Uitspraak · Vreemdelingenrecht
Rechtbank Den Haag, 18 november 2026 – bewaring, bewaring, recht op rechtsbijstand
ECLI:NL:RBDHA:2026:34047Zaaknummer NL26.67451
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 18 november 2026
- Publicatiedatum
- 19 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.67451
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep ongegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 5.6 VB
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
bewaring, bewaring, recht op rechtsbijstand, 2 uur-wachttermijn, niet-onverwijlde kennisgeving, bewaringsgronden
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. F.A. Groeneveld, rechter, in aanwezigheid van mr. E.F. Derksen, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Rotterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.67451
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , V-nummer: [v-nummer] , eiser
(gemachtigde: mr. G.A. Dorsman),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. S.S.H. Orsel).
Procesverloop
Bij besluit van 5 november 2026 (het bestreden besluit) heeft verweerder aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank hiervan in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 12 november 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, [persoon A] als tolk en de gemachtigde van verweerder.
Beoordeling door de rechtbank
Recht op rechtsbijstand
1. Eiser voert aan dat zijn recht op rechtsbijstand bij het gehoor voorafgaand aan de inbewaringstelling is geschonden. Eiser heeft te kennen gegeven dat hij een advocaat bij het gehoor wenste. De advocaat van eiser ten tijde van het gehoor heeft vervolgens te kennen gegeven niet bij het gehoor aanwezig te willen zijn. De ambtenaar van de AVIM heeft eiser echter niet gewezen op zijn recht om twee uur op zijn advocaat te mogen wachten alvorens met het gehoor te beginnen. Dit had naar de mening van eiser wel gemoeten en hij wijst in dit verband op de uitspraak van zittingsplaats Amsterdam van 16 juni 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:17759. Dit is een ernstig gebrek.
Voor zover er al ruimte is voor een belangenafweging, dient die belangenafweging volgens eiser in zijn voordeel uit te vallen. Er is namelijk geen sprake van zeer zwaarwegende belangen aan de zijde van verweerder.
In paragraaf A5/6.6 van de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc) staat, voor zover hier van belang, het volgende. De ambtenaar stelt de vreemdeling tijdig in kennis van het recht om in het bijzijn van een advocaat gehoord te worden. Als de vreemdeling een advocaat bij het gehoor wenst en een voorkeursadvocaat heeft, dan wordt de voorkeursadvocaat bericht over de voorgenomen inbewaringstelling. Als de voorkeursadvocaat niet bereikbaar is, wordt de piketcentrale bericht over de voorgenomen inbewaringstelling.
Er mag met het gehoor worden begonnen zonder bijzijn van een advocaat:
• indien de vreemdeling geen advocaat bij het gehoor wenst;
• indien de vreemdeling wel een advocaat bij het gehoor wenst, en de advocaat heeft aangegeven niet bij het gehoor aanwezig te kunnen of te willen zijn; of
• indien de vreemdeling wel een advocaat bij het gehoor wenst, en er binnen twee uur na de verzending van het bericht over de voorgenomen inbewaringstelling nog geen advocaat aanwezig is.
Uit het proces-verbaal van gehoor (M110) van 5 november 2026 volgt dat eiser rechtsbijstand wenste. Verder volgt uit dat proces-verbaal dat eisers toenmalige advocaat, [persoon B] , aan de ambtenaar van de AVIM heeft laten weten niet bij het gehoor aanwezig te willen zijn, maar de volgende dag telefonische bijstand aan eiser te zullen verlenen. De ambtenaar heeft vervolgens aan eiser gevraagd of dit akkoord voor hem is, waarop eiser bevestigend heeft geantwoord.
Uit het voorgaande volgt dat eisers toenmalige advocaat heeft aangegeven niet bij het gehoor aanwezig te willen zijn. Dit betekent dat de tweede situatie van paragraaf A5/6.6 van de Vc zich hier voordoet. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat de ambtenaar het gehoor met eiser heeft kunnen houden zonder bijzijn van een advocaat. De stelling van eiser dat de ambtenaar hem onvoldoende heeft voorgelicht omdat hij niet is gewezen op de ‘2 uur-wachttermijn’, volgt de rechtbank niet. De ‘2 uur-wachttermijn’ geldt naar het oordeel van de rechtbank voor de situatie dat een vreemdeling een advocaat bij het gehoor wil en de advocaat niet heeft laten weten dat hij niet bij het gehoor aanwezig kan of wil zijn. Deze situatie deed zich in eisers geval niet voor, nu eisers advocaat wel al had laten weten dat hij niet bij het gehoor aanwezig zou zijn. In zo’n situatie dient het meedelen van de ‘2 uur-wachttermijn’ aan de vreemdeling geen doel. Daarbij merkt de rechtbank op dat het doel van de ‘2 uur-wachttermijn’ is om de advocaat een redelijke termijn te geven om naar de gehoorlocatie te komen. De ‘2 uur-wachttermijn’ is er niet om de vreemdeling een soort algemene wacht- of rusttermijn te bieden.
Uit het vorenstaande volgt dat verweerder eiser niet hoefde te wijzen op de ‘2 uur-wachttermijn’. Van een schending van zijn recht op rechtsbijstand is dan ook geen sprake. De beroepsgrond slaagt niet.
Niet-onverwijlde kennisgeving
2. Eiser voert aan dat verweerder de kennisgeving van de maatregel niet onverwijld aan de rechtbank heeft verstuurd. De kennisgeving dient te worden verstuurd binnen 6 uur na het opleggen van de maatregel. Dat is hier niet gebeurd. De maatregel is namelijk opgelegd op 5 november 2026 om 22.38 uur, terwijl de kennisgeving pas is gedaan op 6 november 2026 om 09.21 uur. Deze overschrijding heeft volgens eiser tot gevolg dat de maatregel van aanvang af onrechtmatig is.
De rechtbank stelt vast – en dit is tussen partijen ook niet in geschil – dat de kennisgeving van de maatregel van bewaring niet onverwijld aan de rechtbank is verstuurd. De rechtbank verwijst hierbij naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 17 september 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5462, waaruit volgt dat er sprake is van een onverwijlde kennisgeving als deze binnen zes uur na de oplegging van de bewaringsmaatregel aan de rechtbank is verstuurd.
Uit deze Afdelingsuitspraak volgt verder dat het niet onverwijld versturen van de kennisgeving de maatregel op zichzelf nog niet onrechtmatig maakt. Dit is alleen het geval als de maatregel, gelet op de ernst van het gebrek en bij afweging van alle daarbij betrokken belangen, niet meer gerechtvaardigd is. Bij die belangenafweging is in het bijzonder van belang in hoeverre de vreemdeling door de gang van zaken is geschaad in zijn verdediging. Verder volgt uit de uitspraak dat een kennisgeving binnen 48 uur na oplegging van de maatregel weliswaar niet onverwijld is, maar binnen een aanvaardbare termijn valt om het beroep tijdig te kunnen behandelen.
De rechtbank overweegt dat de belangenafweging in dit geval in het voordeel van verweerder uitvalt. De kennisgeving is (afgerond naar boven) 11 uur na de oplegging van de maatregel naar de rechtbank verzonden. Dit is weliswaar niet onverwijld, maar wel ruim binnen de termijn van 48 uur die door de Afdeling aanvaardbaar wordt geacht om het beroep tijdig te kunnen behandelen. Verder is niet gebleken dat eiser hierdoor in zijn belangen en verdediging is geschaad. Daarbij betrekt de rechtbank dat zij het beroep zeven dagen na de oplegging van de maatregel op zitting heeft behandeld en binnen vijftien dagen na oplegging van de maatregel uitspraak doet. Verder geldt dat een onverwijlde kennisgeving niet tot een (veel) snellere procedure zou hebben geleid. Immers, ook als de kennisgeving binnen zes uur naar de rechtbank zou zijn verstuurd, zou de zaak op de zitting van 12 november 2026 zijn behandeld.
Het vorenstaande betekent dat het niet onverwijld versturen van de kennisgeving door verweerder er in dit geval niet toe leidt dat de maatregel van vreemdelingenbewaring onrechtmatig is. De beroepsgrond treft dan ook geen doel.
Bewaringsgronden
3. Verweerder heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw. In deze maatregel staat dat de openbare orde de maatregel vordert, omdat er een onderduikrisico bestaat. Verweerder heeft, met toepassing van artikel 5.6, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb), als gronden vermeld dat eiser:
g. tot ongewenst vreemdeling is verklaard als bedoeld in artikel 67 van de Vw dan wel toepassing is gegeven aan artikel 67a van de Wet, of tegen hem een inreisverbod is uitgevaardigd met toepassing van artikel 66a, zevende lid, van die wet;p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
Eiser heeft de gronden r en s betwist. Ten aanzien van grond r voert eiser aan dat hij een huurovereenkomst heeft voor een woonruimte in [plaats] . Daarom kan volgens eiser niet worden gesteld dat hij geen vaste woon- of verblijfplaats heeft. Ook kan grond s niet worden tegengeworpen, nu eiser een beschikt over inkomen. In dit verband heeft eiser een inkomensverklaring van 2024 en een definitieve aanslag inkomstenbelasting van 2025 overlegd.
Uit vaste rechtspraak van de Afdeling, bijvoorbeeld de uitspraak van 4 oktober 2023, ECLI:NL:RVS:2023:3885, volgt dat sprake is van een vaste woon- of verblijfplaats als een vreemdeling op een adres in de BRP staat ingeschreven, dan wel op een andere manier aantoont dat hij een vaste woon- of verblijfplaats in Nederland heeft. Eiser staat, zo heeft hij ter zitting ook verklaard, niet op een adres ingeschreven in de BRP. In het gehoor voorafgaand aan de inbewaringstelling (zie pagina 3) heeft eiser verklaard te verblijven op [adres 1] te [plaats] . Dit heeft hij echter niet onderbouwd of anderszins aannemelijk gemaakt. Gelet hierop heeft verweerder zich in het bestreden besluit terecht en deugdelijk gemotiveerd op het standpunt gesteld dat grond r zich feitelijk voordoet. De door eiser in beroep overgelegde (eerste pagina van een) huurovereenkomst voor het adres [adres 2] in [plaats] , leidt niet tot een ander oordeel. Dit betreft namelijk een heel ander adres dan het adres dat eiser tijdens zijn gehoor heeft opgegeven en hij heeft niet onderbouwd of anderszins aannemelijk gemaakt dat hij op het adres op het huurcontract feitelijk zijn vaste woon- of verblijfplaats heeft.
De rechtbank is verder van oordeel dat verweerder in het bestreden besluit deugdelijk heeft gemotiveerd waarom uit (de feitelijk juiste) grond r een onderduikrisico voortvloeit.
Gelet op het voorgaande heeft verweerder terecht grond r aan de maatregel van bewaring ten grondslag gelegd. Deze grond, tezamen met de niet bestreden gronden g en p, en de daarop gegeven toelichtingen, die de ambtshalve toetsing van de rechtbank doorstaan, kunnen de maatregel van vreemdelingenbewaring al dragen. Er volgt namelijk uit dat er een onderduikrisico bestaat. Gelet hierop behoeft de bestreden grond s geen inhoudelijke bespreking. De beroepsgrond slaagt niet.
Slotsom beroepsgronden
4. Uit het vorenstaande volgt dat de beroepsgronden van eiser niet leiden tot het oordeel dat de maatregel van vreemdelingenbewaring tot het moment van sluiten van het onderzoek op enig moment onrechtmatig was.
Ambtshalve toetsing
5. Ook los van de door eiser aangevoerde beroepsgronden, ziet de rechtbank geen grond voor het oordeel dat de maatregel van bewaring tot het moment van sluiten van het onderzoek op enig moment onrechtmatig was (vgl. de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858, en 4 september 2025, ECLI:EU:C:2025:647, Adrar).
Conclusie en gevolgen
6. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. F.A. Groeneveld, rechter, in aanwezigheid van mr. E.F. Derksen, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.