Uitspraak · Vreemdelingenrecht

Rechtbank Den Haag, 6 november 2026 – Asiel, Syrië, willekeurig geweld, humanitaire omstandigheden

ECLI:NL:RBDHA:2026:33470Zaaknummer NL26.9790

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
6 november 2026
Publicatiedatum
18 november 2026
Zaaknummer
NL26.9790
Rechtsgebied
Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Uitkomst
Beroep ongegrond
Hoofdwetsartikel
Artikel 3 EVRM
Zittingsplaats
Arnhem
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Asiel, Syrië, willekeurig geweld, humanitaire omstandigheden, traumatabeleid, ongegrond

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. G.W.B. Heijmans, rechter, in aanwezigheid van F. Metz, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. [eiser] , v-nummer: [x] , eiser
  2. Samenvatting
  3. Procesverloop
  4. Beoordeling door de rechtbank
  5. Conclusie en gevolgen
  6. Beslissing

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.9790

uitspraak van de enkelvoudige kamer van 6 november 2026 in de zaak tussen

[eiser] , v-nummer: [x] , eiser

(gemachtigde: mr. R.M. Tjong Kim Sang),

en

de minister van Asiel en Migratie,

(gemachtigde: mr. D. Koevoets).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiser. Eiser is het hier niet mee eens en hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag in stand kan blijven. De minister heeft terecht voor Damascus – de regio in Syrië waar eiser vandaan komt – een relatief lager niveau van willekeurig geweld vastgesteld. De minister heeft zich ook terecht op het standpunt gesteld dat niet aannemelijk is dat eiser een reëel risico loopt op gericht geweld of heeft te vrezen voor vervolging. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

1.2.

Onder 2 in deze uitspraak staat het procesverloop in dit geding. Onder 3 staat eisers asielrelaas en onder 4 staan de van belang zijnde feiten en omstandigheden die hebben geleid tot het bestreden besluit. De beoordeling door de rechtbank volgt vanaf 5.1. Daarbij gaat de rechtbank stapsgewijs in op de vraag of eiser bij terugkeer naar Syrië een reëel risico loopt op ernstige schade. De vraag of de minister het traumatabeleid had moeten toepassen wordt besproken onder 8. Aan het eind onder 9 staat de beslissing van de rechtbank en de gevolgen daarvan.

Procesverloop

2. Eiser heeft een aanvraag om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. De minister heeft met het bestreden besluit van 29 januari 2026 deze aanvraag afgewezen als ongegrond.

2.1.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 20 augustus 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de minister.

2.3.

Op deze zaak is het recht van toepassing zoals gold voor 12 juni 2026.

Beoordeling door de rechtbank

Het asielrelaas

3. Eiser komt uit Syrië en woonde tot zijn vertrek in 2021 in Damascus. Eiser is uit Syrië gevlucht omdat hij vreesde voor de militaire dienstplicht onder het regime van Assad. Na de val van het Assad-regime is het voor eiser onzeker wat de gevolgen zijn van zijn dienstweigering en of hij hier problemen of gevaar van ondervindt bij terugkeer naar Syrië. Ook vreest eiser voor het nieuwe regime en wil hij niet terugkeren naar Syrië vanwege de traumatische gebeurtenissen daar.

Het bestreden besluit

4. Het asielrelaas van eiser bevat volgens de minister één asielmotief:

- identiteit, nationaliteit en herkomst.

4.1.

De minister acht het asielmotief geloofwaardig. Dat eiser uit Syrië komt is op zichzelf niet genoeg om eiser aan te merken als vluchteling in de zin van het Vluchtelingenverdrag of om een reëel risico op ernstige schade aan te nemen. Ten aanzien van het door eiser gestelde risico om slachtoffer te worden van willekeurig geweld stelt de minister zich op het standpunt dat in Damascus, de plaats waar eiser het laatst heeft gewoond, sprake is van een relatief lager niveau van willekeurig geweld. Volgens de minister heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat in zijn geval sprake is van omstandigheden die het risico op willekeurig geweld verhogen. Ook zijn de (slechte) humanitaire omstandigheden in Syrië niet van een zodanige aard dat enkel de terugkeer naar Syrië voor eiser een reëel risico op een behandeling in strijd met artikel 3 van het EVRM oplevert. Eiser heeft verder aangevoerd dat hij vrees heeft om naar Syrië terug te keren omdat hij eerder de militaire dienst heeft geweigerd. Volgens de minister is de vrees van eiser voor de militaire dienst en de gevolgen van dienstweigering gebaseerd op de situatie in Syrië onder het regime van Bashar al-Assad (Assad). Het Assad-regime is echter op 8 december 2024 gevallen. Niet aannemelijk is dat eiser voor het huidige regime van interim-president Ahmad al-Sharaa te vrezen heeft vanwege zijn dienstweigering. Uit algemene bronnen volgt dat het huidige regime geen verplichte militaire dienst voorschrijft en dat geen sprake is van verplichte rekrutering. Dat eiser stelt in Syrië nare gebeurtenissen te hebben meegemaakt waardoor hij niet terug wil keren, maakt evenmin dat de minister aan eiser een verblijfsvergunning verleent. Eiser voldoet niet aan de vereisten van het traumatabeleid.

Loopt eiser bij terugkeer naar Syrië een reëel risico op ernstige schade?

Willekeurig geweld

5. Eiser betoogt dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd waarom in het landenbeleid over Syrië voor de regio Damascus geen hogere gradatie van willekeurig geweld is aangenomen. De situatie in Syrië is nog altijd fragiel, zodat de beleidsmatige vaststelling van het niveau van willekeurig geweld in Syrië niet goed is onderbouwd. Het ambtsbericht voor Syrië van mei 2025[_fcda3316-b128-40bb-8596-85de314b47cd] gaat voornamelijk in op de beloften en plannen van het interim regime dat pas in januari 2025 is aangesteld na de val van het Assad-regime. Ook het nieuwe ambtsbericht van januari 2026[_af88451c-1c27-45ee-a7a5-8d5e4d9e2848] geeft geen sluitende conclusie over de zorgelijke (dagelijkse) incidenten en ontwikkelingen in Syrië. Ter onderbouwing dat de minister een onjuiste inschatting maakt van de mate van willekeurig geweld in Syrië in het kader van artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatierichtlijn, zoals dat gold tot 12 juni 2026, verwijst eiser naar verschillende passages uit het ambtsbericht van januari 2026.[_d9ff89fe-0d8c-4185-8b2b-a0d13f09bd4c] De minister heeft onvoldoende rekening gehouden met de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 16 juli 2025.[_e631db29-c202-494b-bc37-0110b94741a7]

5.1.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat in Damascus geen sprake is van een hogere gradatie van willekeurig geweld dan de aangenomen lage gradatie van willekeurig geweld in het beleid, WBV 2025/13. De rechtbank verwijst voor haar oordeel allereerst naar de uitspraak van de meervoudige kamer van deze rechtbank en zittingsplaats van 19 mei 2026.[_633179ae-dd89-4054-b57c-a22cfb757efe] De rechtbank is in die uitspraak tot het oordeel gekomen dat uit de ambtsberichten van mei 2025 en van januari 2026, maar ook uit het EUAA-rapport van december 2025[_9014084d-3778-47d1-b514-445e5579cfe3], weliswaar volgt dat in Damascus geweldsincidenten plaatsvinden, maar dat het aantal geregistreerde geweldsincidenten en burgerdoden in verhouding tot de bevolkingsomvang in de regio Damascus relatief laag is. De humanitaire omstandigheden in Damascus hoeven volgens deze uitspraak niet bij de beoordeling van de mate van willekeurig geweld te worden betrokken, omdat die omstandigheden niet in overwegende mate zijn te herleiden tot het actuele willekeurige geweld aldaar. Dit oordeel geldt als uitgangspunt voor deze uitspraak. Wel ziet de rechtbank zich voor de vraag gesteld of de situatie sinds de uitspraak van 19 mei 2026 is gewijzigd in die zin dat tot een hogere gradatie van willekeurig geweld in Damascus moet worden geconcludeerd. Dit is naar het oordeel van de rechtbank niet het geval, zij licht dit hieronder nader toe.

5.2.

Eiser heeft tijdens de behandeling op de zitting naar voren gebracht dat zich sinds de uitspraak van de meervoudige kamer van deze rechtbank van 19 mei 2026 wijzigingen in de veiligheidssituatie in Damascus hebben voorgedaan die maken dat de minister ten onrechte een lage gradatie van willekeurig geweld aanneemt. Ter onderbouwing van dit betoog heeft eiser gewezen op het EUAA-rapport van 13 juli 2026, een rapport van het International Rescue Committee[_d928f447-7da0-42a3-8828-389ec8f07e2d] en uitspraken van deze rechtbank, zittingsplaatsen Den Haag en ’s-Hertogenbosch.[_083ea41e-b9c7-4112-91e8-b5ae8993e225] Volgens eiser blijkt hieruit dat in Damascus explosies plaatsvinden, onder meer tijdens het bezoek van de Franse president Macron. Op de zitting heeft eiser eveneens toegelicht dat er twee dagen voor de zitting nog Israëlische luchtaanvallen hebben plaatsgevonden en dat er nucleair materiaal in Syrië is gevonden wat nog afkomstig is uit de periode van het Assad-regime. Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat deze omstandigheden niet maken dat niet kan worden uitgegaan van het in WBV 2025/13 vastgestelde relatief lage niveau van willekeurig geweld. Daarbij is allereerst van belang dat de genoemde incidenten waaronder de explosies geen willekeurig geweld maar gericht geweld lijken te zijn en Israëlische luchtaanvallen, voor zover die al als willekeurig geweld kunnen worden beschouwd, zijn slechts sporadisch voorgekomen. Van het nucleaire materiaal dat nog in Syrië zou liggen heeft de minister op zitting terecht opgemerkt dat daarvan op voorhand niet aannemelijk is dat dat materiaal in verkeerde handen zal vallen of al is gevallen, of dat het materiaal zal worden ingezet in het kader van een conflict. De minister heeft in deze omstandigheden dan ook terecht geen aanleiding gezien om een andere gradatie van willekeurig geweld aan te nemen dan in het beleid is vastgesteld. De rechtbank ziet gezien het voorgaande ook geen aanleiding om de zaak aan te houden in afwachting van een uitspraak van de Afdeling over dit onderwerp.

Risico slachtoffer gericht geweld

6. Eiser betoogt dat hij bij terugkeer naar Syrië een reëel risico loopt om te worden onderworpen aan geweld vanwege zijn persoonlijke omstandigheden. Bij terugkeer naar Syrië vreest eiser voor de dienstplicht, het aan hem verleende uitstel voor de dienstplicht is namelijk al verlopen. Hoewel in het ambtsbericht over 2025 staat opgenomen dat het huidige regime de dienstplicht heeft afgeschaft, blijkt uit hetzelfde ambtsbericht dat sprake is van rekrutering door gewapende groeperingen. Daarnaast betoogt eiser dat het huidige regime streng islamitisch is en de wetten en regels volgt van de sharia. Hoewel wordt beloofd om alle religies te beschermen, worden minderheden nog altijd aangevallen. Daar vreest eiser ook voor als soenniet. Ook verblijft eiser al lange tijd buiten Syrië, hij vreest daarom dat hij vanwege de humanitaire crisis bij terugkeer geen opvang en inkomen zal hebben. Verder is de gezondheidzorg in Syrië ingestort waardoor eiser bij terugkeer onvoldoende toegang zal hebben tot zorg en medicatie, terwijl hij klachten heeft die lijken te wijzen op diabetes.

6.1.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat eiser niet meer heeft te vrezen voor de gevolgen van zijn dienstweigering, nu de dienstplicht die gold onder het Assad-regime inmiddels is opgeheven. De herinvoering van de dienstplicht merkt de minister terecht aan als een onzekere toekomstige gebeurtenis.

Verder is niet aannemelijk dat eiser problemen zal ondervinden bij het praktiseren van zijn geloof of dat zijn persoonlijke afwijzing van geweld tegen bepaalde bevolkingsgroepen ertoe zou leiden dat eiser een persoonlijk probleem heeft. Ook heeft eiser niet onderbouwd op welke wijze hij niet zelfstandig zal kunnen voorzien in zijn levensonderhoud. Evenmin heeft eiser onderbouwd dat hij geen toegang kan krijgen tot huisvesting of basisvoorzieningen. Het weinige aanbod aan werk voor ontheemden maakt eisers situatie ook niet uniek, veel Syriërs hebben bij terugkeer te maken met dezelfde (moeilijke) omstandigheden. Er is ook niet gebleken dat eiser diabetes heeft of in een voorstadium van deze ziekte verkeert. De beroepsgrond slaagt niet.

Artikel 3 EVRM /Sufi en Elmi

7. Eiser betoogt dat overdracht aan Syrië een schending van artikel 3 van het EVRM oplevert. Er is sprake van een humanitaire noodsituatie in de zin van het arrest Sufi en Elmi.[_8451393b-7176-4af0-8b52-ba4fef220f44]De humanitaire situatie in Syrië is namelijk dusdanig slecht dat eiser bij terugkeer niet kan voorzien in zijn levensbehoeften.

7.1.

Uit het arrest Sufi en Elmi volgt dat slechts onder zeer uitzonderlijke omstandigheden sprake kan zijn van een situatie waarin de algemene humanitaire omstandigheden leiden tot een schending van artikel 3 van het EVRM. Wanneer sprake is van humanitaire omstandigheden die het gevolg van zijn van doelbewust handelen of nalaten van partijen bij een conflict, moet de minister beoordelen of eiser bij terugkeer in staat zal zijn te voorzien in zijn meest basale levensbehoeften.[_18b763ab-c0d5-466f-933a-cd59d2e889dd]

7.2.

Naar het oordeel van de rechtbank is de minister er terecht van uitgegaan dat geen sprake is van zeer uitzonderlijke omstandigheden in voormelde zin. Eiser heeft ook niet aannemelijk gemaakt dat hij niet zal kunnen voorzien in zijn basisbehoeften, waaronder begrepen huisvesting, basisvoorzieningen en arbeid. De beroepsgrond slaagt niet.

Had de minister het traumatabeleid toe moeten passen?

8. Eiser betoogt dat hij op jonge leeftijd is opgegroeid in en heeft moeten leven in angst vanwege bombardementen, het verliezen van woonruimte en familieleden en het moeten aanschouwen van executies en doden. Dit maakt dat eiser in Syrië een trauma heeft opgelopen. Het is gelet op eisers trauma in strijd met artikel 3 van het EVRM om hem terug te sturen naar Syrië.

8.1.

Op grond van hoofdstuk C2/3.3.2.2 van de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc 2000), zoals deze gold tot 12 juni 2026, wordt een vreemdeling die in het verleden is geconfronteerd met traumatische gebeurtenissen in zijn directe omgeving en zich op grond van de psychologische problematiek als gevolg van de wandaden in een positie bevindt dat hij niet kan terugkeren naar zijn land van herkomst, in het bezit gesteld van een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw 2000. De handelingen moeten zijn verricht van overheidswege, door politieke of militante groeperingen die de feitelijke macht uitoefenen in het land van herkomst of een deel daarvan, of door groeperingen waartegen de overheid niet in staat of niet willens is bescherming te bieden.

8.2.

Op de zitting heeft de minister toegelicht dat het traumatabeleid met ingang van het Europees Migratiepact per 12 juni 2026 is komen te vervallen. Omdat het bestreden besluit voor die tijd is genomen toetst de rechtbank of het toen geldende beleid juist is toegepast.

8.3.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat het door eiser gestelde opgelopen trauma geen aanleiding geeft om aan hem internationale bescherming te verlenen. Eiser voldoet namelijk niet aan de voorwaarden voor toepassing van het traumatabeleid zoals hierboven weergegeven. Uit eisers verklaringen volgt dat er familieleden van eiser zijn overleden als gevolg van de oorlog, maar eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat hij één van de genoemde daden uit het beleid van de Vc 2000 heeft meegemaakt. De beroepsgrond slaagt niet.

Conclusie en gevolgen

9. De minister heeft de aanvraag terecht afgewezen als ongegrond.

Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat de afwijzing van eisers asielaanvraag in stand blijft. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. G.W.B. Heijmans, rechter, in aanwezigheid van F. Metz, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Voetnoten

  1. Algemeen ambtsbericht Syrië mei 2025.
  2. Algemeen Ambtsbericht Syrië januari 2026.
  3. Algemeen Ambtsbericht Syrië januari 2026, paginanummers: 11-13, 25, 27-28, 30-32, 126, 130 en 135.
  4. ECLI:NL:RVS:2025:3153.
  5. Rb. Den Haag, zp. Arnhem 19 mei 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:12595.
  6. European Union Agency for Asylum (EUAA), Country Guidance: Syria december 2025.
  7. International Rescue Committee, ‘The Fragile Return and Reintegration of Syrian Returnees’, juli 2026.
  8. Rb. Den Haag, zp. ’s-Hertogenbosch 8 juli 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:19122, zp. Den Haag 2 juli 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:18562 en 3 juli, ECLI:NL:RBDHA:2026:18701.
  9. EHRM (Sufi en Elmi) 28 november 2011, ECLI:CE:ECHR:2011:0628JUD000831907.
  10. Punt 279.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.