Rechtbank Noord-Holland, 21 oktober 2026

Eiser is de huurder van de woning aan het [adres] in Heemskerk. Toezichthouders hebben op zaterdag 16 november 2024 een controle uitgevoerd in de woning, in het kader van vermoedens van niet-gereguleerde prostitutie en een advertentie op de website Kinky.nl. In de advertentie werd geadverteerd met het aanbieden van sekswerkzaamheden tegen betaling. Een toezichthouder heeft contact opgenomen om een afspraak te maken. Via een appgesprek werd verteld waar de toezichthouder naartoe moest. De toezichthouder is de woning ingegaan en heeft daar twee sekswerkers en een klant aangetroffen. Tijdens de controle kwamen meerdere klanten langs.

De burgemeester heeft naar aanleiding van het voorgaande op 13 december 2024 het voornemen kenbaar gemaakt om eiser een last onder dwangsom op te leggen, vanwege de overtreding van artikel 3:3 van de Algemene plaatselijke verordening Heemskerk 2023-II (APV). De overtreding houdt in dat zonder vergunning een seksbedrijf wordt uitgeoefend in de woning. Eiser heeft geen zienswijze ingediend op het voornemen.

Met het bestreden besluit van 23 juni 2025 op het bezwaar van eiser heeft de burgemeester de last onder dwangsom in stand gelaten. De burgemeester heeft daartoe overwogen dat bij een overtreding een beginselplicht tot handhaving geldt. Dat geldt niet alleen bij voortdurende overtredingen, maar ook bij incidentele overtredingen als een gevaar voor herhaling speelt. Van gevaar voor herhaling is sprake als de omstandigheden ten tijde van het opleggen van de last gelijk zijn aan de omstandigheden ten tijde van de eerdere overtreding. Daaraan is in dit geval voldaan. Er is niet onredelijk veel tijd verstreken sinds de overtreding en de houding en het gedrag van eiser zijn niet dusdanig dat gezegd kan worden dat er géén vrees voor herhaling is. De opgelegde last is in de gegeven omstandigheden ook niet onevenredig. Er kon niet worden volstaan met een minder ingrijpende maatregel. Het gaat hier om een ernstige overtreding waarbij meerdere klanten naar de woning toe kwamen. Ten minste het opleggen van een last onder dwangsom is in dit geval een voldoende prikkel om een volgende overtreding te voorkomen. Ook is niet gebleken dat eiser geen verwijt kan worden gemaakt. Eiser heeft niet geloofwaardig gesteld dat hij niets afwist van wat er in zijn woning gebeurde. Bovendien geldt weliswaar dat eiser onder bewind is gesteld, maar hij is niet handelingsonbekwaam en dus kan hij geacht worden om zijn niet-financiële beslissingen zelfstandig te nemen. Dat het opleggen van de last tot gevolg heeft dat de verhuurder stappen kan ondernemen die nadelig zijn voor eiser, maakt de last ook niet onevenwichtig. Dit gevolg komt immers voor rekening en risico van eiser. De dwangsom staat ten slotte in redelijke verhouding tot de overtreding en het financiële voordeel dat daarmee behaald kan worden.

Eiser heeft beroep bij de rechtbank ingesteld tegen het besluit op het bezwaar en de beroepsgronden op 20 augustus 2025 aangevuld. De burgemeester heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

De rechtbank heeft het beroep op 9 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiser en de gemachtigden van de burgemeester.

De rechtbank constateert dat in beroep niet in geschil is dat een overtreding van artikel 3:3 van de APV heeft plaatsgevonden, en dat eiser overtreder is. Eiser betwist echter dat de burgemeester de last onder dwangsom in dit geval mocht opleggen, ten eerste omdat volgens eiser niet is gebleken van gevaar voor herhaling van de overtreding, en ten tweede omdat volgens eiser onvoldoende rekening is gehouden met zijn persoonlijke omstandigheden.

De rechtbank oordeelt als volgt over de beroepsgronden.

Eiser voert aan dat de overtreding al lang en breed (vrijwillig) was beëindigd. Volgens hem kon daarom geen last meer worden opgelegd. Een last opleggen na het beëindigen van een overtreding is weliswaar mogelijk, maar alleen indien er gevaar voor herhaling is. Uit de rechtspraak vloeit voort dat daarvoor gekeken moet worden naar drie criteria, 1) de aard van de overtreding, 2) de mate van overeenkomst met een eerdere overtreding en 3) het tijdsverloop sinds de eerdere overtreding. In dit geval is niet voldaan aan de laatste twee criteria, want er heeft nooit een eerdere overtreding plaatsgevonden. Daarom is niet te volgen waar de vrees voor herhaling op is gebaseerd. Eiser is weliswaar naïef geweest door de sekswerkers toegang te geven tot zijn woning, maar hij was tijdens de constatering meewerkend en heeft aan de toezichthouder verklaard dat hij de sekswerkers uit zijn woning zou sturen. Het had dus in de rede gelegen om een waarschuwing op te leggen. Door toch een zwaardere maatregel op te leggen maakt de burgemeester zich schuldig aan overtreding van het verbod op willekeur.

De beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank overweegt daartoe het volgende.

Uit vaste rechtspraak volgt dat een herstelsanctie ter voorkoming van herhaling van een eerdere overtreding kan worden opgelegd indien een overtreding heeft plaatsgevonden en gevaar voor herhaling voor de hand ligt. Om de mate van het continuïteitsrisico te kunnen bepalen, dient gekeken te worden naar de aard van de overtreding, de mate van overeenkomst met de situatie tijdens de eerdere overtreding en het tijdsverloop sinds die eerdere overtreding. Om tot de conclusie te kunnen komen dat de last strekt ter voorkoming van herhaling, is vereist dat de omstandigheden ten tijde van het opleggen van de last op één lijn kunnen worden gesteld met de omstandigheden ten tijde van de eerdere overtreding. In algemene zin is het niet mogelijk om te bepalen gedurende welke termijn na het plaatsvinden van een niet-voortdurende overtreding nog een herstelsanctie ter voorkoming van herhaling kan worden opgelegd. Deze termijn zal dan ook per overtreding moeten worden vastgesteld.[_9020ac76-b498-4be8-b959-919f9710b68b]

Eiser voert aan dat de last onder dwangsom niet evenredig is, niet alleen omdat de overtreding is beëindigd en geen sprake was van een eerdere overtreding, ook omdat onvoldoende rekening is gehouden met het feit dat hij onder bewind is gesteld en (dus) een kwetsbare burger is. Hoewel de burgemeester dit bij het primaire besluit misschien niet wist, kon en moest de burgemeester dit in bezwaar alsnog meewegen. Uit het bestreden besluit blijkt echter niet dat deze kwetsbare positie een rol heeft gespeeld. Het bestreden besluit is dan ook gebrekkig gemotiveerd.

De beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank overweegt daartoe het volgende.

Volgens vaste rechtspraak moet bij de vraag of van handhavend optreden mocht worden afgezien, beoordeeld worden of handhavend optreden onevenredig is. Bij de toets aan het evenredigheidsbeginsel geldt de maatstaf van de zogeheten Harderwijk-uitspraak. Er wordt eerst getoetst of het besluit geschikt en noodzakelijk is, en daarna of het besluit in de gegeven omstandigheden evenwichtig is. Of deze drie elementen aan bod komen, hangt af van de aangevoerde beroepsgronden. Bij handhavingsbesluiten geldt als uitgangspunt dat het algemeen belang gediend is met handhaving, en dat om die reden in de regel tegen een overtreding moet worden opgetreden. Handhaving blijft dus vooropstaan. Handhavend optreden is alleen onevenredig als er in het concrete geval omstandigheden zijn waaraan een zodanig zwaar gewicht toekomt, dat het algemeen belang dat gediend is met handhaving daarvoor moet wijken. Dan is er een bijzonder geval waarin toch van handhavend optreden moet worden afgezien. Een bijzonder geval kan zich bijvoorbeeld voordoen bij concreet zicht op legalisatie, maar ook andere omstandigheden van het concrete geval kunnen leiden tot het oordeel dat er een bijzonder geval is. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een schending van het gelijkheidsbeginsel of het vertrouwensbeginsel.[_be581c2c-0c93-4014-a91f-7b20adbc056f]

Voor zover eiser de noodzaak van de handhaving betwist omdat hij meewerkend was en omdat dit een eerste overtreding was, volgt de rechtbank dit niet. De burgemeester heeft terecht opgemerkt dat sprake is geweest van een ernstige overtreding waarbij meerdere klanten langskwamen tijdens de controle, en dat eiser blijk heeft gegeven van een gebrekkige houding ten aanzien van het voorkomen van zulke overtredingen. De overweging van de burgemeester dat ten minste het opleggen van een last onder dwangsom voldoende is om een volgende overtreding te voorkomen, is dan ook navolgbaar.

Voor zover eiser de evenwichtigheid van de last betwist, gelet op zijn persoonlijke omstandigheden, volgt de rechtbank dit ook niet. De burgemeester heeft bij de beoordeling betrokken dat eiser onder bewind is gesteld, maar heeft daarin geen aanleiding hoeven zien om handhavend optreden achterwege te laten. Hoewel eiser zich kennelijk in een financieel kwetsbare positie bevindt, behoeft hij slechts overtredingen van de APV na te laten om te voorkomen dat hij een dwangsom verbeurt. Bovendien volgt uit vaste rechtspraak dat de omstandigheid dat handhavend optreden mogelijk ernstige financiële gevolgen heeft voor degene ten laste van wie wordt gehandhaafd, geen grond biedt voor het oordeel dat dit optreden zodanig onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen belangen, dat het bestuursorgaan daarvan om die reden behoort af te zien.[_121d9541-a66a-421a-b5cd-6b210d141602] Daar komt nog bij dat eiser kan verzoeken om opheffing van de last als deze een jaar van kracht is geweest zonder dat een dwangsom is verbeurd.[_116aba3f-105f-4f7b-9a7d-9b10debe92c0] Gelet op het voorgaande is de rechtbank niet van oordeel dat de last in de gegeven omstandigheden onevenwichtig is, dan wel dat het bestreden besluit gebrekkig is gemotiveerd.