Legger ondersteunende kunstwerken 2020 - Toelichting

In deze legger wordt verstaan onder:

1Aangeland (aanliggend perceeleigenaar): degene die krachtens eigendom, bezit of beperkt recht het genot hebben van aan het waterstaatswerk grenzende percelen. Conform de jurisprudentie is dat degene die binnen een halve meter van de insteek de perceeleigenaar is;

2Bedieningsplichtige: degene die verantwoordelijk is voor de bediening van het (ondersteunende) kunstwerk;

3Bergingscapaciteit: het volume water dat geborgen kan worden tussen het vastgestelde waterpeil en het aanvaardbaar hoogste peil;

4Waterberging: Een waterberging is een voor waterstaatkundige doeleinden bestemd gebied of locatie, niet zijnde een oppervlaktewaterlichaam of onderdeel daarvan, dat dient ter verruiming van de waterbergingscapaciteit van één of meer watersystemen en ook als waterberging op de leggerkaart is opgenomen;

5Beschermingszone: aan een waterstaatswerk grenzende zone, waarin ter bescherming van het waterstaatswerk voorschriften en beperkingen kunnen gelden;

6Compartimenteringswerk: de flexibele kunstwerken (schotbalken, balgstuwen en dergelijke) waarmee delen van het watersysteem tijdelijk kunnen worden afgesloten. Bijvoorbeeld voor de bestrijding van calamiteiten;

7Duiker: een constructie die oppervlaktewateren door een grondlichaam heen met elkaar verbindt;

8Gemaal: een installatie om water van een lager naar een hoger niveau te brengen;

9Inlaat: kunstwerken met een afsluitklep voor het binnenlaten van hoger gelegen water in een lager gelegen gebied;

10Kadastrale eigenaar: de eigenaar van het perceel zoals dat formeel is vastgelegd bij het Kadaster in de Basisregistratie Kadaster;

11Kunstwerk: civieltechnisch werk voor de infrastructuur van wegen, water, spoorbanen, waterkeringen en/of leidingen;

12Legger: openbaar register van de beheerder, waarin de onderhoudsplicht en de gewenste of vereiste (onderhouds)toestand van wateren, waterkeringen en andere waterhuishoudkundige werken en voorzieningen zijn aangegeven, evenals de keurbegrenzingen;

13Oeververdediging: tegen of voor de oever geplaatste palenrij, (dam)wand, of steenstorting, die de oever tegen afkalven of het land tegen verzakking moet beschermen;

14Oppervlaktewater(lichaam): samenhangend geheel van vrij aan het aardoppervlak voorkomend water, met de daarin aanwezige stoffen, alsmede de bijbehorende bodem, oevers en, voor zover uitdrukkelijk aangewezen krachtens deze wet, drogere oevergebieden, alsmede flora en fauna. De term ‘oppervlaktewaterlichaam’ is de formele term uit de Waterwet. In deze legger wordt de verkorte term ‘oppervlaktewater’ gebruikt;

15Overige oppervlaktewateren: oppervlaktewateren met een voornamelijk lokale transportfunctie en/of welke een zekere drooglegging (ontwatering) dienen te geven;

16Primaire oppervlaktewateren: oppervlaktewateren met een belangrijke functie (een regionaal belang) in de wateraanvoer en/of waterafvoer en waterberging en/of voor de instandhouding van de waterkering;

17Onderhoudsplicht: de aansprakelijkheid voor onderhoud van bij het waterschap in beheer zijnde objecten, zoals in de legger of in voorschriften bij ontheffingen is aangegeven;

18Onderhoudsplichtigen: natuurlijke personen of rechtspersonen die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van waterkeringen, wateren, oevers, werken of bergingsvoorzieningen voor water of regenwater;

19Ondersteunend kunstwerk: kunstwerken en bijzondere constructies die deel uitmaken van het oppervlaktewater of waterbergingsgebied en van invloed zijn bij het waterbeheer, dan wel maatschappelijk relevant zijn;

20Overige kunstwerken: kunstwerken die niet ondersteunend zijn, maar die wel invloed op het watersysteem kunnen hebben en waarop wel een onderhoudsverplichting van kracht is;

21Peilbesluit: een door de waterbeheerder, op basis van integrale belangenafweging opgesteld besluit, waarin de streefpeilen voor het oppervlaktewatersysteem zijn vastgelegd. Het opstellen van peilbesluiten is een verplichting uit de Waterwet;

22Peilregulerend kunstwerk:kunstwerk voor het regelen van het waterpeil;

23Schouwpeil:

a.Het schouwpeil komt, in die gebieden waarvoor in het peilbesluit van dat gebied een winterpeil is vastgesteld, overeen met het winterpeil;

b.In gebieden waarvoor in het peilbesluit een flexibel peil is opgenomen, komt het schouwpeil overeen met de daarin genoemde ondergrens van de bandbreedte. Indien bij flexibel peil alleen de boven- of ondergrens is aangegeven komt het schouwpeil overeen met het vermelde peil;

c.Voor die gebieden waarvoor geen peilbesluit is vastgesteld, komt het schouwpeil overeen met het gewoonlijk door of vanwege het college in dat gebied gehandhaafde peil in de winterperiode.

24Sifon: kokervormige constructie met een verlaagd middengedeelte dat geheel met water is gevuld en die twee waterlopen met elkaar verbindt;

25Sluis: constructie bedoeld om schepen te laten passeren in een waterweg met een verschillend waterpeil;

26Stuw: vaste of beweegbare constructie die dient om het peil bovenstrooms van de constructie te verhogen c.q. te regelen;

27Vaste dam: een dwars door een oppervlaktewater gelegen constructie, bedoeld om water te scheiden;

28Vergunninghouder: natuurlijke persoon of rechtspersoon die bevoegd is om iets te doen of te laten zoals in de vergunning is aangegeven;

29Waardevolle oever/natuurvriendelijke oever: de op de leggerkaart weergegeven oevers die (1) met behulp van een subsidie als natuurvriendelijke oever zijn aangelegd;

30Waterdiepte: verticale afstand tussen waterspiegel en bodem van een oppervlaktewater;

31(Water)peil: kortstondig gemiddelde van de hoogteligging van de waterspiegel ten opzichte van een referentievlak, zoals NAP;

32Waterstaatswerk:

a.een oppervlaktewaterlichaam, waterbergingsgebied, waterkering of ondersteunend kunstwerk;

b.nog niet in de legger opgenomen wateren die gegraven worden na de inwerking treden van deze legger.

33Waterspiegel / waterlijn: het grensvlak tussen water en lucht;

34Watersysteem: samenhangend geheel van een of meer oppervlaktewaterlichamen en grondwaterlichamen, met bijbehorende waterbergingsgebieden, waterkeringen en ondersteunende kunstwerken;

35Winterpeil: het peil dat in het betreffende peilbesluit voor de winterperiode (globaal 1 september – 1 april) geldt of, bij het ontbreken ervan, in de praktijk wordt nagestreefd;

36Zomerpeil: het peil dat in het betreffende peilbesluit voor de zomerperiode (globaal 1 april – 1 september) geldt of, bij het ontbreken ervan, in de praktijk wordt nagestreefd.

Rijnland is op grond van de volgende regelgeving verplicht tot het opstellen van een legger:

•Waterwet;

•Waterschapswet.

•Waterverordening Rijnland;

•Reglement van bestuur Rijnland.

Waterwet, artikel 5.1

De beheerder draagt zorg voor de vaststelling van een legger, waarin is omschreven waaraan waterstaatswerken naar ligging, vorm, afmeting en constructie moeten voldoen. Van de legger maakt deel uit een overzichtskaart, waarop de ligging van waterstaatswerken en daaraan grenzende beschermingszones staat aangegeven.

Waterschapswet, artikel 78 lid 2

Tevens stelt het algemeen bestuur vast de legger waarin onderhoudsplichtigen of onderhoudsverplichtingen worden aangewezen.

Waterverordening Rijnland, artikel 4.1

De legger bedoeld in artikel 5.1 van de wet bevat, in aansluiting op het bepaalde in het eerste en tweede lid van dat artikel, in ieder geval:

a.het lengteprofiel en de dwarsprofielen van de primaire en regionale waterkeringen, alsmede het profiel van vrije ruimte;

b.de gemiddelde dwarsprofielen van de oppervlaktewaterlichamen en bergingsgebieden onder beheer van het waterschap;

c.een omschrijving van de ondersteunende kunstwerken en de bijzondere constructies die deel uitmaken van de primaire en regionale waterkering onder beheer van het waterschap;

d.een omschrijving van de ondersteunende kunstwerken en de bijzondere constructies die deel uitmaken van de oppervlaktewaterlichamen en bergingsgebieden onder beheer van het waterschap.

Reglement van bestuur Rijnland, artikel 5

1De onderhoudsplichtigen en de onderhoudsverplichtingen betreffende waterkeringen en wateren worden aangegeven respectievelijk vastgelegd in de legger, bedoeld in artikel 78, tweede lid, van de Waterschapswet;

2In de legger wordt vermeld wat de functie is van het desbetreffende waterstaatswerk, wie met het onderhoud is belast en wat het onderhoud omvat;

3Ten aanzien van de vaststelling van de legger als bedoeld in artikel 78, tweede lid van de Waterschapswet zijn de artikelen 73 en 74 van de Waterschapswet van overeenkomstige toepassing.

Nader te bepalen.

Welke kunstwerken?

Als uitgangspunt hiervoor wordt de scope van de toetsing regionale en primaire kunstwerken gebruikt. In de toetsing zijn onderstaande kunstwerkentypen opgenomen:

•Duiker;

•Effluentleiding;

•Inlaat;

•Gemaal;

•Molen (historisch);

•Sifon;

•Sluis;

•Windmolen.

Van de objecten binnen deze objecttypes is voor de toetsing regionale kunstwerken beschouwd of ze waterkerend zijn. Alleen deze worden getoetst en opgenomen in de legger ondersteunende kunstwerken met de indicatie waterkerend.

Niet alle type kunstwerken uit de legger zijn opgenomen in de toetsing het gaat hierbij om:

•Compartimenteringswerken*;

•Coupures;

•Stuwen;

•Bruggen;

•Oeververdedigingen.

Hier zitten echter wel kunstwerktype bij met een waterkerende functie. Daarom worden:

•alle coupures opgenomen met indicatie waterkerend;

•stuwen in de kruin(lijn) van een regionale kering opgenomen met indicatie waterkerend;

•alle compartimenteringswerken opgenomen met indicatie waterkerend*;

•bruggen worden niet opgenomen met indicatie waterkerend;

•Oeververdedigingen zijn een speciaal geval. Langsconstructies in het buitentalud maken deel uit van de toetsing regionale keringen. Onderdeel van de toetsing is het beoordelen of deze van invloed zijn op de waterkerende functie van de kering. Is dit het geval, dan wordt de oeververdediging in de legger ondersteunende kunstwerken opgenomen met de indicatie waterkerend. Zoals bekend is de toetsing nog niet afgerond.

*Compartimenteringswerken (BWO keringen en Rijndijksluizen) keren alleen water in geval van calamiteit, en de status binnen het watersysteem van deze keringen is niet geheel duidelijk. Totdat deze duidelijk er is worden deze keringen met indicatie waterkerend opgenomen.

In aanvulling van de scope kunstwerken en scope legger kunstwerken worden nog de volgende kunstwerktypes gezien die moeten worden opgenomen in de legger omdat deze o.a. waterkerend functie hebben, dit zijn;

•Aquaducten (reeds beschikbaar in beheerregister);

•Tunnels (Wijkertunnel).