omdat deze afspraak over verrekenen later tot stand is gekomen er ERA daarmee heeft ingestemd.

De conclusie van het voorgaande is dat [gedaagde 1] recht heeft op een kick back fee ter hoogte van 2% van de bruto omzet en deze kick back fee mag verrekenen met de maandelijks te betalen vergoeding van in totaal 8% van de bruto omzet.

Geen volledige betalingsstop; formuleverplichtingen blijven bestaan

De toegestane verrekening van 2% rechtvaardigde geen volledige betalingsstop: voor de resterende 6% bleef het verbod op opschorting en verrekening gelden. De v.o.f. en haar vennoten moeten hoofdelijk € 17.349,90 aan achterstallige vergoedingen betalen, vermeerderd met 21% btw en wettelijke handelsrente. Ook de formuleverplichtingen lopen door. Zo is gebruik van het ERA Marketing Systeem verplicht en moet onder meer het ERA-logo aan de eigen handelsnaam worden toegevoegd. Voor de voorgeschreven naam- en logo-uitingen geldt een veroordeling tot nakoming binnen tien dagen na betekening, met een dwangsom van € 500 per dag tot maximaal € 50.000.

Bronpassages bij deze uitleg

In artikel 3.1. van de Algemene ERA-franchisebepalingen is opschorting en verrekening namelijk contractueel uitgesloten. [gedaagde 1] is dus nog wel gehouden 6% van de bruto-omzet als periodieke vergoeding te voldoen.

Ten aanzien van alle vorderingen geldt dat deze ook zullen worden toegewezen met betrekking tot [gedaagde 2] B.V. en [gedaagde 3] B.V., omdat zij als vennoten hoofdelijk verbonden zijn voor verbintenissen van de v.o.f. [gedaagde 1] .

veroordeelt [gedaagden] hoofdelijk tot betaling van € 17.349,90, te vermeerderen met 21% btw en de wettelijke handelsrente zoals overwogen in 4.30,

verklaart voor recht dat [gedaagden] verplicht zijn artikel 1 van de franchiseovereenkomst na te komen door het gebruiken van het ERA Marketing Systeem,

veroordeelt [gedaagden] hoofdelijk om binnen tien dagen na betekening van dit vonnis artikel 3 lid 1 sub a t/m d van de franchiseovereenkomst na te komen door:

in het kader van de bedrijfsuitoefening van [gedaagde 1] aan haar eigen handelsnaam het ERA-logo toevoegen;

op straffe van een dwangsom van € 500,00 per dag met een maximum van € 50.000,00,

Informatieplicht ziet op marketingbijdragen, niet op de hele fee

De informatieplicht van artikel 7:916 lid 2 BW betreft volgens de rechtbank bijdragen die voor een specifiek doel worden gevraagd. Jaarlijks moet inzicht worden gegeven in hoeverre de bijdragen over het vorige boekjaar de beoogde kosten of investeringen dekken. De rechtbank onderscheidt daarom de algemene franchisefee van 6% van de marketingbijdrage van 2%. Alleen die laatste valt hier onder deze informatieplicht. De afzonderlijke eis om rekening en verantwoording af te leggen wordt afgewezen. ERA moet dus gerichte informatie over de marketingbijdrage geven, maar hoeft op deze grond niet alle ontvangen fees financieel te verantwoorden.

Bronpassages bij deze uitleg

jaarlijks in hoeverre de opslagen of andere financiële bijdragen die de franchisenemer in het voorafgaande boekjaar conform de eis van de franchisegever heeft gedaan, de kosten of investeringen dekken die de franchisegever met deze bijdragen beoogt.

Het gaat om specifiek voor een bepaald doel verlangde bijdragen om kosten te dekken of investeringen te doen, zoals bijvoorbeeld voor marketing.

Zoals volgt uit bovenstaande overweging, heeft ERA terecht aangevoerd dat deze informatieplicht niet ziet op de franchise fee van 6% van de bruto omzet.

ERA is wel gehouden om [gedaagden] te informeren over de besteding van de marketingbijdrage van 2% van de bruto omzet.

Het tweede deel van de vordering, het afleggen van rekening en verantwoording, zal de rechtbank afwijzen

ERA moet alsnog informatie geven over 2019 tot en met 2024

Een globale toelichting tijdens de jaarlijkse kick-off vond de rechtbank onvoldoende. ERA deelde de marketingfondsverslagen niet, terwijl het bestedingsdoel van een overschot van circa € 120.000 in het verslag over 2025 onvoldoende duidelijk was gemaakt. Het dictum verplicht ERA om binnen één maand na het vonnis gespecificeerd te informeren over de dekking van de beoogde kosten en investeringen door de marketingbijdragen over 2019 tot en met 2024. Vanaf 2021 berust die plicht op de Wet franchise. Voor 2019 en 2020 leidt de rechtbank haar af uit de redelijkheid en billijkheid tussen contractspartijen.

Bronpassages bij deze uitleg

ERA heeft onvoldoende onderbouwd dat uit de toelichting die zij geeft op de jaarlijkse kick-off bijeenkomst voor de franchisenemers duidelijk wordt in hoeverre de marketing fee van de franchisenemers de marketingkosten van ERA dekt en welke uitgaven zij beoogt of heeft beoogd.

Het marketingfondsverslag deelt zij niet met haar franchisenemers.

Uit het marketingfondsverslag van 2025 volgt ook niet wat het bestedingsdoel van ERA is voor het overschot van circa € 120.000,00 en ook anderszins is dit niet aan [gedaagden] kenbaar gemaakt.

veroordeelt ERA om binnen een maand na dagtekening van dit vonnis de informatieplicht op grond van artikel 7:916 lid 2 BW na te komen

door over de jaren 2019 t/m 2024 gespecificeerd aan te geven in hoeverre de bijdrage voor het marketingfonds de kosten en investeringen dekken die ERA met deze bijdragen heeft beoogd,

De aansprakelijkheidsgrondslag die slaagt is het niet nakomen door ERA van de informatieplicht uit hoofde van artikel 7:916 lid 2 BW voor de besteding van de marketingbijdrage (voor de periode vanaf 2021) of op grond van de redelijkeid en billijkheid (voor de periode vanaf 2019).

Schadevergoeding toegewezen, omvang pas in de schadestaat

De schadevordering slaagt alleen voor de geschonden informatieplicht. Voor verwijzing naar de schadestaat vond de rechtbank de mogelijkheid van schade voldoende aannemelijk, in elk geval voor 2025. ERA had mogelijk te hoge marketingbijdragen gevraagd en overschotten gehouden, zonder dat de franchisenemer daarvan wist en terugbetaling kon vragen. ERA wordt veroordeeld tot vergoeding van de daardoor geleden schade. De omvang moet in een afzonderlijke schadestaatprocedure worden vastgesteld. Het vonnis kent dus geen bepaald schadebedrag of automatische terugbetaling van alle marketingbijdragen toe.

Bronpassages bij deze uitleg

Ook is de rechtbank van oordeel dat voldaan is aan het tweede vereiste voor een verwijzing naar de schadestaat: de mogelijkheid van schade is aannemelijk.

ERA heeft daarom mogelijk een te hoge fee in rekening gebracht bij haar franchisenemers. Door het schenden van de informatieplicht zijn de franchisenemers hier niet van op de hoogte geraakt en hebben zij dit niet kunnen terugvorderen.

Het is daarom voldoende aannemelijk dat [gedaagde 1] – in elk geval voor 2025 – schade heeft geleden doordat ERA mogelijk ten onrechte overschotten van de marketingbijdragen van franchisenemers onder zich heeft gehouden.

De rechtbank acht zich niet in staat de vordering dadelijk te begroten.

veroordeelt ERA tot vergoeding van door [gedaagden] geleden schade als gevolg van de schending van de informatieplicht over de besteding van de bijdrage voor het marketingfonds, zoals bedoeld in artikel 7:916 lid 2 BW, nader op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet,

Onvoldoende ondersteuning is niet vastgesteld

De informatieplicht staat naast de bijstandsplicht van artikel 7:919 BW. Welke commerciële en technische ondersteuning een franchisenemer redelijkerwijs mag verwachten, hangt mede af van de aard en strekking van de formule. Het verwijt dat ERA hierin was tekortgeschoten, is hier onvoldoende onderbouwd. Tegenover ERA's gemotiveerde betwisting had de franchisenemer concreet moeten maken welke bijstand ontbrak; algemene verwijzingen naar brieven en e-mails volstonden niet. Daarom volgt op deze grond ook geen schadevergoeding.

Bronpassages bij deze uitleg

Op grond van artikel 7:919 BW is de franchisegever verplicht de franchisenemer de bijstand alsmede de commerciële en technische ondersteuning te verlenen die redelijkerwijs en in relatie tot de aard en de strekking van de franchiseformule verwacht mag worden

In het licht van deze betwisting, lag het op de weg van [gedaagden] hun stelling dat ERA aan [gedaagde 1] geen bijstand heeft verleend te concretiseren, maar zij hebben dit nagelaten.

[gedaagden] hebben geen concrete stellingen aan hun vordering ten grondslag gelegd maar slechts in zijn algemeenheid verwezen naar brieven en e-mails van [gedaagde 3] en de advocaat van [gedaagden] Dat is onvoldoende.

Zoals geoordeeld in 4.38 hebben [gedaagden] onvoldoende onderbouwd dat ERA onvoldoende bijstand heeft verleend aan [gedaagde 1] , zodat deze gestelde schending van de franchiseovereenkomst evenmin grondslag biedt voor een schadeveroordeling en verwijzing naar de schadestaat.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

Op het beperkte punt van doorbelaste kosten sluiten de uitspraken op elkaar aan. Het Gerechtshof Den Haag stelde in 2016 een tekortkoming vast wegens structureel te hoge kostprijsvoorzieningen. De rechtbank verwijst naar dat arrest en leidt voor de periode vóór 2021 uit redelijkheid en billijkheid een informatieplicht over doorbelaste marketingkosten af. De bijdragen en juridische grondslagen verschillen. Het oudere arrest beslist niet over de latere wettelijke informatieplicht of de opzegging van het ERA-contract. De vergelijking omvat uitsluitend deze twee uitspraken.

Bronpassages bij deze uitleg

Gerechtshof Den Haag, 12 januari 2016 (ECLI:NL:GHDHA:2016:256)

Daaruit volgt dat de redelijkheid en billijkheid ook meebrengt dat de franchisegever de franchisenemer moet informeren over de besteding van doorbelaste kosten.

De aansprakelijkheidsgrondslag die slaagt is het niet nakomen door ERA van de informatieplicht uit hoofde van artikel 7:916 lid 2 BW voor de besteding van de marketingbijdrage (voor de periode vanaf 2021) of op grond van de redelijkeid en billijkheid (voor de periode vanaf 2019).

Uit het rapport van KPMG blijkt dat Olympia in de periode 2009-2012 jaarlijks structureel te hoge voorzieningen voor genoemde kostprijselementen bij J&P in rekening heeft gebracht, zonder deze in een volgend jaar bij te stellen.

Naar het oordeel van het hof heeft Olympia aldus (in ieder geval) in de periode 2009-2012 geen reële voorzieningen voor bepaalde kostprijselementen getroffen en is zij in zoverre tekortgeschoten in de nakoming van haar contractuele verplichtingen jegens J&P.

Reikwijdte en beperkingen

  • Dit is een vonnis in eerste aanleg over deze franchiseovereenkomst en de aanvullende afspraken tussen deze partijen. Daaruit volgt geen algemene opzegregel voor alle franchisecontracten.
  • Het vonnis stelt geen schadebedrag vast. De rechtbank verwijst de vaststelling van de schadeomvang naar een afzonderlijke schadestaatprocedure.
  • De vergelijking is beperkt tot het aangeleverde arrest uit 2016 en betreft doorbelaste kosten. Er is geen uitputtend jurisprudentieonderzoek verricht.
  • De bespreking volgt de wetsuitleg in het vonnis; de toepasselijke wetsversies zijn niet afzonderlijk gecontroleerd.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.