Uitspraak · Bestuursrecht
Rechtbank Noord-Holland, 11 november 2026 – Ongeldigverklaring rijbewijs vanwege alcoholmisbruik
ECLI:NL:RBNHO:2026:15593Zaaknummer HAA 26/2924
- Instantie
- Rechtbank Noord-Holland
- Datum uitspraak
- 11 november 2026
- Publicatiedatum
- 17 november 2026
- Zaaknummer
- HAA 26/2924
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep ongegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 134 WVW
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
Ongeldigverklaring rijbewijs vanwege alcoholmisbruik. Beroep ongegrond. Verhoogde CDT- en GGT-waarde kunnen volgens eiser worden verklaard door (post)alcoholische levercirrose. CBR mocht zich baseren op het psychiatrisch rapport.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. C. Sijm, rechter, in aanwezigheid van mr. A.M. Wammes, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 11 november 2026.
| griffier | rechter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving
Wegenverkeerswet 1994
Artikel 131, eerste lid
Indien een schriftelijke mededeling als bedoeld in artikel 130, eerste lid, is gedaan, besluit het CBR in de bij ministeriële regeling aangegeven gevallen, respectievelijk tot:
- oplegging van een educatieve maatregel ter bevordering van de rijvaardigheid of geschiktheid, of
- een onderzoek naar de rijvaardigheid of de geschiktheid.
(…)
Artikel 133, eerste lid
In de in artikel 131, eerste lid, aanhef en onderdeel b, bedoelde gevallen legt het CBR bij het in dat artikel bedoelde besluit betrokkene de verplichting op zich te onderwerpen aan een onderzoek naar zijn rijvaardigheid of geschiktheid.
Artikel 134, tweede en derde lid
2. Het CBR besluit tot ongeldigverklaring van het rijbewijs indien de uitslag van het onderzoek daartoe aanleiding geeft. Bij ministeriële regeling worden de gevallen aangewezen waarin daarvan sprake is.
3. Indien het CBR voornemens is het rijbewijs ongeldig te verklaren, deelt het dit mede aan de houder, tevens onder mededeling van de bevoegdheid van betrokkene om binnen twee weken een tweede onderzoek te verlangen. De aan dit tweede onderzoek verbonden kosten, waarvan de hoogte door het CBR wordt vastgesteld, komen ten laste van betrokkene. De artikelen 132 en 133 alsmede het eerste en het vierde lid van dit artikel zijn van overeenkomstige toepassing. De in de eerste volzin bedoelde mededeling wordt niet gedaan, indien het rijbewijs van de houder inmiddels op grond van artikel 123b ongeldig is geworden.
Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011
Artikel 27
Het CBR besluit tot ongeldigverklaring van het rijbewijs, bedoeld in artikel 134, derde lid, van de wet, indien de uitslag van het onderzoek, respectievelijk de onderzoeken, inhoudt dat betrokkene:
- niet de rijvaardigheid bezit voor de desbetreffende categorie of categorieën motorrijtuigen;
- niet voldoet aan de bij ministeriële regeling vastgestelde eisen met betrekking tot de lichamelijk en geestelijke geschiktheid voor het besturen van een of meer categorieën motorrijtuigen.
Bijlage behorende bij de Regeling eisen geschiktheid 2000
Misbruik van psychoactieve middelen (zoals alcohol en drugs)
Voor de beoordeling of sprake is van misbruik van psychoactieve middelen is een specialistisch rapport vereist.
Personen die misbruik maken van dergelijke middelen zijn zonder meer ongeschikt.
Indien zij aannemelijk of aantoonbaar zijn gestopt met dit misbruik, dient een recidiefvrije periode van een jaar te zijn gepasseerd voordat zij door middel van een herkeuring - op basis van een specialistisch rapport geschikt - kunnen worden geacht.
Een strenge opstelling van de keurend arts is aangewezen, gezien de gevaren die het gebruik van deze middelen oplevert voor de verkeersveiligheid.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK NOORD-HOLLAND
Zittingsplaats Alkmaar
Bestuursrecht
zaaknummer: HAA 26/2924
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 11 november 2026 in de zaak tussen
[eiser], uit [plaats], eiser
(gemachtigde: mr. G.M. Terlingen),
en
de directie van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen, het CBR
(gemachtigde: mr. S. Sheikchote).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over het ongeldig verklaren van het rijbewijs van eiser vanwege alcoholmisbruik. Eiser is het niet eens met de ongeldigverklaring van zijn rijbewijs. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank of het CBR het rijbewijs van eiser terecht ongeldig heeft verklaard.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het CBR het rijbewijs van eiser terecht ongeldig heeft verklaard. Eiser krijgt dus geen gelijk en het beroep is dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Onder 2 staat het procesverloop in deze zaak. Onder 3 staan de van belang zijnde feiten en omstandigheden die hebben geleid tot het bestreden besluit. De beoordeling door de rechtbank volgt vanaf 4. Aan het eind staan de beslissing van de rechtbank en de gevolgen daarvan.
De wettelijke regels die van belang zijn voor deze zaak, staan in de bijlage bij deze uitspraak.
Procesverloop
2. Met het bestreden besluit van 21 april 2026 op het bezwaar van eiser is het CBR bij de ongeldigverklaring van het rijbewijs van eiser gebleven.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Het CBR heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft het beroep op 8 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van het CBR.
Totstandkoming van het bestreden besluit
3. De politie heeft eiser op 29 juni 2025, terwijl hij met zijn auto op de openbare weg reed, doen stilhouden. Bij een ademanalyse werd een ademalcoholgehalte gemeten van 790 µg/l. Het CBR heeft aan eiser vanwege deze uitslag een onderzoek naar de rijgeschiktheid opgelegd. Eiser heeft aan het onderzoek meegewerkt.
De psychiater heeft in het verslag van bevindingen van 20 september 2025 geconcludeerd dat de diagnose alcoholmisbruik kan worden gesteld, onder meer vanwege een verhoogde CDT-waarde (3,0%) en GGT-waarde (615 U/L). De psychiater heeft verder geconcludeerd dat niet aannemelijk is dat het alcoholmisbruik na 29 juni 2025 is gestopt.
Het CBR heeft naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek het rijbewijs van eiser ongeldig verklaard per 3 december 2025. Eiser heeft tegen dit besluit bezwaar gemaakt, onder meer omdat de psychiater bij de weging van de verhoogde CDT- en GGT-waarde geen rekening zou hebben gehouden met de (post)alcoholische levercirrose van eiser.
Het CBR heeft de psychiater om een reactie gevraagd op het bezwaar van eiser. De psychiater heeft geconcludeerd dat ondanks de vastgestelde (post)alcoholische levercirrose zeer waarschijnlijk sprake is van voortdurend gebruik van alcohol.
Met het bestreden besluit van 21 april 2026 heeft het CBR de ongeldigverklaring in stand gelaten. Het CBR heeft aan dit besluit – samengevat – ten grondslag gelegd dat het onderzoek zorgvuldig en correct is uitgevoerd en dat rekening is gehouden met de aanwezigheid van (post)alcoholische levercirrose.
Beoordeling door de rechtbank
4. Eiser voert het volgende aan. Er is sprake van een onjuiste of onvolledige medische beoordeling. De psychiater heeft niet meegewogen dat eiser lijdt aan (post)alcoholische levercirrose. Eiser heeft al jarenlang een GGT-waarde van 500-600 U/L, zodat de gemeten waarde van 615 U/L medisch verklaarbaar is en dus op zichzelf geen aanwijzing voor alcoholmisbruik oplevert. Verder kan de CDT-waarde bij levercirrose verhoogd zijn zonder dat sprake is van alcoholgebruik. De psychiater erkent dat de CDT-waarde bij levercirrose licht verhoogd kan zijn, maar zij heeft zonder onderbouwing geconcludeerd dat een waarde van 3,0% meer dan licht afwijkend is. Het CBR was bovendien gehouden om nader te onderzoeken in welke mate is voldaan aan de DSM-5-criteria.
Het CBR mag afgaan op het psychiatrisch rapport dat is uitgebracht, nadat het is nagegaan of dit rapport op zorgvuldige wijze tot stand is gekomen, de redenering daarin begrijpelijk is en de getrokken conclusies daarop aansluiten. Als een belanghebbende concrete aanknopingspunten voor twijfel aan de zorgvuldigheid van de totstandkoming van het rapport, de begrijpelijkheid van de in het advies gevolgde redenering of het aansluiten van de conclusies daarop naar voren heeft gebracht, mag het CBR niet zonder nadere motivering op het rapport afgaan.[_6f25e324-6c15-4a81-9cf2-cd250d03cc5e]
De rechtbank is van oordeel dat het CBR op het psychiatrische rapport mocht afgaan. De argumenten van eiser gaan niet op. De rechtbank legt hieronder uit waarom dat zo is.
Het betoog van eiser dat de GGT-waarde en CDT-waarde kunnen worden verklaard door (post)alcoholische levercirrose en dat de psychiater dat niet heeft meegewogen, slaagt niet. Uit de reactie van de psychiater op het bezwaar van eiser blijkt dat zij de (post)alcoholische levercirrose wel degelijk heeft meegewogen: “Concluderend kan gesteld worden, dat er zeer waarschijnlijk sprake is van voortdurend gebruik van alcohol, ondanks de vastgestelde post (alcoholische)levercirrose, waarbij de verhoogde waarden hierbij passend zijn zonder dat exact aangegeven kan worden wat de bijdrage van blijvend ((overmatig) alcohol kan bijdragen aan de verhoogde waarden.” Uit het rapport van de psychiater blijkt bovendien dat de diagnose alcoholmisbruik in ruime zin niet alleen is gebaseerd op de GGT-waarde en CDT-waarde, maar ook op andere factoren, waaronder: aanwijzingen dat bij eiser sprake is van alcoholtolerantie, onderrapportage van het alcoholgebruik, het feit dat eiser dagelijks alcohol drinkt, het feit dat eiser medicatie gebruikt waarbij overmatig alcoholgebruik wordt ontraden en enkele klinische bevindingen (erythema palmare en tremor mani) die kunnen passen bij langdurig, overmatig alcoholgebruik. Het rapport is op dit punt daarom niet gebrekkig.
De psychiater schrijft dat de CDT-waarde bij levercirrose licht afwijkend kan zijn, terwijl bij eiser sprake is van een evident verhoogde CDT-waarde (3,0% bij een afkappunt van 2,0%) die niet licht afwijkend genoemd kan worden. Volgens eiser heeft de psychiater een onjuiste stap gezet door zonder valide (medische) onderbouwing te stellen dat een CDT-waarde van 3,0% niet licht afwijkend is. Eiser heeft echter niets aangevoerd dat aanleiding vormt om te twijfelen aan dit deskundige oordeel van de psychiater. Ook op dit punt is het rapport daarom niet gebrekkig.
Het CBR was tot slot ook niet gehouden om, zoals eiser betoogt, nader te onderzoeken in welke mate is voldaan aan de DSM-5-criteria. De psychiater heeft blijkens het rapport getoetst aan de DSM-5-criteria en heeft geconcludeerd dat sprake is van een lichte stoornis in het gebruik van alcohol in de zin van de DSM-5. Eiser heeft niet toegelicht in welk opzicht de toetsing aan de DSM-5-criteria gebrekkig zou zijn. Bovendien is voor de diagnose alcoholmisbruik in ruime zin (overeenkomstig de Regeling eisen geschiktheid 2000) niet vereist dat sprake is van een stoornis in het gebruik van alcohol in de zin van de DSM-5.[_f9edc72e-aded-4998-815d-42af6f33c9fa]
Gelet op het bovenstaande, is er geen aanleiding om de ongeldigverklaring van het rijbewijs van eiser niet in stand te laten. Omdat eiser niet rijgeschikt is geacht, was het CBR op grond van artikel 134, tweede lid, van de Wegenverkeerswet 1994 en artikel 27 van de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011 verplicht om het rijbewijs van eiser ongeldig te verklaren.
Conclusie en gevolgen
5. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat de ongeldigverklaring van het rijbewijs van eiser in stand blijft. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. C. Sijm, rechter, in aanwezigheid van mr. A.M. Wammes, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 11 november 2026.
| griffier | rechter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving
Wegenverkeerswet 1994
Artikel 131, eerste lid
Indien een schriftelijke mededeling als bedoeld in artikel 130, eerste lid, is gedaan, besluit het CBR in de bij ministeriële regeling aangegeven gevallen, respectievelijk tot:
- oplegging van een educatieve maatregel ter bevordering van de rijvaardigheid of geschiktheid, of
- een onderzoek naar de rijvaardigheid of de geschiktheid.
(…)
Artikel 133, eerste lid
In de in artikel 131, eerste lid, aanhef en onderdeel b, bedoelde gevallen legt het CBR bij het in dat artikel bedoelde besluit betrokkene de verplichting op zich te onderwerpen aan een onderzoek naar zijn rijvaardigheid of geschiktheid.
Artikel 134, tweede en derde lid
2. Het CBR besluit tot ongeldigverklaring van het rijbewijs indien de uitslag van het onderzoek daartoe aanleiding geeft. Bij ministeriële regeling worden de gevallen aangewezen waarin daarvan sprake is.
3. Indien het CBR voornemens is het rijbewijs ongeldig te verklaren, deelt het dit mede aan de houder, tevens onder mededeling van de bevoegdheid van betrokkene om binnen twee weken een tweede onderzoek te verlangen. De aan dit tweede onderzoek verbonden kosten, waarvan de hoogte door het CBR wordt vastgesteld, komen ten laste van betrokkene. De artikelen 132 en 133 alsmede het eerste en het vierde lid van dit artikel zijn van overeenkomstige toepassing. De in de eerste volzin bedoelde mededeling wordt niet gedaan, indien het rijbewijs van de houder inmiddels op grond van artikel 123b ongeldig is geworden.
Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011
Artikel 27
Het CBR besluit tot ongeldigverklaring van het rijbewijs, bedoeld in artikel 134, derde lid, van de wet, indien de uitslag van het onderzoek, respectievelijk de onderzoeken, inhoudt dat betrokkene:
- niet de rijvaardigheid bezit voor de desbetreffende categorie of categorieën motorrijtuigen;
- niet voldoet aan de bij ministeriële regeling vastgestelde eisen met betrekking tot de lichamelijk en geestelijke geschiktheid voor het besturen van een of meer categorieën motorrijtuigen.
Bijlage behorende bij de Regeling eisen geschiktheid 2000
Misbruik van psychoactieve middelen (zoals alcohol en drugs)
Voor de beoordeling of sprake is van misbruik van psychoactieve middelen is een specialistisch rapport vereist.
Personen die misbruik maken van dergelijke middelen zijn zonder meer ongeschikt.
Indien zij aannemelijk of aantoonbaar zijn gestopt met dit misbruik, dient een recidiefvrije periode van een jaar te zijn gepasseerd voordat zij door middel van een herkeuring - op basis van een specialistisch rapport geschikt - kunnen worden geacht.
Een strenge opstelling van de keurend arts is aangewezen, gezien de gevaren die het gebruik van deze middelen oplevert voor de verkeersveiligheid.
Voetnoten
- Zie de uitspraak van de Afdeling van 18 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:900, rechtsoverweging 6.2.
- Zie de uitspraak van de Afdeling van 18 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:900, rechtsoverweging 6.3.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.