Uitspraak · Bestuursrecht

Rechtbank Den Haag, 12 november 2026 – Beroep van eiser tegen de afwijzing van zijn aanvraag

ECLI:NL:RBDHA:2026:33336Zaaknummer SGR 25/8279

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
12 november 2026
Publicatiedatum
18 november 2026
Zaaknummer
SGR 25/8279
Rechtsgebied
Bestuursrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Hoofdwetsartikel
Artikel 1 Awir
Zittingsplaats
Den Haag
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Beroep van eiser tegen de afwijzing van zijn aanvraag voor zorgtoeslag over 2024. Verweerder heeft laten weten dat zijn zorgtoeslag werd stopgezet. Eiser heeft pas gemerkt dat zijn zorgtoeslag was stopgezet toen hij om een andere reden telefonisch contact opnam met verweerder. Vervolgens heeft eiser zorgtoeslag aangevraagd, maar hij was één dag te laat (op 2 september). Omdat de aanvraag niet tijdig is ingediend, heeft verweeder de aanvraag afgewezen. Dat eiser de termijn met slechts één dag heeft overschreden, maakt niet dat de afwijzing onevenredig is. Het beroep is ongegrond.

Beslissing

De rechtbank verklaart beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M. van Paridon, rechter, in aanwezigheid van mr. L.D. Ruis, griffier. De beslissing is uitgesproken in het openbaar op 12 november 2026.

griffierrechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. [eiser], uit [woonplaats], eiser
  2. Dienst Toeslagen, verweerder
  3. Inleiding
  4. Beoordeling door de rechtbank
  5. Conclusie en gevolgen
  6. Beslissing
  7. Informatie over hoger beroep

RECHTBANK DEN HAAG

Bestuursrecht

zaaknummer: SGR 25/8279

uitspraak van de enkelvoudige kamer van 12 november 2026 in de zaak tussen

[eiser], uit [woonplaats], eiser

en

Dienst Toeslagen, verweerder

(gemachtigde: [gemachtigde]).

Inleiding

1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen de afwijzing van zijn aanvraag voor zorgtoeslag over 2024.

1.1.

Verweerder heeft deze aanvraag met het besluit van 17 oktober 2025 afgewezen. Met het bestreden besluit van 5 november 2025 op het bezwaar van eiser is verweerder bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.

1.2.

Verweerder heeft op 6 januari 2026 een verweerschrift ingediend.

1.3.

De rechtbank heeft het beroep op 14 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser en de gemachtigde van verweerder. Verder is aan de zijde van verweerder [naam] verschenen.

Beoordeling door de rechtbank

Waar gaat deze zaak over?

2. Eiser ontving een aantal jaren zorgtoeslag. Bij brief van 28 december 2023 heeft verweerder hem laten weten dat zijn zorgtoeslag per 1 januari 2024 wordt stopgezet. Eiser heeft vervolgens over 2024 geen voorschotbeschikking ontvangen, zoals in eerdere jaren wel gebeurde. Eiser heeft pas gemerkt dat zijn zorgtoeslag was stopgezet toen hij om een andere reden op 2 september 2025 telefonisch contact opnam met verweerder. Hij heeft vervolgens op die dag een aanvraag voor zorgtoeslag over 2024 ingediend.

2.1.

Verweerder heeft de aanvraag afgewezen, omdat deze niet tijdig is ingediend. De termijn liep namelijk tot en met 1 september 2025 en eiser heeft de aanvraag op 2 september 2025 ingediend. Volgens verweerder is hij gebonden aan de wettelijke aanvraagtermijn en bestaat er geen mogelijkheid om een uitzondering te maken en een te laat ingediende aanvraag alsnog te behandelen.

Wat vindt eiser in beroep?

3. Eiser voert aan dat hij niet wist dat de toeslag was beëindigd. Omdat hij in 2024 nog zorgtoeslag over 2023 heeft ontvangen was het voor hem niet duidelijk dat de toeslag voor 2024 gestopt was. De brief van 28 december 2023 heeft hij niet ontvangen. Anders had hij de zorgtoeslag wel direct opnieuw aangevraagd. Toen hij op 2 september 2025 hoorde dat de toeslag was gestopt heeft hij direct een aanvraag ingediend. Ook benadrukt eiser dat het gaat om een aanzienlijk bedrag van bijna € 1.000,-.

Wat zijn de regels

4. Uit artikel 1, eerste lid, sub e, gelezen in samenhang met het tweede lid, van de Wet op de zorgtoeslag (hierna: Wzt) volgt dat de zorgtoeslag een tegemoetkoming is in de premie voor de zorgverzekering, waarbij de hoogte afhankelijk is van de draagkracht. De zorgtoeslag voldoet daarom aan de definitie van een inkomensafhankelijke regeling, zoals neergelegd in artikel 1, derde lid, van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (hierna: Awir), waardoor het regime van de Awir van toepassing is op de zorgtoeslag.

4.1.

Voor het indienen van een aanvraag om een tegemoetkoming is in artikel 15, eerste lid, van de Awir, zoals deze gold in het berekeningsjaar 2024, een termijn gesteld. Zo moet een aanvraag om een tegemoetkoming met betrekking tot een berekeningsjaar tot 1 september van het jaar volgend op het berekeningsjaar worden ingediend bij de Dienst Toeslagen. De aanvraag is ook tijdig als die op 1 september van het jaar volgend op het berekeningsjaar is ingediend. Dat betekent dat de Dienst Toeslagen uitgaat van een indieningstermijn tot en met 1 september. Deze termijn wordt enkel verruimd als de indiener of zijn partner voor 1 september van het jaar volgend op het berekeningsjaar is uitgenodigd tot het doen van aangifte inkomstenbelasting en er uitstel is verleend voor het indienen van deze aangifte tot na 1 september van het jaar volgend op het berekeningsjaar.

Wat is het oordeel van de rechtbank?

5. Uit vaste rechtspraak van de hoogste bestuursrechter volgt dat de in artikel 15, eerste lid, van de Awir vermelde termijn dwingendrechtelijk is.[_5bd52187-ed3a-4611-bd56-dca5815b757b] Dat betekent dat verweerder aan deze bepaling is gebonden en geen ruimte heeft om van de daarin neergelegde indieningstermijn af te wijken. Ook volgt uit vaste rechtspraak van de hoogste bestuursrechter dat de kern van een dwingend geformuleerde termijnbepaling is dat degene die niet tijdig een aanvraag indient, zijn aanspraak verliest, ook als dat voor hem nadelige financiële gevolgen heeft. Daaruit volgt dat de wetgever de uitkomst heeft voorzien en heeft aanvaard. Wanneer een aanvraag buiten de gestelde termijn is gedaan, kan verweerder daarom niet anders dan de aanvraag afwijzen. Hierop bestaat één uitzondering, namelijk wanneer de aanvrager is uitgenodigd om over het berekeningsjaar aangifte inkomstenbelasting te doen binnen een termijn die na 1 september volgend op het berekeningsjaar verloopt. Niet in geschil is dat aan eiser geen uitstel is verleend voor de aangifte inkomstenbelasting. Dat betekent dat eiser de aanvraag voor het berekeningsjaar 2024 vóór 1 september 2025 had moeten indienen. Verweerder was dan ook gehouden om de aanvraag af te wijzen.

6. Voor zover eiser met zijn beroepsgrond dat hij de aanvraag slechts één dag te laat heeft ingediend een beroep doet op het evenredigheidsbeginsel, overweegt de rechtbank als volgt. De Awir kent ter zake geen hardheidsclausule en is bovendien een wet in formele zin. Uit vaste rechtspraak van de hoogste bestuursrechter volgt dat artikel 15, eerste lid, van de Awir daarom niet rechtstreeks kan worden getoetst aan het evenredigheidsbeginsel, zoals ook neergelegd in artikel 3:4, tweede lid, van de Awb en artikel 13b, tweede lid van de Awir.[_874bcc4b-b707-4a8e-894c-a08f0157045e] Alleen bij bijzondere omstandigheden die niet of niet ten volle zijn verdisconteerd in de afweging van de wetgever en deze omstandigheden de toepassing van de wettelijke bepaling zozeer in strijd doen zijn met algemene rechtsbeginselen of (ander) ongeschreven recht, kan aanleiding bestaan voor contra-legemtoepassing van het evenredigheidsbeginsel.

6.1.

Daarvan is hier geen sprake. De wetgever heeft bewust gekozen voor een begrensde aanvraagtermijn en de gevolgen daarvan aanvaard. Dat eiser de termijn met slechts één dag heeft overschreden, maakt niet dat de afwijzing onevenredig is. Ook een geringe overschrijding van een dwingendrechtelijke termijn leidt tot verlies van de aanspraak. De wetgever heeft met de gestelde aanvraagtermijn voldoende ruimte geboden voor privéomstandigheden en het risico dat iemand toeslagen misloopt aanvaard.

6.2.

Dat eiser zich niet heeft gerealiseerd dat voorschotten van zorgtoeslag over 2024 waren gestopt is geen reden om in strijd met de wet de aanvraagtermijn niet toe te passen. Hierbij telt dat verweerder met overgelegde gegevens uit het Digitaal Archief Systeem en het onderzoek door de afdeling Centrale Administratieve Processen voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat het besluit van 28 december 2023 op de juiste wijze is verzonden en verder dat eiser in 2024 geen voorschotten over dat jaar heeft ontvangen. Het behoort vervolgens tot de eigen verantwoordelijkheid van eiser om in de gaten te houden of en wanneer hij een aanvraag moet doen.

7. Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat verweerder de aanvraag terecht heeft afgewezen wegens overschrijding van de wettelijke indieningstermijn. De door eiser aangevoerde omstandigheden kunnen daaraan niet afdoen.

Conclusie en gevolgen

8. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiser geen gelijk krijgt. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug.

Beslissing

De rechtbank verklaart beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M. van Paridon, rechter, in aanwezigheid van mr. L.D. Ruis, griffier. De beslissing is uitgesproken in het openbaar op 12 november 2026.

griffierrechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Voetnoten

  1. Zie bijvoorbeeld de uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: Afdeling) van 1 maart 2023, ECLI:NL:RVS:2023:772 en 1 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1834.
  2. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling van 1 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1834.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.