Uitspraak · Vreemdelingenrecht
Rechtbank Den Haag, 13 november 2026 – De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel
ECLI:NL:RBDHA:2026:34397Zaaknummer NL26.60583
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 13 november 2026
- Publicatiedatum
- 20 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.60583
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig, Voorlopige voorziening
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 28 Vw
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de niet-ontvankelijk verklaring van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. Verweerder heeft onvoldoende gemotiveerd dat indien eiser zou terugkeren naar Griekenland, dit niet in strijd met artikel 3 van het EVRM dan wel artikel 4 van het Handvest zal zijn.
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het bestreden besluit van 7 oktober 2026.
- draagt verweerder op om binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de asielaanvraag van eiser met inachtneming van deze uitspraak;
- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
De voorzieningenrechter:
- wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af;
- veroordeelt verweerder tot betaling van € 934,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Ramondt, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van mr. J.W. Robijn, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak op het beroep, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen twee weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Haarlem
Bestuursrecht
zaaknummers: NL26.60583 (beroep) en NL26.60584 (voorlopige voorziening)
uitspraak van de enkelvoudige kamer en de voorzieningenrechter in de zaken tussen
[eiser] , eiser/verzoeker,
V-nummer: [#]
(gemachtigde: mr. M. Erik),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. S. Imami).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de niet-ontvankelijk verklaring van de asielaanvraag van eiser, als bedoeld in artikel 28 van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Eiser is het hier niet mee eens. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de niet-ontvankelijk verklaring van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. Verweerder heeft onvoldoende gemotiveerd dat indien eiser zou terugkeren naar Griekenland, dit niet in strijd met artikel 3 van het EVRM[_ae00e41c-1356-4158-a465-e6fd5ddaccb3] dan wel artikel 4 van het Handvest[_d1f9a278-ec29-4a2a-9634-c3c7308f26e8] zal zijn. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiser heeft op 12 juli 2026 een asielaanvraag ingediend. Verweerder heeft met het bestreden besluit van 7 oktober 2026 deze aanvraag niet-ontvankelijk verklaard.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Verweerder heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
Verzoeker heeft verzocht om een voorlopige voorziening die ertoe strekt dat hij niet mag worden uitgezet totdat op zijn beroep is beslist.
De rechtbank heeft het beroep en de voorlopige voorziening op 30 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben eiser, zijn gemachtigde, [naam 1] als tolk en de gemachtigde van verweerder deelgenomen.
Beoordeling door de rechtbank
Het asielrelaas
3. Eiser legt aan zijn asielaanvraag het volgende ten grondslag. Hij is van Palestijnse afkomst en is geboren op [geboortedatum] 2002. Op 27 mei 2026 heeft eiser in Griekenland internationale bescherming gekregen. Eiser heeft in Griekenland tot eind juni in een opvangkamp gewoond. Daarna had hij geen toegang meer tot huisvesting. Bovendien had hij geen werk en geen sociaal netwerk. Hij heeft enkele dagen op straat geleefd. Hierdoor voelde eiser zich onveilig. Daarom heeft eiser in juli 2026 Griekenland verlaten.
Het bestreden besluit
4. Verweerder verklaart de asielaanvraag van eiser niet-ontvankelijk op grond van artikel 38, eerste lid, onder c, van de Procedureverordening[_63ab300f-5dc2-4703-a3d2-6ed475ddbde5], omdat eiser internationale bescherming heeft in Griekenland. Verweerder heeft de situatie van eiser getoetst aan IB 2026/31 Beoordeling statushouders Griekenland (IB 2026/31). Volgens verweerder is eiser zelfredzaam en kan hij daarom naar Griekenland worden teruggestuurd. Hij is 23 jaar oud en alleen naar Europa gereisd. Verder is niet gebleken van medische omstandigheden en blijken geen indicaties van kwetsbaarheid uit zijn dossier. Indien nodig kan eiser hulp vragen aan de Griekse overheid, NGO’s[_2595c332-11bd-4ac1-9ffb-ab3883283878]of andere organisaties die hulp bieden aan statushouders. Verweerder heeft eiser dan ook opgedragen om te vertrekken naar Griekenland op grond van artikel 62a, derde lid, van de Vw.
Juridisch kader
5. Per 12 juni 2026 is het Asiel- en Migratiepact inwerking getreden. Omdat eisers asielaanvraag is ingediend na 12 juni 2026, is Verordening (EU) 2024/1348 (Procedureverordening) op eiser van toepassing. Op grond van artikel 38, eerste lid, aanhef en onder c van de Procedureverordening kan de beslissingsautoriteit bevoegd worden gemaakt om een aanvraag tot het verlenen van een asielvergunning niet-ontvankelijk te verklaren wanneer een andere lidstaat van de Europese Unie de verzoeker internationale bescherming heeft verleend. Op grond van artikel 30a, eerste lid, van de Vw kan verweerder een aanvraag tot het verlenen van een asielvergunning niet-ontvankelijk verklaren in de gevallen, als bedoeld in artikel 38, eerste lid, van de Procedureverordening.
Een vergelijkbare bevoegdheid was vóór 12 juni 2026 neergelegd in artikel 33, tweede lid, van de Procedurerichtlijn en in artikel 30a, eerste lid, aanhef en onder a van de Vw (oud). Het uitgangspunt daarbij was dat verweerder in het algemeen mag uitgaan van het vermoeden dat de behandeling van een vreemdeling in een lidstaat waar hij of zij internationale bescherming geniet, in overeenstemming is met de bepalingen van het Handvest, het Vluchtelingenverdrag en het EVRM (het zogenoemd interstatelijk vertrouwensbeginsel). Het is dan in beginsel aan de vreemdeling om dit vermoeden te weerleggen. De rechtbank ziet geen reden om bij de nieuwe regeling van een ander uitgangspunt uit te gaan.
Uit het arrest Ibrahim van het Hof van Justitie van de Europese Unie[_ba59706b-7b43-4a99-966a-0404b8029f0a] (het Hof) volgt dat de lidstaten van de bevoegdheid om een verzoek om internationale bescherming niet-ontvankelijk te verklaren geen gebruik kunnen maken als de vreemdeling bij terugkeer naar de lidstaat die hem internationale bescherming heeft geboden, het risico loopt om te worden behandeld in strijd met artikel 4 van het Handvest. In het arrest heeft het Hof overwogen dat, ondanks het uitgangspunt van het interstatelijk vertrouwensbeginsel, niet kan worden uitgesloten dat statushouders in een lidstaat het risico lopen om te worden behandeld in strijd met artikel 4 van het Handvest. De tekortkomingen vallen alleen onder artikel 4 van het Handvest als ze een ‘bijzonder hoge drempel van zwaarwegendheid’ bereiken. Deze drempel wordt bereikt wanneer de onverschilligheid van de autoriteiten van de betrokken lidstaat ertoe leidt dat iemand die volledig afhankelijk is van overheidssteun, buiten zijn eigen wil en keuzes om, terechtkomt in een toestand van zeer verregaande materiële deprivatie, waardoor hij niet kan voorzien in zijn belangrijkste basisbehoeften en waardoor zijn gezondheid zou worden geschaad of zijn leefomstandigheden mensonwaardig zouden worden.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) heeft in haar uitspraken van 28 juli 2021[_7d60b6bf-4c3b-4f42-bc5a-f2e28574efb0] geoordeeld dat verweerder ten aanzien van Griekenland niet zonder meer kan uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Meer concreet kan verweerder er niet zonder meer van uitgaan dat de leefomstandigheden die statushouders bij terugkeer in Griekenland te verduren krijgen niet de bijzonder hoge drempel van zwaarwegendheid van het arrest Ibrahim bereiken. In die uitspraken is vermeld dat een Griekse wetswijziging van maart 2020 (onder andere) tot gevolg heeft dat terugkerende statushouders niet meer in aanmerking komen voor huisvesting en toelagen, en dat de druk op voorzieningen voor statushouders is toegenomen. Hierdoor zijn duizenden statushouders dakloos geworden. Daarnaast moeten terugkerende statushouders die niet meer in het bezit zijn van hun Griekse verblijfsvergunning (ADET) maanden wachten tot deze opnieuw wordt afgegeven waardoor zij geen belastingnummer (AFM) en geen sociaalzekerheidsnummer (AMKA) kunnen bemachtigen. Dit bemoeilijkt vervolgens de toegang tot huisvesting, sociale voorzieningen, zorg en de arbeidsmarkt. De Afdeling heeft op basis hiervan in die uitspraken overwogen dat de Griekse autoriteiten weliswaar niet onverschillig staan tegenover de situatie van statushouders, maar dat zij in de praktijk vaak niet kunnen voorkomen dat statushouders in een situatie terechtkomen waarin zij niet kunnen voorzien in de belangrijkste basisbehoeften, zoals wonen, eten en zich wassen.
Naar aanleiding van deze uitspraken van de Afdeling heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken de situatie van statushouders in Griekenland nader onderzocht. Op 24 juni 2022 is het eerste ‘verslag feitenonderzoek naar statushouders in Griekenland’ gepubliceerd. Naar aanleiding van dit feitenonderzoek heeft verweerder in IB 2022/84[_548d2e4a-30bf-4230-88fe-64d82dc0444f] een vaste gedragslijn neergelegd op grond waarvan hij kon beoordelen of in voorkomend geval een asielaanvraag van een Griekse statushouder niet-ontvankelijk kon worden verklaard. IB 2022/84 is op 15 mei 2024 vervangen door IB 2024/31. Op 3 september 2024 is het tweede ‘verslag feitenonderzoek naar statushouders in Griekenland’ gepubliceerd. Naar aanleiding hiervan heeft verweerder op 12 mei 2025 IB 2024/31 vervangen door IB 2025/20. Inmiddels is de vaste gedragslijn van verweerder neergelegd in IB 2026/31. Verweerder heeft ter zitting bevestigd dat IB 2026/31 is toegepast op eiser.
Uit IB 2026/31 volgt dat een asielaanvraag van een Griekse statushouder niet-ontvankelijk kan worden verklaard als de vreemdeling als zelfredzaam kan worden beschouwd. Verweerder onderscheidt hierbij drie situaties. In het geval van eiser heeft verweerder getoetst aan de hand van de criteria van de eerste situatie. In deze eerste situatie wordt zelfredzaamheid aangenomen als het gaat om een meerderjarige man die alleen in Nederland verblijft, met een geldige Griekse verblijfsvergunning, waarbij geen sprake is van omstandigheden die de zelfredzaamheid van de vreemdeling (significant) belemmeren. In de voetnoot over de geldige verblijfsvergunning staat dat het niet noodzakelijk is dat de vreemdeling deze documenten ook kan overleggen; wanneer de vreemdeling de documenten heeft verloren/weggegooid kan de vreemdeling vervangende documenten aanvragen. In de voetnoot bij omstandigheden die de zelfredzaamheid belemmeren staat dat de situatie van een individuele vreemdeling relevant is, in het bijzonder in hoeverre de vreemdeling in staat is om zich zelfstandig te handhaven, ondanks eventuele kwetsbaarheden, zijn (medische) situatie en overige omstandigheden.
Kan eiser terugkeren naar Griekenland?
6. Eiser beroept zich op de uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 28 juli 2021[_b00696f0-62ea-42c8-8504-c8fae87fc9bf]. In deze uitspraken heeft de Afdeling geoordeeld dat verweerder onvoldoende had gemotiveerd dat hij mocht uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel ten aanzien van Griekenland. Ten aanzien van de huidige situatie in Griekenland wijst eiser op het AIDA rapport van juli 2026[_206dc072-c695-4942-9352-3ea637371115], het Report on the Situation of Returnees and Beneficiaries of International Protection in Greece en het rapport van RSA en Stiftung Pro Asyl van 27 april 2026[_44a92171-b791-4b91-b570-e81f4a22b884]. Op basis hiervan stelt hij dat de situatie voor statushouders in Griekenland nog altijd erbarmelijk en sinds de Afdelingsuitspraken niet wezenlijk verbeterd is. Dat betekent dat mensen niet terug kunnen naar Griekenland en dat het beleid geen stand kan houden. Eiser verwijst verder nog naar een noot van [naam 2][_ccc1e8a5-fba2-4ee9-933d-1a001b64afba], waaruit volgt dat ook een tijdelijke situatie van leven op straat vanwege “onverschilligheid” van de overheid een schending is van artikel 3 van het EVRM[_1e2fee58-6e5e-4512-9d3a-4757f468ab3f]. Ten aanzien van zijn persoonlijke situatie stelt eiser dat hij is getraumatiseerd door wat hij in Gaza heeft meegemaakt, waardoor sprake is van bijzondere kwetsbaarheid. Hij heeft de oorlog van dichtbij meegemaakt en als verpleger in een ziekenhuis in Gaza-stad veel erge dingen moeten zien en doen. Op de zitting heeft eiser nog gesteld dat hij weliswaar eerder een beroep op financiële steun van zijn familie kon doen, maar dat het geld nu op is.
De rechtbank is van oordeel dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd dat eiser kan terugkeren naar Griekenland zonder dat dit resulteert in een schending van artikel 3 van het EVRM dan wel artikel 4 van het Handvest. Verweerder heeft daarom niet de asielaanvraag van eiser niet-ontvankelijk kunnen verklaren. Voor de onderbouwing van dit oordeel verwijst de rechtbank naar overwegingen 8.1 – 8.5 uit de uitspraak van deze rechtbank en zittingsplaats van 29 oktober 2026[_2b1902d3-272d-4ee9-a2ac-52f3cd41b207]. De rechtbank kan zich verenigen met die overwegingen en maakt deze tot de hare. De conclusie van die overwegingen is dat verweerder met IB 2026/31 en de overige overgelegde stukken niet heeft onderbouwd dat sprake is van een structurele verbetering voor Griekse statushouders ten opzichte van de situatie in 2021. Daarom is ook onvoldoende duidelijk waarom verweerder vindt dat de situatie nu anders ligt voor statushouders die voldoen aan de voorwaarden van zelfredzaamheid in IB 2026/31. Omdat volgens de rechtbank de algemene situatie in Griekenland voor statushouders onvoldoende duidelijk is, kan zij de zelfredzaamheid van eiser niet beoordelen. Deze beroepsgrond slaagt.
Conclusie en gevolgen
7. Het beroep is gegrond. Verweerder heeft de asielaanvraag van eiser ten onrechte niet-ontvankelijk verklaard. De rechtbank verklaart het beroep gegrond, omdat het bestreden besluit onzorgvuldig tot stand is gekomen en onvoldoende is gemotiveerd. Dit is in strijd met de artikelen 3:2 en 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De rechtbank vernietigd daarom het bestreden besluit.
De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Awb een nieuw besluit moet nemen met inachtneming van deze uitspraak. Nu verweerder de asielaanvraag ten onrechte niet-ontvankelijk heeft verklaard, draagt de rechtbank verweerder op om de asielaanvraag van eiser inhoudelijk te beoordelen. Bij deze beoordeling dient verweerder rekening te houden met de beslissing op de asielaanvraag van eiser in Griekenland en de motivering daarvan, zoals volgt uit het arrest QY[_a311535f-4b8c-4f14-90ab-f18fb5bc4d86] van het Hof. Hiervoor krijgt verweerder een termijn van zes weken.
Omdat het beroep gegrond is, krijgt eiser een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding wordt vastgesteld op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand en bedraagt € 1.864 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting, met een waarde van € 934,- per punt en een wegingsfactor 1).
8. Nu op het beroep is beslist, bestaat er geen aanleiding om de voorlopige voorziening toe te wijzen. De voorzieningenrechter wijst het verzoek daarom af. Verzoeker krijgt een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 934,- (1 punt voor het indienen van een verzoekschrift).
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het bestreden besluit van 7 oktober 2026.
- draagt verweerder op om binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de asielaanvraag van eiser met inachtneming van deze uitspraak;
- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
De voorzieningenrechter:
- wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af;
- veroordeelt verweerder tot betaling van € 934,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Ramondt, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van mr. J.W. Robijn, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak op het beroep, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen twee weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Voetnoten
- Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en fundamentele vrijheden.
- Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
- Verordening 2024/1348.
- Non-gouvernementele organisaties.
- ECLI:EU:C:2019:219.
- ECLI:NL:RVS:2021:1626 en ECLI:NL:RVS:2021:1627.
- Informatiebericht Beoordeling statushouders Griekenland.
- ECLI:NL:RVS:2021:1626 en ECLI:NL:RVS:2021:1627.
- AIDA Greece country report update on 2025 – juli 2026.
- Recognised refugees in Greece 2026 Rapport.
- Noot bij de arresten Jawo en Ibrahim.
- Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en fundamentele vrijheden.
- ECLI:NL:RBDHA:2026:32266.
- ECLI:EU:C:2024:524, 18 juni 2024.
Wetsartikelen in deze uitspraak
- Artikel 28 Vw meer uitspraken over dit artikel
- Artikel 3 EVRM meer uitspraken over dit artikel
- Artikel 62a Vw meer uitspraken over dit artikel
- Artikel 30a Vw meer uitspraken over dit artikel
- Artikel 3:2 Awb meer uitspraken over dit artikel
- Artikel 3:46 Awb meer uitspraken over dit artikel
- Artikel 8:72 Awb meer uitspraken over dit artikel
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.