Uitspraak · Civiel recht
Rechtbank Den Haag, 11 november 2026 – Geschil na ontbinding van een raamovereenkomst inzake aankoop
ECLI:NL:RBDHA:2026:33413Zaaknummer C/09/690983
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 11 november 2026
- Publicatiedatum
- 20 november 2026
- Zaaknummer
- C/09/690983
- Rechtsgebied
- Civiel recht
- Procedure
- Eerste aanleg - meervoudig
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 118 Rv
- Zittingsplaats
- Den Haag
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
Geschil na ontbinding van een raamovereenkomst inzake aankoop van corona-ademtesten door de Staat. Vordering ex artikel 3:45 BW tot vernietiging van samenstel van rechtshandelingen die ten grondslag liggen aan dividenduitkering en vervolguitkeringen, en vorderingen tot betaling uit hoofde van ongerechtvaardigde verrijking. Geen sprake van samenstel van rechtshandelingen. Wel sprake van een rechtshandeling om niet en bewijsvermoeden van wetenschap van benadeling als bedoeld in artikel 3:47 BW. Gedaagden zijn geslaagd in het ontzenuwen van bewijsvermoeden. Rechtbank oordeelt dat geen sprake is van wetenschap van benadeling aan de zijde van de schuldenaar ten tijde van het dividendbesluit en wijst de vorderingen af.
De rechtbank
wijst de vorderingen van de Staat af,
veroordeelt de Staat in de proceskosten van € 17.077 aan de zijde van [gedaagde sub 1] , te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98 plus de kosten van betekening als de Staat niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
veroordeelt de Staat in de proceskosten van € 14.082 aan de zijde van de Aandeelhouders c.s., te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98 plus de kosten van betekening als de Staat niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
veroordeelt de Staat tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten van de Aandeelhouders c.s. (r.o. 5.3) als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,
verklaart dit vonnis wat betreft de proceskosten- en renteveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
| Dit vonnis is gewezen door mr. H.J. Vetter, mr. L. Kelkensberg en mr. K.O. Hamelink en in het openbaar uitgesproken op 11 november 2026. Bij afwezigheid van de voorzitter wordt dit vonnis ondertekend door de oudste rechter. |
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK Den Haag
Team handel
Zaak-/rolnummer: C/09/690983 / HA ZA 25-762
Vonnis van 11 november 2026
in de zaak van
STAAT DER NEDERLANDEN (MINISTERIE VAN VWS),
te Den Haag,
eisende partij,
hierna: de Staat,
advocaat: mr. P.J. Tanja,
tegen
1 [gedaagde sub 1] B.V.,
te [plaats 1] ,
hierna: [gedaagde sub 1] ,
advocaat: mr. R.A.W.J. van Eijck,
en tegen
2 2. [gedaagde sub 2] B.V.,
te [plaats 2] ,
hierna: [gedaagde sub 2] ,
3. [gedaagde sub 3] B.V.,
te [plaats 3] ,
hierna: [gedaagde sub 3] ,
4. [gedaagde sub 4] B.V.,
te [plaats 4] ,
hierna: [gedaagde sub 4] ,
5. [gedaagde sub 5],
te [plaats 5] ,
hierna: [gedaagde sub 5] ,
6. [gedaagde sub 6],
te [plaats 6] (Roemenië),
hierna: [gedaagde sub 6] ,
7. [gedaagde sub 7],
te [plaats 2] ,
hierna: [gedaagde sub 7] ,
8. [gedaagde sub 8],
te [plaats 1] ,
hierna: [gedaagde sub 8] ,
9. [gedaagde sub 9] B.V.,
te [plaats 7] ,
hierna: [gedaagde sub 9] ,
10. [gedaagde sub 10] B.V.,
te [plaats 7] ,
hierna: [gedaagde sub 10] ,
gedaagde partijen,
advocaat: mr. S. Derksen.
Gedaagden 2 t/m 6 worden hierna samen genoemd: de Aandeelhouders,
gedaagden 7 en 10 worden hierna samen genoemd: [gedaagde sub 7] c.s.,
de Aandeelhouders en [gedaagde sub 7] c.s. worden hierna samen genoemd: de Aandeelhouders c.s.,
alle gedaagden worden hierna samen genoemd: [gedaagden] c.s.
1 De procedure
Deze procedure kent een grillig beloop. Op 30 januari 2025 heeft de Staat een dagvaarding uitgebracht aan [gedaagde sub 1] en de Aandeelhouders. Deze procedure werd ingeschreven onder zaak- en rolnummer C/09/690983 / HA ZA 25-762. Op 26 augustus 2025 heeft de Staat een dagvaarding uitgebracht aan [gedaagde sub 7] c.s. Deze procedure werd ingeschreven onder zaak- en rolnummer C/09/691258 / HA ZA 25-781. De Staat heeft beide dagvaardingen aangebracht op 3 september 2025. Na verschillende incidentele vorderingen en beslissingen is uiteindelijk de zaak met zaak- en rolnummer C/09/691258 / HA ZA 25-781 op verzoek van partijen doorgehaald en heeft de Staat in de zaak waarin vandaag vonnis wordt gewezen (met zaak- en rolnummer C/09/690983 / HA ZA 25-762) (verder) geprocedeerd tegen alle gedaagden.
Het verloop van de procedure blijkt in meer detail uit:
- de dagvaarding van 30 januari 2025, met producties 1 t/m 44,
- de akte eisvermeerdering van 3 september 2025 van de zijde van de Staat,
- de conclusie houdende incidentele vordering tot aanhouding van de procedure van 3 september 2025 van de zijde van de Aandeelhouders, met producties G-01 en G-02,
- de conclusie van antwoord in het incident tot aanhouding van 17 september 2025 van de zijde van [gedaagde sub 1] , met producties 1 t/m 7,
- het vonnis in het incident van 29 oktober 2025 waarin de incidentele vorderingen tot aanhouding zijn afgewezen,
- het verzoek tot bevestiging van oproeping ex artikel 118 Rv[_065abb1d-638a-4ebf-87f0-853c0ef689a1], voorwaardelijk incident inzake oproeping ex artikel 118 Rv, althans verzoek tot zaaksvoeging ex artikel 222 Rv van 17 december 2025 van de zijde van de Staat, met producties 45 en 46,
- de conclusie van antwoord in het incident van 14 januari 2026 van de zijde van de Aandeelhouders, met productie G-03,
- de conclusie van antwoord ten aanzien van de verzoeken in het incident ex artikel 118 Rv althans 222 Rv van 14 januari 2026 van de zijde van [gedaagde sub 1] ,
- het vonnis in het incident van 18 februari 2026 waarin de Staat verlof is verleend [gedaagde sub 7] c.s. op de voet van artikel 118 Rv in de procedure op te roepen,
- de dagvaarding van 24 februari 2026, met producties 1 t/m 54,
- de nadere akte toelichting, tevens houdende akte overlegging producties van de zijde van de Staat van 22 april 2026, met producties S-1 t/m S-56,
- de conclusie van antwoord van 6 mei 2026 van de zijde van [gedaagde sub 1] , met producties B1 t/m B31,
- de conclusie van antwoord van 6 mei 2026 van de zijde van de Aandeelhouders c.s., met producties A-01 t/m A05,
- het tussenvonnis van 24 juni 2026 waarin de mondelinge behandeling is bepaald,
- de akte overlegging producties van 23 september 2026 van de zijde van de Staat, met producties S-57a t/m S-60,
- de akte overlegging producties van 24 september 2026 van de zijde van [gedaagde sub 1] , met productie B-32,
- de akte overlegging producties van 25 september 2026 van de zijde van de Aandeelhouders c.s., met producties A-06 t/m A-08,
- de e-mail met het door de rechtbank verzochte aanvullende stuk van 2 oktober 2026 van de zijde van de zijde van [gedaagde sub 1] , met productie B-33.
Op 6 oktober 2026 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt. Namens de Staat, namens [gedaagde sub 1] en namens de Aandeelhouders c.s. zijn pleitnota’s voorgedragen en overgelegd.
Ten slotte is vonnis bepaald op vandaag.
2 De feiten
[gedaagde sub 1] is een bedrijf dat zich bezighoudt met het ontwikkelen en op de markt brengen van ademtesten waarmee (infectie)ziektes of andere medische aandoeningen kunnen worden opgespoord. De ademtest wordt ook aangeduid als ‘het Breathbase systeem’.
In 2020 komen de Staat en [gedaagde sub 1] met elkaar in contact in het kader van het opschalen van de testcapaciteit vanwege de uitbraak van het COVID-19 virus. De ademtest wordt op dat moment door de Staat als een veelbelovende extra stap in het testlandschap gezien, in die zin dat de ademtest een goedkope en niet-invasieve test is met een hoge negatief voorspellende waarde: als de ademtest een negatieve uitslag geeft, is de kans zeer groot dat de geteste persoon niet besmet is met COVID-19. Alle personen die geen negatieve uitslag krijgen, dienen vervolgens met een andere test (PCR of antigeen) op COVID-19 te worden getest. Voor de werking van de ademtest is het volgens partijen van belang dat er weinig ‘fout-negatieven’ zijn (een negatieve uitslag van de ademtest bij een persoon die in feite wel besmet is). De Staat en [gedaagde sub 1] hebben in deze fase als doel dat de ademtest zowel zal worden ingezet bij de GGD teststraten waar mensen met symptomen zich laten testen (door hen aangeduid als ‘spoor 1’), als bij particuliere testlocaties waar mensen zonder symptomen zich laten testen voor toegang tot bijvoorbeeld werk of evenementen (door hen aangeduid als ‘spoor 2’).
Op 9 oktober 2020 geeft de Staat aan [gedaagde sub 1] opdracht tot het leveren van 500 stuks ademtesten, voor een bedrag van € 10 miljoen exclusief btw. In november 2020 doet de Staat een aanbetaling van € 5 miljoen voor de bestelde ademtesten.
In het najaar van 2020 vinden drie studies plaats waarbij de werking van de ademtest wordt gevalideerd. De uitkomsten van deze studies zijn positief.
Op 19 januari 2021 geeft de Staat aan [gedaagde sub 1] opdracht tot het leveren van nog eens 1.300 ademtesten met daarnaast 80.000 stuks verbruiksproducten voor de ademtesten. Van het totaalbedrag van deze opdracht betaalt de Staat € 18,6 miljoen als voorschot.
Een aantal ademtesten wordt in januari 2021 ingezet bij de GGD Amsterdam. De GGD Amsterdam schrijft in een rapportage van 25 februari 2021 (getiteld ‘Analyse onderbreking ademtest’) dat er een analyse is gedaan naar de oorzaken voor verdenkingen van fout-negatieve testen. Uit die analyse volgt dat tot dat moment meer dan 4.700 personen zijn getest met de ademtest. Van de verdachte ‘cases’ (in totaal 25), blijkt dat 20% van die gevallen geen case zou moeten zijn (de rechtbank begrijpt: ten onrechte als fout-negatief is aangemerkt), dat 36% van de gevallen is te herleiden tot een menselijke fout bij het overnemen van de uitslag en dat bij 8% van de gevallen sprake is van ontbrekende expertise bij de afnemers. Bij de overgebleven 36% van de gevallen (een totaal van 9 gevallen) is sprake van een juiste meting en kon dus sprake zijn van een fout-negatieve uitslag. In al die gevallen bleek de PCR-test niet op dezelfde dag te zijn afgenomen als de ademtest.
Een vertegenwoordiger van de GGD Amsterdam schrijft in een e-mail van 25 februari 2021, waarin de hiervoor genoemde rapportage met [gedaagde sub 1] wordt gedeeld, dat er geen reden is om te twijfelen aan de methode van de ademtest en de software.
In de nota ter voorbereiding van een overleg van 24 maart 2021 (kenmerk 1848937-220115-PDC19) van het Directoraat Generaal Volksgezondheid, Programmadirectie COVID19, gericht aan de Minister van VWS, staat vermeld dat de uitrol van de ademtest bij de GGD in februari stil is komen te liggen. Als reden wordt opgegeven dat er twijfels waren over de verkregen resultaten en over de omgeving in de teststraten bij de GGD met betrekking tot ICT, temperatuur, vocht en tocht: de omgeving bleek niet stabiel genoeg voor de apparatuur. Verder staat genoteerd dat de resultaten waarover twijfels bestonden zijn geanalyseerd door een expertgroep en dat deze in orde bleken te zijn.
[gedaagde sub 1] schrijft in een presentatie van 7 april 2021, gericht aan het Ministerie van VWS, dat uitrol en opschaling in spoor 1 vooralsnog niet lukt. Daarbij staat genoteerd dat aan de voorwaarden voor een succesvolle uitrol en opschaling bij de GGD nog niet is voldaan. Onder meer wordt vermeld dat er eerst een verificatie op meerdere locaties moet plaatsvinden, dat er geen data met [gedaagde sub 1] worden gedeeld rondom de verificatie, dat er geen realistische uitrolplanning is en onduidelijkheid over de vraag of de voorziene locaties voldoen aan de randvoorwaarden, en dat er een probleem is met het vertrouwen van IZB artsen[_3a4836ac-cd28-4cd0-a573-af0d7ef30b16] in de ademtest. In dezelfde presentatie staat vermeld dat de ademtest inmiddels in spoor 2 wordt ingezet in de Botlek en bij het Eurovisie Songfestival.
In of omstreeks mei 2021 wordt een ‘expertteam ademtest’ opgericht, bestaande uit experts van het Amsterdam UMC, het Ministerie van VWS, de GGD GHOR, het LUMC, de UvA, het UMCU en het Diakonessenhuis (hierna: het expertteam). Het expertteam geeft gevraagd en ongevraagd advies over de toepassingsaspecten en toepassingsproblemen bij de inzet van de ademtest in GGD teststraten. Het expertteam heeft onder meer geadviseerd een ‘robuuste verificatie’ uit te voeren.
Op 3 mei 2021 sluiten de Staat en [gedaagde sub 1] een raamovereenkomst (hierna: de overeenkomst). In die overeenkomst staat onder meer:
e. (…) Het Breathbase systeem, hierna: het “Systeem”, bestaat aldus uit: (i) de SpiroNose inclusief alle benodigdheden (de gateway voor beveiligde transmissie van sensor data naar de BreathBase server, de SpiroNose standaard, koppelstukken en verificator) (het “Apparaat” of de “Apparaten”) en (ii) toegang tot het online BreathBase platform met de diagnostische Covid-19 module voor de (signaal)analyse van de sensor data (het “Platform”), en (iii) de verbruiksartikelen voor het gebruik van het Apparaat, te weten bacterial/viral filters & mondstukken, schoonmaakmiddelen en verificatiegas (de “Verbruiksartikelen”). Het Systeem kan onder meer worden toegepast voor het uitsluiten van Covid-19 infecties bij geteste personen. Opdrachtnemer werkt op continue basis door aan de verdere ontwikkeling en verbetering van het Systeem.
(…)
g. Het Platform en de Apparaten zullen worden ingezet op diverse testlocaties van Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (de “GGD-en”) en/of instellingen en bedrijven in Nederland in een soortgelijke teststraat setting (de “Organisaties”).
(…)
Door Opdrachtnemer zullen minimaal 1.800 Systemen voor de looptijd van de overeenkomst (zoals beschreven in artikel 2) aan Opdrachtgever ter beschikking worden gesteld mede op basis van de daartoe reeds door Opdrachtgever aan Opdrachtnemer verstrekte opdrachten d.d. 9 oktober 2020 en 19 januari 2021.
De functionaliteit van het Systeem (…) is omschreven in Bijlage 2 (…). De verantwoordelijkheidstoedeling in relatie tot het Systeem staat in de SLA.
(…)
De huur van een Systeem heeft een looptijd die loopt vanaf de eerste dag van de kalendermaand volgend op de dag van aflevering van het Apparaat (…), maar niet later dan drie maanden dan de dag waarop het Apparaat (…) gereed is gemeld voor aflevering (…).
Onverlet het in de Overeenkomst bepaalde over ontbinding en beëindiging van de Overeenkomst en de bepalingen in de wet, vervallen op dat moment de verplichtingen tot betaling van (de licentie) voor het Platform van Opdrachtgever (…).
Alle overige verplichtingen, niet betrekking hebbend op het Platform, van Partijen blijven gedurende de resterende termijn van de Overeenkomst in stand. (…)
Partijen komen de navolgende vergoedingen overeen.
| Onderwerp | Prijs exclusief BTW |
| De vergoeding voor de terbeschikkingstelling van de Apparaten bedraagt: | € 20.000 per Apparaat per jaar |
| De vergoeding voor de levering van de Verbruiksartikelen bedraagt: | Zie Bijlage 5 |
| De vergoeding voor het gebruiksrecht van de Covid-19 diagnostiek op het platform bedraagt: | € 25.000 per Apparaat per jaar |
De vergoedingen zijn verschuldigd dertig (30) dagen na factuurdatum. Alle prijzen zijn exclusief BTW.
De vergoeding voor de terbeschikkingstelling van elk Apparaat wordt gefactureerd telkens bij aanvang van de huur van een Systeem als bedoeld in artikel 2.2 (…)
Als bijlage 2 bij de overeenkomst is een ‘Service Level Agreement’ (hierna: de SLA) gevoegd. In die SLA staat onder meer:
Eisen aan de ruimte
Opdrachtnemer heeft vooraf criteria bepaald waaraan de ruimte waar de Systemen komen te staan dient te voldoen (bijlage Checklist ingebruikname SpiroNose ademtest). De GGD-en en Organisaties dienen voor ingebruikname van de Systemen de ruimte goed te keuren met behulp van checklist en deze tezamen met enkele foto's aan te bieden aan Opdrachtnemer die zo spoedig als mogelijk de betreffende GGD en/of Organisatie bericht over de acceptatie.
In de site acceptance test van de GGD locatie Amsterdam RAI, gedateerd op 7 mei 2021, staat onder meer dat de omgeving niet voldoet aan de randvoorwaarden van [gedaagde sub 1] . Er zijn tijdens de 24 uur-omgevingsmeting te veel afwijkingen gevonden en [gedaagde sub 1] garandeert geen optimale werking van de ademtest in de huidige omgeving.
Vanaf 8 mei 2021 start de ‘robuuste verificatie’ op de GGD locatie Amsterdam RAI, waarbij door de GGD ademtesten zijn gebruikt voor het testen van personen en 100% van die personen vervolgens ook met een PCR-test werd getest: het zogenaamde ‘dubbeldraaien’.[_adbd4059-ce6d-415b-a4c8-9020524c4de0]
De Manager Projects Coronateam Testen bij de GGD GHOR schrijft in een (ongedateerde) brief aan het expertteam over de implementatie van de ademtest bij de GGD locatie Amsterdam RAI. In de brief staat dat de eerste data van de locatie RAI laten zien dat de ademtest als systeem op die locatie niet functioneert zoals het zou moeten. Afgesproken is dat de GGD locatie Amsterdam RAI het proces op het gebied van menselijke factoren en ICT optimaliseert en ook de locatie optimaliseert om tot een geslaagde site acceptance test te komen. Als de verbeteringen niet leiden tot een geslaagde site acceptance test wordt gekeken of de robuuste verificatie op een andere plaats kan verdergaan.
In een memorandum van het bestuur van [gedaagde sub 1] gericht aan de aandeelhouders van [gedaagde sub 1] gedateerd op 12 mei 2021, doet deze een voorstel tot het uitkeren van een dividend van € 6 miljoen. Bij de financiële toelichting in dat memorandum worden een ‘base case’ en een ‘worst case’ voor de verdere (financiële) ontwikkeling van [gedaagde sub 1] geschetst. In het base case scenario eindigt [gedaagde sub 1] in 2021 met een cashpositie van € 38.905.000. In het worst case scenario eindigt [gedaagde sub 1] in 2021 met een cashpositie van € 7.120.000. Dit memorandum deelt het bestuur van [gedaagde sub 1] op 25 mei 2021 met alle aandeelhouders, met daarbij het bericht dat het voorstel is besproken met en akkoord bevonden door de CFO van [gedaagde sub 1] en de externe accountant.
Op 31 mei 2021 besluit de algemene vergadering van aandeelhouders van [gedaagde sub 1] tot een interim dividenduitkering van € 6 miljoen (hierna: het dividendbesluit).
Op 2 juni 2021 keert [gedaagde sub 1] een bedrag van in totaal € 6 miljoen als dividend uit aan de Aandeelhouders (hierna: de dividenduitkering). Daarna hebben de Aandeelhouders het ontvangen dividend uitgekeerd aan hun aandeelhouders dan wel zijn de ontvangen gelden aangewend voor (salaris)betalingen aan gelieerde partijen of personen. Nadien zijn de gelden deels, direct of indirect, naar [gedaagde sub 1] teruggevloeid doordat aan de vennootschap (achtergestelde) geldleningen zijn verstrekt. De geldstromen volgend op de betaling van het dividend aan de Aandeelhouders (de latere uitkeringen c.q. betalingen) worden hierna tezamen - in navolging van de Staat - vervolguitkeringen genoemd.
In een rapportage van [gedaagde sub 1] van 4 juni 2021, over de maand mei 2021, staat vermeld dat in mei 2021 in totaal 115 ademtesten in gebruik waren en daarnaast 643 apparaten (zie r.o. 2.11) waren gereedgemeld voor levering.
Uit een rapportage van [gedaagde sub 1] van 10 juli 2021 over de maand juni 2021 volgt dat in juni 2021 115 ademtesten in gebruik waren en daarnaast 1.351 apparaten waren gereedgemeld voor levering.
Op 7 juli 2021 stuurt de Staat een brief aan [gedaagde sub 1] met als onderwerp ‘kennisgeving verzuim, verwijtbaar tekortschieten en reactie mailberichten’. Daarin zijn klachten opgenomen over onder meer een te laag aantal geleverde apparaten en een te lage gevoeligheid van de ademtesten. Op 24 september 2021 stuurt de Staat een brief aan [gedaagde sub 1] waarin zij de overeenkomst buitengerechtelijk ontbindt.
Op 29 april 2022 stuurt de Staat een brief aan [gedaagde sub 1] waarin de Staat het dividendbesluit buitengerechtelijk vernietigt met een beroep op artikel 3:45 BW[_857fe0b5-9520-4151-a8c4-9ea37bbdcbcb].
De managing director zorg bij Lead Healthcare B.V., een door de Staat gecontracteerde uitvoeringsorganisatie voor onder toezicht van de IGJ[_fc52b4e4-9f6b-4b7a-b235-ddd46f33095d] werkende ‘spoor 2’-teststraten, verklaart in een op 25 juli 2024 gedateerd document over zijn ervaring met de ademtest in spoor 2 het volgende. Hij schrijft dat de ademtest in een project bij een bedrijf in de Botlek, waarbij medewerkers dagelijks een test moesten afnemen voordat ze aan het werk gingen, meer dan 20.000 keer is afgenomen. Van die testen was meer dan 85% een succesvolle test, en bij het dubbeldraaien van minimaal 5% van de negatieve testen bleek slechts één fout-negatieve uitslag. In deze testsetting bleek dat van de in totaal 5.199 ‘onbeoordeelbare’ testuitslagen in totaal 143 personen positief bleken na een antigeen-test. Hij schrijft ook over de cijfers van het testen bij de toegang tot het Eurovisie Songfestival. In totaal is de ademtest daar 17.453 keer afgenomen waarvan 86% succesvol. Er waren in totaal 9.933 negatieve testuitslagen en daarvan is bij 13% (1.300 personen) een PCR-test afgenomen. Daaruit volgde geen enkele fout-negatieve uitslag van de ademtest. Bij de nadere testen na een niet-negatieve ademtest bleek dat er binnen de geteste groep wel-besmette personen aanwezig waren.
In brieven van 20 december 2024 aan [gedaagde sub 2] , [gedaagde sub 7] , [gedaagde sub 3] en [gedaagde sub 8] vernietigt de Staat alle rechtshandelingen die ten grondslag liggen aan de ontvangst door deze geadresseerden van na de dividenduitkering doorbetaalde gelden in verband met de vervolguitkeringen.
Op 20 december 2023 heeft deze rechtbank een vonnis gewezen in de zaak met zaak- en rolnummer C/09/640074 / HA ZA 22-1065, waarin [gedaagde sub 1] van de Staat betalingen vorderde onder de overeenkomst. In reconventie vorderde de Staat terugbetaling van door haar betaalde bedragen, wegens ontbinding van de overeenkomst. De rechtbank heeft in die zaak de vorderingen van [gedaagde sub 1] afgewezen. In reconventie kwam zij tot het oordeel dat de ontbinding van de overeenkomst door de Staat rechtsgeldig was. In het kader van de door de ontbinding ontstane ongedaanmakingsverbintenis, is [gedaagde sub 1] veroordeeld tot betaling aan de Staat van een bedrag van € 5.872.625. Dit betreft het op dat moment bekende bedrag van de dividenduitkering. [gedaagde sub 1] is van het uitvoerbaar bij voorraad verklaarde vonnis in hoger beroep gegaan bij het Gerechtshof Den Haag. Die procedure loopt nog (rolnummer 200.339.534/01).[_c515fe42-1dd0-48ab-94e0-ba6d56f50f3c]
3 Het geschil
De Staat vordert – na wijziging van eis, samengevat – vernietiging van het samenstel van rechtshandelingen dat ten grondslag ligt aan de dividenduitkering en de vervolguitkeringen, en betaling aan de Staat door:
- [gedaagde sub 7] van een bedrag van € 3.251.899 te vermeerderen met wettelijke rente,
- [gedaagde sub 8] van een bedrag van € 1.598.594 te vermeerderen met wettelijke rente,
- [gedaagde sub 9] en [gedaagde sub 10] (hoofdelijk) van een bedrag van € 1.450.981 te vermeerderen met wettelijke rente,
- [gedaagden] c.s. (hoofdelijk) van een bedrag van € 6.775 aan buitengerechtelijke incassokosten,
een en ander uitvoerbaar bij voorraad en met veroordeling van [gedaagden] c.s. in de proceskosten, te vermeerderen met de wettelijke rente.
De Staat legt aan zijn vorderingen ten grondslag dat het samenstel van rechtshandelingen dat heeft geleid tot de dividenduitkering en de vervolguitkeringen paulianeus was. De Staat stelt dat hij een vordering heeft op [gedaagde sub 1] omdat hij in september 2021 de overeenkomst heeft ontbonden en [gedaagde sub 1] , op grond van de ongedaanmakingsverbintenis die door de ontbinding is ontstaan, de door de Staat vooruitbetaalde bedragen moet terugbetalen. Nu [gedaagde sub 1] aan haar ongedaanmakingsverplichting niet kan voldoen doordat zij niet beschikt over voldoende middelen, is de Staat benadeeld in zijn positie als schuldeiser van [gedaagde sub 1] . [gedaagde sub 1] en de Aandeelhouders wisten ten tijde van de dividenduitkering en de vervolguitkeringen dat de Staat benadeeld zou worden, althans zij behoorden dit te weten. De Staat claimt een vordering te hebben op [gedaagde sub 7] , [gedaagde sub 8] , [gedaagde sub 9] en [gedaagde sub 10] uit hoofde van ongerechtvaardigde verrijking, omdat de gelden die tot uitkering zijn gekomen als gevolg van het paulianeuze dividendbesluit bij hen terecht zijn gekomen.
[gedaagden] c.s. voeren verweer en concluderen tot afwijzing van de vorderingen van de Staat, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van de Staat in de kosten van deze procedure. Zij betwisten in de eerste plaats dat de Staat een vordering heeft op [gedaagde sub 1] en dat de Staat schuldeiser is zoals bedoeld in artikel 3:45 BW. Hiertoe voeren [gedaagden] c.s. aan dat [gedaagde sub 1] (anders dan de rechtbank in het vonnis van 20 december 2023 oordeelde, zie r.o. 2.25) heeft voldaan aan haar verplichtingen onder de overeenkomst en er dus geen sprake was van een tekortkoming; voor ontbinding van de overeenkomst was daarom geen grond. Ook betwisten [gedaagden] c.s. dat sprake is van benadeling als gevolg van de dividenduitkering (en de vervolguitkeringen). Zonder de dividenduitkering zou het vermogen van [gedaagde sub 1] zijn aangewend voor de betaling van lopende kosten die namelijk door zouden zijn gelopen, ook na een (gerechtvaardigde) ontbinding van de overeenkomst door de Staat. Ten slotte betwisten [gedaagden] c.s. dat zij (althans de bij het dividendbesluit betrokkenen) ten tijde van de door de Staat gewraakte rechtshandelingen wisten of behoorden te weten dat de Staat daardoor zou worden benadeeld. In dit kader brengen [gedaagden] c.s. naar voren dat zij ten tijde van die rechtshandelingen juist het volste vertrouwen hadden – en dat ook mochten hebben – in de succesvolle verdere uitrol van de ademtest en de ongestoorde nakoming van de overeenkomst, over en weer. [gedaagden] c.s. stellen verder dat geen sprake is van een samenstel van rechtshandelingen en dat, als er al sprake zou zijn van een dergelijk samenstel, een eventuele vernietigingsvordering inmiddels (deels) is verjaard. [gedaagden] c.s. voeren ten slotte aan dat niet is voldaan aan de vereisten voor ongerechtvaardigde verrijking en dat ook de daarop gestoelde vorderingen van de Staat moeten worden afgewezen.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
4 De beoordeling
Voor vernietiging van een onverplicht verrichte rechtshandeling op grond van artikel 3:45 BW bij een rechtshandeling om niet is vereist dat:
- i) de schuldenaar een onverplichte rechtshandeling heeft verricht,
- ii) waardoor de schuldeiser in diens verhaalsmogelijkheden is benadeeld, en
- iii) de schuldenaar ten tijde van het verrichten van de rechtshandeling wist of behoorde te weten dat benadeling van de schuldeiser het gevolg zou zijn.
Deze rechtbank oordeelde in het eerdergenoemde vonnis van 20 december 2023 dat de Staat de overeenkomst met [gedaagde sub 1] rechtsgeldig heeft ontbonden en dat [gedaagde sub 1] een terugbetalingsverplichting heeft jegens de Staat. [gedaagden] c.s. zijn van mening dat de Staat geen vordering heeft op [gedaagde sub 1] en dat in hoger beroep een ander oordeel zal worden geveld. De rechtbank neemt voor de beoordeling in de onderhavige zaak het uitvoerbaar bij voorraad verklaarde vonnis van de rechtbank van 20 december 2023 tot uitgangspunt, en hanteert daarom (veronderstellenderwijs) als vertrekpunt voor de beoordeling van deze zaak dat de Staat een vordering heeft op [gedaagde sub 1] voor een bedrag van € 5.872.625,00, als gevolg van de ontbinding van de overeenkomst.
Partijen hebben geen verschil van visie over het om niet-karakter van de rechtshandeling (of, zoals de Staat bepleit, van het samenstel van rechtshandelingen). Dat er een benadeling van de Staat is in zijn verhaalsmogelijkheden neemt de rechtbank in het hiernavolgende eveneens veronderstellenderwijs aan. De rechtbank ziet namelijk aanleiding zich bij de beoordeling van de vorderingen van de Staat (eerst) te buigen over de vraag of is voldaan aan het wetenschapsvereiste (punt (iii) hierboven). Daarvoor beantwoordt de rechtbank allereerst de vraag of sprake is van één losstaande, mogelijk paulianeuze rechtshandeling of van een ‘samenstel van rechtshandelingen’.
Eén rechtshandeling of een samenstel van rechtshandelingen?
De rechtbank volgt de Staat niet in diens standpunt dat er in dit geval sprake is van een samenhangend samenstel van rechtshandelingen dat paulianeus is en als geheel vernietigd is of kan worden. Het leerstuk van het samenstel van rechtshandelingen is ontwikkeld om een oplossing te bieden voor situaties waarin het benadelingskarakter niet gelegen is in één specifieke rechtshandeling, maar in een complex van samenhangende rechtshandelingen. In zulke gevallen biedt (alleen) de aanvaarding de vernietigbaarheid van het samenstel van rechtshandelingen een adequate oplossing. Die situatie is hier niet aan de orde. Het is duidelijk dat de gestelde benadeling van de Staat veroorzaakt is door de dividenduitkering als gevolg van het door de algemene vergadering van aandeelhouders van [gedaagde sub 1] genomen (en door het bestuur voorbereide en goedgekeurde) dividendbesluit. De Staat heeft – zoals hij ook toegeeft – gezocht naar een constructie om benadeling door de verdere verspreiding van de door [gedaagde sub 1] uitgekeerde gelden aan te tasten. Die verdere verspreiding heeft plaatsgevonden doordat de Aandeelhouders op hun beurt uitkeringen of betalingen hebben gedaan met gebruikmaking van de uitgekeerde gelden. De samenstel-doctrine is er echter niet voor bedoeld die verdere verspreiding van de door [gedaagde sub 1] uitgekeerde gelden (of beter gezegd: de daaraan ten grondslag liggende rechtshandelingen) aan te tasten. Daarvoor zal de Staat zich van andere rechtsgronden moeten bedienen. De Staat heeft zich voor wat betreft de vervolguitkeringen bijvoorbeeld beroepen op ongerechtvaardigde verrijking. De rechtbank komt toe aan beoordeling van die grondslag, als blijkt dat het dividendbesluit paulianeus is geweest.
Het voorgaande leidt ertoe dat de rechtbank nu zal beoordelen of de vernietiging(svordering) van de Staat doel treft ten aanzien van het dividendbesluit van eind mei 2021.
Bewijsvermoeden
Bij een rechtshandeling om niet waardoor een schuldeiser is benadeeld wordt wetenschap van benadeling vermoed aanwezig te zijn bij de schuldenaar wanneer de rechtshandeling plaatsvond binnen één jaar voorafgaand aan het inroepen van de vernietigingsgrond door de schuldeiser (artikel 3:47 BW). Aangezien het dividendbesluit een rechtshandeling om niet betreft en de Staat de vernietiging heeft ingeroepen binnen een jaar na het nemen van het dividendbesluit, geldt dat – als sprake is van benadeling (waar de rechtbank hier veronderstellenderwijs vanuit gaat) – de wetenschap van benadeling wordt vermoed aanwezig te zijn.
Het bewijsvermoeden van artikel 3:47 BW is een weerlegbaar bewijsvermoeden. De schuldenaar kan dit vermoeden met tegenbewijs ontzenuwen. De stelplicht en de bewijslast van de wetenschap van de benadeling rusten op de schuldeiser: slaagt de schuldenaar in het ontzenuwen van het bewijsvermoeden, dan is het de schuldeiser (hier dus: de Staat) die op de gebruikelijke wijze zal moeten stellen en bewijzen dat de vereiste wetenschap van benadeling er was.
[gedaagden] c.s. voeren gemotiveerd aan dat [gedaagde sub 1] , althans haar bestuur dat het dividendbesluit heeft voorbereid en goedgekeurd en de algemene vergadering van aandeelhouders die het dividendbesluit heeft genomen, ten tijde van het dividendbesluit geen wetenschap hadden van een kans op het scenario waarin de Staat de overeenkomst wegens wanprestatie aan de zijde van [gedaagde sub 1] zou ontbinden. Zij hoefde die wetenschap ook niet te hebben. [gedaagden] c.s. voeren in dat kader aan dat [gedaagde sub 1] (althans haar bestuur en algemene vergadering van aandeelhouders) er gelet op de omstandigheden van dat moment juist op vertrouwde – en mocht vertrouwen – dat de uitrol van de ademtest een succes zou zijn en de overeenkomst van beide kanten zou worden nagekomen. De rechtbank overweegt over de wetenschap van een (eventuele) benadeling van de Staat aan de zijde van [gedaagde sub 1] op het moment van het dividendbesluit als volgt.
Stand van zaken ten tijde van het dividendbesluit
Het moment waarop de wetenschap van (eventuele) benadeling moet worden getoetst, is het moment waarop het dividendbesluit is genomen, namelijk 31 mei 2021.
De Staat verwijt [gedaagde sub 1] dat zij de dividenduitkering bekostigde met ‘vooruitbetalingen’ van de Staat. De Staat voert aan dat dit onzorgvuldig was en dat [gedaagde sub 1] had moeten weten dat zij met zodanig onzorgvuldig handelen schuldeisers zou kunnen benadelen.
De rechtbank leest in de overeenkomst niet een afspraak over de status van ‘vooruitbetalingen’ door de Staat aan [gedaagde sub 1] . Het is duidelijk dat de vooruitbetalingen betrekking hadden op door [gedaagde sub 1] te leveren ademtesten die zij gehouden was te leveren. Het ging feitelijk om betalingen waarvoor [gedaagde sub 1] nog een of meer facturen zou moeten sturen zodra de apparaten voor de ademtesten ter beschikking van de Staat zouden komen, c.q. (af)geleverd of gereedgemeld zouden worden. In de overeenkomst is niet te lezen dat de ‘vooruitbetalingen’ een ander doel hadden dan zojuist beschreven: betaling van de huur- en licentievergoeding van ademtesten die op een later moment gefactureerd zouden worden. De overeenkomst gaf de Staat het onvoorwaardelijke recht, en legde aan [gedaagde sub 1] de onvoorwaardelijke plicht op, tot levering van de overeengekomen aantallen ademtesten. Uit de overeenkomst moet dan ook worden afgeleid dat [gedaagde sub 1] er in redelijkheid van uit mocht gaan dat zij, als zij aan een leveringsverplichting onder de overeenkomst zou voldoen en zij de Staat beschikbare (voorradige) apparaten voor de ademtesten op afroep zou kunnen leveren, de vooruitbetalingen door de Staat als onvoorwaardelijk mocht beschouwen en tot haar gerealiseerde omzet mocht rekenen. Hierbij is relevant dat [gedaagde sub 1] in mei 2021 al 115 ademtesten had geleverd en 643 apparaten voor de ademtesten had gereedgemeld voor levering (zie 2.19). Dit maakt dat [gedaagde sub 1] zich ten aanzien van 758 ademtesten in redelijkheid verzekerd mocht weten van gerealiseerde omzet. Vast staat dat in juni 2021 het totaal aan geleverde en gereedgemelde (dat wil zeggen: dadelijk op afroep van de Staat op de door de Staat gewenste locatie af te leveren) apparaten voor de ademtesten stond op 1.466. Daarmee had [gedaagde sub 1] voldaan aan haar verplichting onder de overeenkomst om uiterlijk op 1 juli 2021 900 apparaten voor de ademtesten te leveren (zie 2.11 en 2.20).
Over de facturatie van gereedgemelde apparaten en de verschuldigdheid door de Staat van de daarvoor verschuldigde (vooruitbetaalde) vergoeding merkt de rechtbank voor alle duidelijkheid nog het volgende op. In de overeenkomst is afgesproken de Staat de mogelijkheid te geven (een) gereedgemelde (batch) apparaten (dus: bij [gedaagde sub 1] op voorraad zijnde apparaten) te laten leveren op een voor de Staat conveniërend moment en op een door hem uitgekozen locatie. De looptijd van de huur van de apparaten en daarmee het facturatiemoment, ging in bij het moment van levering op die locatie, maar niet later dan drie maanden na gereedmelding. Het facturatiemoment kon op deze wijze worden uitgesteld, maar de afnameverplichting van de Staat voor de gereedgemelde apparatuur was onvoorwaardelijk. Dat ten tijde van het nemen van het dividendbesluit nog een flink deel van de gereedliggende apparaten, waarvoor wel vooruitbetaald was, nog gefactureerd moest worden, is daarom niet een omstandigheid die [gedaagde sub 1] er in redelijkheid van had behoren te weerhouden de dividenduitkering te doen.[_90b30dfc-5923-430b-869e-5e53c4a400e4]
De Staat verwijt [gedaagde sub 1] (althans haar bestuur en de algemene vergadering van aandeelhouders) dat het dividendbesluit werd genomen op een moment dat zij rekening had moeten houden met een terugbetalingsverplichting aan de Staat. Gelet op de zojuist (r.o. 4.11-4.12) genoemde onvoorwaardelijke afnameverplichting van de Staat kon een dergelijk scenario zich alleen voordoen bij een toerekenbare tekortkoming aan de zijde van [gedaagde sub 1] en een daarop volgende ontbinding van de overeenkomst. De vraag die dus moet worden beantwoord, is of [gedaagde sub 1] ten tijde van het dividendbesluit rekening moest houden met een scenario waarin [gedaagde sub 1] zou tekortschieten in de nakoming van één of meer verplichtingen onder de overeenkomst, zodanig dat dit tot ontbinding van de overeenkomst door de Staat kon leiden. Bij een bevestigend antwoord zou [gedaagde sub 1] namelijk rekening hebben moeten houden met een substantiële terugbetalingsverplichting aan de Staat. Met een dergelijke verplichting werd in het door [gedaagde sub 1] bij de voorbereiding van het dividendbesluit opgestelde worst case scenario evenwel geen rekening gehouden. Bij een ontkennend antwoord kon [gedaagde sub 1] uitgaan van het in stand blijven van de overeenkomst.
Gesteld noch gebleken is dat het worst case scenario dat [gedaagde sub 1] onder ogen heeft gezien bij de voorbereiding van het dividendbesluit een te positief beeld schetst van het scenario waarbij de overeenkomst in stand bleef.
De Staat geeft een drietal redenen waarom [gedaagde sub 1] rekening had moeten houden met een dergelijke tekortkoming van [gedaagde sub 1] . De Staat wijst hierbij op (i) de in januari 2021 gesignaleerde incidenten bij het gebruik van de ademtest tijdens de implementatiestudie bij de GGD-en, (ii) de waarschuwing van [gedaagde sub 1] van 7 april 2021 over de haalbaarheid van de uitrol van de ademtest bij de GGD-en, en (iii) de problematische cijfers van de op 8 mei 2021 bij de GGD Amsterdam RAI gestarte robuuste verificatie.
Ten aanzien van de incidenten in januari 2021 geldt het volgende. Anders dan de Staat betoogt, was hier geen sprake van een implementatiestudie. Zoals [gedaagden] c.s. (onbetwist) hebben uiteengezet, hebben juist in het najaar van 2020 meerdere studies plaatsgevonden, waarvan de resultaten positief waren (zie r.o. 2.4). Ook in de ambtelijke nota van het Ministerie van VWS zelf wordt gesproken over “De uitrol van de ademtesten bij de GGD” (zie 2.8). Niets wijst erop dat sprake zou zijn geweest van een implementatiestudie; [gedaagden] c.s. hebben onderbouwd dat in die periode sprake was van ingebruikname in de praktijk, en dat - gelet op de wens van de Staat de ademtest snel in te zetten - door of op instigatie van de Staat ook geen implementatiestudie heeft plaatsgevonden. Verder is niet duidelijk geworden dat de incidenten van januari 2021 iets te maken hadden met de kwaliteit of geschiktheid van de ademtest. Uit de rapportage van GGD Amsterdam volgt duidelijk dat de meeste – zo niet alle – incidenten waren terug te voeren op menselijke fouten of omgevingsfactoren (zie r.o. 2.6 en 2.7). En ook in de nota van het Ministerie van VWS staat dat de expertgroep de resultaten had geanalyseerd en deze in orde bleken te zijn (zie r.o. 2.8).
Anders dan de Staat, ziet de rechtbank in de waarschuwing die [gedaagde sub 1] op 7 april 2021 gaf ten aanzien van de uitrol van de ademtest bij de GGD-en, niet een omstandigheid die [gedaagde sub 1] moest doen twijfelen aan de deugdelijke werking van de ademtest zoals de Staat die op grond van de overeenkomst mocht verwachten. Ten eerste vormden de voornaamste reden voor deze waarschuwing de incidenten bij de GGD-en in januari 2021, die juist te maken hadden met menselijke fouten of omgevingsfactoren (zie r.o. 4.15). Bovendien wijzen [gedaagden] c.s. er terecht op dat de waarschuwing van [gedaagde sub 1] uitsluitend zag op het gebruik van de ademtest door de GGD-en, niet op de kwaliteit van de ademtest (zie r.o. 2.9). Verder hebben de Staat en [gedaagde sub 1] ná die waarschuwing de overeenkomst gesloten, waarmee de Staat en [gedaagde sub 1] een gezamenlijk kader schiepen om de ademtest bij de GGD-en te gaan uitrollen; een kader waarin zij kennelijk op dat moment beide vertrouwen hadden. Het sluiten van de overeenkomst op 3 mei 2021 maakt, anders dan de Staat betoogt, juist dat [gedaagde sub 1] op dat moment mocht vertrouwen op een succesvolle implementatie van de ademtest, óók bij de GGD-en, en dat zij ervan uit mocht gaan dat de Staat dit vertrouwen ook had.
De rechtbank ziet ook in de resultaten van de robuuste verificatie bij de GGD locatie Amsterdam RAI geen reden voor twijfel aan de deugdelijke werking van de ademtest. Zoals terecht door [gedaagden] c.s. aangevoerd, heeft de GGD GHOR gewezen op locatiegerelateerde problemen (zie r.o. 2.15) en zijn de cijfers van de GGD locatie Amsterdam RAI bij de verdere beoordeling van de robuuste verificatie door het expertteam niet meegenomen. Deze conclusie van het expertteam sluit aan bij de bezwaren die [gedaagde sub 1] al vóór de start van de test bij de GGD locatie Amsterdam RAI over die locatie uitte (zie r.o. 2.13). Daarbij komt dat [gedaagde sub 1] – zoals [gedaagden] c.s. onbetwist hebben aangevoerd – juist had meegepraat over de inrichting van zogeheten ‘XL-teststraten’ bij de GGD-en om te zorgen dat deze geschikt waren om de ademtest in af te nemen. [gedaagde sub 1] mocht er op grond van die voorbereiding juist op vertrouwen dat de ademtest zou worden ingezet op locaties die daarvoor geschikt waren gemaakt. In locaties die geschikt waren voor toepassing van de ademtest werkte de ademtest namelijk zonder problemen, zo was uit de teststudies eind 2020 (zie r.o. 2.4) en de implementatie van de ademtest in spoor 2 inmiddels gebleken (zie r.o. 2.9 en 2.23). De rechtbank ziet, gelet hierop, geen goede reden voor twijfel aan de kwaliteit of inzetbaarheid van de ademtest, ook niet bij de GGD-en, ten tijde van de besluitvorming rondom de dividenduitkering.
De door de Staat genoemde redenen kunnen dus niet de conclusie dragen dat [gedaagde sub 1] ten tijde van het dividendbesluit wist of moest weten dat [gedaagde sub 1] zou tekortschieten in de nakoming van haar verplichtingen onder de overeenkomst en dit een (gehele of gedeeltelijke) ontbinding van de overeenkomst tot gevolg zou hebben.
De rechtbank merkt in dit verband nog op dat áls [gedaagde sub 1] al had moeten twijfelen aan een succesvolle uitrol bij de GGD-en (spoor 1), en die twijfel zelfs zodanig had moeten zijn dat zij rekening diende te houden met een tekortkoming van haar zijde die ontbinding van de overeenkomst rechtvaardigde, [gedaagde sub 1] hoe dan ook geen rekening had hoeven houden met ontbinding van de overeenkomst voor zover deze betrekking had op het gebruik van de ademtesten in spoor 2. Uit de inzet in spoor 2 was namelijk al gebleken dat de ademtest daar goed werkte en voldeed aan de in de overeenkomst voorgeschreven kwaliteitskaders. Dit betekent dat het scenario waarmee [gedaagde sub 1] volgens de Staat rekening moest houden ten tijde van het dividendbesluit (algehele ontbinding en daarmee gepaard gaande terugbetaling) onder de gegeven omstandigheden niet reëel was.
Conclusie
Het voorgaande voert tot de conclusie dat [gedaagde sub 1] (althans haar bestuur en de algemene vergadering van aandeelhouders) ten tijde van het dividendbesluit geen rekening hoefde te houden met een scenario dat ongunstiger was dan het worst case scenario waarmee zij in de voorbereiding van het dividendbesluit rekening heeft gehouden. Volgens dat scenario was er (ruimschoots) voldoende financiële ruimte om de dividenduitkering te doen, en was er geen reden om er rekening mee te houden dat de Staat door het dividendbesluit benadeeld zou kunnen worden. Dit betekent dat [gedaagden] c.s. er ruimschoots in zijn geslaagd het in r.o. 4.6-4.8 bedoelde bewijsvermoeden te ontzenuwen. De Staat heeft in deze procedure onvoldoende tegenover het betoog van [gedaagden] c.s. gesteld om het paulianeuze karakter van de dividenduitkering, in het bijzonder de op grond van artikel 3:45 lid 1 vereiste wetenschap van benadeling bij [gedaagde sub 1] ten tijde van het dividendbesluit, voldoende aannemelijk te maken. De vordering van de Staat tot vernietiging van het dividendbesluit zal dan ook worden afgewezen.
Nu het dividendbesluit niet wordt vernietigd en de dividenduitkering en de vervolguitkeringen niet ongerechtvaardigd waren vanwege een paulianeus karakter van de dividenduitkering, zullen ook de op ongerechtvaardigde verrijking gebaseerde vorderingen van de Staat worden afgewezen. Voor afwijzing van die vorderingen is mede redengevend dat uit het voorgaande (zie in het bijzonder r.o. 4.11-4.12) voortvloeit dat de rechtbank de stelling van de Staat dat de verrijking gelegen is in doorbetaling van ‘voorgefinancierde’, c.q. ‘vooruitbetaalde’ (in de ogen van de Staat uiteindelijk niet verschuldigde c.q. terug te betalen) bedragen, als onjuist beoordeelt.
Proceskosten
De Staat is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen, zowel aan de zijde van [gedaagde sub 1] als aan de zijde van de Aandeelhouders c.s. Bij de begroting van het salaris advocaat kent de rechtbank drie punten toe, gelet op het uitgebreide procesverloop en de meervoudige mondelinge behandeling.
De proceskosten van [gedaagde sub 1] worden begroot op:
| - griffierecht | € | 2.995 | |
| - salaris advocaat | € | 13.893 | (3 punten × € 4.631) |
| - nakosten | € | 189 | (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing) |
| Totaal | € | 17.077 |
De proceskosten van de Aandeelhouders c.s. worden begroot op:
| - salaris advocaat | € | 13.893 | (3 punten × € 4.631) |
| - nakosten | € | 189 | (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing) |
| Totaal | € | 14.082 |
De door de Aandeelhouders c.s. gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.
5 De beslissing
De rechtbank
wijst de vorderingen van de Staat af,
veroordeelt de Staat in de proceskosten van € 17.077 aan de zijde van [gedaagde sub 1] , te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98 plus de kosten van betekening als de Staat niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
veroordeelt de Staat in de proceskosten van € 14.082 aan de zijde van de Aandeelhouders c.s., te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98 plus de kosten van betekening als de Staat niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
veroordeelt de Staat tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten van de Aandeelhouders c.s. (r.o. 5.3) als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,
verklaart dit vonnis wat betreft de proceskosten- en renteveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
| Dit vonnis is gewezen door mr. H.J. Vetter, mr. L. Kelkensberg en mr. K.O. Hamelink en in het openbaar uitgesproken op 11 november 2026. Bij afwezigheid van de voorzitter wordt dit vonnis ondertekend door de oudste rechter. |
Voetnoten
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
- Artsen infectieziektenbestrijding
- Op drie andere locaties startte de robuuste verificatie op 9 juni 2021.
- Burgerlijk Wetboek
- Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
- In de onderhavige procedure hebben [gedaagden] c.s. verzocht de zaak aan te houden totdat op het hoger beroep tussen [gedaagde sub 1] en de Staat is beslist. Dit verzoek is afgewezen in het tussenvonnis van 29 oktober 2025.
- Per ademtest werd op grond van 3.1 en 3.2 van de overeenkomst een bedrag van € 15.000 aan leasevergoeding en € 20.000 aan licentievergoeding in mindering gebracht op het al betaalde voorschot (en € 5.000 aan leasevergoeding en € 5.000 aan licentievergoeding aanvullend in rekening gebracht). Een totaal van 758 ademtesten vertegenwoordigt dus een bedrag van € 26.530.000, hetgeen meer is dan het totaal aan vooruitbetalingen door de Staat. Daarmee was er in mei 2021 dus al geen sprake meer van een vooruitbetaling of voorschot.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.