Actieplan Geluid provinciale wegen 2024-2029 Zuid-Holland

Tekst

Samenvatting

Dit Actieplan Geluid provinciale wegen 2024-2029 (Actieplan Geluid) richt zich op bovenwettelijke akoestische maatregelen voor de wegen waarvoor de provincie Zuid-Holland wegbeheerder is. Met die maatregelen kan de gezondheid en hinderbeleving van omwonenden naar een meer acceptabel niveau worden gebracht. Voor de uitvoering van het Actieplan Geluid provinciale wegen 2024-2029 zijn momenteel slechts beperkte middelen beschikbaar. De uitvoering zal zich deels richten op onderhoud van stil asfalt op provinciale wegen; deels op het aanbrengen van geluidsschermen langs provinciale wegen; deels op het meten van geluid langs provinciale wegen; en deels op het verminderen van geluidklachten van omwonenden.

Het Actieplan Geluid bevat een uitgebreide beleidstheorie over de aanpak van geluidhinder langs provinciale wegen. In de beleidstheorie staan slaapverstoring en geluidhinder centraal als te verminderen negatieve effecten van het gebruik van provinciale wegen. Ook wordt een relatie gelegd met onder de nieuwe Omgevingswet in te stellen geluidproductieplafonds voor provinciale wegen.

Het Actieplan Geluid richt zich niet alleen op berekende geluidknelpunten, maar ook op ervaren geluidhinder. Om ervaren geluidhinder in beeld te brengen wordt een meetprogramma opgezet, dat zich richt op objectieve geluidmetingen en meer subjectieve ervaren hinder. Het Actieplan Geluid werkt met een lage plandrempel; die is niet zozeer bedoeld om met het Actieplan Geluid te behalen, maar wel om ook in beeld te krijgen waar grote groepen mensen een beperkte hoeveelheid geluidhinder zullen ervaren.

Het Actieplan Geluid bevat geen uitvoeringsvoorstellen: de uitvoering is sterk afhankelijk van de onderhoudsplanning van wegen, die flexibel is, en binnenkomende geluidklachten. Daarnaast is het zicht op beschikbare middelen voor de uitvoering zeer beperkt.

1Het Actieplan Geluid provinciale wegen

1.1 Inleiding

Voor u ligt het Actieplan Geluid provinciale wegen 2024-2029, verder genoemd: Actieplan Geluid. Met dit Actieplan Geluid vervalt het Actieplan Geluid provinciale wegen 2018-2023. In het stuk wordt benoemd waarom het is opgesteld, hoe het zich verhoudt tot andere verplichtingen uit de Omgevingswet ten aanzien van geluid langs provinciale wegen en op welke manier het uitgevoerd kan worden.

Gedeputeerde Staten Zuid-Holland stellen het Actieplan Geluid vast voor provinciale wegen met meer dan 3 miljoen passerende voertuigen met uitzondering van wegen in beheer bij het Rijk en wegen in het beheer van een agglomeratiegemeente

[1]

Dit zijn voor Zuid-Holland:

● Agglomeratie DEN HAAG/LEIDEN: Delft, Den Haag, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Oegstgeest, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Voorschoten, Wassenaar, Westland, Zoetermeer

● agglomeratie ROTTERDAM/DORDRECHT: Albrandswaard, Barendrecht, Capelle ad IJssel, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Maassluis, Nissewaard, Papendrecht, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Sliedrecht, Vlaardingen, Zwijndrecht

. Het Actieplan Geluid van de provincie Zuid-Holland gaat vrijwel geheel over provinciale wegen. Er zijn veel andere bronnen van geluidhinder, zoals vliegtuigen, buren, industrie en het verkeer op andere wegen. Voor die andere bronnen heeft de provincie Zuid-Holland geen of een zeer beperkte verantwoordelijkheid. Op die bronnen wordt wel kort beleidsmatig ingegaan.

1.2 Waarom een Actieplan Geluid?

Het simpelste antwoord op het waarom van dit stuk, is dat het maken van een Actieplan Geluid een wettelijke verplichting is. Het moet uiterlijk 18 juli 2024 zijn vastgesteld. Dat is geregeld via de Verordening (EU) 2019/1010 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019, vertaald in artikel 2.26 van de Omgevingswet.

Daarnaast zorgt uitvoering van het Actieplan Geluid ook voor een belangrijke verbetering van de leefomgeving. Tegelijkertijd: uitvoering van het Actieplan Geluid is, anders dan het opstellen ervan, niet verplicht.

Het is een Actieplan Geluid. In het vaststellingsbesluit van het Actieplan Geluid moet op basis van de Omgevingswet staan hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen bij de voorbereiding betrokken zijn. En ook, wat de resultaten hiervan zijn. Het Actieplan Geluid wordt dus in inspraak gebracht.

1.3 Geluidproductieplafonds en het Actieplan Geluid

Het laatste Actieplan Geluid van de provincie Zuid-Holland was het Actieplan Geluid provinciale wegen 2018-2023. Het nieuwe plan gaat vallen onder de Omgevingswet; het is ook het eerste Actieplan van de provincie dat ingaat op geluidproductieplafonds.

In 2024 wordt beoogd geluidproductieplafonds voor de provinciale wegen voor te leggen aan Provinciale Staten. Deze geluidproductieplafonds zijn wettelijk verplichte omgevingswaarden die een maximum bepalen voor de geluidproductie van provinciale wegen. In dit Actieplan wordt er van uitgegaan dat de geluidproductieplafonds de eerste maal op het wettelijk maximale niveau worden vastgesteld. Dat is de huidige hoeveelheid geluid plus 1,5 dB (te vergelijken met 40% verkeersgroei).

Dit maximale niveau voor geluidproductieplafonds kan maatschappelijk gezien tot problemen leiden. Het is immers niet een waarde die bepaald wordt op basis van een gezonde geluidomgeving, maar op basis van bestaand geluid. Dat bestaande geluid is lang niet op alle plekken langs provinciale wegen op een gezond of door de omgeving acceptabel geacht niveau. Tot de invoering van de Omgevingswet kon geluid door verkeer op provinciale wegen onbeheerst groeien, zolang er geen sprake was van een relevante aanpassing van de weg. De bestaande berekende hoeveelheid geluid betekent daarom dat er een veelheid aan plekken is waar verkeerslawaai omwonenden hindert. De groei van het geluid wordt door het instellen van geluidproductieplafonds begrensd, maar de bestaande hinder wordt bij het maximaal vaststellen niet ingeperkt (laat staan weggenomen).

Het Actieplan Geluid is er op gericht de problemen die ontstaan binnen die geluidproductieplafonds zoveel mogelijk op te lossen. De bedoeling is op die plekken waar geluid binnen de geluidproductieplafonds gezondheidsschade of hinder veroorzaakt, die schade weer te beperken tot een aanvaardbaardbaar niveau.

Op die manier creëert de provincie Zuid-Holland voor zichzelf de maximale beleidsruimte: het voldoen aan de geluidproductieplafonds is verplicht, het uitvoeren van het Actieplan Geluid is dat niet. Met andere woorden: de provincie verplicht zich niet bestaande geluidproblemen op te lossen, maar maakt dat wel mogelijk met het Actieplan Geluid. De reden voor die maximale beleidsruimte is de veelheid aan maatschappelijke problemen waarmee de provincie zich geconfronteerd ziet en het beperkte budget om die problemen te tackelen. De provincie wil steeds de afweging kunnen maken welke maatschappelijke problemen het belangrijkst worden gevonden.

1.4 Het beleidsdoel van het Actieplan Geluid

Helder mag zijn dat, hoewel de uitvoering van het Actieplan Geluid geen verplichting kent, de maatschappelijke noodzaak van die uitvoering wel groot is. Het jarenlang groeien van de hoeveelheid verkeer heeft ook de geluidhinder als gevolg van die groei toe laten nemen. Het beleidsdoel van het Actieplan Geluid is daarom: het omgevingslawaai van provinciale wegen waar mogelijk te voorkomen en te beperken waar het hinderlijk is en/of schadelijke effecten heeft voor de gezondheid van de mens.

2Evaluatie uitvoering, resultaten en leerpunten vorige Actieplan

2.1 Uitgaven Actieplan Geluid provinciale wegen 2018-2023

uitgaven/reserveringen

x € 1.000.000,-

status

Stil asfalt

7,5

gerealiseerd

Oplossingen voor klachten

0,5

gerealiseerd

Geluidschermen Lansingerland (N209 Kruisweg)

2,40

gerealiseerd

Geluidscherm en geluidsmaatregelen N210 Krimpen ad IJssel (klachten gerelateerd)

0,41

uitvoeringsfase

N219 Geluidsmaatregelen Nieuwerkerk a/d IJssel en Zevenhuizen

2,00

verkenningsfase

Geluidscherm N207 Passage Leimuiden fase 1

0,21

gerealiseerd

Geluidscherm N207 Passage Leimuiden fase 2

0,07

initiatieffase

Geluidscherm N451 Waddinxveen

0,14

gerealiseerd

Geluidscherm N209 Bergschenhoek en Bleiswijk

1,20

uitvoeringsfase

Geluidscherm HOV Leiden CS N206 - Katwijk – Noordwijk (klachten gerelateerd)

0,50

uitvoeringsfase

totaal

14,93

In totaal is voor het Actieplan Geluid provinciale wegen 2018-2023 €14,93 mln uitgegeven. In het daaraan vorige Actieplan Geluid (2013-2018) zijn vrijwel alle middelen uitgegeven aan de meerkosten van het onderhoud voor stil asfalt. Ook in het Actieplan Geluid provinciale wegen 2018-2023 is een groot deel van de middelen besteed aan de meerkosten voor onderhoud voor stil asfalt (ruim de helft van alle bestede middelen). Daarnaast zijn de middelen gegaan naar geluidschermen en voor een deel naar oplossingen voor klachten. Enkele geluidschermen komen voort uit bestuurlijke afspraken, twee schermen komen voort uit klachten.

De uitgaven binnen het Actieplan Geluid provinciale wegen 2018-2023 overstijgen het beschikbare budget met €4,93 mln. De dekking hiervoor is gevonden in de vrije ruimte van het Programma Zuid-Hollandse Infrastructuur (PZI).

2.2 Twee lijnen

Het Actieplan Geluid provinciale wegen 2018-2023 had twee lijnen:

● de traditionele aanpak om waar mogelijk bij onderhoud geluidmaatregelen toe te passen (met name stil asfalt)

● en als experiment de klachten gerelateerde aanpak.

In het kader van het Actieplan Geluid is ook onderzocht hoe groot de feitelijke demping van stil asfalt zich in de tijd ontwikkelt. We zien daarbij twee dingen: het geluiddempend effect van stil asfalt neemt in de loop der jaren vrij snel af en blijft daarna lang constant (Monitoring stille wegdekken, M+P Raadgevende Ingenieurs). De geluidbeleving van het stil asfalt sluit niet altijd aan bij de gemeten akoestische demping: sommige bewoners zijn zich bewust van de afnemende geluiddemping in de loop van de tijd, anderen niet.

De klachten gerelateerde aanpak is vooral geïntroduceerd omdat door de soort geluidklachten die bij de provincie binnenkwamen zichtbaar werd dat de meer traditionele aanpak lang niet altijd het antwoord was waarop klagers zaten te wachten. Het beeld was dat mensen niet zozeer last hadden van een te hoge gemiddelde geluidbelasting, maar van piekgeluiden en een akoestisch matige buitenruimte. Daarin speelde ook nadrukkelijk mee hoe serieus klagers zich genomen voelden in de behandeling van de klacht.

De standaardaanpak bij een klacht is in de loop van de tijd als volgt ontwikkeld.

A. Een klager wordt altijd serieus genomen: als iemand geluidhinder ervaart, dan ís er ook sprake van geluidhinder. Of de provincie daarbij kan helpen hangt af van een aantal factoren:

○ is het een collectieve klacht (zijn er meer klagers te vinden)?

○ Zijn er oplossingen denkbaar?

○ Is er zicht op cofinanciering (in de praktijk: wil de gemeente meedenken en meebetalen aan de maatregelen, ook wanneer tijdens groot onderhoud worden uitgevoerd)?

B. In een eerste gesprek wordt verkend hoe de precieze klacht eruitziet en welk pad naar oplossingen kan worden bewandeld. Meestal wordt hiertoe een kleinschalig onderzoek uitgevoerd naar mogelijke interventies inzake infrastructuur en gedrag.

C. Vervolgens wordt onderzocht welke oplossingsrichtingen door de klagers, de provincie en de gemeente haalbaar worden geacht. Hierbij hoort ook een verkenning van de financiële mogelijkheden.

D. Tenslotte worden de gekozen en financieel haalbare maatregelen uitgevoerd.

Regelmatig is onderzocht of de klacht zich beperkte tot geluid. Dat was lang niet altijd het geval; wantrouwen richting de overheid (niet perse de provincie), beleving van de algehele woonomgeving, luchtkwaliteit en gezondheidsperceptie waren factoren die in wisselende samenstelling eveneens meespeelden. In bijlage B staat een overzicht van binnengekomen klachten en daaraan gekoppelde acties van de provincie Zuid-Holland.

In bijlage B staat een overzicht van ontvangen en geregistreerde geluidklachten.

Voor de provincie Zuid-Holland is de klachten gerelateerde aanpak ook reden geweest zich meer te verdiepen in de aard van geluidhinder. Die blijkt veel complexer dan de regelgeving – vooral gericht op het verminderen van de gemiddelde aantal decibellen – doet vermoeden. Geluidsproblemen gaan in heel veel gevallen niet om de berekende hoeveelheid geluid, maar om de beleefde omgevingskwaliteit. Geluid maakt daar een belangrijk deel van uit, maar in de praktijk bleek dat ook elementen als luchtkwaliteit, verkeersveiligheid en vertrouwen in de overheid belangrijke elementen zijn hoe de omgeving werd beleefd.

2.3 Hogere waarden op gevels

In het vorige actieplan is aangegeven dat data over verleende hogere waarden moeizaam terug te vinden zijn; het merendeel van de verleende hogere waarden wordt vastgesteld naar aanleiding van ruimtelijke ontwikkelingen, waarvoor de gemeente het bevoegd gezag is en aldaar wordt geregistreerd. De gedachte uit het Actieplan Geluid 2018-2023 was een betere registratie van hogere waarden op te zetten. Dat is in de praktijk zeer moeizaam gebleken en van deze gedachte is dan ook afgestapt.

Wel is een eerste stap gemaakt een gevelregister op te zetten. Dat kan bruikbaar zijn bij het saneren van zogenaamde saneringswoningen

[2]

In de jaren negentig en in 2008 zijn de woningen, die op 1 maart 1986 een geluidbelasting hoger dan 60 dB(A) op de gevel hadden, geïnventariseerd. Deze woningen zijn vervolgens op basis van hun geluidbelasting geprioriteerd en op een saneringslijst geplaatst. Na 1 maart 1986 vielen nieuwe woningen onder de Wet geluidhinder, en zijn gebouwd met voldoende bescherming tegen een hoge geluidbelasting door wegverkeerslawaai.

,een taak die de provincie voor provinciale wegen verplicht van de gemeenten overneemt op basis van de invoering van de Omgevingswet. Met het gevelregister ontstaat een bestand van woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen met informatie over de geldende grenswaarden op de gevels en een eventueel bekende isolatiewaarde van de gevel. In het verleden is er onvoldoende aandacht geweest voor het vastleggen van deze gegevens. Met het opstellen van het register kan een inhaalslag worden gemaakt om vervolgens de gegevens ook actueel te houden.

2.4 Leerpunten

Waar het Actieplan Geluid in eerste instantie zich op geluid richtte, werd in de uitvoering helder dat problemen niet alleen uit geluid bestaan, maar een bredere aanpak vragen. Die verbreding zal ook in de uitvoering van het nieuwe actieplan moeten worden gezocht. Daarbij is een meer integrale blik op de leefomgeving langs de weg noodzakelijk.

De doorwerking van het Actieplan Geluid in de uitvoeringspraktijk blijkt niet altijd goed. Dat betekent dat het niet genoeg is om een beleidskader en een uitvoeringplan op te stellen, maar dat er ook een toelichting op het Actieplan Geluid voor de Dienst Beheer Infrastructuur (DBI) en Afdeling Programma’s en Projecten (APP) nodig is én gezocht moet worden naar een duidelijke koppeling tussen geconstateerde knelpunten en groot onderhoud DBI en infraprojecten door APP. Onderdeel daarvan is ook duidelijkheid welke activiteiten vanuit het Actieplan Geluid worden gefinancierd en welke activiteiten worden geacht integraal onderdeel te zijn van de scope van onderhouds- en infraprojecten.

De klachten gerelateerde benadering was als experimentele aanpak succesvol. Er konden veel Zuid-Hollanders bediend worden met antwoorden of maatregelen die hun klacht (gedeeltelijk) op hebben gelost. Tegelijkertijd zijn er ook veel klachten. Omdat bewust terughoudend is gecommuniceerd over het vorige Actieplan Geluid en de Provincie de lat voor het gebruik van deze benadering redelijk hoog heeft gelegd is het de vraag of er een breed beeld is ontstaan van geluidklachten of meer sprake is van het topje van de ijsberg.

Ook vraagt de klachten gerelateerde regeling bij een structureel inzetten van het instrument om een scherper en juridisch hard kader wanneer een door burgers gewenst project al dan niet voor (co)financiering door de provincie in aanmerking komt. De grotere discretionaire afwegingsmogelijkheden uit het vorige Actieplan Geluid kunnen leiden tot juridisch ongewenste situaties.

3Geluid: hinder, slaapverstoring en gezondheid

3.1 Geluid en gezondheid

Geluid kan leiden tot hinder, slaapverstoring, verstoring van de dagelijkse activiteiten en stress. Deze effecten kunnen op hun beurt weer aanleiding geven tot een hogere bloeddruk en verhoogde niveaus van het stresshormoon cortisol, waardoor het risico op hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen wordt verhoogd (RIVM - effecten van geluid). Een half miljoen Nederlanders heeft slaapproblemen door geluid van wegen. Daarnaast veroorzaakt dit geluid elk jaar bij zo’n 750 mensen hart- en vaatziekten, waar ongeveer 65 mensen aan overlijden. Dit zijn schattingen uit onderzoek van het RIVM. Lawaai van wegverkeer is veruit de grootste geluidshinderbron in Nederland. Specifieke cijfers voor Zuid-Holland zijn er niet, maar gezien de bevolkings- en wegendichtheid in Zuid-Holland mag verwacht worden dat een groot deel van de gezondheidseffecten in deze provincie ontstaat.

Naar schatting 3,7 miljoen Nederlanders van 16 jaar en ouder (29%) zijn ernstig gehinderd door het geluid van wegverkeer RIVM/TNO, afbeelding European Environment Agency

Mensen zijn zich vaak niet bewust van het feit dat geluidsoverlast een ernstig probleem is dat gevolgen heeft voor de volksgezondheid én hun eigen gezondheid. Weliswaar zijn er veel meer vroegtijdige sterfgevallen als gevolg van luchtvervuiling dan als gevolg van lawaai. Toch lijkt het volgens het European Environment Agency erop dat geluidshinder een groter effect heeft op indicatoren voor levenskwaliteit en de geestelijke gezondheid. Tegelijkertijd zien we dat op het gebied van luchtkwaliteit flinke stappen worden genomen waarmee de gezondheidseffecten in 2030 vrijwel opgelost zouden moeten zijn; voor geluid ontbreekt een dergelijke aanpak en is er hooguit sprake van een beperking van de groei van de hoeveelheid geluid. Daarom mag verwacht worden dat geluid in de komende jaren luchtkwaliteit gaat inhalen als belangrijkste milieu gerelateerde oorzaak van gezondheidsproblemen.

3.2 Slaapverstoring en hinder

Geluid werkt op twee manieren door op je gezondheid: slaapverstoring en hinder.

Bij slaapverstoring gaat het om voldoende en diepe slaap. Onze slaapcyclus bestaat uit REM-slaap

[3]

REM: Rapid Eye Movement. De hersenen zijn tijdens de REM-slaap even actief als in wakkere fase. Tijdens de REM-slaap bewegen de ogen snel heen en weer, vandaar de naam.

en diepe slaap. De REM-slaap zorgt voor het verwerken en opruimen van je gedachten, emoties en prikkels en de diepe slaap zorgt ervoor dat je lichaam kan ontspannen, herstellen en dat de accu van je lichaam wordt opgeladen. Te weinig diepe slaap beperkt het herstel in het lichaam en de aanvulling van de energievoorraad. Dat leidt weer tot veranderde glucose tolerantie en eetlust regulatie, verminderde immuunrespons, geheugenfunctie hart- en vaatziekten, suikerziekte, overgewicht, hoge bloeddruk en mogelijk dementie (WHO richtlijn over lawaai 2017).

Waar slaapverstoring grotendeels onbewust is, speelt hinder op een meer bewust niveau. In dat geval gaat het om meer dan het aantal decibellen. Factoren als geluidgevoeligheid, angst voor de bron/geluid, houding ten opzichte van de bron, verwachting/onzekerheid over toekomstig geluid en aantrekkelijkheid van de omgeving spelen allemaal een rol. En hoewel hinder iets is waar je je meestal bewust van bent, wordt het voor een groot deel door je onderbewuste bepaald.

3.3 Geluid en het reptielenbrein

Wetenschappers onderscheiden drie hersendelen, die elk op een ander moment in de evolutie verschenen zijn: het reptielenbrein (reguleert primaire instincten), het limbisch systeem (ook bekend als het zoogdierenbrein, zorgt voor de verwerking van gevoelens en emoties) en de neocortex (ook bekend als het mensen- of bewuste brein). Het onderbewuste systeem gebruikt niet alleen veel minder energie, maar werkt ook een miljoen keer sneller dan het bewuste systeem. Daartegenover staat dat het onderbewuste systeem niet intelligent is en dus ook niet intelligent beslissingen kan nemen. Het bepaalt echter 95% van de beslissingen die een mens dagelijks neemt. Dat lijkt in de praktijk anders, maar dat komt omdat het bewuste brein vrijwel altijd beslissingen achteraf rationaliseert.

Bij geluidhinder ontstaat een onveiligheidsgevoel. Het reptielenbrein constateert een gevaar (een hard geluid) of een gebrek aan veiligheid (een niet goed te definiëren geluidsomgeving). De reactie daarop is lichamelijk: het in staat van paraatheid brengen van het lichaam om te vluchten of te vechten door het aanmaken van stresshormonen. Daarvan “slijt” het lichaam (met name hart en bloedvaten). Het bewuste brein rationaliseert deze onbewuste reactie op geluid als hinder door de betreffende geluidsbron.

3.4 Geluid en regelgeving

De gemiddelde burger heeft de verwachting dat de overheid beschermt tegen gezondheidsschade door milieufactoren. In de praktijk zijn milieunormen echter een compromis tussen economische groei en gezondheid. En in sommige gevallen ontbreken normen. De wet kent maar een beperkte bescherming tegen een teveel aan geluid. De normen in de wet zijn gebaseerd op 10% gehinderden. Daarnaast houdt de wet maar beperkt rekening met feitelijk (in plaats van berekend) geluid en geluidbeleving. Tenslotte is de buitenruimte (tuinen, parken, openbare ruimte) feitelijk onbeschermd en is er geen bescherming tegen geluid als gevolg van verkeersgroei (al brengen de eerder genoemde geluidproductieplafonds hier wel verbetering). Om de gezondheid van onze inwoners te beschermen moet er meer gebeuren dan wat in de wet is geregeld.

De vraag kan gesteld worden of de wettelijke bescherming tegen een teveel aan geluid niet aangepast zou moeten worden. Uiteraard kan dat een optie zijn. Tegelijkertijd is de wet een generiek middel. De geluidproblemen die onder de aandacht van de provincie worden gebracht, hebben vrijwel altijd een situationeel of zelfs persoonlijk karakter, dat vraagt om een specifieke oplossing.

Eigenlijk zijn er drie “soorten geluid”:

● een planologische hoeveelheid geluid, gericht op een jaargemiddelde hoeveelheid geluid op een specifieke locatie;

● een feitelijke hoeveelheid geluid, gericht op de feitelijke gemeten hoeveelheid geluid op een specifiek moment op een specifieke locatie;

● een beleefde hoeveelheid geluid op een specifiek moment door een specifiek persoon op een specifieke plaats.

De eerste soort geluid is de manier waarop geluidshinder in de wetgeving is verankerd. Dat sluit maar deels aan op de werkelijkheid: mensen hebben geen hinder van een gemiddelde hoeveelheid geluid, maar van feitelijk geluid, inclusief pieken (de tweede soort geluid). Daarnaast is de beleving van geluid (derde soort) voor iedereen verschillend, afhankelijk van een groot aantal factoren als geluidgevoeligheid, associaties en gemoedstoestand.

Feitelijk geluid en beleefd geluid wordt op dit moment maar beperkt gemeten; er valt geen goede uitspraak te doen over de ontwikkeling vanuit die aspecten. Vrijwel alle hinderklachten die de provincie bereiken zijn echter terug te voeren op feitelijk geluid en beleefd geluid. Het systeem van verplichte Actieplannen Geluid heeft als uitgangspunt dat op basis van berekende geluidknelpunten acties worden ondernomen. Dit Actieplan Geluid voegt daaraan toe dat ook gemeten en beleefd geluid de basis kunnen zijn voor acties.

3.5 Probleem en oplossingen

De bestaande hoeveelheid geluid levert gezondheidsschade op. Die schade is afhankelijk van de persoon en de situatie. De bescherming tegen die gezondheidsschade door de wet is slechts gedeeltelijk; in sommige gevallen voldoende, in andere gevallen onvoldoende. Het Actieplan Geluid richt zich op die gevallen waar de wet geen soelaas biedt. De wetssystematiek is gebaseerd op de Europese geluidkaart die in beeld brengt waar het meeste verkeerslawaai is berekend. Standaardoplossingen zijn dan stil asfalt en geluidschermen op de meest geluid belaste plekken. Dit Actieplan wil verdergaan dan alleen die standaardoplossingen. Door meer aan te sluiten bij de laatste wetenschappelijke inzichten over aan geluid gerelateerde gezondheidsproblemen komen ook andersoortige oplossingen in beeld.

Die andersoortige oplossingen hangen samen met de belevingskant van geluid. Daar zien we dat geluidhinder, naast de hoeveelheid berekend geluid, ook samenhangt met:

● Feitelijk geluid – dit vraagt om het meten van geluid. Hierbij wordt gedacht aan piekgeluiden als versleten wegvoegen, de brommer die om 5 uur langsrijdt of juist andere bronnen dan wegverkeer;

● Onzekerheid – dit vraagt om meer “grip” en voorspelbaarheid van geluid. Zelf meten (bijvoorbeeld via citizen science) kan hier helpen. Maar ook simpelweg duidelijkheid over de regels omtrent geluid (wat is de formele rol van de overheid en waar beschermt deze wel/niet tegen) helpt;

● Beleving van het geluid – zicht op welk geluid tot welke hinder leidt levert kennis op voor zinvolle ingrepen (bijvoorbeeld door enquêtering of apps als MoSART

[4]

De MoSART app maakt korte opnames van het geluid in de omgeving in combinatie met een waardering door de gebruiker. Op die manier registreert MoSART een subjectieve, persoonlijke beleving van het geluidslandschap.

);

● Geluidomgeving (soundscape) – het in beeld brengen van soundscapes laat zien waar in het spectrum “kalm en herkenbaar – druk maar veilig – druk maar onherkenbaar – kakofonisch” de omgeving zich bevindt en wat op basis daarvan zinvolle ingrepen zijn;

● Andere leefomgevingsvariabelen – factoren als de beschikbaarheid van stilteoases, groen, verkeersveiligheid, zichtbaarheid van geluidsbronnen kunnen de hinder van geluidsbronnen verminderen;

● Associaties met geluidbronnen – emoties bepalen voor een belangrijk deel wat hinderlijk is. Niet de ratio, niet het bewustzijn. Dat betekent ook dat positieve associaties hinder kunnen verminderen. Het geluid van een onbekend bedrijf is hinderlijker dan van een bedrijf dat veel energie steekt in een goede relatie met de omgeving;

● Gedrag van de ontvanger – te denken valt aan het wandelen in een stiltegebied, het slapen met gesloten ramen of het leren omgaan met specifieke geluiden.

4Beleidsuitgangspunten

Het onderhavige Actieplan Geluid bouwt voort op de notitie Uitgangspunten Actieplan Geluid 2018-2023 (op 21 november 2017 door Gedeputeerde Staten vastgesteld). Deze uitgangspunten zijn als volgt.

4.1 Plandrempels

Een actieplan geluid dient een plandrempel te bevatten, zijnde een geluidbelasting Lden en geluidbelasting Lnight

[5]

Lden staat voor Level day, evening, night, ofwel het tijdgewogen jaargemiddelde geluidniveau in de dag, de avond en de nachtperiode. 's Avonds geldt er een correctie van +5 dB en 's nachts van +10 dB, omdat dan geluid sneller de slaap verstoort. De nachtelijke geluidbelasting wordt uitgedrukt in Lnight, de maat voor de gemiddelde geluidbelasting van 23 uur tot 7 uur.

op geluidgevoelige gebouwen (artikel 4.22, lid 1 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)).De provincie Zuid-Holland gaat uit van de plandrempels 55 dB Lden en 50 dB Lnight. Woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen die ten minste een geluidbelasting boven een van deze waarden hebben, worden beschouwd als locaties die in aanmerking kunnen komen voor maatregelen die de geluidbelasting en/of de ervaren geluidhinder reduceren.

De keuze voor twee plandrempels is bewust gemaakt omdat niet voor elke locatie geldt dat beide plandrempels worden overschreden. Er zijn locaties waar alleen de plandrempel voor 55 dB Lden (het gewogen gemiddelde geluid overdag, avond en nacht) wordt overschreden en er zijn locaties waar beide plandrempels worden overschreden. Een overschrijding van alleen 50 dB Lnight (het geluid ’s nachts) komt niet voor.

Deze plandrempels zijn identiek aan de plandrempels uit het Actieplan 2013-2018 en 2018-2023. Ze zijn scherp gekozen, wanneer ze met plandrempels van andere provincies worden vergeleken. Ze liggen echter hoger dan de gezondheidkundige advieswaarden van de World Health Organisation die 53 Lden en 45 Lnight adviseert voor geluid langs wegen. Beide plandrempels zijn een jaargemiddelde berekening.

De plandrempel is in Zuid-Holland niet zozeer gekozen omdat alles boven die plandrempel een acuut probleem zou zijn, maar vooral omdat daarmee een relatief groot “vangnet van potentiële problemen” wordt gecreëerd: er komen veel meer hindersituaties in beeld waar tussen een afweging kan worden gemaakt waar de middelen op in te zetten. Maatschappelijk gezien is een grote hoeveelheid woningen met een beperkte overschrijding van de plandrempel urgenter dan één woning met een hogere overschrijding. Bij een hogere plandrempel zou die eerste grote hoeveelheid woningen niet in beeld zijn gekomen.

Tegelijkertijd betekent de plandrempel niet dat alles boven de plandrempel zo snel mogelijk aangepakt moet worden, maar dat ónder die plandrempel problemen niet door de provincie op voorhand in kaart worden gebracht. Ook betekent het niet dat wanneer langs de weg meer gelid wordt gemeten dan de plandrempel, dat die locatie een geluidsknelpunt zou zijn; incidentele geluidmetingen zeggen maar beperkt iets over een jaargemiddelde berekening. Wel kan in deze gevallen een beroep worden gedaan op de klachten gerelateerde benadering. Als iemand last heeft van geluid, is de plandrempel geen criterium om die klacht al dan niet gegrond te verklaren.

4.2 Werk met werk maken

Wanneer maatregelen worden toegepast langs provinciale wegen is dit het eenvoudigst wanneer er toch al onderhoud plaatsvindt. Dit “werk met werk maken” betekent dat zo kostenefficiënt mogelijk wordt omgegaan met de beschikbare middelen binnen het Actieplan én het instandhoudingsbudget. Omdat de programmering van onderhoud afhankelijk is van de staat van het wegdek en daarmee variabel is, kan ook het moment van realisatie geluidmaatregelen aan wijzigingen onderhevig zijn.

4.3 Nog niet uitgevoerde maatregelen

Het Actieplan Geluid 2018-2023 is niet volledig uitgevoerd, met name vanwege fluctuaties in het schema van het wegonderhoud (niet alle knelpunten zijn in de planperiode in beeld geweest) en de uitputting van de financiële middelen (alle beschikbare middelen zijn besteed aan geluidmaatregelen, de middelen voor het vorige Actieplan Geluid zijn dus op.

Het uitgangspunt is om de niet uitgevoerde wegvakken uit het Actieplan Geluid 2018-2023 (voor zover nog steeds knelpunt en onderhoudswerkzaamheden zijn gepland) prioritair mee te nemen in het nieuwe Actieplan.

4.4 Aanpak van ervaren geluidhinder

Het Actieplan Geluid is in de regel gebaseerd op berekend geluid op basis van een gemiddelde geluidsbelasting. Deze berekende geluidbelasting ziet er soms anders uit dan wanneer geluid wordt gemeten en is niet altijd representatief voor de ervaren geluidhinder. Voorbeelden zijn geluiden die zich beperken tot de spits, gedrag van een sommige motorrijders en geluid bij de voegovergang van een brug: in dergelijke gevallen komen de storende geluiden minder zichtbaar terug in een gemiddelde geluidsbelasting.

Zowel berekende geluidsbelasting als ervaren geluidhinder zijn indicatoren voor effecten als slaapverstoring en hindergevoelens, die beide kunnen resulteren in gezondheidsschade. Het uitgangspunt is het Actieplan Geluid enerzijds te baseren op de berekende geluidbelasting maar daarnaast ook rekening te houden met gemeten en ervaren geluid.

4.5 Stiltegebieden

Voor stiltegebieden zijn geen ambities vastgesteld, anders dan een streefwaarde van 40 dB. Aan de ene kant is dit een zeer beperkte ambitie, die in de praktijk weinig bescherming tegen een overmaat aan geluid biedt. Aan de andere kant is het areaal aan stiltegebieden zodanig groot dat een steviger ambitie tot een forse beleidsinzet zou leiden, die gegeven de beperkte bijdrage aan het verminderen van geluidhinder disproportioneel wordt geacht.

4.6 Andere bronnen

Dit Actieplan beperkt zich tot geluid van provinciale wegen. Voor andere geluidbronnen heeft de provincie geen of hooguit een afgeleide verantwoordelijkheid: ze is geen beheerder van spoorwegen, heeft geen industrieterreinen van provinciaal en regionaal belang aangewezen en is geen bevoegd gezag voor de nationale luchthavens Schiphol en Rotterdam The Hague Airport. Wel is zij bevoegd gezag voor overige luchtvaart (vanaf andere luchtvaartterreinen); die verantwoordelijkheid wordt echter niet in dit Actieplan behandeld.

5Uitvoering Actieplan Geluid

5.1 Geen uitvoeringsvoorstellen

In tegenstelling tot voorgaande Actieplannen Geluid van de provincie bevat dit plan geen specifieke uitvoeringsvoorstellen. Dat heeft een aantal redenen:

● Allereerst is de uitvoering van het Actieplan Geluid sterk afhankelijk van de planning van onderhoud: om werk met werk te kunnen maken worden geluidmaatregelen zoveel mogelijk gekoppeld aan onderhoud. Het onderhoud is gekoppeld aan de actuele staat van de weg, die op basis van daadwerkelijke monitoring wordt bepaald en niet vooraf wordt gepland (zgn. Toestandsafhankelijk onderhoud).

● Daarnaast is de uitvoering van het Actieplan Geluid afhankelijk van de beschikbare middelen. Die zijn een gevolg van politieke prioriteitstelling tussen verschillende provinciale doelen. De uitvoering van het Actieplan Geluid vraagt om beschikbaarstelling van nieuwe middelen nu de bestaande middelen zijn uitgeput.

● Vervolgens wordt voor de berekening van geluidproductieplafonds langs provinciale wegen verkeersgegevens uit 2023 gebruikt, die pas in mei 2024 beschikbaar zijn. Op dat moment zijn ook de eigenschappen van weg en omgeving geactualiseerd. Op dat moment is een goede doorrekening van akoestische knelpunten te maken.

● Ook is zichtbaar dat de rekenmodellen voor geluidbelasting langs provinciale wegen niet geheel aansluiten op de daadwerkelijke geluidhinder. Het in beeld brengen van de daadwerkelijke hinder, de hinderbeleving, is onderdeel van de uitvoering van dit Actieplan Geluid en medebepalend voor de prioritering van de geluidmaatregelen die we gaan uitvoeren.

5.2 Karakter van het Actieplan Geluid

Het Actieplan Geluid is een doorlopend plan. Dat wil zeggen dat de beleidsdoelstelling waarschijnlijk niet in de planperiode kan worden bereikt en het op voorhand niet zeker is welke maatregelen op welk moment kunnen worden uitgevoerd. Dat wordt veroorzaakt door de keuzes “werk met werk te maken”, meer te meten en klachten gerelateerd te werken (zie ook de vorige paragraaf).

In algemene zin blijft bij de uitwerking van maatregelen de volgende voorkeursvolgorde van kracht:

● Bronmaatregelen;

● Overdrachtsmaatregelen (tussen de bron en woning);

● Gevelmaatregelen aan de woningen zelf

● Niet-akoestische, leefomgevingskwaliteit gerichte maatregelen (zoals groen, bereikbaarheid voorzieningen, beweging bevorderende maatregelen).

Waar mogelijk zullen te nemen maatregelen de problematiek integraal benaderen. Zo kunnen geluidmaatregelen ook, indien goed gedimensioneerd, positieve effecten hebben op verkeersveiligheid, luchtkwaliteit of energiegebruik.

Het Actieplan werkt met een uitvoeringsplan dat jaarlijks wordt geactualiseerd.

5.3 Aanpak van situaties met een geluidbelasting boven de plandrempels

In de geluidbelastingskaarten is aangegeven hoe groot de berekende geluidbelasting is voor de omwonenden van provinciale wegen en wat dit betekent in termen van hinder, slaapverstoring en dergelijke. In het kader van dit Actieplan is bekeken voor welke wegdelen geluidreducerende maatregelen door ons in overweging zullen worden genomen. Helaas is het praktisch en financieel niet haalbaar de geluidbelasting voor alle wegdelen met een relatief hoge geluidbelasting tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen. Daarom is een nadere selectie en prioriteitstelling nodig.

De aanpak van berekende geluidsknelpunten (situaties waarvan de geluidbelasting boven de plandrempel ligt) is gebaseerd op het volgende selectieproces:

1Is er sprake van een overschrijding van de plandrempel? Via het opstellen van de geluidsbelastingkaarten is de geluidbelasting op elk geluidgevoelig gebouw binnen 250 meter van een provinciale weg berekend. Als de berekende geluidbelasting hoger is dan 55 dB Lden en/of 50 dB Lnight dan kan op die plek worden gekeken naar een mogelijk project.

2Is er sprake van provinciale verantwoordelijkheid? De Provincie Zuid-Holland heeft bij de eerste tranche van de EU geluidkartering het geluid van wegverkeer op provinciale wegen in 2006 bepaald. In 2007 zijn deze resultaten gepubliceerd en daarmee openbaar geworden. Vanaf dat moment is daarmee de geluidssituatie rond het wegennet bekend. Woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen die sindsdien zijn gerealiseerd, zijn daarmee weloverwogen op een hoog geluidbelaste locatie gerealiseerd. De Provincie Zuid‑Holland richt zich daarom primair op het oplossen van de maatschappelijke opgave voor bebouwing van voor 2006. De provincie staat open voor het gesprek over overige geluidhinder, maar laat het initiatief daarvoor bij andere partijen. Een uitzondering hierop vormen eerder in Actieplannen benoemde knelpunten, omdat de Provincie Zuid-Holland daarvoor de verantwoordelijkheid al naar zich toegetrokken heeft.

3Is er sprake van een doelmatige aanpak? Om deze vraag te beantwoorden heeft het IPO het doelmatigheidscriterium benoemd en uitgewerkt. Doelmatig betekent dat de kosten in verhouding tot de baten, een voldoende effect op het aantal geluidgehinderde personen, voldoen aan een minimale eis (doelmatigheidscriterium). De baten worden in dit Actieplan berekend op grond van de geluidbelasting op geluidgevoelige bestemmingen met een bouwjaar van voor 2006. De systematiek van de doelmatigheidsafweging en de aangehouden kosten van maatregelen zijn in bijlage C opgenomen. Als het effect van het geluidreducerend asfalt onvoldoende is of als het niet gerealiseerd kan worden, dan worden geluidschermen en eventueel gevelisolatiemaatregelen beschouwd.

4Is er sprake van werk met werk maken? Gegeven de hoeveelheid beschikbare middelen kiest de provincie Zuid-Holland ervoor om werk met werk te maken. Dat betekent dat een aanpak van een knelpunt met name ter hand wordt genomen wanneer de betreffende weg ook onderhouden wordt. Ook de realisatie van nieuwe infrastructuur kan aanleiding geven om een knelpunt aan te pakken. Het onderhoudsschema en de realisatie van nieuwe infrastructuur ligt niet vast, maar wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van onder andere de conditie van de weg. Het Actieplan Geluid is daarom een groslijst van knelpunten die met ingang van deze planperiode zullen worden aangepakt, maar mogelijk ook buiten deze planperiode een eerste moment van oplossing krijgen. In het jaarlijks te publiceren Uitvoeringsplan Geluid wordt de uitvoering van maatregelen voor het betreffende jaar geconcretiseerd.

5Zijn de middelen beschikbaar? Gegeven de hoeveelheid beschikbare middelen kunnen niet alle in dit Actieplan Geluid benoemde knelpunten worden aangepakt. Zolang het budget echter niet is uitgeput kunnen maatregelen worden gerealiseerd.

6Is er sprake van een prioritair wegvak? Voor elk wegvak waarvoor geldt dat een maatregel doelmatig is, is bepaald welk effect de maatregel heeft op het aantal gehinderden. De verhouding tussen de kosten van de maatregel en de reductie van het aantal gehinderden bepaalt vervolgens de prioriteit van een wegvak: het wegvak met de hoogste reductie van het aantal gehinderden per uitgegeven euro krijgt de hoogste prioriteit gevolgd door de opvolgende wegvakken.

7Zijn er andere aspecten die de keuze voor een aanpak van een knelpunt bepalen? Het is denkbaar dat in het selectieproces nieuwe criteria opduiken die medebepalend zijn in de bepaling welke knelpunten worden uitgevoerd. Een meetprogramma van daadwerkelijke geluidbelasting en ervaren geluidhinder kan een aanvullende prioritering in deze geluidbelasting opleveren. Ook kan de waarschijnlijk geachte toekomstige groei van het wegverkeer mee worden genomen in de selectie. In zijn algemeenheid zullen in de uiteindelijke keuze welke knelpunten worden aangepakt, de laatste inzichten worden gehanteerd op het gebied van omvang wegverkeer, geconstateerde verkeershinder, mogelijke maatregelen, etc. In het jaarlijkse Uitvoeringsplan zal worden aangegeven op welke wijze de keuze tot stand is gekomen.

5.4 Aanpak van klachten gerelateerde situaties

De keuze om geluidklachten nadrukkelijk een plek te geven in het Actieplan Geluid is een doorontwikkeling van de aanpak uit het vorige Actieplan Geluid. Die aanpak bleek succesvol, gemeten naar de feedback. Een objectieve beoordeling van de aanpak is lastiger, juist omdat het hier om subjectieve hinder gaat.

Het is niet de ambitie van de Provincie om in de aanpak van geluidsklachten het voortouw te nemen. Het initiatief ligt in principe altijd bij de klager. Voor de klachten gerelateerde benadering is een afzonderlijke subsidieregeling opgezet. De huidige klachten worden daarin meegenomen. De gemeente is aangewezen als enige potentiële subsidieontvanger. Dat heeft een aantal redenen. Allereerst zijn de klachten een gedeelde verantwoordelijkheid tussen provincie en gemeente: de provincie als verantwoordelijk voor de bron, de gemeente als primair verantwoordelijk voor de leefomgevingservaring van haar burgers. Daarnaast heeft de gemeente inzicht in de verdeling van de leefomgevingskwaliteit in haar gebied en kan – beter dan de provincie – zich een beeld vormen van de redelijkheid van de klacht. Tenslotte is de gemeente in de praktijk de meest logische partij voor cofinanciering van eventuele oplossingen.

De stappen voor de klachten gerelateerde benadering zijn:

1De klagende partij wordt gevraagd te zoeken naar medeklagers; de systematiek van de geluidwetgeving wordt uitgelegd; en de klachten gerelateerde benadering wordt onder de aandacht gebracht.

Omdat hinder een grote belevingscomponent kent wordt vroeg in het proces verkend in hoeverre er sprake is van een individuele klacht of een collectief gevoel van hinder. In de praktijk blijkt regelmatig dat de nationale regelgeving maar beperkt aansluit op wat men van de overheid verwacht. Het uitleggen van de systematiek van de geluidwetgeving zorgt regelmatig voor meer begrip voor de wijze waarop de provincie met de situatie omgaat en betekent ook dat in sommige gevallen de klacht niet wordt doorgezet. De uitleg over de klachten gerelateerde benadering vindt altijd plaats.

2De gemeente wordt betrokken.

Omdat er voor is gekozen de gemeente als enige ontvangende partij voor een nog op te stellen subsidieregeling te kiezen is vroege betrokkenheid noodzakelijk.

3Hoe omschrijft de klagende partij de ervaren hinder?

Belangrijk is altijd in gesprek te gaan met de klagende partij. Door middel van doorvragen is veel helderder te krijgen hoe de hinder wordt ervaren, wat de mogelijke oorzaken zijn en hoe de klagende partij de verantwoordelijkheden ziet. In sommige gevallen vraagt beantwoording van deze vragen om nader onderzoek, dat in principe ten laste kan komen van het budget voor de klachten gerelateerde benadering.

4Is er sprake van een geluidsklacht op basis van geluid van provinciale wegen of is het een andersoortige klacht?

Een klacht naar aanleiding van geluid van provinciale wegen kan onder het Actieplan Geluid vallen. Het is mogelijk dat een gemelde geluidklacht een volledig andersoortige reden heeft (denk ook aan burenlawaai, geluid van niet-provinciale wegen of vlieghinder). In dat geval zal de klacht worden afgewezen als geluidklacht in het kader van het Actieplan Geluid. In veel gevallen zien we dat een geluidklacht een breder scala aan problematiek betreft: ook luchtkwaliteit, verkeersveiligheid en vertrouwen in de overheid komen geregeld naar voren. Wanneer geluid van provinciale wegen een belangrijke component van de klacht is, blijft de klachten gerelateerde benadering aan de orde.

5Wat zijn voor de hand liggende oplossingen?

Omdat gezondheid het overkoepelende doel is van de benadering én omdat de leefomgevingskwaliteit nadrukkelijk samenhangt met de akoestische beleving wordt breed gekeken naar mogelijke oplossingen. De gewenste of wenselijke oplossing voor de geluidklacht kan sterk variëren. Op basis van gesprekken met de klager of andere partijen ontstaat meestal een beeld van wenselijke oplossingen; in sommige gevallen zal nader onderzoek moeten aangeven wat een (vanuit kosteneffectiviteit) gewenste oplossing is.

Wanneer bijvoorbeeld onderhoud de belangrijkste reden is voor geluidsklachten, dan kan dit mogelijk binnen het reguliere onderhoudsprogramma van provinciale wegen worden opgevangen. In andere gevallen is er wellicht sprake van een gebrek aan handhaving of een inrichting van de weg die zich niet verhoudt tot de eisen die gesteld zijn (bijvoorbeeld snelheidsbeperkingen op een weg die ingericht is voor een hogere snelheid en daartoe uitnodigt). Overleg met Openbaar Ministerie en politie is dan noodzakelijk, naast eventuele aanpassing van de inrichting van de weg. Ook kan in sommige gevallen het toevoegen van geluid (bijvoorbeeld een waterval), groen (bijvoorbeeld als visuele afscherming) of andere leefomgevingskwaliteit gerichte maatregelen voor een andere geluidsperceptie zorgen. Kostbare oplossingen als geluidschermen zijn soms effectieve, maar niet altijd kosteneffectieve oplossingen.

In alle gevallen is betrokkenheid van de klager(s) bij de te kiezen oplossing(en) belangrijk. Uiteraard moet een oplossing objectief gezien passen bij het probleem. Omdat het probleem een ervaren probleem is, is draagvlak voor de oplossing mede bepalend in de effectiviteit van de oplossing.

6Zijn er (nog) middelen beschikbaar?

De provinciale inzet blijft in principe beperkt tot de mate waarin er (nog) budget voor de klachten gerelateerde benadering beschikbaar is, tenzij de conclusie wordt getrokken dat de Provincie Zuid-Holland een formele verantwoordelijkheid voor de geconstateerde geluidhinder heeft. Zijn de middelen uitgeput én zijn er geen mogelijkheden voor aanvullende middelen, dan blijft het probleem onopgelost.

7Kan er een gedragen financierbaar uitvoeringsplan voor maatregelen worden bepaald?

Overeenstemming over de kostenverdeling (waarschijnlijk op basis van de inschatting van de Provincie Zuid-Holland over de verantwoordelijkheidsverdeling) en beschikbaarheid van budget zijn bepalende factoren voor een uitvoeringsplan. Het uitgangspunt is dat de Provincie Zuid-Holland de bereidheid heeft oplossingen voor geluidhinder voor 50% te financieren.

5.5 Een regeling

Om de klachten gerelateerde regeling mogelijk te maken moet een subsidieregeling worden gemaakt. Die regeling is nog niet vormgegeven, mede omdat op dit moment nog geen zicht is op beschikbare middelen. Een subsidieregeling is niet de enige manier waarop het Actieplan Geluid kan bijdragen aan geluidmaatregelen. Naast de subsidieregeling zijn in het Actieplan Geluid middelen gedacht voor een meetprogramma (zie volgend hoofdstuk) en voor maatregelen die de provincie vanuit een akoestische verbetering van haar eigen wegennet kan nemen.

5.6 Risico’s bij de geschetste aanpak

Bij de geschetste oplossingsrichtingen van geluidproblemen kunnen verschillende risico’s bestaan. De volgende zouden kunnen spelen:

a.Objectiviteit: het meten en berekenen van geluid zijn objectieve manieren om een beeld te vormen van de hoeveelheid geluid. Met name geluidhinder is echter hoe dan ook subjectief. Dat valt maar ten dele te objectiveren (bijvoorbeeld door te correleren met gemeten of berekend geluid of te kijken of er een grotere groep is die zich gehinderd voelt). Uitgangspunt van dit Actieplan Geluid is dat iemand die aangeeft zich gehinderd te voelen, ook daadwerkelijk gehinderd is.

b.Assertiviteit: de vraag is of bij een klachten gerelateerde aanpak niet met name de meest assertieve inwoners van Zuid-Holland in beeld komen. Tot op zekere hoogte kan gesteld worden dat een groter hindergevoel leidt tot een actievere houding. Daarnaast zal de provincie proberen de mogelijkheid een beroep te doen op de klachten gerelateerde regeling goed onder de aandacht te brengen.

c.Noodzaak van een oplossing: op het moment dat een actieplan werkt als “u vraagt, wij draaien”, is het de vraag of niet te vaak marginale problemen in beeld komen. Omdat de provincie in vrijwel alle gevallen slechts een deel van de kosten voor haar rekening neemt, de gemeente verantwoordelijk is voor aanvullende middelen en omdat van de klager een actieve houding wordt gevraagd is het beeld dat marginale problemen niet vaak zullen voorkomen.

d.Precedentwerking: op basis van eerdere bijdragen aan oplossingen kan – op basis van gelijkheid – een zekere vorm van trekkingsrecht voor gelijke gevallen ontstaan. Hierbij moet bedacht worden dat er zelden sprake zal zijn van een gelijke situatie (ieder hindergeval is uniek). Tegelijkertijd zal een uitgewerkte regeling leiden tot het voorkomen van willekeur in de afweging bij te dragen aan de oplossing voor geluidshinderproblemen.

e.Verwachtingenmanagement: in het gesprek over het probleem dat bewoners ervaren kan het gebeuren dat er verwachtingen worden gewekt die in de praktijk niet waargemaakt kunnen worden. Dat kan worden voorkomen door vooraf (in een regeling en in de eerste gesprekken) helder te communiceren over wat verwacht mag worden en dit ook goed vast te leggen.

6Geluidbelastingkaart en monitoring

6.1 Europese geluidbelastingkaart en provinciale wegen

Voor dit Actieplan Geluid zijn Geluidbelastingkaarten opgesteld. De berekeningen voor de geluidbelastingkaarten zijn in opdracht van de provincie Zuid-Holland uitgevoerd door de DCMR milieudienst Rijnmond en terug te vinden op de website van de provincie. De geluidbelastingkaarten 2022 geven de feitelijke situatie over 2021 weer waarbij voor het verkeer de intensiteiten van het jaar 2019 zijn gebruikt (omdat de verkeerscijfers in 2020 en 2021 door Corona een vertekend beeld geven). Door de wijzigingen in zowel de rekenmethode als de methode voor het bepalen van het aantal gehinderden

[6]

Voor de vorige geluidbelastingkaart is gebruik gemaakt van de Nederlandse Standaard Rekenmethode 2 (SRM2). Voor de geluidbelastingkaart 2022 is gebruik gemaakt van voor de geluidkaart verplichte Common Noise Assesment Methods in the EU gecombineerd met Nederlandse emissiekentallen (CNOSSOS-NL). De berekening van het aantal bewoners van woningen is recentelijk door het CBS aangepast.

, zijn de resultaten in de geluidbelastingkaart van 2022 maar beperkt vergelijkbaar met eerdere resultaten. Op aangewezen provinciale wegen (die zijn gesitueerd buiten de aangewezen agglomeratiegemeenten) met een geluidbelasting van 55 dB Lden (de plandrempel overdag) en hoger zijn:

● 5.500 geluidsgevoelige objecten (woningen, overige geluidgevoelige gebouwen en terreinen),

● 11.700 bewoners.

Met een geluidbelasting van 50 dB Lnight (de plandrempel ’s nachts) en hoger zijn er:

● 3.700 geluidsgevoelige objecten (woningen, overige geluidgevoelige gebouwen en terreinen),

● 7.700 bewoners.

Hoewel het door de nieuwe rekensystematieken niet zuiver te vergelijken is, valt wel globaal iets te zeggen over de hinderbeleving. Die lijkt in berekende waarden min of meer gestabiliseerd (Lden 11.700 in 2021, 12.500 in 2016; Lnight 7700 in 2021, 6900 in 2016).

De geluidbelastingkaarten 2022 zijn terug te vinden op https://www.zuid-holland.nl/politiek-bestuur/bestuur-zh/gedeputeerde-staten/besluiten/besluit/geluidbelastingkaart-2022.

6.2 Monitoring

Geluid langs provinciale wegen en de uitvoering van het Actieplan Geluid zal op verschillende manieren worden gemonitord. De verplichting tot het maken van geluidbelastingkaarten blijft bestaan. Daarnaast gaat met de Omgevingswet een nieuwe verplichting voor de provincie ontstaan inzake omgevingswaarden geluid langs provinciale wegen: de geluidproductieplafonds. Deze geluidproductieplafonds worden continue gemonitord, waarbij maatregelen verplicht zijn op het moment dat normoverschrijding dreigt.

Geluidproductieplafonds zijn punten aan weerszijde van de provinciale weg, waar het geluid van de weg niet boven een vastgestelde waarde mag komen

De monitoring door middel van geluidbelastingkaarten en op geluidproductieplafonds gebeurt op basis van berekende waarden. Verkeersmodellen geven data over het verkeer, op basis waarvan een gemiddelde geluidbelasting wordt berekend. Als eerder aangegeven, is dit een redelijke indicator voor slaapverstoring en hinder. Meten van geluid is met name voor geluidhinder een betere manier om in beeld te krijgen wat er daadwerkelijk langs de weg aan geluid is waar te nemen. Tegelijkertijd is de hindercomponent vooral in beeld te krijgen door gehinderden actief te bevragen; het in beeld brengen van soundscapes (zie ook hoofdstuk 3) kan indicaties geven voor die hindercomponent.

6.3 Meten van geluid en meten van geluidhinder

Dit Actieplan Geluid wil een eerste aanzet geven voor het meten van geluid en het meten van geluidhinder. Geluid langs wegen wordt in Nederland op dit moment niet structureel gemeten. Er worden daarom drie pilots voorgesteld:

1Een pilot om meetapparatuur langs provinciale wegen te plaatsen;

2Een pilot om omwonenden zelf te laten meten (citizen science);

3En een pilot om hinderbeleving in beeld te brengen.

De eerste pilot brengt beter in kaart of en hoe we vanuit het wegbeheer geluid kunnen monitoren.

De tweede pilot geeft een beeld of de ervaringen met citizen science luchtkwaliteit vertaald kunnen worden naar het geluidsdossier. Luchtkwaliteit wordt op veel plekken binnen Zuid-Holland door burgers gemeten. Met behulp van het RIVM (www.samenmeten.nl) en aanvullende hulpmiddelen kunnen luchtkwaliteitsdata worden verzameld en geanalyseerd. Dezelfde structuur is beschikbaar voor geluidmetingen. Voor geluid is citizen science misschien wel nog geschikter als instrument dan voor luchtkwaliteit. Geluid is immers veel lokaler bepaald (geluidbronnen dragen veel minder ver dan luchtkwaliteitsbronnen) en kent een veel grotere belevingscomponent (geluid is veel beter waarneembaar dan luchtkwaliteit). Juist vanwege die belevingscomponent is meer grip voor burgers op de geluidssituatie een potentieel belangrijke oplossing voor gevoelde geluidhinder. Daarnaast betekent een eigen database met geluidgegevens voor burgers dat het gesprek met de overheid over oplossingen veel eenvoudiger wordt: met geluidgegevens ontstaat een gezamenlijk gespreksonderwerp in plaats van twee duidelijk verschillende (beleving door burgers en normen voor de overheid). Het eerste burgermeetnet geluid wordt opgezet rond Rotterdam The Hague Airport; de kennis die daar wordt opgedaan kan worden meegenomen in een pilot rond het provinciale wegennet.

De derde pilot kan voortbouwen op eerdere onderzoeken in het kader van “GeluidsLandschap Instant Monitoring Infrastructuur” (GLIMI

[7]

Zie www.glimi.nl

). GLIMI is gefinancierd vanuit de subsidieregeling MKB Innovatiestimulering Topsectoren (MIT) van Provincie Zuid Holland. Dit programma beoogt het faciliteren van burgerparticipatie door geluidsomgeving meetbaar, begrijpelijk en hanteerbaar te maken en daarmee de kwaliteit van de leefomgeving te behouden en verbeteren. Het is als het ware de vertaling van burgermetingen naar beleving van geluid.

6.4 Aanpassing indicatoren monitor leefomgeving

In 2022 is de eerste versie van de Monitor Leefomgeving Zuid-Holland formeel door Provinciale Staten vastgesteld. De Monitor Leefomgeving Zuid-Holland is een weergave van de staat van de leefomgeving ‘buiten’ in de Provincie Zuid-Holland. De monitor beschrijft deze staat van de leefomgeving aan de hand van indicatoren, gegroepeerd volgens de thema’s van het Rad van de leefomgeving. Jaarlijks wordt een geactualiseerde versie van de Monitor Leefomgeving aangeboden aan Provinciale Staten, zodat (beleidsrelevante) trends en ontwikkelingen in de leefomgeving zichtbaar worden gemaakt.

Binnen de Monitor Leefomgeving is een indicator opgenomen over geluid. Blootstelling aan geluid dat als hinderlijk wordt ervaren, kan leiden tot slaapgebrek en stress, wat op lange termijn schadelijk is voor de gezondheid. Ook kan geluid negatieve gevolgen hebben voor sommige diersoorten. De wettelijke eisen met betrekking tot geluid zijn opgenomen in diverse wet- en regelgeving, waaronder de wet geluidhinder. Voor de indicator wordt momenteel uitgegaan van berekend geluid langs provinciale wegen. De indicator hanteert daarbij het volgende beoordelingscriterium (scoremethodiek):

Geen knelpunten

De geluidssituatie voldoet aan de wettelijke normen voor de toelaatbare geluidbelasting op geluidgevoelige objecten.

Wisselend knelpunten

Niet gedefinieerd.

Knelpunten

De geluidssituatie voldoet niet aan de wettelijke normen voor de toelaatbare geluidbelasting op geluidgevoelige objecten.

De berekende hoeveelheid geluid is tot dusverre de enige goed beschikbare indicatie van geluidhinder. Idealiter worden daarbij de data van provinciale wegen gecombineerd met data van andere wegen en andere geluidbronnen, zoals railverkeer, vliegverkeer en industrie. Deze aanvullende gegevens zijn echter nog beperkt beschikbaar of lastig te combineren. Daarom wordt op dit moment voor deze indicator alleen uitgegaan van geluid van provinciale wegen. Betere indicatoren vragen naast aanvullende data van berekend geluid ook om aanvullende monitoring. Onder de Omgevingswet gelden nieuwe indicatoren, namelijk de Geluid Productie Plafonds (GPP) zoals die nog door Provinciale Staten moeten worden vastgesteld. Op basis van het aangepaste beleid is het voorstel om het beoordelingscriterium te wijzigen naar:

Geen knelpunten

De geluidssituatie voldoet aan de wettelijke normen voor de toelaatbare geluidbelasting op geluidgevoelige objecten (waaronder geluidproductieplafonds) en er zijn geen geluidklachten over de provinciale wegen.

Wisselend knelpunten

De geluidssituatie voldoet aan de wettelijke normen voor de toelaatbare geluidbelasting op geluidgevoelige objecten (waaronder geluidproductieplafonds), maar er is wel sprake van geluidklachten over de provinciale wegen.

Knelpunten

De geluidssituatie voldoet niet aan de wettelijke normen voor de toelaatbare geluidbelasting op geluidgevoelige objecten (waaronder geluidproductieplafonds).

7Stiltegebieden

7.1 Algemeen

Op basis van de Wet Milieubeheer/Omgevingswet moet de provincie Stiltegebieden aanwijzen. Welke en met welke regelgeving is zij vrij in. De regels in Zuid-Holland richten zich op het verbieden van niet gebiedseigen geluid (geen versterkte muziek of georganiseerde tochten, wel de tractor op de boerderij). Er is geen juridisch relevante norm; wel een streefwaarde van 40 dB. In de praktijk wordt die streefwaarde gemiddeld mogelijk gehaald; er zijn – zo blijkt uit metingen – echter veel momenten dat de streefwaarde wordt overschreden. Dat komt onder meer omdat activiteiten direct grenzend aan stiltegebieden niet door het beleid worden geraakt, evenmin als vliegverkeer of doorsnijdende infrastructuur. Er is geen sprake van actieve handhaving (gegeven het grote areaal is dit erg kostbaar); in de praktijk worden overtreders achteraf (indien vindbaar) aangesproken op hun gedrag.

De oorspronkelijke keuze (in 1987) van de Zuid-Hollandse stiltegebieden is vrij simpel: daar waar geen grotere wegen, bedrijventerreinen en dergelijke liggen is het relatief stil, dus die plekken werden stiltegebied. Stiltegebieden zijn in 2011 voor het laatst aangepast, waarbij één stiltegebied afviel.

Stiltegebieden en nabijgelegen provinciale wegen

7.2 Kwaliteit

De bestaande stiltegebieden variëren in kwaliteit: sommige zijn redelijk stil en natuurrijk (ca. 70% van alle stiltegebieden overlapt met Natura2000 gebieden), andere maken de status van stiltegebied maar beperkt waar (bijvoorbeeld omdat ze onder aanvliegroutes liggen, omdat er een crossterrein in ligt). De stiltegebieden worden desalniettemin gewaardeerd, door bewoners, uitbaters, bezoekers en gemeenten. In sommige gevallen wordt het imago van het gebied ondersteund door het predicaat stiltegebied (Midden-Delfland, Nieuwkoopse Plassen). Generiek geldt dat hoe meer de stilte onder druk staat, hoe belangrijker de stiltegebiedstatus wordt gevonden. Dat betekent dat voor de minst stille stiltegebieden de status het meest belangrijk wordt gevonden en voor de stilste stiltegebieden die status minder belangrijk wordt geacht.

Er worden relatief weinig ontheffingen aangevraagd en relatief weinig overtredingen gemeld. Wel wordt de status “stiltegebied” met enige regelmaat aangegrepen om ruimtelijke ontwikkelingen tegen te gaan. Bij navraag blijkt dat stiltegebieden over het algemeen ook als stil worden ervaren.

7.3 Relatie met weggeluid

De Zuid-Hollandse regels voor stiltegebieden verbieden een aantal geluidsbronnen in het gebied, maar hebben geen werking buiten het gebied. Openbare wegen door of vlak naast een stiltegebied beïnvloeden in veel gevallen de stilte in het gebied. In het overzicht hieronder staat waar geluidbelasting van (grotendeels provinciale) wegen een stiltegebied overlapt.

Nr

Naam stiltegebied

Geluidbelasting > 55 dB Lden [j/n]

1

Stiltegebied Den Haag - Katwijk (Meijendel)

ja

2

Stiltegebied Dordrecht en omstreken (Hollandse Biesbosch)

nee

3

Stiltegebied Grevelingen - Dirksland

nee

4

Stiltegebied Haringvliet - Overflakkee

nee

5

Stiltegebied Hoeksche Waard (Oude Land van Strijen e.o.)

ja

6

Stiltegebied Kop van Goeree (Kwade Hoek)

nee

7

Stiltegebied Vijfheerenlanden

nee

8

Stiltegebied Krimpenerwaard - Alblasserwaard

ja

9

Stiltegebied Leiden - Zoetermeer - Alphen aan den Rijn

nee

10

Stiltegebied Midden-Delfland

ja

11

Stiltegebied Monster (Solleveld)

nee

12

Stiltegebied Nieuwkoop en omstreken

ja

13

Stiltegebied Noordwijk - De Zilk

ja

14

Stiltegebied Reeuwijk (Reeuwijkse plassen e.o)

nee

15

Stiltegebied Rhoon (Albrandswaard)

nee

16

Stiltegebied Voorne's Duin

nee

8Andere geluidbronnen

8.1 Bronnen

Dit Actieplan Geluid richt zich uitsluitend op geluid langs provinciale wegen, met verkeer als bron. In dit hoofdstuk benoemen we voor de volledigheid kort hoe met andere geluidbronnen wordt omgegaan.

Geluid van wegverkeer, en dan met name binnen de bebouwde kom, is in Nederland de belangrijkste bron van geluidhinder in de woonomgeving. Ruim 9% van de volwassenen ondervindt ernstige hinder door geluid van wegverkeer. Geluid van buren staat met ruim 8% op een tweede plaats. Railverkeer en vliegverkeer veroorzaken respectievelijk 2,2 en 4,6% ernstige hinder onder volwassenen in Nederland. 1,9% volwassen Nederlanders zijn ernstig gehinderd door fabrieken en bedrijven.

Lokaal kan de hinder van bepaalde bronnen erg afwijken van het landelijk gemiddelde. In Noord-Holland is het aandeel van de bevolking dat ernstige hinder ondervindt door vliegverkeer vrijwel gelijk aan het aandeel van wegverkeer. Ook in Zuid-Holland zal – met het vliegverkeer van Schiphol en Rotterdam The Hague Airport – vliegverkeer zwaarder scoren dan gemiddeld in Nederland. Voor geluid van fabrieken en bedrijven zal de gemiddelde hinder in Zuid-Holland – en dan met name rond de grotere industrieterreinen – ook hoger liggen dan voor het gemiddelde in Nederland.

Geluid van buren is te lokaal voor een provinciale taak. Voor industrie, waar de provincie voor de bedrijven uit de hogere milieucategorie de vergunning verleent, en voor vliegverkeer, waar de provincie een kleine, maar niet onbelangrijke rol heeft, ligt dat anders.

8.2 Industrie

De provincie Zuid-Holland kent geen industrieterreinen die zij benoemd heeft tot industrieterrein van provinciaal belang. Dat betekent dat haar verantwoordelijkheden – naast een generieke verantwoordelijkheid voor een goede ruimtelijke ordening – vooral samenhangen met haar rol als vergunningverlener, toezichthouder en handhaver.

Rond de Rotterdamse en Dordtse haven participeert de provincie in I-kwadraat, het geluidmodel voor industrielawaai. Daarnaast is zij medeondertekenaar van het Regionaal Afsprakenkader Geluid en Ruimtelijke Ontwikkeling (RAK), waarin geluidverdelingsafspraken tussen industrie en woningbouw staan opgenomen. Tenslotte neemt de provincie deel aan geluidoverleggen in de Rotterdamse haven met als doel evenwicht te creëren tussen leefomgeving, industrie en woningbouw. Nestgeluid – het geluid van afgemeerde schepen – is een vorm van geluid die in deze overleggen de aandacht heeft.

8.3 Luchtvaart

De provincie heeft de verantwoordelijkheid voor de “kleine luchtvaart”: luchthavens niet zijnde de nationale luchthavens Schiphol en Rotterdam The Hague Airport. De hinder van de kleine luchtvaart valt in het niet bij het verkeer van de nationale luchthavens. Met de nationale luchthavens bemoeit de provincie zich met name als vertegenwoordiger van haar bevolking in de overleggen op welke wijze wordt gevlogen: aantallen, routes en tijden. Uitgangspunt is daar hinderbeperking, gegeven de economische functie van de luchthavens.

Voor Rotterdam The Hague Airport verzorgt de provincie ook een burgermeetnetwerk. Daarmee kunnen burgers in kaart brengen waar zij vliegtuiglawaai waarnemen en hinder ervaren.

8.4 Windturbines

In het kader van energiebeleid richt de provincie zich mede op het realiseren van windenergie. De provincie is bevoegd gezag als het gaat om de locatie van grotere windparken. Sommige mensen maken zich zorgen over de gevolgen van deze turbines als deze in de buurt van hun woonomgeving komen te staan. Zij maken zich zorgen over de grootte, horizonvervuiling, slagschaduw en geluidhinder. De zorgen hebben vaak ook betrekking op de effecten van windturbines op de gezondheid van omwonenden. Provincies, gemeenten, Rijk, GGD en het RIVM werken samen aan meer onderzoek naar gezondheid bij windparken en het beter toegankelijk maken van informatie hierover. Het is goed denkbaar dat kennis over geluidbeleving zoals die in het kader van het Actieplan Geluid provinciale wegen ontstaat, bruikbaar is in dossiers als windenergie.

9Financiën

Voor het Actieplan Geluid moet budget worden opgenomen in de begroting waaronder het PZI (infrastructurele maatregelen). Het PZI bevat een overzicht van de onderzoeken en projecten voor nieuwbouw, verbetering en onderhoud van infrastructuur, inclusief de daarbij horende budgetten en reserveringen. De provincie kan niet alle behoeften en wensen ten aanzien van infrastructuur aanpakken. Investeringsbudget en menskracht zijn beperkt en maken prioritering nodig. Deze prioritering is uiteindelijk een bestuurlijke keuze.

Voor de uitvoering van het Actieplan Geluid 2024-2029 zijn middelen nodig voor:

● Financiering van de meerkosten van nieuw aangelegd stil asfalt ten opzichte van regulier asfalt8;

● De kosten van geluidschermen;

● De kosten van andere geluidbeperkende maatregelen9;

● Een meetprogramma van feitelijk geluid en beleefd geluid langs provinciale wegen;

● De kosten van akoestisch en leefomgevingsonderzoek naar aanleiding van geluidklachten van burgers die naast een provinciale weg wonen;

● De kosten van leefomgeving verbeterende maatregelen voor zover deze een directe oplossende relatie hebben met ervaren geluidoverlast.

Geluidonderzoek voor door de provincie Zuid-Holland zelf geïnitieerde nieuwbouw, verbetering en onderhoud van infrastructuur behoort nadrukkelijk tot de scope van de desbetreffende projecten, ook wanneer deze een in het Actieplan Geluid genoemd knelpunt betreffen (en dus maatregelen vragen die verder gaan dan wettelijk is vereist). Daarmee wordt dit geluidonderzoek niet gefinancierd vanuit het Actieplan Geluid.

Op dit moment zijn de middelen voor het Actieplan Geluid beperkt. Voor structurele kosten (met name stil asfalt) zijn de middelen niet beschikbaar. Voor dat deel van de maatregelen die investeringskosten vragen (met name geluidsschermen) kunnen middelen worden ingezet die gereserveerd staan voor toekomstige overschrijdingen van geluidproductieplafonds. Die overschrijdingen worden niet eerder verwacht dan in 2030; het echter nu al investeren in geluidmaatregelen betekent dat ook nu al de positieve effecten van die geluidmaatregelen kunnen worden geïncasseerd. Daarbij vraagt deze investering om het koppelen van bestaande geluidsklachten, fysieke mogelijkheden langs provinciale wegen (niet overal passen geluidsschermen) en verwachte overschrijdingen. Voor experimenten met een meetprogramma wordt vooral gekeken naar bestaande beleidsmiddelen voor geluid. Voor een klachten gerelateerde regeling zal gezocht worden naar herprioriteringsmogelijkheden in het programma mobiliteit. Een laatste mogelijkheid betreft de inzet van de zogenaamde coalitieakkoordmiddelen, waarover nog besluitvorming moet plaatsvinden.

10Het vervolgproces

10.1 Van Ontwerp Actieplan Geluid naar Actieplan Geluid

Dit Actieplan moet door Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland worden vastgesteld. Op de voorbereiding van het Actieplan past de Provincie afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht toe. In verband daarmee wordt het Actieplan Geluid ter inzage gelegd bij het provinciehuis. Daaraan voorafgaand is het Actieplan Geluid gepubliceerd in het provinciaal blad, op de provinciale website in “het loket” onder bekendmakingen en is een groot aantal inwoners die eerder hadden aangegeven last te hebben van verkeerslawaai door middel van een email op het Actieplan gewezen.

Vervolgens is er, na de openbaarmaking, een termijn van zes weken gehanteerd waarbij iedereen zijn mening kan geven (zienswijze indienen). De nota van beantwoording op de zienswijzen is toegevoegd aan het Actieplan; daarbij is gekozen voor de volgende systematiek:

● De zienswijzen worden kort samengevat. De volledige zienswijze komt in een bijlage;

● Op elk onderdeel van de zienswijze wordt een reactie gegeven. Daarbij wordt aangegeven of de zienswijze tot een wijziging van het Actieplan heeft geleid;

Het Actieplan, inclusief wijzigingen en beantwoording van zienswijzen (samengevat in een Nota van Beantwoording) vormt vervolgens het Actieplan Geluid 2024-2029. Dit wordt vastgesteld door Gedeputeerde Staten en via dezelfde media als het Actieplan Geluid kenbaar gemaakt en gepubliceerd. Ook zullen degenen die in het kader van de inspraak hebben gereageerd op het Actieplan Geluid een exemplaar van deze nota van beantwoording en van het Actieplan Geluid 2024-2029 ontvangen. Tot slot ontvangt de minister van Infrastructuur en Waterstaat een digitaal exemplaar.

10.2 Van Actieplan Geluid naar Uitvoeringsplan

In het Actieplan Geluid is het beleid opgenomen hoe maatregelen om geluidhinder te beperken worden bepaald. In het Uitvoeringsplan Geluid worden deze beleidsuitgangspunten op basis van berekeningen en metingen in maatregelen uitgewerkt.

De volgorde van te onderzoeken locaties is bepaald door de prioriteit van een locatie. Een aanpassing van de programmering van Beheer en Onderhoud van het wegennet kan leiden tot een herprioritering. Mogelijkheden om werk met werk te maken kunnen daardoor namelijk naar voren komen of juist vervallen. Het Uitvoeringsplan Geluid wordt daarom bij elke wijziging van het onderhoudsprogramma geactualiseerd.

10.3 Van Uitvoeringsplan naar uitvoering

Vanaf het moment dat een locatie nader wordt onderzocht, worden Burgemeester en Wethouders van de desbetreffende gemeente(n) en eventueel Waterschappen geïnformeerd over het onderzoek. Dit is tegelijkertijd een geschikt moment om na te gaan of er synergievoordelen te behalen zijn bij een gezamenlijke aanpak. Provinciale, waterschaps- en gemeentelijke wegen sluiten immers op elkaar aan, hetgeen de mogelijkheid geeft maatregelen op de wegennetten op elkaar af te stemmen.

Zodra de uitwerking meer concreet is, wordt steeds aandacht aan communicatie met de omgeving besteed. Tijdens voorlichtingsavonden voor bewoners worden de plannen besproken. Alle aspecten van de weg komen aan de orde, zoals verkeersveiligheid, fietspaden, verlichting en de aanpak van de geluidsoverlast van het wegverkeer op de betreffende weg.

10.4 Van uitvoering naar monitoring

dere twee jaar wordt een monitoring uitgevoerd om de resultaten van het Actieplan Geluid 2023-2028 in beeld te brengen. De bedoeling is dat deze activiteiten in 2023 een aanvang nemen. Monitoring van het Actieplan dient drie doelen:

1Ten eerste om het effect van geluidreducerende maatregelen op de geluidbelasting in beeld te brengen. In het bijzonder wordt onderzocht wat de invloed is van de maatregelen op het aantal blootgestelde woningen;

2Ten tweede om de effecten van de getroffen geluidmaatregelen op de kosten van planmatig beheer en onderhoud inzichtelijk te maken;

3Ten derde om de gekozen systematiek met klachten gerelateerde knelpunten nauwlettend te volgen.