Rechtbank Gelderland, 27 oktober 2026

De voorzieningenrechter komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de vraag of het college bij de invulling van een opvanglocatie aan mag sluiten bij de normen die gelden voor noodopvang van asielzoekers en of hiermee een toereikend huisvestingsniveau wordt geboden, een principiële rechtsvraag is die nader onderzoek vraagt. De voorlopige voorzieningenprocedure leent zich niet voor beantwoording van een dergelijk principiële rechtsvraag. Daarom doet de voorzieningenrechter niet ook uitspraak op het beroep. Door de problemen die er zijn met de klimaatbeheersing wordt op dit moment niet aan de minimale eis van een toereikend huisvestingsniveau voldaan. De voorzieningenrechter ziet hierin aanleiding om het verzoek om voorlopige voorziening toe te wijzen en te bepalen dat het college aan verzoekers passende alternatieve opvang dient aan te bieden.1.2. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 13 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: verzoekers en de gemachtigden van het college. Tevens was aanwezig [tolk] in de Russische taal.

De locatie is feitelijk ongeschikt voor langdurige bewoning door een gezin met een minderjarig kind en een oudere moeder. De door verzoekster 1 en haar zoon bewoonde kamer beslaat circa 12 m², maar door de schuine dakconstructie bedraagt de feitelijk bruikbare ruimte naar schatting slechts circa 9 m². De binnenwanden bestaan grotendeels uit gipsplaten, waardoor privacy en rust ontbreken. De sanitaire voorzieningen op de zolderverdieping beschikken over onvoldoende ventilatie en voor een groot aantal bewoners zijn slechts twee keukens beschikbaar. In de winter is het bovendien te koud, in warme perioden te warm. Doordat feitelijk ook meer mensen worden gehuisvest dan in eerste instantie de bedoeling was staan de leefomstandigheden nog verder onder druk.

Verder stellen zij dat Elst hun feitelijke woonomgeving was geworden. De overplaatsing grijpt rechtstreeks in op het privé- en gezinsleven en is in strijd met het bepaalde in artikel 8 van het EVRM. Het college heeft onvoldoende gemotiveerd waarom deze inmenging noodzakelijk en proportioneel is en waarom aan de zwaarwegende belangen van verzoekers minder gewicht toekomt dan aan het algemene belang van herverdeling van opvangplaatsen. Bovendien is onvoldoende rekening gehouden met de persoonlijke medische omstandigheden van verzoekster 1. Zij heeft in bezwaar al gewezen op haar claustrofobie; desondanks is zij gehuisvest op de zolderverdieping in een kleine kamer onder een schuin dak, met beperkte ventilatie en zonder tweede vluchtroute. Uit de MRI-uitslag van 14 oktober 2022 blijkt voorts artrose van beide heupgewrichten (graad 1-2), die traplopen bemoeilijkt. Verzoekster 2 heeft sinds het verblijf in de [locatie 2] allergische klachten ontwikkeld waarvoor zij onder behandeling staat. Deze omstandigheden zijn niet kenbaar onderzocht en meegewogen.

Zij beroepen zich voorts op artikel 3, eerste lid, van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind. Door de overplaatsing is de zoon van verzoekster 1 terechtgekomen in een woonomgeving met beperkte leefruimte, gebrek aan privacy en een hoge bezettingsgraad, zonder eigen rustige plek om te studeren of tot rust te komen. Zijn belangen zijn onvoldoende meegewogen.

Verzoekers stellen verder dat het college onvoldoende transparant is en met twee maten meet, nu voor de nieuwe bewoners van [locatie 1] andere eisen gelden. Zij wijzen er verder op dat zij voor de opvang een eigen bijdrage moeten betalen, terwijl de basisvoorzieningen tekortschieten. Het college heeft niet inzichtelijk gemaakt welke alternatieve locaties zijn onderzocht en waarom deze niet geschikt zijn geacht.

Voor wat betreft de medische klachten van verzoekster 1 stelt het college dat niet is onderbouwd dat het verblijf op de opvanglocatie medisch onverantwoord is, noch dat sprake is van een acute medische noodsituatie die ingrijpen noodzakelijk maakt. Het college ziet hierin geen reden een voorlopige voorziening toe te kennen.

Het college van burgemeester en wethouders draagt zorg voor de opvang van ontheemden.[_5ff0698e-2714-4364-9380-8b2284350c38] De opvangvoorziening moet voldoen aan een toereikend huisvestingsniveau, waaronder ten minste wordt begrepen de aanwezigheid van een adequate bescherming tegen weersinvloeden, van verwarming, sanitaire voorzieningen en zit- en slaapgelegenheid en indien mogelijk de gelegenheid tot het bereiden van maaltijden.[_dc72d4a7-d916-4abb-b811-5358ac3d79d2] Het college bepaalt in welke opvangvoorziening binnen de gemeente een ontheemde wordt geplaatst en is bevoegd een ontheemde naar een andere voorziening binnen de gemeente over te plaatsen.[_1aaef964-618a-4f11-92f9-a74884d44e62] Het college houdt hierbij rekening met de specifieke situatie van kwetsbare ontheemden.[_f6c33ed0-a6c3-4057-8387-c628a340a470]

De GGD heeft de opvanglocatie niet op geschiktheid beoordeeld.[_b1fb387d-954d-411a-97fe-770f74962b54] Wel heeft deze dienst beoordeeld dat de aanwezige asbest niet tot gezondheidsrisico’s leidt. Voor het overige is de opvanglocatie niet door de GGD beoordeeld. Wel is het pand beoordeeld door de brandweer; van gebreken is niet gebleken.

Het college sluit bij de beoordeling van de opvanglocatie aan bij de normen die gelden voor de noodopvang van asielzoekers door het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA).[_8975096e-b036-44d1-937e-4e7c76cbbfef] Zo geldt voor de noodopvang van asielzoekers een minimale norm van 5 m² per kamer per asielzoeker. Aan deze norm wordt voldaan. Ook de sanitaire ruimten, toiletten en keukens voldoen aan de normen die het COA stelt aan de noodopvang van asielzoekers. Hierbij heeft het college aangegeven dat de Richtlijn telkens slechts voor één jaar wordt verlengd, waardoor het lastig is te beoordelen hoe lang Oekraïense ontheemden moeten worden opgevangen. Daarom wordt aangesloten bij de normen die gelden voor noodopvang van asielzoekers.

De vraag of het college bij de invulling van een opvanglocatie aan mag sluiten bij de normen die gelden voor noodopvang van asielzoekers en of hiermee een toereikend huisvestingsniveau wordt geboden, is een principiële rechtsvraag die nader onderzoek vraagt. De voorlopige voorzieningenprocedure leent zich niet voor beantwoording van een dergelijk principiële rechtsvraag. Daarom doet de voorzieningenrechter niet ook uitspraak doen op het beroep. Wel beoordeelt de voorzieningenrechter of er reden is om een voorlopige voorziening te treffen.

Het college erkent de problemen met klimaatbeheersing van het pand.[_16d05982-c76f-48c6-8956-2210820d7ab6] Er is ook een installateur ingeschakeld, maar hij heeft het probleem nog niet op kunnen lossen. Het heeft volgens het college wel de aandacht.

Hoewel de voorzieningenrechter de vraag of het college heeft kunnen aansluiten bij de normen die gelden voor noodopvang van asielzoekers en of hiermee een toereikend huisvestingsniveau wordt geboden niet in deze procedure beantwoordt (zie onder 8.3), is hij wel van oordeel dat alleen al door de problemen die er zijn met de klimaatbeheersing op dit moment in ieder geval voor verzoekers niet aan de minimale eis van een toereikend huisvestingsniveau wordt voldaan. Dit is aanleiding om het verzoek om voorlopige voorziening toe te wijzen en te bepalen dat het college verzoekers passende alternatieve opvang moet aanbieden. Hetgeen meer en overigens is aangevoerd zal in beroep worden beoordeeld.

Deze voorziening geldt tot de uitspraak van de rechtbank op het beroep van verzoekers.[_906db8a1-a573-47ee-a5c5-a91d308d68c1] Het is mogelijk dat daaraan voorafgaand de problemen met klimaatbeheersing worden opgelost. Het college kan dan gebruik maken van de mogelijkheid om tussentijds om opheffing van de getroffen voorlopige voorziening te vragen.[_7a853f40-6db3-4ad4-a553-98662651eafc]