Uitspraak · Vreemdelingenrecht

Rechtbank Den Haag, 12 november 2026 – Richtlijn Tijdelijke Bescherming, derdelanders Oekraïne

ECLI:NL:RBDHA:2026:33885Zaaknummer NL25.36203

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
12 november 2026
Publicatiedatum
16 november 2026
Zaaknummer
NL25.36203
Rechtsgebied
Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Uitkomst
Beroep ongegrond
Hoofdwetsartikel
Artikel 8:57 Awb
Zittingsplaats
Rotterdam
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Richtlijn Tijdelijke Bescherming, derdelanders Oekraïne, prematuur terugkeerbesluit, non-refoulement

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. J. de Gans, rechter, in aanwezigheid van mr. E.F. Derksen, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Bent u het niet eens met deze uitspraak?

Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. [eiser], V-nummer: [V-nummer], eiser
  2. Procesverloop
  3. Overwegingen
  4. Beslissing

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Rotterdam

Bestuursrecht

zaaknummer: NL25.36203

uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser], V-nummer: [V-nummer], eiser

(gemachtigde: mr. E.R. Weegenaar),

en

de minister van Asiel en Migratie, voorheen de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder.

Procesverloop

Bij besluit van 21 augustus 2023 heeft verweerder aan eiser een terugkeerbesluit opgelegd, ingaande op 4 september 2023. Tegen dit besluit heeft eiser beroep ingesteld (NL23.25243). Eiser heeft tevens een voorlopige voorziening verzocht (NL23.25244).

De voorzieningenrechter van deze rechtbank en zittingsplaats heeft het verzoek om een voorlopige voorziening bij uitspraak van 1 september 2023 toegewezen.

Bij besluit van 8 februari 2024 heeft verweerder het terugkeerbesluit van 21 augustus 2023 ingetrokken. Eiser heeft vervolgens op 31 maart 2024 het beroep ingetrokken waarmee de getroffen voorlopige voorziening ook is komen te vervallen.

Bij brief van 4 juni 2025 heeft verweerder het voornemen kenbaar gemaakt een nieuw terugkeerbesluit te nemen. Bij brief van 1 juli 2025 heeft eiser hier zijn zienswijze op gegeven.

Bij besluit van 10 juli 2025 heeft verweerder een nieuw terugkeerbesluit genomen, ingaande op 5 maart 2024. In dit terugkeerbesluit heeft verweerder bepaald dat eiser moet terugkeren naar Marokko, dat hij Nederland, het grondgebied van de EU, EER en Zwitserland binnen vier weken moet verlaten en dat hij in het Schengen Informatie Systeem (SIS) wordt gesignaleerd. Tevens heeft verweerder bepaald dat eiser mag blijven werken en gebruik maken van gemeentelijke opvang en voorzieningen totdat er uitspraak is gedaan in de onderhavige zaak.

Tegen dit besluit heeft eiser onderhavig beroep ingesteld.

Eiser heeft op 13 augustus 2025 en op 20 augustus 2026 beroepsgronden ingediend.

Met toestemming van partijen doet de rechtbank op grond van artikel 8:57 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) uitspraak zonder zitting.

Overwegingen

Inleiding

1. Eiser is geboren op [geboortedatum] 1987 en bezit de Turkmeense nationaliteit. Hij had in Oekraïne een tijdelijke verblijfsvergunning op het moment dat de Russische strijdkrachten op 24 februari 2022 begonnen met een grootschalige invasie van Oekraïne. Eiser is vanuit Oekraïne naar Nederland gekomen en heeft hier facultatieve tijdelijke bescherming verkregen op grond van de Richtlijn 2001/55/EG en het daarop gebaseerde Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/3822 van 4 maart 2022 (Richtlijn Tijdelijke Bescherming; RTB). Ook heeft hij, om deze tijdelijke bescherming te kunnen krijgen, een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. Verweerder heeft deze aanvraag bij besluit van 30 december 2024 buiten behandeling gesteld. Hiertegen is geen rechtsmiddel aangewend, zodat dit besluit in rechte vaststaat. Op 12 november 2025 heeft eiser een nieuwe asielaanvraag ingediend. Deze aanvraag is bij beschikking van 20 augustus 2026 door verweerder afgewezen als ongegrond. Het beroep tegen deze beschikking loopt nog (NL26.48054). Eiser mag het beroep tegen deze beschikking in Nederland afwachten.

2. Verweerder heeft aanvankelijk bij besluit van 21 augustus 2023 bepaald dat de facultatieve tijdelijke bescherming met ingang van 4 september 2023 eindigt. Bij brief van 6 september 2023 heeft verweerder eiser geïnformeerd dat de gevolgen van beëindiging van de tijdelijke bescherming zijn bevroren. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) heeft bij uitspraak van 17 januari 2024[_93226aab-ddf4-474d-8510-8e6610da2559] geoordeeld dat verweerder de facultatieve bescherming niet per 4 september 2023 heeft kunnen beëindigen, en heeft bepaald dat het recht op tijdelijke bescherming van derdelanders met een tijdelijke verblijfsvergunning van rechtswege eindigt op 4 maart 2024.

3. Deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam, en de Afdeling hebben op 29 maart 2024[_ac015782-afa0-45dd-9863-d67345535fbd] en op 25 april 2024[_67295d75-b94b-4f5d-9b44-24b055cf2af1] prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (Hof) over de beëindiging van deze tijdelijke bescherming. Naar aanleiding hiervan heeft verweerder een bevriezingsmaatregel genomen, inhoudende dat personen van wie de tijdelijke bescherming was beëindigd langer gebruik mochten maken van de rechten die zij onder de RTB hadden.[_94b99914-a022-435b-97f1-09a4f01f7b8d]

4. Het Hof heeft bij arrest van 19 december 2024[_7ee6e874-a72b-46d2-ad6c-8cefeb38fe36] de door de Afdeling en zittingsplaats Amsterdam gestelde vragen beantwoord. Het Hof heeft geoordeeld dat het Unierecht een lidstaat toestaat om de door hem verleende facultatieve tijdelijke bescherming op een eerder tijdstip in te trekken dan dat waarop de verplichte tijdelijke bescherming geen rechtsgevolgen meer heeft. De Afdeling heeft in haar uitspraken van 23 april 2025[_7388e7fe-ee00-4727-a918-e1fc9013d4f2] uitgelegd hoe het arrest van het Hof dient te worden toegepast en heeft bevestigd dat de tijdelijke bescherming voor derdelanders op 4 maart 2024 is geëindigd. Bij brief van 3 juni 2025 aan de Tweede Kamer heeft verweerder meegedeeld dat hij besloten heeft om naar aanleiding van deze Afdelingsuitspraken de bevriezingsmaatregel per 4 september 2025 te beëindigen[_d5b8de85-7bfc-4c51-8ecd-39f410f13c00]. Op 10 juli 2025 heeft deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam, naar aanleiding van het arrest van 19 december 2024 einduitspraak gedaan.[_bde5ab0b-4ab9-4afc-a356-14d9f8fdd432]

Het bestreden besluit

4. Verweerder heeft aan het terugkeerbesluit ten grondslag gelegd dat eiser geen rechtmatig verblijf meer heeft in Nederland aangezien zijn recht op tijdelijke bescherming onder de RTB is op 4 maart 2024 geëindigd. Eiser heeft geen openstaande vreemdelingrechtelijke procedures die leiden tot rechtmatig verblijf in de zin van artikel 8 van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) en is evenmin in het bezit van een verblijfsvergunning. Volgens verweerder staan de artikelen 3 en 8 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) niet in de weg aan het uitvaardigen van een terugkeerbesluit.

Gronden van het beroep

Prematuur terugkeerbesluit?

5. Eiser betoogt dat het terugkeerbesluit prematuur is genomen, omdat hij nog rechtmatig verblijf heeft vanwege het hangende beroep tegen de asielbeschikking. Eiser heeft op 12 november 2025 asiel aangevraagd. Op 20 augustus 2026 is deze aanvraag afgewezen als ongegrond en niet als kennelijk ongegrond. Hiertegen is beroep ingesteld. Volgens eiser betekent dit dat het terugkeerbesluit prematuur is opgelegd, althans ten onrechte is gehandhaafd door verweerder.

5.1.

De rechtmatigheid van een terugkeerbesluit dient te worden beoordeeld naar de feiten die ten tijde van het nemen van dat besluit bekend waren of redelijkerwijs bekend behoorden te zijn.[_a7f7a8e3-0341-45cb-ae06-fa4f53a22500] Ten tijde van het nemen van het terugkeerbesluit had eiser nog geen asielaanvraag ingediend en was dus sprake van illegaal verblijf in de zin van de Terugkeerrichtlijn. Voor zover nog niet is beslist op het beroep van eiser tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag heeft hij op grond van artikel 62, tweede lid, van de Procedureverordening het recht om op het grondgebied van de lidstaten te blijven totdat op het beroep is beslist.[_891ace52-728e-490a-88c7-b0a7ce9b6354] Dit heeft tot gevolg dat de rechtsgevolgen van het terugkeerbesluit gedurende de termijn dat nog niet is beslist op het beroep zijn geschorst. Verweerder was niet gehouden om het terugkeerbesluit in te trekken.[_a1fb43bf-be05-4987-bb20-043df4fdcf03] De beroepsgrond slaagt niet.

Strijd met het verbod van refoulement?

6. Eiser stelt dat hij bij terugkeer nog steeds heeft te vrezen in zijn land van herkomst.

6.1.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag. In die procedure zal zijn stelling dat hij heeft te vrezen voor een behandeling in strijd met artikel 4 van het Handvest EU ten volle worden beoordeeld. Zolang geen uitspraak is gedaan op dit beroep hoeft eiser niet terug te keren naar zijn land van herkomst. Onder deze omstandigheden ziet de rechtbank geen aanleiding om nu al een oordeel te geven over de vraag of het terugkeerbesluit in strijd is met het verbod van refoulement.

Conclusie en gevolgen

7. Het beroep is ongegrond.

8. Voor een proceskostenvergoeding bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. J. de Gans, rechter, in aanwezigheid van mr. E.F. Derksen, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Bent u het niet eens met deze uitspraak?

Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.

Voetnoten

  1. ECLI:NL:RVS:2024:32.
  2. ECLI:NL:RBDHA:2024:4394.
  3. ECLI:NL:RVS:2024:1742.
  4. Brief van verweerder van 25 april 2024 aan de Tweede Kamer, kenmerk [kenmerk].
  5. ECLI:EU:C:2024:1038 (Kaduna).
  6. ECLI:NL:RVS:2025:1827, ECLI:NL:RVS:2025:1829 en ECLI:NL:RVS:2025:1836.
  7. Kamerstukken II, 2024-2025, 19637, nr. 3434.
  8. ECLI:NL:RBDHA:2025:12445.
  9. ECLI:NL:RVS:2021:1346, onder 5.
  10. Vergelijk ECLI:NL:RVS:2026:5134, onder 3.1.
  11. ECLI:NL:RVS:2016:959 en ECLI:NL:RVS:2019:4358, onder 8.1.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.