Uitspraak · Belastingrecht
Rechtbank Gelderland, 13 november 2026 – De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel
ECLI:NL:RBGEL:2026:8817Zaaknummer ARN 23/3714
- Instantie
- Rechtbank Gelderland
- Datum uitspraak
- 13 november 2026
- Publicatiedatum
- 17 november 2026
- Zaaknummer
- ARN 23/3714
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Belastingrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - meervoudig
- Uitkomst
- Beroep ongegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 2f WA
- Zittingsplaats
- Arnhem
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat belanghebbende sigaretten voorhanden heeft gehad en dat de inspecteur terecht de naheffingsaanslag heeft opgelegd. Dit betekent dat de naheffingsaanslag en de belastingrente in stand blijven. Het beroep is dus ongegrond
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. W. Loof, voorzitter, en mr. P.J. Tikken en mr. L.L. van Benthem, rechters, in aanwezigheid van mr. R. Roosma, griffier.
Uitgesproken op 13 november 2026
De uitspraak is aan partijen bekendgemaakt op de datum vermeld in de brief waarmee deze uitspraak aan partijen ter beschikking is gesteld.
| griffier | voorzitter |
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is bekendgemaakt.
Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (belastingkamer), Locatie Arnhem, Postbus 9030, 6800 EM Arnhem.
De werking van deze uitspraak wordt opgeschort totdat de termijn voor het instellen van hoger beroep is verstreken, of indien hoger beroep wordt ingesteld, op dat hoger beroep is beslist.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK GELDERLAND
Zittingsplaats Arnhem
Bestuursrecht
zaaknummer: ARN 23/3714
uitspraak van de meervoudige kamer van 13 november 2026
in de zaak tussen
[belanghebbende] , uit [plaats] , belanghebbende
(gemachtigde: mr. R. Zilver),
en
de inspecteur van de Belastingdienst/Douane kantoor Arnhem, de inspecteur.
Samenvatting
Deze uitspraak gaat over de aan belanghebbende opgelegde naheffingsaanslag accijns van € 1.843.939 en de daarbij in rekening gebrachte belastingrente van € 17.051. Belanghebbende is het niet eens met de naheffingsaanslag. Hij voert daartoe aan dat hem geen verwijt kan worden gemaakt en dat de naheffingsaanslag niet proportioneel is.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat belanghebbende sigaretten voorhanden heeft gehad en dat de inspecteur terecht de naheffingsaanslag heeft opgelegd. Dit betekent dat de naheffingsaanslag en de belastingrente in stand blijven. Het beroep is dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
De inspecteur heeft aan belanghebbende een naheffingsaanslag accijns van € 1.843.939 opgelegd. Gelijktijdig met de vaststelling van de aanslag heeft de inspecteur € 17.051 belastingrente in rekening gebracht (de belastingrentebeschikking)
De inspecteur heeft bij uitspraak op bezwaar van 21 maart 2023 het bezwaar van belanghebbende ongegrond verklaard.
Belanghebbende heeft tegen de uitspraak op bezwaar beroep ingesteld.
De rechtbank heeft het beroep op 11 augustus 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen namens belanghebbende de gemachtigde en namens de inspecteur [persoon] .
Feiten
1. Belanghebbende was huurder van een loods aan de [adres] te Boven-Leeuwen (de loods). Tot 11 april 2019 werd de loods gehuurd door [bedrijf] B.V., waarvan belanghebbende enig aandeelhouder en bestuurder was. Vanaf 11 april 2019 is de B.V. opgehouden te bestaan en is de onderneming voortgezet door [bedrijf] , de eenmanszaak van belanghebbende.
2. Op 11 september 2019 heeft de Douane samen met de FIOD een controle uitgevoerd en daarbij de loods doorzocht. Door de FIOD is hiervan een Overzichtsproces-verbaal met dossiernaam “ [dossiernaam] ” (het overzichts-pv) opgesteld.
3. Tijdens deze controle van de Douane en de FIOD is belanghebbende in de loods aangetroffen.
4. Uit het overzichts-ov is gebleken dat de FIOD op 11 september 2019 het volgende heeft aangetroffen in de loods:
- een bij [autoverhuur] gehuurde vrachtwagen, waarin pallets stonden met daarop dozen met een (om-)doos voorzien van stickers met het opschrift “Lotus Bakeries”;
- pallets met daarop dozen met een (om-)doos voorzien van stickers met het opschrift “Lotus Bakeries”;
- pallets met daarop dozen (zonder (om-)doos) die waren gewikkeld in doorzichtig plasticfolie. Deze dozen waren voorzien van een rode stempel met de [letters] ;
- een luchtkussenenvelop met daarin 81 rode stickers met daarop de vermelding “Lotus Bakeries since 1932” en 36 witte stickers met daarop de vermelding “Lotus Bakeries BV Lembeke België”. Deze stickers komen overeen met de stickers die zijn aangetroffen op de (om-)dozen;
- lege (om-)dozen;
- een pallet met daarop een in folie gewikkelde machine die vermoedelijk kan worden gebruikt voor de verpakking van sigaretten;
- in de dozen zaten in totaal 9.640.000 sigaretten van het merk JPS Red. De sigaretten waren niet voorzien van (Nederlandse) accijnszegels.
5. Uit nader onderzoek, zoals opgenomen in het overzichts-pv, is verder gebleken dat belanghebbende en een tweede persoon de aangetroffen vrachtwagen bij [autoverhuur] in Arnhem hebben opgehaald en naar de loods hebben gereden. Belanghebbende heeft voor de huur van de vrachtwagen betaald.
6. De FIOD heeft camerabeelden uit de omgeving opgevraagd. Opsporingsambtenaren hebben deze beelden bekeken en in het overzichts-pv is over de waarnemingen van de opsporingsambtenaren het volgende vermeld:
“Uit de camerabeelden komt naar voren dat er op 9 en 10 september 2019 ’s morgens een witte vrachtwagen (waarvan het formaat ongeveer gelijk is aan dat van de gehuurde [autoverhuur] vrachtwagen) achteruit de loods inrijd, daar een korte tijd (15 c.q. 25 minuten) blijft staan en dan weer vertrekt. Vermoedelijk zijn de op 11 september 2019 in de loods aan de [adres] in Boven Leeuwen aangetroffen sigaretten daar aangeleverd door de witte DAF vrachtwagen op 9 en 10 september 2019.
Korte tijd voordat de loodsdeur opengaat en de vrachtwagen naar binnen rijdt is op de camerabeelden van beide dagen te zien dat er een donkere Peugeot 308 aan komt rijden. Ook is te zien dat, op beide dagen, kort nadat de vrachtwagen weer vertrokken is de donderkleurige Peugeot 308 ook vertrekt. Op 10 september 2019 is op de camerabeelden te zien dat de donkere Peugeot 308 bij aankomst even stopt naast de vrachtwagen. De bestuurder maakt hier vermoedelijk contact met de vrachtwagenchauffeur die in zijn cabine zit te wachten.
[belanghebbende] heeft een voertuig met [kenteken] op zijn naam staan.
Dit voertuig is een Peugeot 308 hatchback met bouwjaar 2008 en als geregistreerde kleur blauw. Deze vaststellingen doen vermoeden dat de verdachte [belanghebbende] wel degelijk aanwezig is geweest bij het aanleveren van de sigaretten op 9 en 10 september 2019.”
7. Belanghebbende heeft hierover, zoals opgenomen in het overzichts-pv, verklaard dat hij niet wist wat er in de dozen zat en dat de dozen voorzien van de stickers zijn afgeleverd in de loods nadat hij de sleutel aan een derde heeft afgegeven. Voor het in de loods laten neerzetten van de dozen zou hij € 2.500 krijgen. Hij heeft verder aangegeven slechts een katvanger te zijn.
Beoordeling door de rechtbank
8. Belanghebbende stelt dat hij de sigaretten niet voorhanden heeft gehad. Hij was weliswaar aanwezig in de loods tijdens de inval, maar hij is van mening dat hij alleen op die grond niet aansprakelijk kan worden gehouden voor betaling van de accijns. De stelling dat hij geen wetenschap had van de aanwezigheid van de sigaretten heeft de gemachtigde ter zitting ingetrokken, omdat wetenschap geen vereiste meer is voor het opleggen van de aanslag accijns. Belanghebbende voert tevens aan dat hem geen enkel verwijt kan worden gemaakt en dat hij dat voldoende heeft onderbouwd. Ten slotte stelt hij dat de aan hem opgelegde aanslag niet voldoet aan het proportionaliteitsbeginsel en geen redelijk legitiem doel dient. De aanslag is volgens hem aan te merken als een buitensporige last en levert een schending op van artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM.
9. De inspecteur is van mening dat belanghebbende de sigaretten die niet voorzien waren van een (Nederlandse) accijnszegel voorhanden had, dan wel dat de handeling van belanghebbende kwalificeert als betrokken zijn bij het voorhanden hebben van sigaretten. De naheffingsaanslag is dan ook terecht opgelegd.
Rechtskader
10. Vóór 1 april 2010 werd op grond van artikel 2f van de Wet op de accijns (WA) als uitslag tot verbruik mede aangemerkt het voorhanden hebben van een accijnsgoed dat niet overeenkomstig de bepalingen van deze wet in de heffing is betrokken. De Hoge Raad had voor de toepassing van artikel 2f van de WA enkele voorwaarden ontwikkeld zoals het wetenschapsvereiste en de feitelijke beschikkingsmacht.[_243c8340-6d90-4ec8-a4d0-da9bd9e1788d] Volgens de Hoge Raad heeft degene die accijnsgoederen in opdracht van derden vervoert of doet vervoeren dan wel onder zijn beheer opslaat of doet opslaan, terwijl hij de hoedanigheid van de goederen kent en daadwerkelijke toegang heeft tot die goederen, de feitelijke beschikkingsmacht over deze goederen. Indien hij tevens weet of redelijkerwijze moet weten dat de goederen niet overeenkomstig de bepalingen van de Wet in de heffing zijn betrokken, levert dit een voorhanden hebben op in de zin van artikel 2f van de WA.
11. Tot 13 februari 2023 was de ‘Richtlijn 2008/118/EG van de Raad van 16 december 2008 houdende een algemene regeling inzake accijns en houdende intrekking van Richtlijn 92/12/EEG’ (de Accijnsrichtlijn) van kracht. Vanaf 13 februari 2023 geldt de Richtlijn (EU) 2020/262 van de Raad van 19 december 2019 houdende een algemene regeling inzake accijns (herschikking).
12. Met de Wet implementatie horizontale richtlijn accijns[_12caeaa2-1099-46fa-8df9-4dd2651f47b9] zijn de bepalingen geïmplementeerd waarmee uitvoering wordt gegeven aan de Accijnsrichtlijn. De relevante regels zijn als volgt.
13. Onder de naam accijns wordt een belasting geheven van onder meer tabaksproducten. De accijns wordt verschuldigd ter zake van de uitslag tot verbruik van de tabaksproducten.[_ad986dd7-603a-4345-b1b8-a6df227e88c8] Onder uitslag tot verbruik wordt onder meer verstaan het voorhanden hebben van een accijnsgoed buiten een accijnsschorsingsregeling wanneer over dat goed geen accijns is geheven overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en de nationale wetgeving.[_5d846941-b1a0-4a4d-b8b4-38e41715bda5] Het is niet toegestaan een accijnsgoed voorhanden te hebben dat niet overeenkomstig de bepalingen van deze wet in de heffing is betrokken.[_b10bd18b-ab1c-4e55-a599-62e02d7a9ab3] De accijns wordt onder meer geheven van de persoon die de accijnsgoederen voorhanden heeft, en enig andere persoon die bij het voorhanden hebben ervan betrokken is.[_b6a6e8e9-9f92-418f-bd76-e3178028de8a] De accijns wordt verschuldigd op het tijdstip van de uitslag tot verbruik, dat bij het voorhanden hebben het tijdstip van de aanvang van het voorhanden hebben is.[_817bd497-7bc8-4b96-a983-4cd433b0f1a3] Tabaksproducten moeten bij de uitslag tot verbruik zijn voorzien van het voor het desbetreffende tabaksproduct voorgeschreven accijnszegel.[_596710ee-3380-4ba2-b6d3-4c53c76ff1b5]
14. In de memorie van toelichting is over de gewijzigde regels het volgende opgemerkt:[_3d3281ac-7782-4bc6-89f8-37605756b8a7]
“(…) De in de jurisprudentie van de Hoge Raad ontwikkelde voorwaarden voor toepassing van artikel 2f, zoals de feitelijke beschikkingsmacht en het wetenschapsvereiste, zijn voor de toepassing van het nieuwe artikel 2, eerste lid, onderdeel b, niet meer van belang. Ter zake van het in deze bepaling bedoelde «voorhanden hebben» wijst de Accijnsrichtlijn 2008 (artikel 8, eerste lid, onderdeel b) als belastingplichtige aan «de persoon die de accijnsgoederen voorhanden heeft of enig ander persoon die bij het voorhanden hebben ervan betrokken is». Dit betekent dat ook een persoon, die niet de feitelijke beschikkingsmacht over de accijnsgoederen heeft, maar wel betrokken is bij het voorhanden hebben van die goederen, als belastingplichtige kan worden aangemerkt. De Accijnsrichtlijn 2008 vereist voorts niet dat degene die accijnsgoederen voorhanden heeft wetenschap droeg of redelijkerwijs had moeten dragen van het feit dat de goederen niet conform de wettelijke bepalingen in de heffing zijn betrokken (wetenschapsvereiste). (…)”
15. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft over het begrip ‘voorhanden hebben’ zoals dat is opgenomen in de Accijnsrichtlijn het volgende overwogen:[_c20fa6e3-c2b7-496f-9b4e-02e304cbff2f]
“(…) 24 Het begrip persoon die goederen „voorhanden heeft” ziet in het gewone spraakgebruik op een persoon die deze goederen fysiek in zijn bezit heeft. In dit verband is het niet relevant of de betrokken persoon een recht of enig belang kan doen gelden met betrekking tot de goederen die hij voorhanden heeft.
(…)
28 Net zoals artikel 33, lid 3, van richtlijn 2008/118 bevat artikel 8, lid 1, onder b), van deze richtlijn geen uitdrukkelijke definitie van het begrip „voorhanden hebben” en vereist het niet dat de betrokken persoon een recht of enig belang kan doen gelden met betrekking tot de goederen die hij voorhanden heeft, noch dat hij weet of redelijkerwijs had behoren te weten dat op grond van die bepaling de accijns verschuldigd wordt.
(…)
30 Hieruit volgt dat in de gevallen waarin de Uniewetgever in richtlijn 2008/118 wenste dat er bij de vaststelling van de persoon die tot voldoening van de accijns gehouden is, rekening wordt gehouden met een element van opzet, hij in die richtlijn een uitdrukkelijke bepaling in die zin heeft opgenomen.(…)”
Beoordeling
Had belanghebbende de sigaretten voorhanden?
16. De rechtbank stelt vast dat niet in geschil is dat geen sprake is van een accijnsschorsingsregeling en dat over de aangetroffen sigaretten geen accijns is geheven overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en de nationale wetgeving. De rechtbank is vervolgens van oordeel dat belanghebbende de in de loods aangetroffen sigaretten voorhanden had.[_12be1c74-5d41-4e13-a791-9b0b2c681580] Belanghebbende was de huurder van de loods. In deze loods bevonden zich de dozen met sigaretten en bevond zich de bij [autoverhuur] gehuurde vrachtwagen waarin dozen met sigaretten lagen. Bovendien was belanghebbende ten tijde van de inval ook aanwezig in de loods. Belanghebbende is degene die heeft betaald voor de huur van de vrachtwagen waarin sigaretten zijn aangetroffen en hij was betrokken bij het ophalen van de vrachtwagen. Gezien bovenstaande had belanghebbende de sigaretten voorhanden zoals bedoeld in artikel 2, eerste lid, letter b, van de WA. De naheffingsaanslag is dan ook terecht opgelegd. Het standpunt van belanghebbende dat hem geen verwijt kan worden gemaakt, kan, voorzover dat al zo zou zijn, hieraan niet afdoen.
Is de naheffingsaanslag proportioneel?
17. Belanghebbende stelt dat de aanslag niet voldoet aan het proportionaliteitsbeginsel en geen redelijk legitiem doel dient. De aanslag is volgens hem aan te merken als een buitensporige last en levert een schending op van artikel 1 van het Eerste Protocol (EP) bij het EVRM.
18. Artikel 1 van het EP bij het EVRM beschermt het recht op het ongestoorde genot van eigendom. Belastingheffing vormt in beginsel een inbreuk op het door artikel 1 van het EP bij het EVRM gegarandeerde ongestoorde genot van eigendom. Deze inbreuk is in het algemeen gerechtvaardigd nu de slotzin van het artikel uitdrukkelijk voorziet in een uitzondering om de betaling van belastingen te verzekeren.[_f1ea3940-7c60-4812-a6bf-2aeefc83b38a] Dit neemt niet weg dat belastingheffing, de inbreuk, slechts dan is gerechtvaardigd indien:
- de inbreuk door de Staat op het ongestoorde genot van eigendom in overeenstemming is met het nationale recht (“lawful”);
- de inbreuk een legitiem doel in het algemeen belang nastreeft (“legitimate aim”);
- een redelijke mate van evenredigheid bestaat tussen de daartoe in het algemeen belang gebruikte middelen en het legitieme doel dat daarmee wordt nagestreefd. Dit vereist het bestaan van een redelijke en proportionele verhouding tussen het legitieme doel in het algemeen belang en de bescherming van individuele rechten (“fair balance”). Van een dergelijke redelijke verhouding is geen sprake indien een individuele belastingplichtige door de onderhavige belastingheffing zou worden getroffen door een individuele en buitensporige last. Bij de keus van de middelen om het algemeen belang te dienen, komt aan de wetgever een ruime beoordelingsmarge toe.[_7feb569f-23f6-453e-b819-c2b7931714e0] De eis dat sprake is van een fair balance kan op twee niveaus worden getoetst, te weten op het niveau van de regelgeving en op het niveau van de individuele belastingplichtige.
19. De heffing van accijns kan voor een belastingplichtige alleen dan leiden tot een individuele en buitensporige last indien en voor zover deze last zich in diens geval sterker laat voelen dan in het algemeen. Bij de vraag of sprake is van een individuele en buitensporige last dient de gehele financiële situatie in ogenschouw te worden genomen, met inachtneming van de gevolgen voor de belastingplichtige in de jaren volgend op het jaar waarop het geschil ziet. Dat kan zich bij belanghebbende alleen voordoen als bijzondere feiten en omstandigheden, welke niet gelden voor alle personen bij wie onder vergelijkbare omstandigheden op grond van artikel 51, lid 1, onder b, WA accijns kan worden geheven, een buitensporige last voor haar teweegbrengen.[_be1dc73f-504b-4319-90bd-fab96c75a478] De bewijslast voor het bestaan van dergelijke feiten en omstandigheden rust op belanghebbende.
20. De rechtbank constateert dat belanghebbende geen feiten of omstandigheden heeft aangevoerd waaruit kan blijken dat sprake is van een individuele en buitensporige last zoals hierboven bedoeld. Belanghebbende heeft het bestaan van een dergelijke last immers op geen enkele wijze onderbouwd. Deze beroepsgrond faalt dan ook.
Belastingrente
21. Het beroep wordt geacht mede betrekking te hebben op de belastingrente. Belanghebbende heeft geen zelfstandige gronden tegen de in rekening gebrachte belastingrente aangevoerd. De rechtbank ziet geen aanleiding af te wijken van de belastingrentebeschikking. Hierbij wijst de rechtbank belanghebbende erop dat het bedrag van de belastingrente het bedrag van de aanslag volgt.
Conclusie en gevolgen
22. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat de uitspraak op bezwaar in stand blijft. De naheffingsaanslag accijns wordt niet verminderd. Belanghebbende krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. W. Loof, voorzitter, en mr. P.J. Tikken en mr. L.L. van Benthem, rechters, in aanwezigheid van mr. R. Roosma, griffier.
Uitgesproken op 13 november 2026
De uitspraak is aan partijen bekendgemaakt op de datum vermeld in de brief waarmee deze uitspraak aan partijen ter beschikking is gesteld.
| griffier | voorzitter |
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is bekendgemaakt.
Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (belastingkamer), Locatie Arnhem, Postbus 9030, 6800 EM Arnhem.
De werking van deze uitspraak wordt opgeschort totdat de termijn voor het instellen van hoger beroep is verstreken, of indien hoger beroep wordt ingesteld, op dat hoger beroep is beslist.
Voetnoten
- Zie bijvoorbeeld Hoge Raad 6 juni 2003, ECLI:NL:HR:2003:AF0197 en Hoge Raad 14 mei 2004, ECLI:NL:HR:2004:AO9493.
- Wet van 23 december 2009 tot wijziging van de Wet op de accijns in verband met Richtlijn nr. 2008/118/EG van de Raad van 16 december 2008 (PbEU L 9), Stb. 2009, 608.
- Artikel 1, eerste lid, letter f, en tweede lid, van de WA.
- Artikel 2, eerste lid, letter b, van de WA.
- Artikel 5, eerste lid, letter b, van de WA.
- Artikel 51, eerste lid, letter b, van de WA.
- Artikel 52, eerste lid en tweede lid, letter b, van de WA.
- Artikel 73, eerste lid, van de WA.
- Kamerstukken II 2008/09, 32 031, nr. 3, p. 8 en 23.
- Hof van Justitie 10 juni 2021, WR, C‑279/19, ECLI:EU:C:2021:473.
- Hoge Raad 20 februari 2026, ECLI:NL:HR:2026:282.
- Zie EHRM 29 april 2008, nr. 13378/05, Burden tegen het Verenigd Koninkrijk, ECLI:CE:ECHR:2008:0429JUD001337805, onderdeel 59.
- Vgl. Hoge Raad 27 juni 2014, ECLI:NL:HR:2014:1523.
- Vgl. onder meer Hoge Raad 17 maart 2017, ECLI:NL:HR:2017:442, Hoge Raad 6 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:511, Hoge Raad 14 juni 2019, ECLI:NL:HR:2019:816, en Hoge Raad 19 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:171.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.