Themadossier jurisprudentie

Didam-regels en gronduitgifte door de overheid

Op grond van het gelijkheidsbeginsel (artikel 3:14 BW) moet een overheidslichaam bij verkoop of uitgifte van onroerende zaken mededingingsruimte bieden aan (potentiële) gegadigden, tenzij bij voorbaat vaststaat dat slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt en dat voornemen gemotiveerd wordt gepubliceerd.

Wettelijk kader

Leidende standaardarresten

Kernvraag in de rechtspraak

Wanneer moet een overheidslichaam mededingingsruimte bieden bij verkoop of verhuur van vastgoed?

Op grond van het gelijkheidsbeginsel (artikel 3:14 BW) moet een overheidslichaam bij verkoop of uitgifte van onroerende zaken mededingingsruimte bieden aan (potentiële) gegadigden, tenzij bij voorbaat vaststaat dat slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt en dat voornemen gemotiveerd wordt gepubliceerd.

Geselecteerde uitspraken over didam-regels en gronduitgifte door de overheid

  • ECLI:NL:RBLIM:2026:11355Rechtbank Limburg, 19 oktober 2026 (goederenrecht)

    In deze zaak draait het om de vraag of de Provincie in strijd handelt met de regels uit de Didam-arresten door een voorgenomen verkoop van ruim dertig percelen aan GEC. De Provincie en GEC stellen dat GEC als enige…

  • ECLI:NL:GHSHE:2026:2826Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 13 oktober 2026 (strafrecht)

    Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch spreekt de verdachte vrij van het in een voor de openbare dienst bestemd lokaal wederrechtelijk binnendringen, nu de reden voor het locatieverbod te summier is gemotiveerd en het hof…

  • ECLI:NL:PHR:2026:986Parket bij de Hoge Raad, 9 oktober 2026 (civiel recht)

    Overheidsprivaatrecht. Mededeling door bestuursorgaan van positieve fictieve beschikking als bedoeld in art. 3.9 lid 3 Wabo en § 4.1.3.3 Awb, terwijl van een dergelijke beschikking geen sprake is. Kan bestuursorgaan…

  • ECLI:NL:RBROT:2026:15203Rechtbank Rotterdam, 7 oktober 2026 (civiel recht)

    Kort geding. Ontruiming woonwagenstandplaats. Toewijzing. Gedaagde beroept zich op demonstratierecht en onverbindendheid beleid van de gemeente. Ontruiming van de standplaats leidt niet tot ontoelaatbare beperking van…

  • ECLI:NL:GHAMS:2026:2610Gerechtshof Amsterdam, 8 september 2026 (civiel recht)

    Aanbestedingsrecht; Didam-jurisprudentie. Kort geding. De Gemeente Amsterdam heeft door middel van een aanbestedingsprocedure aan opdrachtnemer de opdracht gegund om het Food Center Amsterdam (hierna: FCA) te…

  • ECLI:NL:RBAMS:2026:8590Rechtbank Amsterdam, 27 augustus 2026 (verbintenissenrecht)

    Voor toewijzing is nodig dat voorshands vaststaat dat de Spijtoptantenregeling van toepassing is op de aanvraag van eisers en dat is niet het geval. Eisers hadden kort gezegd meer kunnen - en moeten - doen na hun…

  • ECLI:NL:OGHACMB:2026:301Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, 26 augustus 2026 (civiel recht)

    Terugverwijzing Hoge Raad. Sint Maarten. Nietig besluit uitgifte erfpacht. Strijd met de openbare orde (afscheidsbeleid).

  • ECLI:NL:RBOVE:2026:5685Rechtbank Overijssel, 12 augustus 2026 (civiel recht)

    Politie in Enschede ontzegt een ex-agent die nu boa is in dienst vand e gemeente Enschede de toegang tot de werkruimtes van het politiebureau. De rechtbank acht dat niet onrechtmatig.

  • ECLI:NL:RVS:2026:4434Raad van State, 29 juli 2026 (omgevingsrecht)

    Conclusie van staatsraad advocaat-generaal Snijders over schadevergoeding bij schending van het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht. Deze conclusie is een vervolg op zijn eerdere conclusie van augustus 2024.…

  • ECLI:NL:GHARL:2026:4920Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 28 juli 2026 (civiel recht)

    Mandeligheid. Openbare weg. Uitleg. Vaststelling erfgrens. Geschil tussen eigenaren van percelen op een bedrijfsterrein. Het was de bedoeling van de gemeente en de projectontwikkelaar dat een deel van de…

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:20559Rechtbank Den Haag, 24 juli 2026 (verbintenissenrecht)

    Onrechtmatige overheidsdaad? Kort geding. Collectieve actie tbv omwonenden Tata Steel mbt (mogelijke) maatwerkafspraak.

  • ECLI:NL:RBZWB:2026:6198Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 8 juli 2026 (civiel recht)

    Tussen de gemeente en InBev bestaat een huurovereenkomst. De gemeente heeft de huurovereenkomst opgezegd. Zij wil de huurovereenkomst beëindigen op basis van artikel 7:296 lid 3 Burgerlijk Wetboek (hierna: BW), omdat…

  • ECLI:NL:PHR:2026:640Parket bij de Hoge Raad, 26 juni 2026 (internationaal privaatrecht)

    Overheidsprivaatrecht. IPR. Zorgplicht ex art. 7:658 lid 4 BW. Rechtsmacht ex art. 1 EVRM. Algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Art. 4:84 Awb. Werknemers van Afghaans beveiligingsbedrijf dat ambassade in Kaboel…

  • ECLI:NL:RBNNE:2026:2451Rechtbank Noord-Nederland, 24 juni 2026 (civiel recht)

    Kort geding; Didam-procedure, onduidelijke selectiecriteria. Gemeente Terschelling is een openbare verkoopprocedure gestart voor de verkoop van percelen van haar. De voorzieningenrechter oordeelt dat deze…

  • ECLI:NL:RBOVE:2026:3722Rechtbank Overijssel, 16 juni 2026 (civiel recht)

    Eiser ondervindt (geluids)overlast vanwege het intensief en collectief gebruik voor sport- en spelactiviteiten van de groenstrook die naast zijn woning is gelegen. Met deze procedure wenst eiser te bereiken dat de…

  • ECLI:NL:OGHACMB:2026:162Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, 9 juni 2026 (civiel recht)

    Aruba. Optierecht op erfpachtrecht. De bestemming van het perceel. Voldoet het beoogde project aan het bestemmingsplan? Belangenafweging.

  • ECLI:NL:RBROT:2026:6848Rechtbank Rotterdam, 28 mei 2026 (civiel recht)

    Kort geding. Aanbesteding. Inschrijving op goede gronden ongeldig verklaard. De aanbestedende dienst was niet gehouden de inschrijver de gelegenheid te bieden haar fout te herstellen. Knock-out criterium.

  • ECLI:NL:OGEAM:2026:60Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten, 26 mei 2026 (civiel recht)

    Tesi tegen twee erfverpachters en Land Sint Maarten. Gevolgen van slechts economische overdracht van erfpachtrecht. Regels uit Didam-arresten en gevolgen van niet-naleving daarvan.

  • ECLI:NL:GHARL:2026:3333Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 26 mei 2026 (civiel recht)

    Hoger beroep. Kort geding. Didam-zaak en staatssteun. Gemeente heeft Ekoma kunnen aanmerken als enige serieuze gegadigde. Aannemelijk geworden dat er sprake is van voorgenomen staatssteun. Verbod om uitvoering te geven…

  • ECLI:NL:OGEAA:2026:130Gerecht in Eerste Aanleg van Aruba, 22 mei 2026 (civiel recht)

    Land Aruba mag elektrische steps niet van het ene moment op het andere in beslag nemen en afvoeren. Op 21 april 2026 heeft de minister van Justitie aangekondigd dat het per direct verboden is om elektrische voertuigen…

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:12533Rechtbank Den Haag, 20 mei 2026 (civiel recht)

    WAMCA; overheidsaansprakelijkheid; 6:162 BW; evenredigheids- en zorgvuldigheidsbeginsel; Staat handelt niet onrechtmatig bij beslissing om spoor in Zeeland tijdelijk af te sluiten voor proef met nieuw…

  • ECLI:NL:GHARL:2026:3150Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 19 mei 2026 (civiel recht)

    Kort geding. Beëindiging raamovereenkomsten (Wmo, Jeugdwet) met zorginstelling door Gemeente op grond van contractuele ontbindingsclausule voor de situatie van na Bibob-onderzoek gebleken gevaar of mindere mate van…

  • ECLI:NL:RBZWB:2026:8685Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 13 mei 2026 (verbintenissenrecht)

    Aan de orde is de vraag of de gemeente onrechtmatig heeft gehandeld en aansprakelijk is voor de door eiser gestelde schade.

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:12962Rechtbank Den Haag, 12 mei 2026 (verbintenissenrecht)

    Kort geding. Uitgifte pachtgrond. Uitleg van in Leidraad opgenomen bewoording 'aangrenzende grond(eigenaren)'. Uitleg eiseres is enige mogelijke uitleg. Verbod op sluiten overeenkomst met derde en gebod op sluit…

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:21776Rechtbank Den Haag, 1 mei 2026 (civiel recht)

    Kort geding, geschil over huurregime dat moet worden toegepast op middenhuurwoningen in nieuwbouwproject.

  • ECLI:NL:RBNNE:2026:3816Rechtbank Noord-Nederland, 23 april 2026 (civiel recht)

    Kort geding. Open house toelatingsprocedures. Uitsluitingsgronden ‘ernstige beroepsfout’ en ‘valse verklaring’. De voorzieningenrechter oordeelt dat de gemeente Leeuwarden haar beslissing om eiseres uit te sluiten van…

  • ECLI:NL:RBMNE:2026:1977Rechtbank Midden-Nederland, 23 april 2026 (aanbestedingsrecht)

    Kort geding. Didam-zaak. De gemeente heeft bij de verkoop van een perceel grond in strijd met het gelijkheidsbeginsel en daarmee in strijd met de Didam-regels gehandeld.

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:10693Rechtbank Den Haag, 22 april 2026 (civiel recht)

    precontractuele fase; gerechtvaardigd vertrouwen; toezegging gemeente; verklaring(en) voor recht en verwijzing naar schadestaatprocedure

  • ECLI:NL:GHARL:2026:2392Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 21 april 2026 (civiel recht)

    Overgedragen c.q. voortgezet privaatrechtelijk gebruiksrecht ligplaatsen woonarken door Waterschap opgezegd onder aanbieding huurovereenkomst. Privaatrechtelijk optreden toelaatbaar. Geen onredelijke verzwaring positie…

  • ECLI:NL:RBOVE:2026:2247Rechtbank Overijssel, 21 april 2026 (civiel recht)

    ZorgSaam wil het gebouw in Hellendoorn van waaruit zij een fysiotherapiepraktijk exploiteert, uitbreiden. Ten aanzien van het bestaande gebouw (circa 400 m2) heeft zij een recht van opstal, waarbij de retributie op…

  • ECLI:NL:RBGEL:2026:2433Rechtbank Gelderland, 25 maart 2026 (verbintenissenrecht)

    Geen sprake van aansprakelijkheid van de gemeente op grond van art. 6:174 BW. Algemene beginselen van behoorlijk bestuur in het civiele recht (art. 3:14 BW). Eigen schuld (art. 6:101 BW).

  • ECLI:NL:RBNNE:2026:816Rechtbank Noord-Nederland, 17 maart 2026 (civiel recht)

    Kort geding. Didam. Artikel 103 Wet op het Primair Onderwijs (WPO). Artikel 3:14 BW. Ontruimingsaanzegging 230a-bedrijfsruimte. De gemeente is eigenaar van een gebouw bestaande uit twee delen. In het ene deel zijn twee…

  • ECLI:NL:RBMNE:2026:983Rechtbank Midden-Nederland, 4 maart 2026 (civiel recht)

    Didam-zaak. De gemeente heeft Mitros conform de Didam-regels terecht aangemerkt als enige serieuze gegadigde. Geen grondslag voor ambtshalve toetsing naar schending belangen van andere potentiële gegadigden door het…

  • ECLI:NL:GHDHA:2026:337Gerechtshof Den Haag, 24 februari 2026 (civiel recht)

    Huur strandperceel; buitengerechtelijke ontbinding gerechtvaardigd? opgewekte vertrouwen dat gemeente akkoord was met overname exploitatie door een derde? Didam-rechtspraak

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:2180Rechtbank Den Haag, 11 februari 2026 (aanbestedingsrecht)

    Eiseres heeft een deel van een hotel te huur aangeboden aan gedaagde voor de huisvesting van asielzoekers. Gedaagde is dit deel van het hotel gaan huren via een andere partij. Eiseres meent dat gedaagde onrechtmatig…

  • ECLI:NL:RBMNE:2023:1244Rechtbank Midden-Nederland, 22 maart 2023 (civiel recht)

    Kort geding. Didam arrest heeft terugwerkende kracht. Koopovereenkomst is gesloten in strijd met gelijkheidsbeginsel zoals ingevuld in Didam arrest. Koopovereenkomst is daarom nietig op grond van artikel 3:40 lid 2 en…

  • ECLI:NL:RBMNE:2025:94Rechtbank Midden-Nederland, 20 januari 2025 (civiel recht)

    Kort geding. Verkoop gemeentegrond voor plaatsen trafostation aan regionale netbeheerder. Geen sprake van strijd met de Didam regels. Gemeente heeft beleidsruimte en mag bepalen voor welk doel zij gemeentegrond wil…

  • ECLI:NL:RBNHO:2024:10221Rechtbank Noord-Holland, 9 september 2024 (civiel recht)

    Gemeente doet rechtsgeldig beroep op de uitzondering uit het Didam-arrest van de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2021:1778) en mag kavel aan Liander verkopen. Liander is de enige netbeheerder en oogmerk voor de verkoop was het…

  • ECLI:NL:RBMNE:2022:3743Rechtbank Midden-Nederland, 20 september 2022 (civiel recht)

    Gelet op wat is overwogen is het naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet aannemelijk dat een bodemrechter tot het oordeel zal komen dat Gemeente Gooise Meren mededingingsruimte had moeten bieden aan andere…

  • ECLI:NL:GHARL:2024:4816Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 23 juli 2024 (civiel recht)

    Kort geding. Didam-kwestie. Eén serieuze kandidaat. Hoger beroep tegen ECLI:NL:RBMNE:2023:6121 De gemeente is uit hoofde van de Wet op de lijkbezorging verplicht om de vestiging van een islamitische begraafplaats…