Uitspraak uitgelegd
Bruidsgave afgewezen ondanks later burgerlijk huwelijk
Kan een bij een religieus huwelijk in Nederland afgesproken bruidsgave worden afgedwongen als pas later burgerlijk wordt getrouwd? De rechtbank Amsterdam wijst het verzoek in haar beschikking van 31 maart 2026 af. Volgens de rechtbank is de bruidsgave verbonden met een religieus huwelijk dat hier niet rechtsgeldig tot stand kwam. Het latere burgerlijke huwelijk verandert die uitkomst niet; de echtscheiding zelf wordt wel uitgesproken.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBAMS:2026:10669
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Uitspraakdatum
- 2026-03-31
- Publicatie bron
- 2026-10-30
In het kort
- Het verzoek tot betaling van € 2.500 en zes gouden pond, of de tegenwaarde van het goud in euro’s, wordt afgewezen.
- De bruidsgave hoort volgens de rechtbank bij een in Nederland niet rechtsgeldig religieus huwelijk. Het later gesloten burgerlijke huwelijk verandert dat oordeel niet.
- De rechtbank laat onbeslist welk recht op de bruidsgave van toepassing is, omdat haar oordeel over het religieuze huwelijk de afwijzing al draagt.
- De echtscheiding wordt wel uitgesproken. Het kind krijgt zijn hoofdverblijf bij de vrouw, de man krijgt het huurrecht en betaalt vanaf inschrijving van de echtscheiding € 50 per maand kinderalimentatie.
Waarom deze zaak belangrijk is
Voor stellen die in Nederland eerst religieus en pas later burgerlijk trouwen, is vooral de volgorde van belang: in deze zaak maakt het latere burgerlijke huwelijk de eerdere bruidsgave niet alsnog afdwingbaar. Dat oordeel kan niet zonder meer worden doorgetrokken naar een in het buitenland gesloten huwelijk. In de aangeleverde zaak over een huwelijk in Iran werd juist wel een bruidsschat toegewezen.
De bruidsgave is afgesproken vóór het burgerlijk huwelijk
Partijen sluiten op 14 juli 2019 in Nederland een religieus huwelijk en spreken in de bijbehorende huwelijksakte een bruidsgave af. Op 13 november 2019 volgt hun Nederlandse burgerlijke huwelijk. Bij de echtscheiding vraagt de vrouw betaling van € 2.500 en zes gouden pond, of de tegenwaarde van het goud in euro’s. Partijen verschillen van mening over de vraag of de bruidsgave al is betaald en of de vrouw deze nog kan opeisen. De rechtbank beoordeelt echter eerst de juridische betekenis van het religieuze huwelijk waaraan de afspraak is verbonden.
Bronpassages bij deze uitleg
Vast staat dat partijen voorafgaand aan het Nederlandse burgerlijk huwelijk op 13 november 2019, in Nederland een religieus (islamitisch) huwelijk met elkaar hebben gesloten op 14 juli 2019.
In de huwelijksakte van het religieuze huwelijk zijn partijen een bruidsgave overeengekomen. In geschil tussen partijen of die reeds is voldaan en of de bruidsgave thans nog kan worden opgeëist door de vrouw.
De vrouw verzoekt de man te veroordelen aan de vrouw te betalen € 2.500,- alsmede zes gouden pond dan wel het equivalent daarvan in euro’s
Eigen karakter, maar geen beslissing over het toepasselijke recht
De rechtbank behandelt de bruidsgave als een rechtsfiguur met een eigen karakter, niet als partneralimentatie of een huwelijksvermogensrechtelijke aanspraak. De nauwe samenhang met de echtscheiding geeft de Nederlandse rechter volgens de rechtbank bevoegdheid om het verzoek te behandelen. Welk recht de aanspraak beheerst, beslist zij niet. Het oordeel over het religieuze huwelijk en de gevolgen daarvan voor de bruidsgave maakt die keuze voor deze zaak overbodig.
Bronpassages bij deze uitleg
De bruidsgave naar islamitisch recht heeft een geheel eigen karakter en is niet gelijk te stellen met een huwelijksvermogensrechtelijke aanspraak of een onderhoudsverplichting.
Nu het verzoek met betrekking tot de bruidsgave nauw samenhangt met het verzoek tot echtscheiding, komt de Nederlandse rechter op grond van artikel 4 lid 3 Rv in samenhang met artikel 827 Rv eveneens rechtsmacht toe daarvan kennis te nemen.
De vraag rijst bij welke verwijzingscategorie de vordering het beste aansluit, maar dat kan gelet op wat hierna wordt overwogen over de erkenning van het religieuze huwelijk en de gevolgen die dat heeft voor de verschuldigdheid van de bruidsgave, in het midden worden gelaten.
Het latere burgerlijke huwelijk maakt de bruidsgave niet afdwingbaar
Volgens de rechtbank is met de eerdere religieuze plechtigheid geen rechtsgeldig huwelijk tot stand gekomen. De echtscheiding betreft daarom uitsluitend het burgerlijke huwelijk uit november 2019. De bruidsgave staat volgens haar niet los van het religieuze huwelijk: betaling afdwingen zou dat huwelijk alsnog rechtsgevolg geven en daarmee de bedoeling van de wetgever doorkruisen. Ook de latere burgerlijke huwelijkssluiting neemt dit bezwaar volgens de rechtbank niet weg. Het betalingsverzoek wordt daarom afgewezen.
Bronpassages bij deze uitleg
Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat het religieuze huwelijk van partijen naar Nederlands recht geen rechtsgeldig huwelijk betreft. Onderhavige scheidingsprocedure ziet dan ook enkel op het burgerlijk huwelijk in Nederland van 13 november 2019.
Naar het oordeel van de rechtbank is het toewijzen van het verzoek van de vrouw tot uitbetaling van de bruidsgave strijdig met de bedoeling van de wetgever omdat dat zou leiden tot het toekennen van rechtsgevolg aan een in Nederland niet als rechtsgeldig aan te merken huwelijk.
zonder geldig huwelijk kan er naar het oordeel van de rechtbank dan ook geen sprake zijn van een verplichting tot betaling van een bruidsgave
Dat nadien een burgerlijk huwelijk tussen partijen is gesloten, maakt het voorgaande naar het oordeel van de rechtbank niet anders.
wijst af het meer of anders verzochte.
De echtscheiding en de zorgregeling worden wel vastgesteld
De afwijzing van de bruidsgave staat los van de echtscheiding, die de rechtbank wel uitspreekt. Het kind krijgt zijn hoofdverblijf bij de vrouw. Bij de man verblijft het drie opeenvolgende weekenden van vrijdag na school of buitenschoolse opvang tot maandagochtend naar school, gevolgd door één weekend bij de vrouw; daarna herhaalt deze cyclus zich. Schoolvakanties en overige vrije schooldagen worden gelijk verdeeld. De gevraagde dwangsom voor de zorgregeling wordt afgewezen, omdat de man met de regeling kan instemmen en de rechtbank daarom van nakoming uitgaat.
Bronpassages bij deze uitleg
spreekt de echtscheiding uit tussen partijen, gehuwd te [plaats] op 13 november 2019;
bepaalt dat de minderjarige zijn hoofdverblijfplaats zal hebben bij de vrouw;
de minderjarige verblijft bij de man gedurende drie aaneengesloten weekenden
telkens van vrijdag na school om 14:15 uur, althans indien de minderjarige op vrijdag gebruik maakt van de buitenschoolse opvang uiterlijk om 18:30 uur, tot maandagochtend naar school, waarna aansluitend één weekend bij de vrouw geldt, waarna deze cyclus zich herhaalt;
partijen zullen de schoolvakanties en overige door school vastgestelde vrije dagen bij helfte verdelen;
De rechtbank zal de door de vrouw verzochte dwangsom afwijzen, nu gebleken is dat de man kan instemmen met de door de vrouw verzochte regeling. De rechtbank gaat er om die reden vanuit dat de man, in het belang van de minderjarige, de regeling consequent zal nakomen.
De man krijgt het huurrecht en betaalt € 50 per maand
Het huurrecht wordt aan de man toegewezen, omdat hij volgens de rechtbank geen alternatieve woonruimte heeft en zijn belang daarom op dat moment zwaarder weegt. Die toewijzing gaat in bij inschrijving van de echtscheiding. Vanaf dezelfde datum moet hij overeenkomstig de tijdens de zitting gemaakte afspraak bij vooruitbetaling € 50 per maand kinderalimentatie aan de vrouw voldoen. De beslissingen over het kind zijn uitvoerbaar bij voorraad; dat geldt niet voor de echtscheiding en het huurrecht.
Bronpassages bij deze uitleg
De rechtbank is van oordeel dat het belang van de man op dit moment groter is dan het belang van de vrouw. De man heeft voldoende aannemelijk gemaakt dat er voor hem geen alternatieve woonruimte beschikbaar is, noch bij familie noch op een ander adres.
bepaalt dat de man huurder zal zijn van de woning aan het adres [adres] met ingang van de dag waarop de beschikking tot echtscheiding is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand;
Tijdens de mondelinge behandeling hebben partijen overeenstemming bereikt over de te betalen kinderbijdrage. De rechtbank zal dienovereenkomstig beslissen.
bepaalt dat de man € 50,- per maand dient te betalen aan de vrouw als bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van de voornoemde minderjarige,
met ingang van de dag van inschrijving van de beschikking tot echtscheiding in de registers van de burgerlijke stand, telkens bij vooruitbetaling te voldoen;
verklaart deze beschikking tot zover uitvoerbaar bij voorraad, behalve met betrekking tot de echtscheiding en het huurrecht;
In de Haagse zaak bleef een beperkte toewijzing staan
De rechtbank verwijst voor het verband tussen bruidsgave en geldig huwelijk naar een arrest van het gerechtshof Den Haag. Daar ontbrak niet alleen een voorafgaand, maar ook een later Nederlands burgerlijk huwelijk. Het hof redeneerde eveneens dat zonder geldig huwelijk geen betalingsverplichting uit de bruidsgave kon worden afgedwongen. Toch bleef de eerdere veroordeling tot veertien halve gouden munten of € 4.846,80 in stand: de man trok zijn incidentele hoger beroep in, waardoor zijn bezwaren tegen die veroordeling niet meer konden worden onderzocht. Die zaak eindigde dus niet met een volledige afwijzing van iedere betaling.
Bronpassages bij deze uitleg
zonder geldig huwelijk kan er naar het oordeel van de rechtbank dan ook geen sprake zijn van een verplichting tot betaling van een bruidsgave (ECLI:NL:GHDHA:2025:1600).
Verder staat vast dat tussen partijen in Nederland nimmer een huwelijk is voltrokken ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand met inachtneming van het Nederlandse recht. Er is dan ook geen in Nederland als rechtsgeldig aan te merken huwelijk tot stand gekomen.
zonder geldig huwelijk kan er naar het oordeel van het hof dan ook geen sprake zijn van een verplichting tot betaling van een bruidsgave.
Ter zitting heeft de man het incidenteel hoger beroep ingetrokken, en verklaard dat hij bereid is de vrouw conform het bestreden vonnis 14 halve Bahar-e Azadi gouden munten te betalen, althans de waarde daarvan ter hoogte van € 4.846,80.
De intrekking heeft tot gevolg dat de door de man aangevoerde grieven niet meer kunnen worden onderzocht, zodat hij niet-ontvankelijk wordt verklaard in het incidenteel hoger beroep.
bekrachtigt het bestreden vonnis;
Bij het in Iran gesloten huwelijk werd wél betaling toegewezen
Het arrest uit 2013 van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden betreft een wezenlijk andere uitgangssituatie: partijen waren in Teheran gehuwd. Dat hof wees uiteindelijk € 40.000 aan bruidsschat toe, na matiging. Ook daar had de bruidsschat een eigen karakter en werd zij niet als partneralimentatie of huwelijksvermogensrechtelijke aanspraak behandeld. De overeenkomst met Amsterdam betreft dus de juridische kwalificatie, niet de feiten rond de huwelijkssluiting of de uitkomst. Het oudere arrest biedt daarmee geen basis om alle bruidsgaven uit Nederlandse en buitenlandse huwelijken over één kam te scheren.
Bronpassages bij deze uitleg
arrest van de tweede kamer van 24 december 2013
De man en de vrouw zijn [in 2000] in Teheran (Iran) met elkaar gehuwd.
aanleiding over te gaan tot matiging van de bruidsschat van € 58.627,35 naar € 40.000,-.
veroordeelt de man ter zake van de bruidsschat tot betaling aan de vrouw van een bedrag van € 40.000,- te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf twee weken na betekening van dit arrest;
Gelet op het vorenstaande overweegt het hof dat de bruidsschat naar Iraans recht een geheel eigen karakter heeft waardoor zij niet gelijk is te stellen aan partneralimentatie of een huwelijksvermogensrechtelijke aanspraak.
De bruidsgave naar islamitisch recht heeft een geheel eigen karakter en is niet gelijk te stellen met een huwelijksvermogensrechtelijke aanspraak of een onderhoudsverplichting.
De conclusie uit 2019 is geen arrest van de Hoge Raad
De publicatie uit 2019 is een conclusie van een advocaat-generaal bij de Hoge Raad, geen arrest. Zij onderzoekt of de bruidsgave als huwelijkse voorwaarde kan gelden onder het Haagse Huwelijksvermogensverdrag. Daarbij wordt benadrukt dat zowel de regeling per land als de concrete afspraken van partijen van belang zijn; één kwalificatie voor alle bruidsgaven is niet mogelijk. De advocaat-generaal adviseert het cassatieberoep te verwerpen. Dat advies mag niet worden gepresenteerd als een beslissing van de Hoge Raad of als een algemene regel over de afdwingbaarheid van bruidsgaven.
Bronpassages bij deze uitleg
Zitting 27 september 2019
In de zaak die in cassatie aanhangig is, staat de vraag centraal of een bruidsgave kan worden aangemerkt als huwelijkse voorwaarde in de zin van het Huwelijksvermogensverdrag.
Bovendien is van belang welke afspraken partijen over de bruidsgave hebben gemaakt en welke afspraken zij daarnaast nog meer hebben gemaakt.
Nu in landen met een islamitisch rechtsstelsel de bruidsgave verschillend kan zijn geregeld, is het dus ook niet mogelijk om een eenduidige kwalificatie te geven die voor alle gevallen waarin een vraag over de bruidsgave speelt, kan worden gehanteerd.
De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
De Amsterdamse rechtbank sluit voor haar motivering aan bij het Haagse arrest over een in Nederland gesloten religieus huwelijk. Anders dan in Amsterdam volgde daar geen burgerlijk huwelijk. Bovendien bleef in de Haagse zaak een beperkte eerdere toewijzing in stand nadat de man zijn incidentele hoger beroep had ingetrokken. Het Arnhem-Leeuwardense arrest betrof daarentegen een huwelijk in Iran en eindigde met toewijzing van € 40.000 aan bruidsschat. Dat verschil in feiten en procedure verhindert dat de verschillende uitkomsten zonder meer als een koerswijziging worden gezien. De bron uit 2019 is een conclusie van een advocaat-generaal, geen arrest. Deze vergelijking is beperkt tot de aangeleverde bronnen.
Bronpassages bij deze uitleg
zonder geldig huwelijk kan er naar het oordeel van de rechtbank dan ook geen sprake zijn van een verplichting tot betaling van een bruidsgave (ECLI:NL:GHDHA:2025:1600).
Dat nadien een burgerlijk huwelijk tussen partijen is gesloten, maakt het voorgaande naar het oordeel van de rechtbank niet anders.
Verder staat vast dat tussen partijen in Nederland nimmer een huwelijk is voltrokken ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand met inachtneming van het Nederlandse recht.
zonder geldig huwelijk kan er naar het oordeel van het hof dan ook geen sprake zijn van een verplichting tot betaling van een bruidsgave.
Ter zitting heeft de man het incidenteel hoger beroep ingetrokken, en verklaard dat hij bereid is de vrouw conform het bestreden vonnis 14 halve Bahar-e Azadi gouden munten te betalen, althans de waarde daarvan ter hoogte van € 4.846,80.
bekrachtigt het bestreden vonnis;
De man en de vrouw zijn [in 2000] in Teheran (Iran) met elkaar gehuwd.
veroordeelt de man ter zake van de bruidsschat tot betaling aan de vrouw van een bedrag van € 40.000,- te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf twee weken na betekening van dit arrest;
De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.
Reikwijdte en beperkingen
- Dit is een beschikking in eerste aanleg. Uit de aangeleverde stukken blijkt niet of daartegen hoger beroep is ingesteld.
- De rechtbank beslist niet welk recht op de bruidsgave van toepassing is; deze bespreking vult die keuze niet in.
- De vergelijking omvat alleen de twee aangeleverde hofarresten en de conclusie uit 2019 en is niet uitputtend.
- De voor deze bespreking relevante wetsversies zijn niet afzonderlijk geverifieerd.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:RBAMS:2026:10669
- ECLI:NL:GHARL:2013:9906
- ECLI:NL:GHDHA:2025:1600
- ECLI:NL:PHR:2019:958
- Artikel 30 BW
- Artikel 4 Rv
- Artikel 827 Rv
- Artikel 815 Rv
- Artikel 820 Rv
- Artikel 49 Sr
- Artikel 56 BW
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.