Aanhef
Bekendmaking
De Verenigde Vergadering van het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft op 3 juli 2024 de Gedragscode integriteit leden Verenigde Vergadering en commissieleden Rijnland 2024 vastgesteld.
Besluit
De Verenigde Vergadering van het Hoogheemraadschap van Rijnland;
gelezen het voorstel van dijkgraaf en hoogheemraden van 19 juni 2024, kenmerk 24.051348,
en gelet op artikel 33, derde lid van de Waterschapswet,
Op basis van het advies van de VV-Werkgroep Integriteit,
BESLUIT:
voor leden van de Verenigde Vergadering van het Hoogheemraadschap Rijnland
de navolgende Gedragscode Integriteit vast te stellen:
GEDRAGSCODE INTEGRITEIT LEDEN VERENIGDE VERGADERING EN COMMISSIELEDEN RIJNLAND 2024
en dit besluit per direct in werking te laten treden.
2. ARTIKELEN
1. Algemene bepalingen
1.1
De gedragscode geldt voor de leden van de Verenigde Vergadering, de commissieleden en de VV als bestuursorgaan.
1.2
De gedragscode is openbaar en via internet beschikbaar.
2. Integer handelen en onderlinge bejegening
2.1.
Leden van de Verenigde Vergadering en commissieleden dienen het algemeen belang.
2.2
Onder integer handelen wordt verstaan: zich zodanig gedragen dat het lid van de Verenigde Vergadering ten opzichte van elke burger, organisatie of instelling vrij blijft staan en zich zonder verplichtingen voelt.
Als de onafhankelijke oordeelsvorming van het lid van de Verenigde Vergadering over een onderwerp in het geding is neemt het lid van de Verenigde Vergadering geen deel aan de beraadslaging en besluitvorming. Het lid van de Verenigde Vergadering doet hierover vooraf mededeling aan de Secretaris-Algemeen Directeur (SAD) en zal dit melden in de betreffende openbare vergadering.
2.3
Het debat in de commissie en de Verenigde Vergadering wordt gevoerd op de inhoud en niet op de persoon. Heeft een lid van de Verenigde Vergadering de bejegening van een ander lid van de Verenigde Vergadering tijdens de vergadering als kwetsend ervaren, dan kan hij dat aan de orde stellen in die vergadering of kort na die vergadering. Het doel hiervan is om eventuele irritaties niet onnodig te laten groeien en de communicatielijnen open te houden. Desgewenst faciliteert de SAD buiten de vergadering een overleg met als doel de onderlinge verstandhouding te herstellen.
2.4
Het lid van de Verenigde Vergadering streeft naar een respectvolle bejegening, zowel in woord als geschrift, van eenieder die hij in zijn functie als lid van de Verenigde Vergadering adresseert.
3. Functies naast het lidmaatschap
3.1
Het lid van de Verenigde Vergadering levert de secretaris-algemeen directeur de informatie aan over de (neven)functies die openbaar gemaakt moeten worden bij aanvang van het lidmaatschap van de Verenigde Vergadering; en zo snel mogelijk, dan wel binnen één maand na aanvaarding van een (neven)functie en geeft hem de wijzigingen daarin door.
3.2.
De informatie betreft in ieder geval de omschrijving van de (neven)functie, de organisatie voor wie de (neven)functie wordt verricht, of het al dan niet een (neven)functie betreft uit hoofde van het lidmaatschap van de Verenigde Vergadering en of de (neven)functie bezoldigd of onbezoldigd is.
3.3.
De secretaris-algemeen directeur legt hiervoor een register aan en beheert dit register. Het register is openbaar en via internet beschikbaar.
4. Informatie
4.1
Het lid van de Verenigde Vergadering gaat zorgvuldig en correct om met de informatie waarover hij uit hoofde van zijn lidmaatschap van de Verenigde Vergadering beschikt en zorgt ervoor dat vertrouwelijke en geheime informatie veilig wordt bewaard en gebruikt.
4.2
Het lid van de Verenigde Vergadering maakt niet ten eigen bate of ten bate van derden gebruik van in de uitoefening van het ambt verkregen (nog) niet openbare informatie.
5. Geschenken, faciliteiten, diensten, excursies, evenementen en buitenlandse reizen op uitnodiging van derden
5.1
Het lid van de Verenigde Vergadering accepteert en biedt geen geschenken, faciliteiten en diensten aan, als zijn onafhankelijke positie hierdoor kan worden beïnvloed.
5.2
1Het lid van de Verenigde Vergadering kan, tenzij artikel 4.1 van toepassing is, incidentele geschenken die een geschatte waarde van € 50 of minder vertegenwoordigen, behouden.
2Geschenken die het lid van de Verenigde Vergadering uit hoofde van zijn ambt ontvangt en die een geschatte waarde van meer dan € 50 vertegenwoordigen worden, indien zij niet worden teruggestuurd, geregistreerd en eigendom van het Hoogheemraadschap.
3De secretaris-algemeen directeur legt een register aan van de geschenken met een geschatte hogere waarde dan € 50. In het register is aangegeven welke bestemming de het Hoogheemraadschap hieraan heeft gegeven. Het register is openbaar en via internet beschikbaar.
4Geschenken worden in principe niet op het huisadres ontvangen. Onvoorziene ontvangst van een geschenk op het huisadres wordt zo spoedig mogelijk gemeld voor het register.
5.3
1Deelname aan excursies en evenementen voor rekening van anderen dan het Hoogheemraadschap maakt het lid van de Verenigde Vergadering openbaar binnen een redelijke termijn, maar uiterlijk binnen één maand nadat de excursie, dan wel het evenement heeft plaatsgevonden. Hij maakt daarbij in ieder geval openbaar wie deze kosten voor zijn/hun rekening heeft/hebben genomen.
2De informatie is openbaar en via internet beschikbaar.
5.4
1Het lid van de Verenigde Vergadering meldt de secretaris-algemeen directeur de buitenlandse reizen op uitnodiging van derden binnen een redelijke termijn, maar uiterlijk binnen één maand na terugkeer in Nederland. Hij meldt in ieder geval wat het doel, de bestemming en de duur van de buitenlandse reis is geweest en wat daarvan de kosten waren.
2De secretaris-algemeen directeur legt hiervoor een register aan en beheert dit register. Het register is openbaar en via internet beschikbaar.
6. Gebruik van voorzieningen van het waterschap
6.1
1Het college richt de financiële en administratieve organisatie zodanig in dat er een getrouw beeld mogelijk is van de juistheid en rechtmatigheid van de uitgaven, met heldere procedures over de wijze waarop functionele uitgaven rechtstreeks in rekening worden gebracht of kunnen worden gedeclareerd bij het Hoogheemraadschap.
2Het lid van de Verenigde Vergadering verantwoordt zich over zijn gebruik van de voorzieningen die voor de functie beschikbaar zijn gesteld volgens de regels en procedures die daarvoor gelden.
6.2
Het lid van de Verenigde Vergadering declareert geen kosten die reeds op andere wijze worden vergoed.
6.3
Gebruik van voorzieningen en eigendommen van het Hoogheemraadschap ten eigen bate of ten bate van derden is, tenzij dit wettelijk is geregeld, niet toegestaan.
7. Uitvoering gedragscode
7.1
De Verenigde Vergadering bevordert de eenduidige interpretatie van de gedragscode. Ingeval van leemtes en onduidelijkheden in de gedragscode voorziet de Verenigde Vergadering daarin.
7.2
1Op voorstel van de dijkgraaf maakt de Verenigde Vergadering afspraken over de navolgende onderwerpen:
a.de periodieke bespreking van het onderwerp integriteit in zijn algemeenheid en van de gedragscode in het bijzonder;
b.de periodieke bespreking van het overzicht van nevenfuncties en neveninkomsten in de Verenigde Vergadering.
c.de aanwijzing van (externe) contactpersonen of aanspreekpunten integriteit;
d.de processtappen die worden gevolgd ingeval van een vermoeden van een integriteitschending door een politieke ambtsdrager van het Hoogheemraadschap.
2In het geval van een integriteitsonderzoek door een extern bureau wordt alleen gebruik gemaakt van gecertificeerde onderzoeksbureaus.
3De afspraken als bedoeld onder 1, worden vastgelegd in een bijlage die onderdeel uitmaakt van de gedragscode.
Toelichting bij de artikelen
Artikel 1 Algemene bepalingen
1.1
Met bestuursorganen worden bedoeld de bestuursorganen van het waterschap, zoals de VV, de dijkgraaf en het college. Voor de Rekenkamer Rijnland is deze Gedragscode van toepassing verklaard in de Verordening Rekenkamer Rijnland. Ook de bezwaarschriftencommissie is een bestuursorgaan waarvoor de toepassing van de gedragscode in een aparte verordening kan worden geregeld.
Artikel 3 Functies naast het lidmaatschap
Het betreft een uitwerking van de wettelijke verplichting om nevenfuncties openbaar te maken. De informatie wordt neergelegd in een openbaar register. Het lid van de Verenigde Vergadering is verantwoordelijk voor de tijdige aanlevering van de informatie en voor de actualiteit daarvan.
Artikel 4 Informatie
4.1
Het is belangrijk de juiste maatregelen te treffen om te voorkomen dat onbevoegden vertrouwelijke en/of geheime gegevens kunnen bezitten, raadplegen of beschadigen. Daarbij moet in de digitale setting worden gedacht aan de beveiliging van de computer, smartphones e.d. met wachtwoorden en het niet onbeheerd achterlaten van USB-sticks met vertrouwelijke/geheime informatie.
Artikel 5Geschenken, faciliteiten, diensten, excursies, evenementen en buitenlandse reizen op uitnodiging van derden
5.1
In de gedragscode is het uitgangspunt dat geschenken, faciliteiten en diensten niet worden geaccepteerd als hiermee de onafhankelijke positie van het lid van de Verenigde Vergadering kan worden beïnvloed. Dat is in ieder geval aan de orde in onderhandelingssituaties.
Is daarvan geen sprake dan kunnen om praktische redenen incidentele kleine geschenken (met een geschatte waarde van € 50 of minder) door het lid van de Verenigde Vergadering worden aanvaard, echter nooit op het huisadres. Dit is een in de praktijk ontstaan gebruikelijk richtbedrag maar is geen scherpe grens. Er zijn omstandigheden denkbaar waar elk geschenk, ongeacht de waarde, onacceptabel is. Duurdere geschenken worden in elk geval niet aanvaard. Zij worden teruggestuurd of worden eigendom van het Hoogheemraadschap dat zorgt voor een goede bestemming van het geschenk. In een openbaar register wordt opgenomen welke geschenken van meer dan € 50 het Hoogheemraadschap heeft aanvaard en welke bestemming daaraan is gegeven.
5.2 en 5.3
Het gaat hier om excursies, evenementen en buitenlandse reizen die betrokkene als lid van de Verenigde Vergadering aanvaardt. Excursies, evenementen en buitenlandse reizen in de hoedanigheid van lid van een politieke partij vallen hier dus niet onder.
5.2
Geschenken worden niet op het huisadres ontvangen. Echter, de mogelijkheid is niet uit te sluiten dat iets wordt toegezonden op het huisadres. Het is dan van belang de ontvangst zo spoedig mogelijk te melden.
Artikel 6 Gebruik van voorzieningen van het waterschap
6.1
Aan leden van de Verenigde Vergadering worden de voorzieningen, vergoedingen en andere verstrekkingen in bruikleen geboden die een goed functioneren van de volksvertegenwoordigers mogelijk maken. Wat betreft de uitwerking van de principes van dit stelsel zou kunnen worden aangesloten bij de werkwijze in het Voorzieningenbesluit dat geldt voor ministers en staatssecretarissen:
a.in beginsel worden voorzieningen en verstrekkingen in bruikleen ter beschikking gesteld;
b.indien een voorziening of verstrekking niet in bruikleen ter beschikking kan worden gesteld, wordt de factuur direct ten laste van de begroting van het bestuursorgaan betaald;
c.het vergoeden van voorzieningen en verstrekkingen achteraf door het indienen van declaraties, wordt tot een minimum beperkt;
d.voorzieningen, verstrekkingen en declaraties worden maandelijks openbaar gemaakt op internet.
Uitgangspunt is hier dat zo weinig mogelijk uitgaven door de volksvertegenwoordiger zelf worden gedaan via zijn of haar privérekening. Geldstromen tussen de rekening van het bestuursorgaan en de persoonlijke rekening van de volksvertegenwoordiger maken een zwaardere controle op de uitgaven noodzakelijk. Het lid van de Verenigde Vergadering zal zich nauwgezet moeten houden aan de regels en procedures die er met het oog hierop voor hem/haar gelden.
Artikel 7 Uitvoering gedragscode
7.1
De Verenigde Vergadering is het hoogste bestuursorgaan van het Hoogheemraadschap en als zodanig verantwoordelijk voor de inhoud van de gedragscode en voor een eenduidige interpretatie daarvan. En voor wijziging/aanvulling daarvan bij leemtes of onduidelijkheden.
7.2
De Waterschapswet verplicht de Verenigde Vergadering om voor zichzelf en voor de bestuurders een gedragscode vast te stellen.
Aanvullend op de wettelijke regels die gelden voor politieke ambtsdragers, bevat de gedragscode een aantal materiële normen waaraan de politieke ambtsdragers zich committeren.
De dijkgraaf heeft de wettelijke taak om de bestuurlijke integriteit van zijn of haar Hoogheemraadschap te bevorderen (Art. 94 lid 2 Waterschapswet). Hiermee is de verantwoordelijkheid voor de portefeuille ‘integriteit’ duidelijk belegd. De wettelijke bepalingen bieden de ruimte om naar gelang de situatie handelend op te treden, waarbij niet alleen gedacht moet worden aan het optreden bij incidenten.
Belangrijk onderdeel is ook de preventie: ervoor te zorgen dat integriteit en integriteitsbewustzijn in de bestuurlijke gremia besproken blijven en daarbij afspraken te maken over een regelmatige bespreking van het thema integriteit, bijvoorbeeld een of twee keer per jaar, in de volksvertegenwoordiging.
De dijkgraaf hoeft hier niet alleen voor te staan. Een daartoe aangewezen contactpersoon (secretaris-algemeen directeur) of vertrouwenspersoon kan hier in relatie tot de Verenigde Vergadering eveneens een belangrijke rol in spelen. Goed denkbaar is ook dat het Hoogheemraadschap met de dijkgraaf nadere afspraken maakt over de werkwijze die wordt gevolgd ingeval zich een incident of een vermoeden van een integriteitsschending voordoet. Dat geeft houvast en rust op het moment dat er gehandeld dient te worden. De Verenigde Vergadering van het Hoogheemraadschap kan zelf onderling ook afspraken maken over hoe je elkaar aanspreekt.
Al deze processuele en procedurele afspraken zijn terug te vinden in de bijlage die onderdeel uitmaakt van de gedragscode. De onderwerpen, genoemd in 7.2, zijn niet uitputtend.