Nota grondbeleid 2024-2028

6.3.1. Impact UPLG-doelen op pachtbeleid van andere grote verpachters

Om de UPLG-doelen te realiseren is de invloed op het beheer van alleen provinciale (landbouw)grond onvoldoende. Het pachtbeleid afstemmen met andere verpachters en waar mogelijk samenwerken en dezelfde of gelijksoortige voorwaarden hanteren zou realisatie van onze doelen sneller dichterbij kunnen brengen. In Utrecht wordt ca 30% van de agrarische grond verpacht door andere partijen. Dit zijn o.a. de TBO’s, investeerders als ASR en particuliere grootgrondbezitters (o.a. diverse landgoederen). Pacht speelt hierdoor een grote rol in de landbouwtransitie.

Het aanpassen van de pachtwetgeving waar momenteel aan wordt gewerkt zal hier naar alle waarschijnlijkheid eveneens een bijdrage aan leveren. Naar verwachting zal de invoering van de nieuwe wet over 1,5 à 2 jaar plaats vinden.

Binnen de provincie Utrecht is bekend dat bijvoorbeeld ASR-pachtvoorwaarden hanteert met als basis de Open Bodemindex (OBI). Dat is een instrument voor duurzaam bodembeheer en wordt met name toegepast bij reguliere pacht. Ook het UPG (Utrechts Particulier Grondbezit) heeft in februari 2023 een onderzoek gedaan naar het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen in pachtovereenkomsten. Dit als onderdeel van het voorbereidingsproject ‘Verdienmodellen voor duurzame landbouw met natuur’. Mogelijk motiveert dit meer particuliere eigenaren om via aanpassingen van de pachtvoorwaarden hun bijdrage te leveren aan de transitie in de landbouw. Samenwerken van grondeigenaren kan de transitie wellicht extra positief beïnvloeden. De provincie kan hier een rol in spelen en heeft op diverse beleidsterreinen en met verschillende partijen regelmatig contact over de ontwikkelingen in de landbouw en natuurbeheer.

De provincie zal actief contact opnemen met grootverpachters om afspraken te maken over pachtvoorwaarden die passen bij de opgaven in het landelijk gebied, waaronder de landbouwtransitie.

6.4.1. Verhuur percelen losse grond

De provincie verhuurt enkele losse percelen grond aan particulieren die geen agrariër zijn. Alleen agrariërs komen in aanmerking voor het pachten van gronden. Percelen kleiner dan 0,5 ha komen eveneens niet voor verpachting in aanmerking. Particulieren die graag een (klein) perceel van de provincie willen beheren/gebruiken krijgen daarom een huurovereenkomst met daarin voorwaarden welke zijn afgestemd op het ter plaatste gewenste gebruik. Dit kan gaan om tijdelijke huur met een vaste huurperiode of om huur met de optie jaarlijks (automatisch) te verlengen.

6.4.2. Verhuur jachtrechten en visrechten

Bij aankoop van gronden bevindt zich regelmatig huur van jachtrechten op de percelen. Deze huur wordt niet verbroken door aankoop en blijft bestaan nadat de provincie eigenaar is geworden. Jachtrechten worden in perioden van 6 jaar verhuurd en kunnen alleen opgezegd met een gegronde reden en een jaar voorafgaande aan het aflopen van de termijn. Jachtrechten welke nog op naam van individuele jagers zijn uitgegeven worden indien mogelijk bij een volgende huurperiode overgedragen aan een Wild Beheer Eenheid (WBE). De betreffende jager is vaak al lid van de WBE waardoor het opzeggen van het recht feitelijk weinig gevolgen heeft. De WBE’s stellen een faunabeheerplan op om de schade door wild aan gewassen in hun gebieden zoveel mogelijk te beperken.

Voor jachtrechten geldt dat het vaak ligt op percelen die ook worden verpacht voor agrarisch gebruik. In de pachtovereenkomst is daarvoor een aantal voorwaarden opgenomen. De pachter geeft hiermee toestemming aan de provincie Utrecht om het genot van de jacht bij overeenkomst aan derden af te staan. De pachter verklaart toestemming te geven aan wie het genot van de jacht is verhuurd om de aan hem verpachte gronden te betreden ter uitvoering van de vrijstellingen, opdrachten en ontheffingen, die in het kader van beheer en schadebestrijding gelden. De regels hiervoor zijn per 1-1-2024 opgenomen in de Omgevingswet, het Besluit kwaliteit leefomgeving en het Besluit activiteit leefomgeving

Naast de verhuur van jachtrechten door grondeigenaren is ook verhuur van visrechten aan beroeps binnenvissers mogelijk voor eigenaren van wateren. De provincie Utrecht heeft echter geen visrechten verhuurd in de provinciale wateren.