Uitspraak · Bestuursrecht

Raad van State, 18 november 2026 – Bij besluit van 14 november 2025 heeft het college

ECLI:NL:RVS:2026:6814Zaaknummer 202506154/3/R1

Instantie
Raad van State
Datum uitspraak
18 november 2026
Publicatiedatum
18 november 2026
Zaaknummer
202506154/3/R1
Rechtsgebied
Bestuursrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Hoofdwetsartikel
Artikel 3:46 Awb
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Bij besluit van 14 november 2025 heeft het college van burgemeester en wethouders van Utrecht onder meer de locatie Van Speijkstraat ter hoogte van nummer 6 in Utrecht aangewezen voor het plaatsen van een bovengrondse container voor groente, fruit en etensresten (gfe-container). Met het besluit van 14 november 2025 heeft het college 22 locaties aangewezen voor het plaatsen van gfe-containers in de Zeeheldenbuurt in Utrecht. Onder meer is de locatie Van Speijkstraat tegenover nummer 6, op de hoek met de M.H. Trompstraat aangewezen (locatie 4.09). De gfe-containers zijn volgens de bij het besluit behorende Beantwoording zienswijzen bedoeld voor bewoners van hoogbouw, appartementen, bovenwoningen en woningen op de begane grond zonder tuin. De betreffende huishoudens hebben nu geen kliko (140 liter), maar maken voor het apart inleveren van het gfe-afval meestal gebruik van een zogenoemde citybin (40 liter). De Afdeling heeft in de tussenuitspraak van 22 april 2026 overwogen dat onduidelijk is gebleven of het college bij de toetsing van de locatie aan de plaatsingsrichtlijnen van de juiste gegevens is uitgegaan en dat het in het besluit van 14 november 2025 niet deugdelijk heeft gemotiveerd dat locatie 4.09 in overeenstemming is met de plaatsingsrichtlijnen.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I. verklaart de beroepen van [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] gegrond;

II. vernietigt het besluit van het college van burgemeester en wethouders van Utrecht van 14 november 2025 tot aanwijzing van locaties voor het plaatsen van gfe-containers in de Zeeheldenbuurt, voor zover dat gaat over locatie 4.09;

III. bepaalt dat de rechtsgevolgen van dat besluit, voor zover vernietigd, in stand blijven;

IV. veroordeelt het college van burgemeester en wethouders van Utrecht tot vergoeding van bij appellanten in verband met de behandeling van de beroepen opgekomen proceskosten tot een bedrag van:

a. € 2.335,00 aan [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B], geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand, met dien verstande dat bij betaling van genoemd bedrag aan een van hen het bestuursorgaan aan zijn betalingsverplichting heeft voldaan;

b. € 36,05 aan [appellant sub 2], toe te rekenen aan reiskosten;

V. gelast dat het college van burgemeester en wethouders van Utrecht aan de hierna vermelde appellanten het door hen voor de behandeling van het beroep betaalde griffierecht vergoedt ten bedrage van:

c. € 194,00 aan [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] met dien verstande dat bij betaling van genoemd bedrag aan een van hen het bestuursorgaan aan zijn betalingsverplichting heeft voldaan;

d. € 194,00 aan [appellant sub 2].

Aldus vastgesteld door mr. B.P.M. van Ravels, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. G.J. Deen, griffier.

w.g. Van Ravels

lid van de enkelvoudige kamer

w.g. Deen

griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

604

Volledige tekst

202506154/3/R1.

Datum uitspraak: 18 november 2026

AFDELING

BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak in het geding tussen:

1. [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B], beiden wonend in Utrecht,

2. [appellant sub 2], wonend in Utrecht,

appellanten,

en

het college van burgemeester en wethouders van Utrecht,

verweerder.

Procesverloop

Bij besluit van 14 november 2025 heeft het college onder meer de locatie Van Speijkstraat ter hoogte van nummer 6 in Utrecht aangewezen voor het plaatsen van een bovengrondse container voor groente, fruit en etensresten (gfe-container).

Bij tussenuitspraak van 22 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2270, heeft de Afdeling het college opgedragen om binnen zes weken na verzending van de tussenuitspraak met inachtneming van overweging 4.3 het daar omschreven gebrek in het besluit van 14 november 2025 te herstellen.

Bij brief van 28 mei 2026 heeft het college te kennen gegeven dat het gebrek in het besluit van 14 november 2025 is hersteld met de hierin opgenomen nadere motivering.

[appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] hebben zienswijzen naar voren gebracht over de wijze waarop het gebrek volgens het college is hersteld.

Daartoe in de gelegenheid gesteld heeft het college een schriftelijke reactie gegeven.

[appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] hebben gebruik gemaakt van de gelegenheid om hierop schriftelijk te reageren.

De Afdeling heeft bepaald dat een nader onderzoek ter zitting achterwege blijft. Vervolgens heeft de Afdeling het onderzoek gesloten.

Overwegingen

1. Met het besluit van 14 november 2025 heeft het college 22 locaties aangewezen voor het plaatsen van gfe-containers in de Zeeheldenbuurt in Utrecht. Onder meer is de locatie Van Speijkstraat tegenover nummer 6, op de hoek met de M.H. Trompstraat aangewezen (locatie 4.09). De gfe-containers zijn volgens de bij het besluit behorende Beantwoording zienswijzen bedoeld voor bewoners van hoogbouw, appartementen, bovenwoningen en woningen op de begane grond zonder tuin. De betreffende huishoudens hebben nu geen kliko (140 liter), maar maken voor het apart inleveren van het gfe-afval meestal gebruik van een zogenoemde citybin (40 liter).

2. De Afdeling heeft in de tussenuitspraak van 22 april 2026 overwogen dat onduidelijk is gebleven of het college bij de toetsing van de locatie aan de plaatsingsrichtlijnen van de juiste gegevens is uitgegaan en dat het in het besluit van 14 november 2025 niet deugdelijk heeft gemotiveerd dat locatie 4.09 in overeenstemming is met de plaatsingsrichtlijnen.

De Afdeling heeft overwogen dat het college dit motiveringsgebrek kan herstellen door, met inachtneming van wat onder 4.3 is overwogen, na te gaan hoeveel woningen er in de buurt van de locatie 4.09 zijn waarvoor de gfe-container volgens het aanwijzingsbesluit is bedoeld. Het college moet vervolgens toereikend motiveren dat deze locatie, in het licht van de in artikel 2 en 4 van de "Beleidsregel Afwegingskader voor het bepalen van een locatie voor inzamelvoorzieningen en aanbiedplaatsen voor minicontainers gemeente Utrecht" (beleidsregel) opgenomen richtlijnen over een goede spreiding en de te hanteren voorkeursvolgorde, aanvaardbaar is en het besluit daarom in stand kan blijven, dan wel een gewijzigd of nieuw besluit nemen. In die motivering moet het college ook de vervallen locatie op de hoek Van Brakelstraat/M.H. Trompstraat betrekken, aangezien het vervallen van die locatie samenhangt met de aanwijzing van locatie 4.09.

3. Ter uitvoering van de tussenuitspraak heeft het college een nadere motivering gegeven. Het college heeft gemotiveerd uiteengezet hoeveel woningen er in de buurt van locatie 4.09 zijn waarvoor de gfe-container is bedoeld en dat deze locatie aanvaardbaar is in het licht van de plaatsingsrichtlijnen over een goede spreiding en de te hanteren voorkeursvolgorde. Het college heeft een schematisch overzicht van het verspreidingsgebied van de gfe-containers in de Zeeheldenbuurt overgelegd. Daarop is het gebied voor de beoogd gebruikers van de gfe-container op de locatie 4.09 ingetekend. Voor het bepalen van het aantal potentiële gebruikers in dit gebied heeft het college nader onderzoek gedaan op basis van het geografisch informatiesysteem (GIS), waarin onder meer het Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), aangevuld met veldonderzoek in de Zeeheldenbuurt en gesprekken met bewoners. Het college heeft een inventarisatie gemaakt van de aanwezige woningen binnen het verspreidingsgebied en deze woningen ingedeeld in verschillende woningtypes. Afhankelijk van het al dan niet aanwezig zijn van een achtertuin, een achterom en/of een voortuin heeft het college de woningen volledig, gedeeltelijk (voor een factor 0,5 of 0,33) of niet meegeteld als beoogd gebruiker van de gfe-container. Volgens het college is met de overgelegde lijst met daarop de in aanmerking genomen adressen voldoende inzichtelijk gemaakt dat met de gfe-container 76 huishoudens worden bediend. Naar aanleiding van de door [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] ingediende zienswijzen over enkele van de in aanmerking genomen adressen heeft het college de berekening gecorrigeerd. Volgens het college gaat het na deze correctie om de bediening van naar schatting 63 huishoudens.

Het college heeft verder toegelicht dat bij de locatiekeuze is gezocht naar een optimale spreiding van de gfe-containers over het verzorgingsgebied. Locatie 4.09 in het midden van het gebied maakt deel uit van deze integrale afweging. Daarbij is van belang dat het gehele gebied tussen de wooncomplexen aan de M.A. de Ruyterstraat, Bleyenburgstraat en F.C. Donderstraat wordt gedekt door de gfe-containers op de locatie 4.09 en 4.10 samen. Omdat deze locaties samen voldoende capaciteit hebben om de huishoudens te bedienen, kon locatie 4.24 vervallen. De aangedragen mogelijkheid om niet locatie 4.24, maar locatie 4.09 te laten vervallen, zou tot gevolg hebben dat de loopafstand van meerdere gebruikers toeneemt en dat geen sprake meer is van een goede spreiding, aldus het college. Dat bij de locatiekeuze niet voor iedere afzonderlijke woning kan worden voldaan aan de in artikel 4 van de beleidsregel voorkeursvolgorde acht het college in het licht van het algemene uitgangspunt van een goede spreiding uit artikel 2 van de beleidsregel aanvaardbaar.

4. De Afdeling stelt voorop dat in de tussenuitspraak al is overwogen dat het college de locatie-specifieke situatie in de beoordeling van de geschiktheid van locatie 4.09 heeft betrokken en dat het college daarin geen belemmering voor de aanwijzing van de locatie heeft hoeven zien. De Afdeling heeft ook overwogen dat het college zich op het standpunt heeft mogen stellen dat de door [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] aangedragen alternatieve locaties niet geschikter zijn voor plaatsing van de gfe-container dan locatie 4.09 en dus niet in de weg staan aan de aanwijzing van de locatie.

Voor zover [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] zich keren tegen deze overwegingen van de tussenuitspraak, overweegt de Afdeling dat zij behalve in uitzonderlijke gevallen niet kan terugkomen van een in de tussenuitspraak gegeven oordeel. Een uitzonderlijk geval is hier niet aan de orde, zodat de Afdeling uitgaat van het in de tussenuitspraak gegeven oordeel. Wat [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] over deze overwegingen aanvoeren blijft daarom buiten beschouwing.

5. [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] betogen dat het college het in 4.3 van de tussenuitspraak geconstateerde motiveringsgebrek niet heeft hersteld. Volgens hen heeft het college opnieuw onvoldoende inzichtelijk gemaakt hoeveel woningen er in de buurt van de locatie 4.09 zijn waarvoor de gfe-container volgens het Aanwijzingsbesluit is bedoeld. Omdat de gfe-containers volgens het Aanwijzingsbesluit alleen zijn bedoeld voor bewoners van hoogbouw, appartementen, bovenwoningen en woningen op de begane grond zonder tuin, die geen kliko hebben, had het onderzoek van het college zich tot dit type woning moeten beperken. Dat zijn er volgens de lijst van het college veel minder. Door ook andere woningtypes gedeeltelijk in de berekening mee te nemen en daarmee de doelgroep waarvoor de voorziening is bedoeld feitelijk uit te breiden, is het college volgens [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] buiten de kaders van het Aanwijzingsbesluit getreden. Daar komt nog bij dat er ook nog na de correctie door het college verschillende onjuistheden staan op de door het college overgelegde lijst met adressen. [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] hebben verder aangevoerd dat het college in de nadere motivering het verspreidingsgebied heeft verruimd door extra straten mee te nemen.

5.1. Naar het oordeel van de Afdeling heeft het college met de gegeven nadere motivering voldoende inzichtelijk gemaakt hoeveel woningen er in de buurt van locatie 4.09 zijn waarvoor de gfe-container is bedoeld.

Niet gebleken is dat het college daarbij is uitgegaan van een groter verspreidingsgebied, zoals gesteld. De in dit verband door [appellant sub 2] genoemde (delen van de) Alexander Numankade en Cornelis Evertsenstraat behoorden al tot het verspreidingsgebied. Dat het college op grond van het nader onderzoek in die straten meer woningen (gedeeltelijk) in aanmerking heeft genomen, betekent niet dat het verzorgingsgebied hiermee is verruimd.

Het college heeft de aanwezige woningen in het verspreidingsgebied onderverdeeld in verschillende type woningen en per type woning toegelicht welke mogelijkheden er voor de bewoners zijn om het gfe-afval aan te bieden. Omdat de bewoners van de al in het Aanwijzingsbesluit van 14 november 2025 vermelde woningen zonder ruimte voor een kliko geen andere optie hebben voor het aanbieden van het gfe-afval dan de gfe-container, heeft het college deze woningen volledig meegeteld. Aangezien het college verwacht dat bewoners van woningen waar wel ruimte is voor een kliko mogelijk ook gebruik gaan maken van de gfe-container, heeft het college de betreffende woningen gedeeltelijk meegeteld. Daarbij heeft het college per woningtype toegelicht waarom het daarbij de factor 0,5 of de factor 0,33 heeft toegepast.

In wat [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] hebben aangevoerd ziet de Afdeling geen reden voor het oordeel dat het college hiermee geen reële inschatting heeft gemaakt van het aantal huishoudens dat gebruik gaat maken van de gfe-container op locatie 4.09. Dat in het Aanwijzingsbesluit van 14 november 2025 staat dat de gfe-containers zijn bedoeld voor bewoners van hoogbouw, appartementen, bovenwoningen en woningen op de begane grond zonder tuin (de woningen zonder kliko), betekent niet dat het college bij de nadere motivering van het Aanwijzingsbesluit alleen deze woningen mag meetellen. De Afdeling acht toepassing van de gehanteerde factoren bij de verschillende woningtypes een redelijke benadering voor de inschatting van het aantal huishoudens dat de gfe-container gaat gebruiken.

De Afdeling ziet in het aangevoerde verder geen aanknopingspunten voor het oordeel dat het college zich op onjuiste gegevens heeft gebaseerd voor de aanname dat de gfe-container naar schatting 63 huishoudens zal bedienen. [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] hebben in hun zienswijzen over de bij brief van 28 mei 2026 gegeven nadere motivering aangevoerd dat meerdere adressen op de bijgevoegde lijst ten onrechte of onjuist zijn meegenomen in de berekening. Het college heeft deze adressen vervolgens opnieuw beoordeeld. In de bij de brief van 28 juli 2026 gevoegde lijst heeft het college per aangedragen adres inzichtelijk gemaakt wat hiertegen is aangevoerd, wat de reactie hierop van het college is en in hoeverre dit heeft geleid tot aanpassing van de eerdere berekening die was opgenomen in de nadere motivering van 28 mei 2026. In de nadere reacties van [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] op deze gecorrigeerde lijst ziet de Afdeling geen aanleiding om te twijfelen aan de gemotiveerde toelichting van het college op de situatie per adres. Voor zover [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] hebben aangevoerd dat het college twee lijsten heeft bijgevoegd die niet geheel overeenkomen, leidt dat niet tot een ander oordeel. Duidelijk is welke van de twee lijsten het college heeft gehanteerd bij de correctie om het aantal te bedienen huishoudens met 13 te verlagen.

Het betoog slaagt niet.

6. [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] betogen verder dat het college nog steeds onvoldoende heeft gemotiveerd dat locatie 4.09 in het licht van de richtlijnen over een goede spreiding en de te hanteren voorkeursvolgorde, de voorkeur verdient boven de vervallen locatie 4.24 op de hoek Van Brakelstraat/M.H. Trompstraat of naast een ORAC-locatie.

6.1. Dit betoog slaagt niet. Zoals weergegeven onder 3, heeft het college gemotiveerd uiteengezet dat aanwijzing van locatie 4.09 nodig is voor het realiseren van een voldoende dekkend en doelmatig netwerk van gfe-inzamelvoorzieningen in de Zeeheldenbuurt. Aangezien vervanging van locatie 4.09 voor locatie 4.24 tot een minder goede spreiding zal leiden, heeft het college locatie 4.09 geschikter kunnen achten dan de vervallen locatie 4.24. In wat [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] hebben aangevoerd ziet de Afdeling verder geen grond voor het oordeel dat het college bij de keuze van de locatie het belang van een goede spreiding niet zwaarder heeft mogen laten wegen dan de voorkeursvolgorde in artikel 4 van de beleidsregel.

7. In wat [appellant sub 2] heeft aangevoerd ziet de Afdeling tot slot geen aanknopingspunten voor het oordeel dat het college in strijd met het fair playbeginsel heeft gehandeld.

8. De conclusie is dat het college het in de tussenuitspraak geconstateerde gebrek heeft hersteld. Gelet op wat in de tussenuitspraak is overwogen, zijn de beroepen van [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] tegen het besluit van 14 november 2025 gegrond. Dat besluit moet in zoverre worden vernietigd wegens strijd met artikel 3:46 van de Awb. Omdat het college met de aanvullende motvering van 28 mei 2026 en 28 juli 2026 het gebrek in het besluit van 14 november 2025 heeft hersteld, zal de Afdeling bepalen dat de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand blijven. Dit betekent dat de gfe-container op locatie 4.09 kan worden geplaatst.

9. Het college moet de proceskosten vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I. verklaart de beroepen van [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] en [appellant sub 2] gegrond;

II. vernietigt het besluit van het college van burgemeester en wethouders van Utrecht van 14 november 2025 tot aanwijzing van locaties voor het plaatsen van gfe-containers in de Zeeheldenbuurt, voor zover dat gaat over locatie 4.09;

III. bepaalt dat de rechtsgevolgen van dat besluit, voor zover vernietigd, in stand blijven;

IV. veroordeelt het college van burgemeester en wethouders van Utrecht tot vergoeding van bij appellanten in verband met de behandeling van de beroepen opgekomen proceskosten tot een bedrag van:

a. € 2.335,00 aan [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B], geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand, met dien verstande dat bij betaling van genoemd bedrag aan een van hen het bestuursorgaan aan zijn betalingsverplichting heeft voldaan;

b. € 36,05 aan [appellant sub 2], toe te rekenen aan reiskosten;

V. gelast dat het college van burgemeester en wethouders van Utrecht aan de hierna vermelde appellanten het door hen voor de behandeling van het beroep betaalde griffierecht vergoedt ten bedrage van:

c. € 194,00 aan [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B] met dien verstande dat bij betaling van genoemd bedrag aan een van hen het bestuursorgaan aan zijn betalingsverplichting heeft voldaan;

d. € 194,00 aan [appellant sub 2].

Aldus vastgesteld door mr. B.P.M. van Ravels, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. G.J. Deen, griffier.

w.g. Van Ravels

lid van de enkelvoudige kamer

w.g. Deen

griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

604

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.