Aanhef
Met dit bericht laat provincie Flevoland u weten dat er misschien iets verandert in uw buurt. Provinciale staten van Flevoland hebben op 29 mei 2024 het participatiebeleid vastgesteld.
Het participatiebeleid biedt richtlijnen, een stappenplan en beoogt de ontwikkeling van instrumenten om meer eenduidigheid bereiken. Met dit participatiebeleid worden de kaders voor participatie vastgelegd wanneer de provincie de uitnodigende partij is én wordt bepaald met welke houding de provincie initiatieven uit de samenleving verwelkomt. Zodat helder is hoe de provincie van, voor en met de Flevolanders samenwerkt bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van provinciaal beleid.
Contact
Voor informatie over de inhoud of de procedure, kunt u terecht bij provincie Flevoland, Visarenddreef 1 te Lelystad.
Bel 0320 – 265 265 of mail naar info@flevoland.nl.
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de bekendmaking in dit Provinciaal Blad en luidt als volgt:
Voorwoord
Voor u ligt het participatiebeleid van de provincie Flevoland. Dit participatiebeleid kent een aanlooptijd van meerdere jaren en is tot stand is gekomen in samenwerking tussen Provinciale Staten (PS), Gedeputeerde Staten (GS), de ambtelijke organisatie en de Flevolanders.
Er is een digitale peiling gehouden, waar een kleine 500 inwoners, ambtenaren, college- en statenleden aan hebben meegedaan. Centrale vraag was: “Wat vindt u van de samenwerking in en met de provincie?” Naar aanleiding van deze peiling heeft de provincie deelnemers aan deze peiling én andere belangstellenden (inclusief stakeholders, gebiedspartners en medeoverheden) uitgenodigd om verder te praten over hoe de samenwerking met de provincie bevalt en waar wij ons kunnen verbeteren. De 1-op-1-gesprekken met inwoners en de gesprekken met ondernemers, medeoverheden in Flevoland, maatschappelijke instellingen en andere samenwerkingspartners leverden waardevolle suggesties op. Naast deze peiling en de vervolggesprekken is een nadere analyse gemaakt van een aantal trajecten waar sprake is van samenwerking tussen provincie, andere overheden en de samenleving.
Met PS is in de Statenperiode 2019-2023 diverse keren stilgestaan bij participatie en het zoeken naar vormen van eigentijds bestuur. PS stelde hiertoe op 26 januari 2022 een startnotitie vast. Uiteindelijk hebben PS op 22 februari 2023 vijf uitgangspunten voor participatie vastgesteld, wanneer de provincie uitnodigende partij bij een participatietraject is. Hierbij heeft PS via een amendement zelfs nog een extra uitgangspunt toegevoegd aan de oorspronkelijke vier, door het college voorgestelde, uitgangspunten. Een mooi voorbeeld van (bestuurlijke) samenwerking en co-creatie.
‘Van, voor en door Flevolanders’ is de ondertitel van het nieuwe coalitieakkoord. Tijdens de beeldvormende vergadering van de Statencommissie Economie, Mobiliteit en Samenleving (EMS)op 13 september 2023 was dit verlangen duidelijk voelbaar in de zaal: er is behoefte aan heldere kaders, waarmee we snel aan de slag gaan om alle Flevolanders die willen meedoen te betrekken.
Overigens zoekt provincie Flevoland al op veel onderwerpen de samenwerking met de Flevolanders. Dit participatiebeleid biedt echter richtlijnen, een stappenplan en beoogt de ontwikkeling van instrumenten om meer eenduidigheid bereiken. Met dit participatiebeleid stellen PS de kaders voor participatie wanneer de provincie uitnodigende partij is én bepalen zij met welke houding de provincie initiatieven uit de samenleving verwelkomt. Zodat helder is hoe de provincie van, voor en met de Flevolanders samenwerkt bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid.
1. Inleiding
1.2 Wat is participatie?
1.2.1 Proces richting participatieverordening
Na vaststelling van het participatiebeleid ontwikkelen we een handboek voor onze eigen medewerkers: een praktische handreiking voor de provinciale organisatie om gestructureerd, eenduidig en transparant te werken in verbinding met onze omgeving.
Daarnaast ontwikkelen we, aan de hand van inspiratiesessies met PS, een ‘gereedschapskist’ met instrumenten voor participatie om die gericht in te kunnen zetten bij participatietrajecten, en daarbij helder te krijgen wat dit betekent voor de rol van PS en de rolverdeling tussen PS en GS.
Ten slotte zal het college, na vaststelling van het wetsvoorstel Versterking participatie op decentraal niveau (naar verwachting in de eerste helft van 2024), op basis van de tot dan/eerder opgedane inzichten en lessen, een participatieverordening opstellen en aan PS voorleggen. Aangezien die in lijn moet liggen met het wetsvoorstel Versterking participatie op decentraal niveau, verdient het aanbeveling de participatieverordening vast te stellen zodra deze wet is aangenomen. Dit beleid is dan ook de volgende stap richting een participatiehandboek en een participatieverordening, met als doel een provincie van, voor en door Flevolanders.
2. Kaders voor participatie
2.2 Provinciaal kader
2.2.1 Inspraakverordening en de huidige praktijk
Op dit moment is de Inspraakverordening Flevoland 2006 het door PS vastgestelde kader. Deze inspraakverordening regelt de betrokkenheid van inwoners en andere belanghebbenden door terinzagelegging van het ontwerp-beleid gedurende zes weken verplicht voor te schrijven. Verder is er weinig verplichtends voorgeschreven, maar in de Flevolandse praktijk werken we als provincie op veel terreinen al meer samen met onze omgeving dan de minimale vereisten uit de Inspraakverordening. Er is echter nog geen eenduidige aanpak en beleid voor het betrekken van onze omgeving. Dit Participatiebeleid voorziet in het vastleggen van de nieuwe gedragslijn dat de Flevolanders eerder in processen worden betrokken en de afweging hierover tijdig wordt gemaakt.
De provincie maakt zelf ook wetten, in de vorm van beleidskaders en visies met een juridische werkingskracht. Het duidelijkste voorbeeld is een verordening (een provinciale wet). Maar ook een Omgevingsvisie is een zogenaamd ‘toetsingskader’: als een inwoner, ondernemer of organisatie iets wil dan wordt dit getoetst aan de geldende (door PS vastgestelde) kaders. Het is voor het vertrouwen van deelnemers aan een participatietraject cruciaal dat de provincie vooraf transparant is over deze kaders omdat het anders deelnemers op het verkeerde been kan zetten of valse verwachtingen worden gewekt. Dit komt tot uiting in onderstaand punt 5.
2.2.2 Uitgangspunten participatie Flevoland
In februari 2023 hebben PS de volgende uitgangspunten voor participatie vastgesteld:
1Participatie betekent een open houding, waarbij Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en medewerkers van de provincie steeds gericht zijn op verbinding met mensen in de samenleving.
2De provincie denkt in relaties en handelt vanuit vertrouwen, door processen te (helpen) organiseren waarin samen wordt opgetrokken om van initiatief tot resultaat te komen.
3In de samenwerking sluit de provincie zo veel als mogelijk aan op de verschillende wensen die mensen hebben ten aanzien van wijze, onderwerp en intensiteit van meedoen.
4De provincie blijft experimenteren met samenwerken en leert daarvan.
5De provincie is vanaf de start van een participatietraject duidelijk over de speelruimte, rollen en besluitvorming.
Schematisch kan de kern van het participatiebeleid als volgt worden weergegeven:
Deze vijf uitgangspunten zijn voor Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten de leidraad voor participatie en bieden duidelijkheid voor partners en inwoners over de inzet van de provincie bij participatie. Doel is om de samenwerking tussen provincie en omgeving te verbeteren en tot betere besluiten te komen.
5. Van kreet naar concreet: participatiebeleid in uitvoering
5.1 Stappenplan
5.1.1 Waarom?
Het vertrekpunt is wat de initiatiefnemers en de actoren met participatie willen bereiken. Kennis van alle behoeften is hierbij essentieel. Als het doel tijdens het proces verandert, wordt dit helder gemarkeerd en besproken met alle betrokkenen en zo nodig vertaald in een aanpassing van het proces. Voorbeeldvragen voor initiatiefnemers, die behulpzaam kunnen zijn om hiertoe te komen zijn:
1Wat is het doel van de participatie bij dit onderwerp?
2Waarom zit dit onderwerp op welke positie op de participatieladder?
3Waarom willen we eigenlijk interactie met de mensen?
4Snappen alle andere betrokkenen ook waarom we dit doen?
5.1.2 Wat?
5Wat zijn de ‘spelregels’ in dit geval?
6Wat is ieders rol, houding, mandaat en verantwoordelijkheid?
7Wat zijn de wederzijdse verwachtingen?
5.1.3 Wie?
8Met wie (intern én extern) willen we deze klus gaan klaren? Wie heeft er belang of idee bij deze klus? (Stakeholdersanalyse) Inwoners of maatschappelijke partners zijn niet één soort mensen.
9Wie ben jij/zijn wij eigenlijk: Wat is de rol van de provincie bij dit onderwerp?
10Belevingswerelden van anderen: hoe sluiten we bijvoorbeeld aan op mensen die minder makkelijk te bereiken zijn voor de provincie, zoals jongeren, laaggeletterden, anderstaligen, drukke gezinnen, ...?
11Doelgroepensegmentatie: de boodschap en het hoe afstemmen op maat van een (sub)groep.
5.1.4 Hoe?
Je kunt pas echt bepalen hoe je het gaat doen, na het bewust doorlopen van de bovenstaande stappen. Investeren in) goede en soms onafhankelijk procesbegeleiding wordt gezien als een belangrijke randvoorwaarde om tot goede resultaten te komen.
12Gaan we als provincie zelf het proces begeleiden, of laten we dit door een externe partij doen?
13Welke werkvorm(en) en methoden is/zijn passend in relatie tot doel en doelgroep?