Uitspraak · Bestuursprocesrecht
Rechtbank Gelderland, 4 november 2026 – In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep
ECLI:NL:RBGEL:2026:8706Zaaknummer ARN 24/7417
- Instantie
- Rechtbank Gelderland
- Datum uitspraak
- 4 november 2026
- Publicatiedatum
- 17 november 2026
- Zaaknummer
- ARN 24/7417
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Bestuursrecht, Bestuursprocesrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep niet-ontvankelijk
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiseres tegen de afwijzing door het college van het verzoek om handhavend op te treden tegen de kap van 200 bomen op grond van artikel 3.5, tweede en vierde lid, van de Wet natuurbescherming (Wnb). De rechtbank is van oordeel dat eiseres geen procesbelang heeft bij de beoordeling van haar beroep.
De rechtbank:
- verklaart het beroep niet-ontvankelijk;
- veroordeelt het college tot het betalen van € 200 aan schadevergoeding aan eiseres;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden (minister van Justitie en Veiligheid) tot het betalen van € 800 aan schadevergoeding aan eiseres.
Deze uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 4 november 2026 door mr. G.W.B. Heijmans, rechter, in aanwezigheid van mr. C.M.J.C. Rooding, griffier.
| griffier | rechter |
Een afschrift van dit proces-verbaal is verzonden aan partijen op
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop dit proces-verbaal is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK GELDERLAND
Zittingsplaats Arnhem
Bestuursrecht
zaaknummer: ARN 24/7417
proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van de enkelvoudige kamer van 4 november 2026 in de zaak tussen
[eiseres] , uit [plaats] , eiseres
en
het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland
(gemachtigde: mr. A.M. van Gerwen).
Als derden-partijen nemen aan de zaak deel:
- TopVen Vastgoedontwikkeling B.V. uit Tilburg(gemachtigde: mr. M.M.A.E. Vermeulen);
- de Staat der Nederlanden (de minister van Justitie en Veiligheid).
Inleiding
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiseres tegen de afwijzing door het college van het verzoek om handhavend op te treden tegen de kap van 200 bomen op grond van artikel 3.5, tweede en vierde lid, van de Wet natuurbescherming (Wnb).
De rechtbank heeft het beroep van eiseres op 4 november 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben eiseres, de gemachtigde van het college en de gemachtigde van TopVen Vastgoedontwikkeling B.V. (derde-partij) deelgenomen.
Na afloop van de zitting heeft de rechtbank, na onderbreking voor raadkameroverleg, mondeling uitspraak gedaan.
Beoordeling door de rechtbank
Totstandkoming van het bestreden besluit
2. De derde-partij heeft op 1 juli 2021 een ontheffing aangevraagd op grond van de Wnb voor de herontwikkeling van de voormalige zorginstelling aan de [adres] in Oosterbeek (het terrein). De derde-partij wil de bestaande bebouwing slopen en bomen kappen om een kleine woonwijk te realiseren. Op 2 augustus 2021 is onder voorwaarden een ontheffing verleend voor het volgende:
- het opzettelijk verstoren en het opzettelijk beschadigen of vernielen van voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de gewone dwergvleermuis op grond van artikel 3.5, tweede en vierde lid, van de Wnb;
- het opzettelijk beschadigen of vernielen van de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de eekhoorn op grond van artikel 3.10, eerste lid, onder b, van de Wnb; en
- het opzettelijk beschadigen of vernielen van de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de steenmarter op grond van artikel 3.10, eerste lid, onder b, van de Wnb.
Burgemeester en wethouders van Renkum hebben bij besluiten van 7 februari 2022 en 27 juni 2022 omgevingsvergunningen verleend voor het kappen van in totaal 182 bomen op het terrein. Deze vergunningen zijn inmiddels onherroepelijk.
Met een brief van 7 november 2023 zijn de direct aanwonenden van het terrein geïnformeerd door de derde-partij dat, ter voorbereiding van de bouw van nieuwe woningen, 200 bomen worden gekapt.
Naar aanleiding van de brief van de derde-partij heeft eiseres het college op16 november 2023 verzocht om handhavend op te treden op grond van artikel 3.5, tweede en vierde lid, van de Wnb. Voor de kap van de bomen is namelijk geen actueel natuuronderzoek uitgevoerd naar de mogelijke vaste rust- en verblijfplaatsen van vleermuizen in deze bomen. Het door Tauw B.V. verrichte natuuronderzoek in 2018 is volgens eiseres ontoereikend, omdat dit onderzoek is gedateerd en enkel ziet op verblijfplaatsen in de te slopen gebouwen. Ook stelt eiseres dat een jonge ransuil en een vleermuiskolonie het gebied als route- en foerageergebied gebruiken en ook deze dieren gebruiken de bomen als vaste rust- en verblijfplaats. Daarbij stelt eiseres dat er een vleermuiskolonie van laatvliegers aanwezig is in de woning aan de [adres] en dat bij de kap essentieel foerageergebied en essentiële vliegroutes worden aangetast.
Eiseres heeft het handhavingsverzoek op 7 december 2023 aangevuld.
Begin december 2023 zijn op het terrein 200 bomen gekapt.
Met het besluit van 21 december 2023 heeft het college het handhavingsverzoek van eiseres afgewezen, omdat er geen overtreding is geconstateerd. Het in 2018 verrichte onderzoek is geactualiseerd en dat bevestigt dat er geen verblijfplaatsen, essentieel foerageergebied of essentiële vliegroutes van vleermuizen aanwezig zijn. Verder is één eekhoornnest gevonden in een van de gekapte bomen, maar daarvoor was een ontheffing verleend onder de voorwaarde dat het nest buiten de voortplantingsperiode zou worden verwijderd. Dit is ook gedaan volgens het ecologisch logboek. Verder is niet concreet gemaakt dat op de locatie een roestplek aanwezig is waar de ransuilen zich verzamelen.
Eiseres heeft bezwaar gemaakt tegen het besluit van 21 december 2023. Met het bestreden besluit van 10 september 2024 op het bezwaar van eiseres is het college met een nadere motivering bij dat besluit gebleven.
Heeft eiseres nog procesbelang?
3. Voordat de rechtbank het beroep van eiseres aan de hand van de beroepsgronden kan beoordelen moet zij eerst beoordelen of het beroep van eiseres ontvankelijk is. Dat wil zeggen of eiseres voldoet aan de door de wet gestelde vereisten voor het in behandeling nemen van het beroep.
De bestuursrechter hoeft een bij hem ingediend beroep alleen inhoudelijk te beoordelen als de indiener van het beroep procesbelang heeft bij de uitkomst van de procedure. Er is sprake van procesbelang als het resultaat dat een indiener met het instellen van het beroep nastreeft ook daadwerkelijk kan worden bereikt en het bereiken van dat resultaat voor hem feitelijk betekenis kan hebben.[_59204938-0f92-491f-b4da-1f18587cc101] Met andere woorden, de indiener moet een actueel en reëel belang hebben bij een inhoudelijke beoordeling van het beroep. Het hebben van een louter formeel of principieel belang is onvoldoende voor het aannemen van (voldoende) procesbelang.[_1f37344b-6ba8-42a0-806e-b435e206845e] Ook kan procesbelang worden aangenomen als sprake is van geleden schade door besluitvorming van een bestuursorgaan. Voorwaarde hiervoor is dat tot op zekere hoogte aannemelijk is gemaakt dat schade is geleden als gevolg van het besluit.[_eb1339a4-ac5a-4f82-87c9-e0fd4761e144]
Eiseres stelt zich op het standpunt dat zij procesbelang heeft bij haar beroep. De gevolgen van de bomenkap zijn nog steeds merkbaar. Daar komt bij dat er nog bomen op het terrein staan. Ook is er volgens eiseres sprake is van een onvolledigheid van de oorspronkelijke natuurtoets. De aanwezige natuurwaarden, ecologische functies van het terrein en de mogelijke gevolgen zijn onvoldoende onderzocht.
De rechtbank is van oordeel dat eiseres geen procesbelang heeft bij de beoordeling van haar beroep. Tussen partijen is niet in geschil dat de bomen waarop het handhavingsverzoek ziet in december 2023 zijn gekapt. De bouw op het terrein is inmiddels vrijwel voltooid. Daarmee zijn ook (mogelijke) rust-, verblijf- en voortplantingsplaatsen in de bomen verdwenen. De oude situatie is dan ook niet te herstellen. Voor zover eiseres van mening zou zijn dat herstel kan plaatsvinden door herplant van bomen, wijst de rechtbank er op dat aan de omgevingsvergunningen die door burgemeester en wethouders van Renkum zijn verleend voor het kappen van de bomen, een herplantplicht is verbonden. De omvang van de herplantplicht had eiseres in een procedure tegen die vergunningen aan de orde kunnen stellen. Verder heeft eiseres niet aannemelijk gemaakt dat zij schade heeft geleden.
Schadevergoeding overschrijding van de redelijke termijn
4. Eiseres heeft verzocht om teruggave van het betaalde griffierecht mede gelet op de lange duur van de procedure. De rechtbank vat dit op als een verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn.
Naar vaste rechtspraak geldt het uitgangspunt dat de bezwaar- en beroepsfase samen niet langer mogen duren dan twee jaar. Daarbij mag de behandeling van het bezwaar ten hoogste een half jaar en de behandeling van het beroep ten hoogste anderhalf jaar duren, behoudens bijzondere omstandigheden. Uitgangspunt voor de hoogte van de schadevergoeding is een tarief van € 500 per half jaar waarmee de termijn is overschreden, naar boven afgerond.
Het bezwaarschrift is op 31 januari 2024 ontvangen. Tot de datum van deze uitspraak zijn 2 jaar en ongeveer 10 maanden verstreken. De zaak zelf geeft geen aanleiding voor het oordeel dat in dit geval de totale lengte van de procedure meer dan twee jaar zou mogen bedragen. Gelet hierop is de redelijke termijn met ongeveer 10 maanden overschreden. De rechtbank stelt de schadevergoeding daarom vast op een bedrag van
€ 1.000.
Vervolgens is de vraag wie de schadevergoeding moet betalen. De overschrijding van de redelijke termijn is aan zowel het college als aan de rechtbank toe te rekenen. Van de overschrijding zijn twee maanden toe te rekenen aan het college. Aan de rechtbank zijn acht maanden toe te rekenen. Dat betekent dat het college € 200 aan schadevergoeding moet betalen en de Staat der Nederlanden € 800.
Voor het vergoeden van het griffierecht bestaat geen aanleiding, nu voor het indienen van een verzoek om schadevergoeding geen griffierecht hoeft te worden betaald.
Conclusie en gevolgen
5. Het beroep is niet-ontvankelijk. Dat betekent dat de rechtbank niet toekomt aan de inhoudelijke beoordeling van de zaak. Eiseres krijgen daarom het griffierecht niet terug. Het verzoek om schadevergoeding wordt toegewezen.
Op de zitting is gewezen op de mogelijkheid om tegen de mondelinge uitspraak in hoger beroep te gaan op de hieronder omschreven wijze.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep niet-ontvankelijk;
- veroordeelt het college tot het betalen van € 200 aan schadevergoeding aan eiseres;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden (minister van Justitie en Veiligheid) tot het betalen van € 800 aan schadevergoeding aan eiseres.
Deze uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 4 november 2026 door mr. G.W.B. Heijmans, rechter, in aanwezigheid van mr. C.M.J.C. Rooding, griffier.
| griffier | rechter |
Een afschrift van dit proces-verbaal is verzonden aan partijen op
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop dit proces-verbaal is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Voetnoten
- Zie bijvoorbeeld ABRvS 24 december 2019, ECLI:NL:RVS:2019:4404.
- Zie bijvoorbeeld ABRvS 9 maart 2022, ECLI:NL:RVS:2022:703.
- Zie bijvoorbeeld ABRvS 10 juni 2026, ECLI:NL:RVS:2026:3358
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.