Uitspraak uitgelegd

Bedrijfseconomisch ontslag docent afgewezen wegens gebrekkige onderbouwing formatie

Een internationale school in Amstelveen wilde de arbeidsovereenkomst van een docent Mandarijn beëindigen wegens bedrijfseconomische omstandigheden. Het Gerechtshof Amsterdam oordeelde op 20 oktober 2026 dat onvoldoende was onderbouwd waarom juist deze arbeidsplaats noodzakelijk moest vervallen. De docent krijgt toegang tot haar eigen werkzaamheden.

Instantie
Gerechtshof Amsterdam
Uitspraakdatum
2026-10-20
Publicatie bron
2026-11-03

In het kort

  • Het Gerechtshof Amsterdam bevestigt de afwijzing van het ontbindingsverzoek.
  • ISA heeft het noodzakelijke vervallen van juist deze arbeidsplaats onvoldoende onderbouwd.
  • De aantallen leerlingen Mandarijn bleven min of meer stabiel; ook formatiekeuzes en financiële onderbouwing tellen mee.
  • De docent moet tot haar eigen werkzaamheden worden toegelaten, op straffe van een dwangsom.

Waarom deze zaak belangrijk is

Deze uitspraak benadrukt dat een daling van het totale leerlingenaantal niet automatisch leidt tot een redelijke grond voor ontslag van een specifieke docent. De werkgever moet specifiek onderbouwen waarom juist die functie vervalt, zeker als het aantal leerlingen voor dat vak stabiel blijft. Ook eerdere keuzes in de formatie (zoals urenuitbreiding bij andere docenten) kunnen de noodzaak van ontslag onderuit halen.

Aanleiding en procedure

De Stichting The International School of Amsterdam (ISA) verzocht om ontbinding van de arbeidsovereenkomst met een docent Mandarijn. De werkgever stelde dat er sprake was van bedrijfseconomische omstandigheden die het vervallen van de arbeidsplaats noodzakelijk maakten. De kantonrechter wees dit verzoek eerder af, waarna ISA in hoger beroep ging. Het hof beoordeelt de zaak op basis van de feiten en omstandigheden ten tijde van de beslissing.

Bronpassages bij deze uitleg

Het gaat in deze zaak om de vraag of de arbeidsovereenkomst tussen partijen moet worden beëindigd vanwege bedrijfseconomische omstandigheden (artikel 7:669 lid 3, aanhef en onder a, BW). Het hof beantwoordt die vraag ontkennend.

[geïntimeerde] , geboren op [datum] , is op 4 maart 2019 in dienst getreden bij ISA als docent Mandarijn B / Chinees (hierna: Mandarijn). Haar salaris bedraagt € 6.008,87 bruto per maand, exclusief vakantietoeslag en overige emolumenten, bij een werkweek van veertig uur.

Bedrijfseconomische onderbouwing

ISA baseerde het ontslagverzoek op een structurele overbezetting binnen het vak Mandarijn. De school gaf aan dat er te weinig leerlingen waren om twee fulltime docenten te rechtvaardigen. Het UWV had eerder al toestemming voor opzegging geweigerd omdat de school onvoldoende aannemelijk had gemaakt waarom juist nu sprake was van een bedrijfseconomische noodzaak.

Bronpassages bij deze uitleg

In januari 2025 heeft ISA besloten om één van de twee functies van docent Mandarijn met ingang van het schooljaar 2025/2026 te laten vervallen, omdat volgens haar sprake is van een structurele overbezetting en één fulltime docent de werklast van alle leerlingen Mandarijn aankan.

Op 8 april 2025 heeft ISA het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (hierna: het UWV) verzocht toestemming te verlenen om de arbeidsovereenkomst met [geïntimeerde] op te zeggen wegens bedrijfseconomische redenen. Bij beslissing van 26 juni 2025 heeft het UWV die toestemming geweigerd.

Stabiele leerlingenaantallen vak

Het hof stelt vast dat het totale leerlingenaantal van de school weliswaar is gedaald, maar dat het aantal leerlingen dat specifiek het vak Mandarijn volgt stabiel is gebleven sinds de indiensttreding van de docent. Er is geen sprake van een relevante, recente daling binnen dit vak. Het aandeel leerlingen Mandarijn is ten opzichte van het totaal zelfs licht gestegen.

Bronpassages bij deze uitleg

In dit geval is gekozen voor verval van de functie van docent Mandarijn, terwijl het aantal leerlingen dat het vak Mandarijn volgt sinds de indiensttreding van [geïntimeerde] , anders dan het totale leerlingenaantal van ISA, min of meer stabiel is gebleven

Van een relevante, recente daling van het aantal leerlingen dat in de afgelopen schooljaren het vak Mandarijn volgt, is dus niet gebleken. In relatie tot het totale leerlingenaantal van ISA is het aandeel leerlingen dat Mandarijn volgt zelfs licht gestegen.

Gebrek aan inzicht in totale formatie

De werkgever heeft onvoldoende inzicht gegeven in de personeelsformatie schoolbreed. Het hof kon niet beoordelen hoe de situatie binnen het vak Mandarijn zich verhoudt tot andere vakken binnen de school. Het ontbrak aan toelichting over groepsgroottes en de invulling van lesblokken bij andere docenten, waardoor de keuze voor ontslag binnen dit specifieke vak niet onderbouwd was.

Bronpassages bij deze uitleg

ISA heeft haar onderbouwing (nagenoeg) uitsluitend toegespitst op de situatie binnen het vak Mandarijn, maar heeft niet toegelicht hoe zij de personeelsformatie schoolbreed heeft beoordeeld. Zo heeft zij niet inzichtelijk gemaakt hoe de verhouding is tussen leerlingenaantallen en docenten bij andere

vakken binnen de Upper School. Evenmin is duidelijk geworden of het door ISA gestelde minimumaantal van acht leerlingen per klas bij andere vakken wordt gehaald en hoe de beschikbare lesblokken van docenten bij die vakken worden ingevuld.

Invloed eerdere keuzes werkgever

Een belangrijke factor in de overbezetting was een eerdere keuze van de school. In 2020 was de arbeidsomvang van een collega-docent Mandarijn uitgebreid naar 100% om fiscale redenen. Hierdoor kreeg de betrokken docent structureel minder lessen. Het hof oordeelt dat de gestelde overbezetting mede het gevolg is van deze eigen keuze van de werkgever.

Bronpassages bij deze uitleg

Het hof acht verder van belang dat ISA in 2020 de arbeidsomvang van [naam 1] heeft uitgebreid van 83% naar 100%. Uit de stukken en de toelichting op de zitting in hoger beroep volgt dat deze uitbreiding was ingegeven door de wens om [naam 1] haar aanspraak te laten behouden op de fiscale vrijstell

ing voor expatwerknemers. Door ISA is niet toegelicht waarom deze uitbreiding (zeker in het licht van de gestelde ‘overbezetting’ waar toen al sprake van zou zijn) niet een tijdelijk karakter heeft gekregen. Als gevolg van deze keuze van ISA is [geïntimeerde] structureel één klas minder gaan lesgeve

Financiële noodzaak niet aangetoond

Het hof vindt de financiële noodzaak van deze maatregel onvoldoende onderbouwd. ISA maakte niet inzichtelijk dat het gestelde minimumaantal leerlingen schoolbreed werd toegepast en wat de financiële gevolgen van de maatregel waren. Het oude tekort aan leerlingen en de positieve jaarresultaten tellen mee, zonder dat één van deze omstandigheden op zichzelf ieder bedrijfseconomisch ontslag uitsluit.

Bronpassages bij deze uitleg

Tot slot heeft ISA onvoldoende inzicht gegeven in de financiële noodzaak van de gekozen maatregel. ISA heeft weliswaar toegelicht dat zij uitgaat van minimaal acht leerlingen per klas om kostendekkend onderwijs te kunnen aanbieden, maar dat zij dat beginsel daadwerkelijk schoolbreed toepast heeft

zij niet gesteld of nader met stukken onderbouwd. Dat het minimumaantal van tachtig leerlingen voor twee fulltime docenten niet wordt gehaald, zoals ISA heeft gesteld, mag zo zijn, maar het hof stelt vast dat dit aantal in de afgelopen zes jaren in geen enkel schooljaar is gehaald.

Uitkomst en wedertewerkstelling

Het hof bevestigt de afwijzing van het ontbindingsverzoek. Het vernietigt de beschikking voor het overige en gelast toelating tot de eigen werkzaamheden als docent Mandarijn B, met bijbehorende werkzaamheden en arbeidsvoorwaarden. Het dictum noemt een termijn van 48 uur na de beschikking. Aan niet-nakoming na betekening is een dwangsom verbonden van € 750 per dag, tot maximaal € 50.000. Aan de herplaatsingsvraag komt het hof niet meer toe omdat al een redelijke ontslaggrond ontbreekt.

Bronpassages bij deze uitleg

bekrachtigt de bestreden beschikking voor zover daarin de gevraagde ontbinding van de arbeidsovereenkomst is afgewezen

- veroordeelt ISA om [geïntimeerde] binnen 48 uur na deze beschikking toe te laten tot haar werkzaamheden als docent Mandarijn B, met alle daarbij behorende werkzaamheden en arbeidsvoorwaarden;

een dwangsom te betalen van € 750,- bruto per dag dat ISA na de betekening van deze beschikking niet voldoet aan bovenstaande veroordeling, tot een maximum van € 50.000,- bruto is bereikt;

komt het hof niet toe aan de vraag of herplaatsing van [geïntimeerde] binnen een redelijke termijn, al dan niet met behulp van scholing, in een andere passende functie, mogelijk was of in de rede lag.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

Er zijn geen vergelijkingszaken aangeleverd in de brondata. Er kan daarom geen juridische vergelijking worden gemaakt met andere uitspraken.

Reikwijdte en beperkingen

  • De geldende wetsversie is niet afzonderlijk onderzocht.
  • Deze bespreking is gebaseerd op de aangeleverde uitspraak en bevat geen uitputtend jurisprudentieonderzoek.
  • Het hof beoordeelt de concrete onderbouwing van deze school. Een dalend leerlingenaantal of positieve jaarresultaten geeft niet op zichzelf de uitkomst in andere ontslagzaken.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.