Peilbesluit Hooipolder, peilgebied 9 t.h.v. Rijksstraatweg

1Inleiding

Het beheergebied van Delfland omvat ongeveer 40.000 hectare en bevat ongeveer 75 polders met circa 700 peilgebieden. Elk peilgebied heeft een vastgelegd waterpeil in een peilbesluit. Deze toelichting betreft een aanpassing (ambtelijke correctie) voor peilgebied 9 van de Hooipolder (22,8 ha). Het huidige waterpeil wijkt al geruime tijd af, veroorzaakt geen problemen en vereist geen aanvullende maatregelen.

1.1Omschrijving situatie

In peilgebied 9 van de Hooipolder, gelegen ten zuiden van Den Hoorn in de gemeente Midden-Delfland, is het waterpeil 20 cm hoger dan het vastgestelde peil. Het verhoogde peil wordt gehandhaafd vanwege de beperkte diepte van de sloten, om te voorkomen dat sloten droogvallen. Het verhogen van het peil is bovendien nodig om de doorstroom naar een nieuw gemaal te verbeteren.

Dit hogere peil verschilt van het vorige peilbesluit en daarom wordt dit peilbesluit geactualiseerd.

1.2Werkwijze

Voor dit peilbesluit is de werking van het watersysteem onderzocht. Daarna is onderzocht of er knelpunten zijn voor de belangen in het gebied ten aanzien van het waterpeil.

Vervolgens is onderzocht welk waterpeil het beste past voor het gebied. Dit is beschreven in hoofdstuk 3.

Bij deze toelichting op het peilbesluit hoort een peilenkaart om de begrenzing van het peilgebied aan te geven. Deze peilenkaart is als bijlage toegevoegd.

2Gebiedsbeschrijving

In de nota Peilbeheer worden de volgende functies genoemd: archeologie, glastuinbouw, grasland, bouwland en vollegrond teelt, natuur, recreatie en groene ruimte, stedelijk gebied en vaarwegbeheer. In dit hoofdstuk wordt onderzocht welke van deze functies in het gebied voorkomen. Naast deze functies wordt onderzocht welke waterhuishoudkundige en overige belangen voorkomen: bodemdaling, waterkeringen, watergangen en kunstwerken en overige waterhuishoudkundige belangen zoals oeverbescherming, waterkwaliteit en ecologie, risico op wateroverlast, risico op watertekort of droogte en objecten aan het water (duikers, beschoeiingen, bruggen, steigers). Om de waterhuishoudkundige belangen goed te kunnen meenemen in de peilafweging is de werking van het watersysteem beschreven.

2.1Gebied

Het gebied ligt ten zuiden van Den Hoorn tussen de snelweg A4 en de Rijksstraatweg

Het noordelijk deel is bedrijventerrein. Het zuidelijke deel bestaat uit bebouwing, wegen en grasland. Het gebied wordt gekenmerkt door een hoge archeologische waarde. Mogelijk komen er niet onderheide woningen of woningen met paalfunderingen voor op de omliggende kade. De bodem is mogelijk zakkingsgevoelig met afwisselende klei- en veenpakketten.

2.2Watersysteem

2.2.1Vorig peilbesluit

Het peilbesluit voor peilgebied 9 in de Harnaschpolder en Hooipolder werd in 2014 vastgesteld. Het waterpeil voor dit peilgebied 9 is toen vastgesteld op

NAP -2,00 m. Dit wordt weergegeven in Figuur 1, een sectie van de kaart met waterpeilen van het peilbesluit voor de Harnaschpolder en Hooipolder uit 2014.

Figuur 1: Gedeelte van de peilenkaart van peilbesluit Harnaschpolder en Hooipolder uit 2014.

2.2.2Watersysteem in de praktijk

Het gebied bestond tot voor kort uit twee delen. Op het Figuur 2 zijn deze delen aangegeven als gebied 9 en 10. Het noordelijke deel, gebied 9, had een lager peil dan gebied 10. Tussen de twee gebieden stond een stuw. Het zuidelijke deel (gebied 9) werd bemalen door het poldergemaal. Het peil was hier circa NAP -1,90 m (zie figuur 3). Het noordelijk deel, gebied 10, had een hoger peil van NAP -1,80 m.

Figuur 2 Kaart met de praktijksituatie van de waterhuishouding (gele cirkel = oude poldergemaal, oranje cirkel = voormalige stuw, groene cirkel = nieuw gemaal)

In juni 2024 is het nieuwe gemaal in gebruik genomen (zie figuur 2). Daarvoor is de stuw verwijderd en is het hele peilgebied op één peil gebracht. Dit peil is gelijk aan het peil van het voormalig zuidelijke deel. Het nieuwe gemaal is gebouwd omdat het oude gemaal aan het einde van de technische levensduur was, het oude gemaal stond op een moeilijk toegankelijke plek en de nieuwe locatie is beter om water aan te voeren.

Figuur 3 meetreeks gemeten waterpeilen meetpunt WP 109 9 05 tussen april 2022 en oktober 2023

2.2.3Gebied met afwijkend peil

In het westen ligt een watergang, afwijkend peil 9 a, met een peil van NAP -0,66 m. Het dient een klein grasland gebied met een beperkte drooglegging.

2.2.4Waterkwaliteit en ecologie

De waterkwaliteit en ecologie van het gebied worden beschreven aan de hand van de Ecologische Sleutelfactoren (lit. 4).

Ecologische Sleutelfactor 1- Productiviteit van het water

De waterdiepte is gering (20 tot 30 cm). Hierdoor kan in de zomer het water snel opwarmen. Het inlaatwater wordt op een plek ingelaten waarbij het water snel het peilgebied weer verlaat. Het inlaatwater zal alleen het zorgen voor peilhandhaving maar nauwelijks voor verversing.

Door het verhogen van het peil kan de veenbodem beter worden geconserveerd waardoor veenafbraak minder snel kan plaatsvinden. Hierdoor komen er geen extra nutriënten in het oppervlaktewater.

De inschatting is dat er geen diepe voedselrijke kwel in de polder aanwezig is waardoor het watersysteem eutrofer wordt.

Ecologische Sleutelfactoren 4 - habitat-geschiktheid en 5- verspreiding

Er zijn in het gebied geen Natte Ecologische Zones aanwezig waar oevervegetatie tot ontwikkeling kan komen. Daarbij wordt de ontwikkeling van oevervegetatie niet bevorderd door het ontbreken van een natuurlijk peilverloop.

•Het peilgebied voldoet niet als geschikt leefgebied voor vis:

o Er is geen sprake van een natuurlijk peilverloop. Het nieuwe peil is daarom niet het meest ideale peil voor de natte ecologische zone.

o Er zijn geen diepe plekken om te overwinteren

o Er zijn geen Natte Ecologische Zones in het peilgebied

•Er is geen vispassage die het boezemwater verbindt met deze polder en deze polder staat ook niet op de maatregelenlijst om aan te leggen.

De waterkwaliteit in de periode voordat het peilgebied in peil was verhoogd was vermoedelijk vergelijkbaar omdat de ruimtelijke en waterhuishoudkundige inrichting van het gebied niet zijn gewijzigd. Maar doordat de sloten erg ondiep zijn konden de sloten droogvallen wat stankklachten zou kunnen veroorzaken. De peilverandering heeft daarom een positieve invloed op de waterkwaliteit. Daarnaast is het peilgebied is een stuw verwijderd waardoor het leefgebied van vissen in de praktijk groter is geworden.

3Peilafweging

In dit hoofdstuk wordt gekeken afgewogen welk waterpeil het beste is voor de voorkomende gebiedsfuncties en (waterhuishoudkundige) belangen. Daarbij wordt gekeken hoe negatieve effecten zo klein mogelijk kunnen blijven.

3.1Peilafweging

Deze peilafweging heeft betrekking op peilgebied 9, waar momenteel een hoger waterpeil

(NAP -1,80 m) wordt gehandhaafd dan voorheen vastgesteld (NAP -2,00 m).

Het is niet wenselijk om het peil en terug te brengen naar het eerder vastgelegde peil van NAP -2,00 m. Met het lagere vastgelegde peil is het niet mogelijk het leggerprofiel van de watergangen aan te houden. De watergangen zijn te ondiep.

Het hogere praktijkpeil bestaat al meerdere jaren in het zuidelijke deel en sinds begin 2022 in het noordelijke deel. Samen met de belanghebbenden is voorgesteld om dit hogere peil te handhaven vanwege de beperkte diepte van de sloten en om te voorkomen dat ze droog komen te staan. Het verhogen van het noordelijke deel is bovendien nodig om de doorstroom naar het nieuwe gemaal te verbeteren en draagt daarmee en met de samenvoeging van de gebieden tot een robuuster watersysteem.

De gemiddelde drooglegging is 1,0 m, wat voldoende is voor de huidige functies in het gebied, waaronder bebouwing, bedrijventerreinen en wegen. In het zuidelijke deel bevindt zich een grasland met een beperktere drooglegging van 0,4 m. Deze situatie is al geruime tijd aanwezig en veroorzaakt geen problemen; er zijn geen bekende klachten of meldingen met betrekking tot te hoge waterpeilen. Het hogere peil helpt bij het voorkomen van bodemdaling en verbetering van de waterkwaliteit door iets diepere sloten.

3.2Peilkeuze

Gezien bovenstaande peilafweging wordt voor peilgebied 9 een vast waterpeil voorgesteld van NAP -1,80 m.

Ten opzichte van het vorige peilbesluit wordt het peil 0,20 m hoger.

Het schouwpeil wordt NAP -1,80 m.

3.3Maatregelen

Voor het instellen van het peil zijn geen maatregelen nodig.

Literatuur

•Hoogheemraadschap van Delfland, 2014, Peilbesluit Harnaschpolder en Hooipolder

•Hoogheemraadschap van Delfland, juli 2017, Beleidsnota peilbeheer

•Ecologische Sleutelfactoren, begrip van het watersysteem als basis voor beslissingen, 6 juni 2014, rapportnummer 2014-19

Woordenlijst

•Bodemdaling: Het dalen van het maaiveldniveau ten opzichte van een vast referentievlak, bijvoorbeeld NAP. Bodemdaling kan veroorzaakt worden door oxidatie, inklinking, gas- en oliewinning en lange termijn geologische processen.

•Drooglegging: Het hoogteverschil tussen het waterpeil in een watergang en de gemiddelde hoogte van het naastgelegen perceel.

•Peil: Door waterschap in peilbesluit vastgelegde waterpeil dat in een bepaald gebied moet worden gehandhaafd.

•Peilaanpassing: Het aanpassen van het waterpeil in gelijke mate met de natuurlijke maaivelddaling.

•Peilbeheer: Vaststelling en handhaving van het waterpeil in oppervlaktewateren.

•Peilbesluit: Besluit van het Algemeen Bestuur van een waterschap, waarin de te handhaven peilen van de oppervlaktewateren ten opzichte van het NAP, de ligging van de peilgebieden en plaats van de peilschalen zijn aangegeven. Aan de gemaakte keuze ligt een integrale afweging van belangen en beleid ten grondslag.

•Peilgebied: Waterstaatkundige eenheid waarbinnen eenzelfde peil wordt gehandhaafd met behulp van gemaal, stuw of inlaat.

•Praktijkpeil: Waterstand die werkelijk in een watergang aanwezig is, afgelezen van de peilschaal.

•Schouwpeil: In het peilbesluit vastgesteld peil dat het referentieniveau vertegenwoordigt voor het voeren van schouw, dagelijks peilbeheer, afhandelen van vergunningen en het uitvoeren van onderhoud aan watergangen.

•Vast peil: Het peilbeheer is gedurende het hele jaar gericht op een constant peil met zo min mogelijk fluctuatie.

•Peilenkaart Hooipolder, peilgebied 9