Rechtbank Midden-Nederland, 12 oktober 2026

[eiser] , uit [plaats] , eiser

(gemachtigde: mr. P.A.J. van Putten),

en

Centrum Indicatiestelling Zorg

(gemachtigde: mr. J.E. Koedood).

Inleiding

1. Eiser heeft een aanvraag ingediend voor zorg op grond van de Wlz.[_178a47f0-d8e7-4d3d-93da-1bc2fbcdd6d6] CIZ heeft deze aanvraag met het besluit van 12 mei 2025 afgewezen.

2. Eiser heeft bezwaar gemaakt. Met het besluit van 14 januari 2026 (het bestreden besluit) heeft CIZ het bezwaar ongegrond verklaard. Hiertegen heeft eiser beroep ingesteld. CIZ heeft gereageerd met een verweerschrift.

3. De rechtbank heeft het beroep op 31 augustus 2026 op zitting behandeld. Hieraan heeft de gemachtigde van eiser deelgenomen, evenals de gemachtigde van het CIZ.

Bestreden besluit (in essentie)

4. CIZ neemt grondslagen aan voor Wlz-zorg, er is door de medisch adviseur bij eiser zowel een somatische aandoening vastgesteld als een psychische stoornis.

5. Deze grondslagen maken volgens CIZ echter niet dat 24 uur zorg in de nabijheid nodig is om ernstig nadeel te voorkomen. Door zijn beperkingen heeft eiser overname van verschillende algemeen dagelijkse levensverrichtingen nodig. Het gaat dan om wassen, kleden, boodschappen doen en schoonmaken. Het gaat om zorg die te plannen is op vastgestelde zorgmomenten. Eiser wordt in staat geacht op relevante momenten zelf hulp in te roepen en zijn zorgbehoefte te overzien om ernstig nadeel te voorkomen. Er zijn geen zware regieproblemen waarbij voortdurende begeleiding of overname van taken nodig is. Valgevaar is geen reden voor 24 uur zorg in de nabijheid. Er zijn namelijk andere middelen die eerst kunnen worden ingezet (veiligheids- valpreventiemaatregelen, planbare zorg, persoonsalarmering, hulp van een ergotherapeut).

6. CIZ neemt ook geen blijvendheid aan. Met blijvendheid wordt niet bedoeld dat er een verwachting is dat de aandoeningen overgaan. Het gaat erom of er mogelijkheden zijn tot verbetering van de zorgbehoefte, om zo 24 uurs zorg te ontgroeien (die bij eiser ook niet wordt aangenomen). Deze mogelijkheden neemt CIZ aan. De medisch adviseur schrijft hierover dat eerder door een psychiater behandeling is geïndiceerd, deze is destijds gestopt maar recent is eiser door de huisarts opnieuw naar de GGZ verwezen. Eiser is nu wel gemotiveerd voor behandeling. Er zijn afspraken gepland voor medicatiebehandeling en aanvullende behandeling. Er moet nog gestart worden dus de psychiater kan nog geen informatie verstrekken over de resultaten. Verder worden leefregels van belang geacht (afleiding, dagstructuur, contact krijgen met emoties) en zijn er nog mogelijkheden voor ondersteuning thuis (thuiszorg, dagbesteding, ergo- of fysiotherapie, pijnspecialist en/ of ambulante begeleiding).

Beroepsgronden

7. Er is een grondslag voor Wlz zorg, dit erkent CIZ ook. Er is 24-uurszorg nodig. Eiser kan zijn eigen zorgbehoefte niet overzien en is niet in staat te beoordelen wanneer hulp noodzakelijk is. Daarnaast is zorg in de nabijheid noodzakelijk. Door de zware regieproblemen en lichamelijke beperkingen heeft eiser voortdurend begeleiding, verpleging en overname van zelfzorg nodig.

8. Verder is er vanwege eisers situatie structureel een reëel risico op ernstig nadeel (risico op ernstige verwaarlozing, ernstig lichamelijk letsel, veiligheid). Dit risico treedt in als geen 24- uurszorg in de nabijheid wordt geboden.

9. De zorgbehoefte van eiser is blijvend. Er zijn geen mogelijkheden tot functionele verbetering, waardoor eiser voor de rest van zijn leven is aangewezen op permanent toezicht en 24 uurs-zorg in de nabijheid.

10. Recent heeft eiser een herseninfarct gehad, waardoor zijn situatie nog ernstiger is. Er is een nieuwe aanvraag om Wlz-zorg gedaan. Deze nieuwe aanvraag is ook afgewezen, hier is bezwaar tegen gemaakt.

11. Eiser geeft de rechtbank in overweging een onafhankelijk medicus in te schakelen om zijn situatie te onderzoeken.

Basisvoorwaarden voor Wlz-zorg

12. Om in aanmerking te komen voor zorg op grond van de Wlz moet aan drie cumulatieve criteria worden voldaan:[_9651e7bc-607c-4f23-a411-1efcf8f6e6d0]

- er moet sprake zijn van een grondslag;

- vanwege deze grondslag moet er behoefte zijn aan permanent toezicht of 24 uur zorg in de nabijheid om ernstig nadeel te voorkomen;

- de zorgbehoefte moet blijvend zijn (van niet voorbijgaande aard).

13. Met een zogeheten grondslag wordt bedoeld een somatische of psychogeriatrische aandoening of beperking, een psychische stoornis of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap.[_43abd054-c92e-466a-9b54-6cadd4d1d9ea]

14. De definitie van permanent toezicht in de Wlz is dat er een noodzaak is tot onafgebroken toezicht en actieve observatie gedurende het gehele etmaal, waardoor tijdig kan worden ingegrepen ter voorkoming van escalatie of ernstig nadeel.[_b792eda6-fea7-4779-a9c9-e301f5a86c1c]

15. Met een behoefte tot 24 uur per dag zorg in de nabijheid wordt bedoeld de situatie dat iemand zelf niet in staat is om op relevante momenten hulp in te roepen om ernstig nadeel te voorkomen.[_c6c76472-0836-4d46-8088-3df536bda0db] Het kan hierbij gaan om fysieke problemen waardoor iemand voortdurend begeleiding, verpleging of overname van zelfzorg nodig heeft of om zware regieproblemen waardoor iemand voortdurend begeleiding of overname van taken nodig heeft.

16. Van ernstig nadeel is sprake als iemand:

- zich maatschappelijk te gronde richt of dreigt te richten;

- zichzelf in ernstige mate verwaarloost of dreigt te verwaarlozen;

- ernstig lichamelijk letsel oploopt of dreigt op te lopen dan wel zichzelf ernstig lichamelijk letsel toebrengt of dreigt toe te brengen;

- ernstig in zijn ontwikkeling wordt geschaad of dreigt te worden geschaad of dat zijn veiligheid ernstig wordt bedreigd, al dan niet doordat hij onder de invloed van een ander raakt.[_63cf3158-e232-4e14-a7e4-d8a4e174dd87]

Beoordeling door de rechtbank

17. De rechtbank stelt vast dat de periode in geding in dit geval loopt van 3 januari 2025 (de datum van de aanvraag) tot en met de datum van het bestreden besluit van 14 januari 2026.[_be927549-519c-4d6b-bcc6-54fdcfb71fa3] In de beroepsgronden van 24 maart 2026 is aangevoerd dat eiser recentelijk een herseninfarct heeft gehad, waardoor de situatie ernstiger is. Dit zou zijn voorgevallen eind januari/ begin februari 2026. Om deze reden is een nieuwe aanvraag voor Wlz-zorg gedaan en tegen de nieuwe afwijzing is inmiddels bezwaar gemaakt. De rechtbank overweegt dat deze recente medische ontwikkelingen zich hebben voorgedaan na de periode in geding waar het om gaat in deze procedure. Hier kan daarom niet aan toegekomen worden. Mocht een nieuwe beslissing op het bezwaar in het nadeel van eiser uitvallen, dan staat daar uiteraard wel beroep tegen open zodat het in die (eventuele) procedure aan de orde kan komen.

18. De rechtbank stelt verder vast dat tussen partijen niet in geschil is dat sprake is van grondslagen voor Wlz-zorg. Het geschil concentreert zich op de vraag of vanwege deze grondslagen er een noodzaak is tot permanent toezicht of 24 uur zorg in de nabijheid om ernstig nadeel te voorkomen. Alleen als dit laatste het geval is wordt toegekomen aan de vraag of deze zorgbehoefte (het permanente toezicht of de 24-uurszorg) ook blijvend is.

Permanent toezicht en/of 24 uur zorg in de nabijheid om ernstige nadeel te voorkomen

19. CIZ heeft een medisch deskundige geraadpleegd, die op 22 december 2025 een schriftelijk advies heeft uitgebracht dat CIZ aan het bestreden besluit ten grondslag heeft gelegd. Volgens vaste rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep (de Raad) mag een bestuursorgaan op het advies van een deskundige afgaan, als is nagegaan of dit advies op zorgvuldige wijze tot stand is gekomen, de redenering daarin begrijpelijk is en de getrokken conclusies daarop aansluiten.[_38ca1240-e2d8-4c4f-a9a4-bfeaf794d131]

20. De medisch adviseur heeft in bezwaar de informatie van de primaire arts van CIZ bestudeerd, evenals de al aanwezige stukken van de behandelend sector (internist-infectioloog, neuroloog, reumatoloog, orthopedisch chirurg, anesthesioloog-pijnspecialist en huisarts). Voor haar onderzoek heeft de medisch adviseur ook zelf informatie opgevraagd bij een de psychiater van GGZ Centraal en deze verkregen (zie de brief van 18 december 2025). Zij benoemt wat in het primaire proces naar voren is gekomen en wat volgt uit de actueel verkregen informatie.

21. De rechtbank stelt vast dat het medisch advies van 22 december 2025 zorgvuldig tot stand is gekomen, dat de redenering in dat advies begrijpelijk is en dat de getrokken conclusies aansluiten op die redenering. CIZ heeft het bestreden besluit dan ook op dat medisch advies mogen baseren. De medisch adviseur neemt zowel fysieke als psychische klachten aan, maar deze klachten leiden niet tot de conclusie dat eiser behoefte heeft aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid. Ze beschrijft in het advies welke grondslagen de zorgbehoefte bepalen en welke stoornis/ problematiek op de voorgrond staat. Van belang is de constatering dat eiser ondanks de zorgbehoefte en zijn (op dat moment) actuele beperkingen, in staat is hulp te vragen en deze af te wachten. Hij maakt onder andere gebruik van de telefoon om hulp te vragen.

22. De rechtbank overweegt dat hieruit volgt dat eiser in staat is zelf om hulp te vragen en te alarmeren, hij maakt hierbij gebruik van de telefoon. In het verweerschrift (randnummer 27) is hieraan toegevoegd dat ook als eiser niet zou kunnen alarmeren nog geen sprake is van ernstig nadeel. Er is geen acute zorg nodig om ernstig nadeel te voorkomen, de zorgbehoefte kan met planbare zorg in combinatie met zorg die door eiser zelf wordt ingeroepen worden gecompenseerd. Het voorgaande heeft eiser niet weerlegd met medische informatie (over de periode in geding) van een arts, het is enkel gebleven bij niet onderbouwde stellingen. Dit is onvoldoende. De beroepsgronden over de gestelde noodzaak van permanent toezicht of 24 uur zorg in de nabijheid slagen niet. De rechtbank komt daarom niet meer toe aan de beoordeling van de vraag of eisers klachten blijvend zijn.

23. De rechtbank overweegt dat eiser geen twijfel heeft gezaaid over de medische onderbouwing van het bestreden besluit. Hij heeft geen informatie van een arts overgelegd waaruit volgt dat het advies van de medisch adviseur onjuist zou zijn. Om deze reden ziet de rechtbank geen aanleiding een onafhankelijk medisch deskundige te benoemen.

Conclusie en gevolgen

24. Het beroep is ongegrond. Dit betekent dat eiser geen gelijk krijgt. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. G.P. Loman, rechter, in aanwezigheid van mr. S. van den Broek, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op 12 oktober 2026.

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.

Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht.

Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.