Uitspraak · Verbintenissenrecht

Rechtbank Den Haag, 6 november 2026 – Graafschade drinkwaterleiding

ECLI:NL:RBDHA:2026:33455Zaaknummer K/4502/12138325

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
6 november 2026
Publicatiedatum
20 november 2026
Zaaknummer
K/4502/12138325
Rechtsgebied
Civiel recht, Verbintenissenrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Hoofdwetsartikel
Artikel 7 Drinkwaterwet
Zittingsplaats
Den Haag
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Graafschade drinkwaterleiding. Boren met handbediende grondboor is mechanisch grondroeren (art. 1 WIBON). Geen graafmelding en geen lokalisatie ingetekende leiding: schending zorgplicht en CROW 500. Causaal verband via omkeringsregel. Geen eigen schuld netbeheerder. Abstract begrote schade onvoldoende betwist, toegewezen.

5 De beslissing

De kantonrechter

5.1.

veroordeelt Boominspecteurs om aan Evides te betalen een bedrag van € 7.459,88, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over een bedrag van € 7.153,74, met ingang van 17 februari 2026, tot de dag van volledige betaling,

5.2.

veroordeelt Boominspecteurs in de proceskosten van € 1.551,65, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als Boominspecteurs niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

5.3.

verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. T.M. van den Bosch en in het openbaar uitgesproken op 6 november 2026.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. 1 De procedure
  2. 2 De feiten
  3. 3 Het geschil
  4. 4 De beoordeling
  5. 5 De beslissing

RECHTBANK DEN HAAG

Civiel recht

Kantonrechter

Zittingsplaats Den Haag

Zaaknummer: 12138325 \ RL EXPL 26-5791

MB/B/C

Vonnis van 6 november 2026

in de zaak van

EVIDES N.V.,

te Rotterdam,

eisende partij,

hierna te noemen: Evides,

gemachtigde: mr. F.J. van Velsen,

tegen

DE BOOMINSPECTEURS B.V.,

te Linschoten,

gedaagde partij,

hierna te noemen: Boominspecteurs,

gemachtigde: mr. L.K. de Haan

1 De procedure

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van 17 februari 2026; - de conclusie van antwoord, met producties 1 tot en met 7;- het bericht van 1 oktober 2026 met producties ten behoeve van de mondelinge behandeling van de zijde van Evides, met producties E1 tot en met E5.

1.2.

Op 9 oktober 2026 is de zaak tijdens een mondelinge behandeling besproken. Namens Evides zijn tijdens de mondelinge behandeling spreekaantekeningen overgelegd en voorgedragen. Van het verhandelde ter zitting zijn door de griffier aantekeningen gemaakt, die zich in het griffiedossier bevinden.

1.3.

Ten slotte is vonnis bepaald op vandaag.

2 De feiten

2.1.

Evides is een drinkwaterbedrijf in de zin van artikel 7 van de Drinkwaterwet. Haar verzorgingsgebied omvat de gemeente Delft.

2.2.

Boominspecteurs heeft op 7 mei 2025 grondroerende werkzaamheden uitgevoerd op de locatie [locatie], ter hoogte van huisnummer [huisnummer 1], in opdracht van een architectenbureau. Daarbij is schade toegebracht aan een drinkwaterleiding die eigendom is van Evides.

2.3.

Boominspecteurs heeft ten behoeve van een door haar uit te voeren Bomen Effect Analyse een sleuf gegraven van aanvankelijk ca. 50 cm diep. Doel van de sleuf was het verkrijgen van een bodemprofiel om boomwortels en grondwaterstand in kaart te brengen in verband met geplande nieuwbouw op het perceel. De graafwerkzaamheden zijn eerst handmatig met een schop uitgevoerd. Toen er niet dieper gegraven kon worden vanwege de aanwezigheid van wortels is met een grondboor (een zogeheten edelmanboor) verder geboord. Daarbij is een waterleiding van Evides beschadigd geraakt en is er water naar boven gekomen.

2.4.

Voorafgaand aan de werkzaamheden heeft Boominspecteurs op 24 april 2025 een zogeheten oriëntatieverzoek gedaan bij het Kabels en Leidingen Informatie Centrum (KLIC) van het Kadaster en heeft zij de ontvangen (digitale) informatie, inclusief ingetekende leidingen binnen het projectgebied, ingeladen in haar digitale informatiesysteem. Boominspecteurs heeft geen graafmelding gedaan als bedoeld in artikel 8, eerste lid, van de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken (‘WIBON’).

2.5.

Op de ontvangen gebiedstekening stond één huisaansluiting van Evides ingetekend, ter hoogte van huisnummer [huisnummer 2]. Op de locatie waar Boominspecteurs heeft gegraven en waar de schade is ontstaan, ter hoogte van huisnummer [huisnummer 1], stond geen waterleiding ingetekend.

2.6.

Boominspecteurs is namens Evides per brief van 9 mei 2026 aansprakelijk gesteld voor de ontstane schade.

2.7.

Boominspecteurs heeft bij schrijven van 26 september 2025 van haar beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar aan Evides betwist aansprakelijk te zijn voor de schade aan de waterleiding omdat zij volgens haar geen fouten heeft gemaakt bij de uitvoering van de graafwerkzaamheden.

3 Het geschil

3.1.

Evides vordert - samengevat - veroordeling van Boominspecteurs tot betaling van € 7.459,88, vermeerderd met rente en kosten.

3.2.

Evides legt aan haar vordering – samengevat - ten grondslag dat Boominspecteurs onrechtmatig heeft gehandeld door de zorgplichten te schenden, die voortvloeien uit de CROW 500-richtlijn[_620202de-7eec-484a-affc-d8db1a74117d] (‘de Richtlijn’). Boominspecteurs heeft voorafgaand aan de werkzaamheden geen zogenoemde graafmelding gedaan. Ook is niet gebleken dat Boominspecteurs de leiding(en) van Evides heeft gelokaliseerd. Als gevolg van deze schendingen heeft Evides schade geleden zoals gevorderd. Evides heeft haar schade abstract begroot en met een schadeopstelling onderbouwd. Ook vordert Evides een bedrag van€ 700,00 aan buitengerechtelijke kosten, gebaseerd op de forfaitaire staffelbedragen van ‘Rapport voorwerk II’. Tot slot maakt Evides aanspraak op de wettelijke rente.

3.3.

Boominspecteurs voert gemotiveerd verweer en concludeert tot afwijzing van de vorderingen van Evides, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van Evides in de kosten van deze procedure.

3.4.

Boominspecteurs voert het volgende aan. Zij betwist enige zorgplicht geschonden te hebben. Zij heeft voorzichtig en zorgvuldig gehandeld bij het voorbereiden en het verrichten van de graafwerkzaamheden. De WIBON en de Richtlijn zijn volgens haar niet van toepassing omdat er geen sprake is van ‘mechanisch grondroeren’. Voorzover er wel sprake zou zijn van aansprakelijkheid van Boominspecteurs en zij de schade moet vergoeden, stelt Boominspecteurs dat er in ieder geval ook sprake is van eigen schuld van Evides omdat zij onjuiste tekeningen heeft verstrekt. Daarnaast betwist Boominspecteurs de omvang van de schade doordat Evides die schade en de diverse afzonderlijke schadeposten onvoldoende heeft onderbouwd.

3.5.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

4 De beoordeling

Het toetsingskader

4.1.

Uitgangspunt bij de beoordeling van de vraag of Boominspecteurs onrechtmatig heeft gehandeld zijn in de eerste plaats de verplichtingen, zoals die zijn neergelegd in de WIBON. De WIBON geeft regels om te voorkomen dat er bij graafwerkzaamheden leidingen worden beschadigd.

4.2.

Onder graafwerkzaamheden wordt in de WIBON verstaan ‘het mechanisch verrichten van werkzaamheden in de ondergrond’.[_42c594ce-6272-4419-bb55-1e1059b10edf] De grondroerder[_2560b286-fa91-4289-89c0-261c1170a9a5] moet die zorgvuldig verrichten. Daarvoor dient hij er ten minste voor te zorgen dat vooraf een graafmelding is gedaan, dat onderzoek is verricht naar de precieze ligging van de kabels en leidingen op de graaflocatie en dat de gebiedsinformatie op de graaflocatie aanwezig is.[_6d8efdfd-2c8a-444a-b71d-c5759593fe01]

4.3.

De Richtlijn werkt deze zorgplicht uit. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat de Richtlijn een verkeersopvatting inhoudt over zorgvuldig handelen bij grondroerwerkzaamheden.Daarbij is geoordeeld dat de rechter bij invulling van die zorgplicht in beginsel bij de Richtlijn moet aansluiten.[_c77ccacf-f13b-430c-bca3-405b26d52b54]

4.4.

In de Richtlijn is onder meer vastgelegd hoe het graafproces zorgvuldig kan worden gedaan. De grondroerder heeft een onderzoeksplicht naar de werkelijke ligging van kabels en leidingen binnen het graafgebied. De onderzoeksplicht houdt onder andere in dat informatie over de ligging van kabels en leidingen moet worden opgevraagd door een KLIC-melding te doen of de aanwezige KLIC-gegevens op te vragen bij de opdrachtgever. Vervolgens moet de informatie over de leidingen en kabels worden beoordeeld en eventueel moet contact worden opgenomen met de netbeheerder van de leidingen en/of de kabels. Aan de hand van alle informatie moet een risico-inventarisatie worden gemaakt. De werkelijke ligging van kabels en leidingen kan afwijken van de informatie uit het KLIC. Daarom moet de werkelijke ligging van kabels en leidingen worden bepaald door het graven van proefsleuven of het gebruik van kabel- en leidingdetectieapparatuur.

Het boren met de grondboor is mechanisch grondroeren

4.5.

Boominspecteurs heeft aangevoerd dat de WIBON en de Richtlijn niet van toepassing zijn, omdat zij met de hand heeft gewerkt. Dat verweer faalt. Graven met een schop valt volgens de wetgever buiten de WIBON, omdat dat ‘met een te geringe kracht’ gebeurt ‘om schade te veroorzaken’.[_31bd51d9-5d3b-4fc7-afe1-469a82a740d3] Bepalend is dus niet of een machine wordt gebruikt, maar of het gereedschap zoveel kracht uitoefent dat kabels en leidingen beschadigd kunnen raken. Bij een grondboor is dat zo. Boominspecteurs is juist op de boor overgestapt omdat zij met de schop niet dieper kwam. Van een boor kan niet worden gezegd dat het met een te geringe kracht gebeurt om schade te veroorzaken. Het tegendeel is in deze zaak ook gebleken. Dat de boor met de hand werd bediend, maakt dit niet anders.[_4b0a4fea-0f6f-4cd8-9e14-abb88adfdef7] Boominspecteurs heeft dus als grondroerder mechanische graafwerkzaamheden verricht en moest zich aan de WIBON en de Richtlijn houden.

Boominspecteurs heeft haar zorgplicht geschonden

4.6.

Boominspecteurs heeft geen graafmelding gedaan, alleen een oriëntatieverzoek. Dat is niet voldoende. Een oriëntatieverzoek dient voor de voorbereiding van een project.[_3296fd82-84be-46da-8174-47ad815b1a6d] De graafmelding moet de grondroerder doen voor de concrete graafwerkzaamheden, ten hoogste twintig werkdagen voor aanvang.[_4d75a51e-91a9-4029-bd09-e6b05515da2e] Ook de Richtlijn noemt dit ‘de voor de grondroerder wettelijk verplichte graafmelding’.

4.7.

Daarnaast heeft Boominspecteurs geen onderzoek gedaan naar de werkelijke ligging van leidingen. Volgens de Richtlijn geeft de tekening alleen een theoretische ligging. De grondroerder moet de werkelijke ligging vaststellen, bijvoorbeeld met proefsleuven of detectieapparatuur, en bij twijfel contact opnemen met de netbeheerder. Boominspecteurs heeft ter zitting bevestigd dat zij niet heeft geprobeerd leidingen te lokaliseren. De door haar gegraven sleuf was geen proefsleuf in de zin van de Richtlijn, maar was bedoeld voor haar Bomen Effect Analyse. Zij heeft vanuit de sleuf verder in de grond geboord zonder te weten wat daaronder lag. Boominspecteurs heeft daarmee artikel 2, tweede en derde lid, WIBON en de Richtlijn geschonden en daarmee haar zorgplichten geschonden. Dat kan haar als professionele partij worden toegerekend.

Causaal verband: de omkeringsregel

4.8.

Nu vaststaat dat Boominspecteurs de op haar rustende zorgplichten heeft geschonden geldt de zogeheten omkeringsregel. Bij de omkeringsregel wordt het causaal verband vermoed. Dat gebeurt wanneer een norm is geschonden die strekt tot het voorkomen van een specifiek gevaar, en juist dat gevaar zich heeft verwezenlijkt. De aangesprokene kan dat vermoeden alleen ontzenuwen door aannemelijk te maken dat de schade ook zou zijn ontstaan als hij de norm wel had nageleefd.[_943b66fe-a10a-442f-a301-d989936a55ed] Aan de vereisten voor toepassing van deze regel is hier voldaan: de plicht van Boominspecteurs om de Richtlijn na te leven en daarmee onder andere een graafmelding te doen en de ingetekende leidingen te lokaliseren strekt ertoe te voorkomen dat bij graafwerkzaamheden leidingen worden geraakt, en dat gevaar heeft zich hier verwezenlijkt.

4.9.

Boominspecteurs voert aan dat de leiding ter hoogte van huisnummer [huisnummer 2] niet op de tekening stond. Evides stelt dat de leiding die ter hoogte van huisnummer [huisnummer 3] is ingetekend, ongeveer 30 meter verderop, in werkelijkheid de beschadigde leiding moet zijn. Wie gelijk heeft, kan in het midden blijven. Het vermoeden van causaal verband is in beide gevallen niet ontzenuwd. Boominspecteurs heeft niet aannemelijk gemaakt dat zij de leiding ook na een graafmelding en een onderzoek ter plaatse, of na contact met Evides, niet zou hebben gevonden. Boominspecteurs is dus aansprakelijk voor de schade.

Geen eigen schuld van Evides

4.10.

Boominspecteurs heeft ook nog een beroep op eigen schuld[_621be330-fd71-4cb6-bd29-6abd4c4f6831] aan de zijde van Evides gedaan. Volgens Boominspecteurs is de schade (mede) ontstaan door een fout van Evides, aangezien zij niet heeft gezorgd voor voldoende duidelijke tekeningen. Een netbeheerder moet de ligging van zijn net zo nauwkeurig opgeven als redelijkerwijs van hem kan worden verlangd. Schendt hij die plicht, dan kan dat eigen schuld opleveren.[_f1af234b-46cc-489d-8a9a-0eef15763c9f] Het is aan Boominspecteurs om te stellen en zo nodig te bewijzen dat Evides die plicht heeft geschonden.

4.11.

In het licht van wat Evides heeft verklaard over haar informatieverschaffing heeft Boominspecteurs echter onvoldoende onderbouwd dat redelijkerwijs meer van Evides verwacht had kunnen worden dan zij heeft gedaan. Ook als ervan wordt uitgegaan dat de beschadigde leiding de leiding is die ongeveer 30 meter verderop is ingetekend, heeft Boominspecteurs niet toegelicht dat Evides redelijkerwijs nauwkeurigere gegevens had kunnen verstrekken. Bovendien is de schade in overwegende mate het gevolg van het handelen van Boominspecteurs zelf. Zij heeft zonder graafmelding en zonder enig onderzoek in de grond geboord. De WIBON en de Richtlijn willen juist voorkomen dat een grondroerder alleen op de tekening afgaat. Het beroep op eigen schuld wordt verworpen.

De omvang van de schade

4.12.

Evides heeft haar schade abstract begroot en onderbouwd met een schadeopstelling waarin de afzonderlijke posten zijn gespecificeerd. Die wijze van begroten is toegestaan[_33489a06-a4b6-4f05-9ee5-f25949f98376] en geeft Boominspecteurs voldoende aanknopingspunten om de posten te controleren. Boominspecteurs kan de posten betwisten maar dan moet zij dat wel gemotiveerd doen. Wie met een gespecificeerde schadeopstelling wordt geconfronteerd, moet concreet aangeven welke posten hij bestrijdt en waarom. Dat kan bijvoorbeeld door bezwaar te maken tegen de noodzaak van bepaalde werkzaamheden, de bestede uren of de gebruikte materialen, of door een tegenbegroting te overleggen[_a790a8d1-2e6b-46d5-97b9-f2343f3b9e49]. Met algemene bezwaren of enkel de stelling dat het schadebedrag te hoog is, kan niet worden volstaan[_c129de0c-7166-4eef-84ec-5ed7389f38f0]. Boominspecteurs heeft niet meer gedaan dan dat. Zij heeft geen enkele post concreet bestreden. De omvang van de schade is daarmee onvoldoende betwist.

4.13.

De gevorderde € 700 aan kosten voor de vaststelling van schade en aansprakelijkheid en voor buitengerechtelijk verhaal komt voor vergoeding in aanmerking.[_b7dcd74b-a394-4fd0-a201-8c94e0db0696] Evides heeft dit bedrag forfaitair begroot aan de hand van de staffel uit het Rapport Voorwerk II. De kantonrechter acht dat redelijk, en Boominspecteurs heeft daartegen geen concreet verweer gevoerd anders dan dat er sprake is van dubbele kosten. Evides heeft ter zitting voldoende tegenweer gevoerd met de toelichting dat zij onderscheid maakt tussen de kosten van toedrachtsonderzoek, die niet-juridisch van aard zijn, en de kosten vaststellen aansprakelijkheid en schade en buitengerechtelijke incasso, die wel als juridische kosten buiten de procedure gelden en onder het forfaitaire tarief van € 700 vallen. De schade wordt daarom toegewezen zoals gevorderd.

4.14.

Ook de wettelijke rente wordt toegewezen zoals gevorderd. Op grond van artikel 6:83 aanhef en onder b, BW, is deze verschuldigd vanaf de schadedatum. Boominspecteurs heeft tegen dit deel van de vordering ook geen verweer gevoerd.

4.15.

Uit het voorgaande volgt dat de hoofdsom van € 7.459,88 wordt toegewezen.

4.16.

Boominspecteurs is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Evides worden begroot op:

- kosten van de dagvaarding€128,65
- griffierecht€559,00
- salaris gemachtigde€720,00(2 punten × € 360,00)
- nakosten€144,00(plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing)
Totaal€1.551,65

5 De beslissing

De kantonrechter

5.1.

veroordeelt Boominspecteurs om aan Evides te betalen een bedrag van € 7.459,88, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over een bedrag van € 7.153,74, met ingang van 17 februari 2026, tot de dag van volledige betaling,

5.2.

veroordeelt Boominspecteurs in de proceskosten van € 1.551,65, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als Boominspecteurs niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

5.3.

verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. T.M. van den Bosch en in het openbaar uitgesproken op 6 november 2026.

Voetnoten

  1. De richtlijn ‘CROW 500 Schade voorkomen aan kabels en leidingen - Richtlijn zorgvuldig grondroeren van initiatief- tot gebruiksfase’.
  2. Artikel 1 WIBON.
  3. Een grondroerder is degene onder wiens verantwoordelijkheid graafwerkzaamheden worden verricht.
  4. Artikel 2, tweede en derde lid, WIBON.
  5. HR 25 mei 2018, ECLI:NL:HR:2018:772 (Liander/Paape), HR 15 december 2023, ECLI:NL:HR:2023:1750 (Liander/Krinkels).
  6. Kamerstukken II 2005/06, 30475, nr. 3, p. 28.
  7. Zo ook Rb. Den Haag 25 november 2020, ECLI:NL:RBDHA:2020:13546, r.o. 4.4 (edelmanboor) en Rb. Amsterdam 1 februari 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:499, r.o. 2.12 (stootijzer).
  8. Artikel 7 WIBON.
  9. Artikel 8 WIBON.
  10. Zie onder meer HR 29 november 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE7345 (TFS/NS) en HR 29 november 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE7351 (Kastelijn/Achtkarspelen).
  11. Artikel 6:101 van het Burgerlijk Wetboek (BW).
  12. HR 25 mei 2018, ECLI:NL:HR:2018:772, r.o. 3.6.2 (Liander/Paape).
  13. Artikel 6:97 BW.
  14. Hof Den Haag 19 januari 2021, ECLI:NL:GHDHA:2021:12.
  15. Vgl. Rb. Den Haag 25 november 2020, ECLI:NL:RBDHA:2020:13546.
  16. Artikel 6:96, tweede lid, onder b en c, BW.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.