Rechtbank Gelderland, 14 oktober 2026

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de SVB een juiste beslissing heeft genomen. De SVB is op juiste gronden overgegaan tot de terugvordering van eisers nabestaandenuitkering en tot de boeteoplegging. Eiser krijgt daarom geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. De SVB heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

De rechtbank heeft het beroep op 21 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben eiser en de gemachtigde van de SVB deelgenomen.

De afdeling Preventie & Handhaving van de SVB heeft op 6 augustus 2023 een melding ontvangen dat mevrouw [persoon] (hierna: [persoon]) bij eiser is ingetrokken. Deze melding gaf aanleiding voor de SVB om onderzoek te doen naar de relatie tussen eiser en [persoon].

Eiser heeft vervolgens op verzoek van de SVB meerdere formulieren ingevuld over zijn woonsituatie en op 31 januari 2024 heeft een huisbezoek plaatsgevonden. Op basis van de onderzoeksbevindingen heeft de SVB geconcludeerd dat eiser vanaf 19 januari 2023 een meerpersoonshuishouden voert, omdat [persoon] vanaf die datum bij hem inwoont en is aan te merken als kostendeler.

Bij besluit van 14 februari 2024 heeft de SVB eisers recht op een nabestaandenuitkering ingetrokken per 1 februari 2023. Met het besluit van 7 augustus 2024 op het bezwaar van eiser is de SVB bij deze intrekking gebleven.

Vervolgens is de SVB overgegaan tot de bestreden besluitvorming, zoals weergegeven onder 2.

De rechtbank stelt vast dat eiser geen beroep ingesteld heeft tegen de beslissing op bezwaar van 7 augustus 2024, waarbij de SVB de intrekking van eisers nabestaandenuitkering per 1 februari 2023 heeft gehandhaafd. Dit betekent dat de intrekking van de nabestaandenuitkering onherroepelijk is geworden en dat in dit geding alleen aan de orde is of de terugvordering en de opgelegde boete in stand kunnen blijven.

Op grond van artikel 53, eerste lid, van de Anw was de SVB in beginsel gehouden om de onterecht betaalde nabestaandenuitkering van eiser terug te vorderen. Een (verwijtbare) schending van de inlichtingenplicht is voor de terugvordering geen voorwaarde.[_76475564-4bc9-402f-9e09-55e51d8743e6] Het betoog van eiser dat hij niet wist dat hij moest melden dat [persoon] bij hem kwam inwonen, slaagt dus niet. Wel kan de SVB op grond van het vijfde lid van hiervoor genoemd artikel besluiten om geheel of gedeeltelijk van de terugvordering af te zien indien daarvoor dringende redenen aanwezig zijn.

In een tussenuitspraak van 18 april 2024 heeft de Centrale Raad van Beroep (CRvB) zijn uitleg van het begrip ‘dringende redenen’ verruimd.[_8578fb7f-b905-4be0-83a9-85bcb91e2881] De CRvB ziet de dringende redenen (voortaan) als een open norm waarbinnen het bestuursorgaan, tegenover het uitgangspunt dat wat ten onrechte is ontvangen in beginsel moet worden terugbetaald, de relevante feiten en omstandigheden zodanig moet afwegen dat die afweging een toetsing aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur zal kunnen doorstaan. Daarbij moet niet alleen rekening worden gehouden met de gevolgen van de terugvordering, maar ook met de oorzaak daarvan.

Eiser heeft als dringende redenen aangevoerd dat hij door de terugvordering financiële en emotionele stress ervaart.

De SVB heeft in het verweerschrift toegelicht dat geen sprake is van dringende redenen om van de terugvordering af te zien. Dat eiser niet wist dat hij het moest doorgeven als iemand bij hem kwam inwonen, levert voor de SVB geen dringende reden op om geheel of gedeeltelijk af te zien van de terugvordering. De SVB heeft eiser voldoende geïnformeerd over zijn verplichtingen. Ook is geen sprake van bijzondere omstandigheden die maken dat de SVB van een verminderde verwijtbaarheid moest uitgaan. De SVB verwijst in dat kader naar beleidsregel SB1244. Tot slot stelt de SVB dat noch gesteld, noch gebleken is dat eiser verkeert in individuele zodanige bijzondere omstandigheden, dat de SVB op grond van het evenredigheidsbeginsel af zou moeten zien van de terugvordering. De SVB acht daarbij van belang dat eiser verweten kan worden dat hij de mededelingsverplichting heeft geschonden.

Naar het oordeel van de rechtbank is geen sprake van dringende redenen om van de terugvordering af te zien. De terugvordering is niet ontstaan of opgelopen door toedoen van de SVB, maar doordat eiser niet heeft gemeld dat [persoon] bij hem inwoont per 19 januari 2023. Van enige verwijtbaarheid aan de kant van de SVB is geen sprake. De SVB heeft immers pas op 6 augustus 2023 een melding ontvangen dat [persoon] bij eiser inwoont en heeft daarop direct aan eiser om informatie gevraagd. Niet kan worden gezegd dat de SVB onvoldoende adequaat en voortvarend heeft gehandeld.

Alhoewel begrijpelijk is dat de terugvordering impact op eiser heeft, heeft hij niet aannemelijk gemaakt dat dit zodanig was, dat om deze reden daarvan af had moeten worden gezien. Eiser heeft zijn financiële situatie niet inzichtelijk gemaakt en daarmee ook niet wat de financiële gevolgen van de terugvordering voor hem zijn. Bovendien heeft de SVB tijdens de zitting aangegeven dat nog niet tot de invordering is overgegaan. Ook heeft de SVB toegelicht dat bij de uiteindelijke invordering – waarbij eiser beschermd wordt door de beslagvrije voet – een betalingsregeling zal worden afgestemd op zijn financiële omstandigheden en zijn aflossingscapaciteit.