Uitspraak · Bestuursrecht

Rechtbank Den Haag, 3 november 2026 – Verzoek op grond van de Woo

ECLI:NL:RBDHA:2026:33115Zaaknummer SGR 26/5092

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
3 november 2026
Publicatiedatum
17 november 2026
Zaaknummer
SGR 26/5092
Rechtsgebied
Bestuursrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig, Voorlopige voorziening
Hoofdwetsartikel
Artikel 5.1 Woo
Zittingsplaats
Den Haag
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Verzoek op grond van de Woo. Verweerder heeft de bestreden gegevens terecht aangemerkt als emissiegegevens. Dat betekent dat verweerder gehouden was om deze gegevens als zodanig openbaar te maken. Ook de overige gronden van verzoekster slagen niet. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening af.

Beslissing

De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. J.J.P. Bosman, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. R.J.P. Lindhout, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op 3 november 2026.

griffiervoorzieningenrechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. [derde-partij], uit [woonplaats].
  2. Procesverloop
  3. Beoordeling door de voorzieningenrechter
  4. Conclusie en gevolgen
  5. Beslissing
  6. Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.

RECHTBANK DEN HAAG

Bestuursrecht

zaaknummer: SGR 26/5092

uitspraak van de voorzieningenrechter van 3 november 2026 in de zaak tussen

Land- en Tuinbouworganisatie Nederland te Den Haag (hierna: LTO), uit Den Haag, verzoekster

(gemachtigde: mr. K. van Ginkel)

en

de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, verweerder (gemachtigde mr. S. Hu).

Met als derde partij:

[derde-partij], uit [woonplaats].

Procesverloop

1. Met het bestreden besluit van 11 juni 2026 (kenmerk: 2024/090) heeft verweerder op het openbaarmakingsverzoek van de derde-partij beslist dat de gevraagde informatie openbaar wordt gemaakt. Verzoekster heeft hiertegen bezwaar gemaakt en een verzoek om voorlopige voorziening ingediend.

1.1.

Desgevraagd heeft verweerder laten weten de openbaarmaking van de documenten op te schorten tot de uitspraak van de voorzieningenrechter.

1.2.

Verweerder heeft op het ingediende verzoek gereageerd met een verweerschrift.

1.3.

De derde-partij heeft een reactie ingediend.

1.4.

De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 20 oktober 2026 gelijktijdig, maar niet samengevoegd met de zaak met kenmerk SGR 26/5093 op zitting behandeld. Hierbij waren aanwezig de gemachtigde van verzoekster, de gemachtigde van verweerder vergezeld door [naam] en de derde-partij.

Beoordeling door de voorzieningenrechter

Waar gaat deze zaak over?

2. Op 11 april 2024 heeft de derde-partij een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo) ingediend bij verweerder. Hierin wordt verzocht om openbaarmaking van Identificatie- en Registratiegegevens (I&R) van alle rundveehouders in Nederland over de periode van 1 januari 2011 tot en met 10 april 2024. Meer specifiek wordt verzocht om de volgende gegevens:

Gegevens over de verblijfsperiode:

  • UBN;
  • unieke ID-code van het rund;
  • geslacht van het rund;
  • datum van geboorte van het rund;
  • datum van de import van het rund;
  • datum van ingang van het verblijf;
  • datum van einde van het verblijf;
  • datum van einde van het dier;
  • code voor de reden van het einde van het dier, zijnde export, natuurlijke dood, slacht of vermissing.

Gegevens over meldingen:

  • UBN;
  • unieke ID-code;
  • geslacht van het rund;
  • type melding/gebeurtenis, zijnde aanvoer, doodgeboren kalf, afvoer, export, geboorte, import, noodslacht en vermissing;
  • datum van de gebeurtenis;
  • datum waarop de gebeurtenis is gemeld.

Gegevens over locaties:

  • UBN;
  • straatnaam;
  • huisnummer;
  • eventuele toevoeging van het huisnummer;
  • postcode;
  • plaatsnaam;
  • provincie.

Wat heeft verweerder besloten?

3. Verweerder heeft naar aanleiding van het verzoek van de derde-partij informatie gevonden die is weergegeven in drie documenten die in een inventarislijst bij het bestreden besluit zijn opgenomen en genummerd. Verweerder heeft beslist dat alle aangetroffen informatie openbaar wordt gemaakt. Milieu-informatie die inzicht geeft in de aard, omvang en/of gevolgen van emissies in het milieu zijn emissiegegevens die openbaar worden gemaakt.[_b139512d-5be6-4ae1-aa09-277add5437df] Het gaat hierbij onder meer om locatiegegevens van de betreffende bedrijven omdat ook de plaats van de emissies informatie over emissies in het milieu betreft. Voor zover deze locatiegegevens gelijk zijn aan het woonadres van de betreffende ondernemers, kan er geen geslaagd beroep worden gedaan op de uitzonderingsgrond van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer.[_97c01979-e987-4cef-9819-4be698c5a09a] Ook de data waarop gebeurtenissen zijn gemeld heeft verweerder openbaar gemaakt omdat dit geen gevolgen heeft voor de concurrentiepositie van de betreffende ondernemers.[_8675db0f-67f5-41e6-b0b2-898d2dd62b2c] Verder heeft verweerder ook de unieke ID-codes van runderen openbaar gemaakt omdat hij op grond van de Woo geen reden zag om deze informatie van openbaarmaking uit te zonderen.

Wat vindt verzoekster?

4. Verzoekster is een landelijke organisatie die de belangen behartigt van de in de agrarische sector werkzame ondernemers die lid van haar zijn. Zij heeft bezwaar gemaakt tegen het bestreden besluit en de voorzieningenrechter gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen.

Allereerst stelt verzoekster aan de orde dat de informatie die verweerder voornemens is openbaar te maken, niet bij haar bekend is. Hierdoor kan zij niet goed beoordelen of verweerder bepaalde gegevens al dan niet terecht heeft aangemerkt als emissiegegevens. Verzoekster wil dan ook alsnog in de gelegenheid worden gesteld om de concrete gegevens in te zien.

Daarbij ontbreekt de context bij de openbaar te maken informatie. Dit brengt het risico met zich dat de betreffende informatie verkeerd wordt geïnterpreteerd, met alle mogelijke gevolgen van dien.[_e87fc59d-215f-4ab3-b0b9-89721177b400] Verzoekster wil dan ook in de gelegenheid worden gesteld om aan de hand van de concrete gegevens de nodige context aan te brengen.

Voorts stelt verzoekster zich op het standpunt dat verweerder het bestreden besluit niet op de juiste wijze heeft bekendgemaakt. Het bestreden besluit had namelijk naar alle betrokken ondernemers moeten worden verstuurd. Openbaarmaking middels de Staatscourant alleen volstaat niet.

Verder betoogt verzoekster dat bepaalde gegevens die verweerder voornemens is openbaar te maken geen emissiegegevens betreffen. Het gaat in het bijzonder om de unieke ID-codes van de runderen, het geslacht van de runderen, de datum van geboorte van de runderen, de datum van het einde van de dieren, de code voor de reden van einde van de dieren en de melding doodgeboren kalveren. Deze informatie zegt namelijk niets over (de plaats van) emissies en stelt het publiek evenmin in staat de daadwerkelijke of voorzienbare emissies te controleren. In het verlengde hiervan heeft verweerder dan ook ten onrechte niet getoetst of er uitzonderingsgronden zijn die zich tegen de openbaarmaking van deze gegevens verzetten. In dat kader merkt verzoekster op dat uit bepaalde gegevens onder meer de productieomvang en resultaat van de voorgaande jaren kan worden afgeleid. Openbaarmaking hiervan zal de concurrentiepositie van de betrokken ondernemers schaden en daarmee onevenredig nadeel toebrengen. Voorts kan aan de hand van UBN-nummers en de adresgegevens van de betrokken ondernemers de natuurlijke persoon worden achterhaald die aan de desbetreffende onderneming gelieerd is. Het bedrijfsadres is doorgaans namelijk hetzelfde als het woonadres van de betreffende ondernemer en zijn/haar gezin. Verzoekster vreest dat openbaarmaking van deze gegevens leidt tot incidenten vanuit activistische groeperingen en daarmee de aantasting van de persoonlijke levenssfeer van betrokken ondernemers.

Wat vindt de derde-partij?

5. De derde-partij sluit zich voor wat betreft de vraag of de door verzoekster bestreden gegevens moeten worden aangemerkt als emissiegegevens grotendeels aan bij wat verweerder hierover in het verweerschrift heeft opgemerkt. Anders dan verweerder stelt de derde-partij zich echter op het standpunt dat ook de unieke ID-codes van runderen en de data waarop gebeurtenissen worden gemeld emissiegegevens zijn. Zo betreft het ID-nummer van een rund de sleutel die de afzonderlijke meldingen en verblijfsperioden aan hetzelfde dier koppelt. Zonder die sleutel kan de controlefunctie niet worden uitgevoerd. Ook voor wat betreft de meldingsdatum geldt dat openbaarmaking hiervan de tijdigheid en kwaliteit van de registratie, waarop de emissiebeoordeling steunt, controleerbaar maakt.

Tot slot stelt de derde-partij nog aan de orde dat het belang bij een tijdige openbaarmaking van de betreffende gegevens groot is, nu het gaat om milieu-informatie en het Woo-verzoek inmiddels al langer dan twee jaar geleden is ingediend.

Wat is het oordeel van de voorzieningenrechter?

Ontvankelijkheid

6. De voorzieningenrechter stelt vast dat verzoekster blijkens haar statuten opkomt voor de belangen van haar leden. Dat zijn onder andere agrariërs die te maken hebben met de openbaarmaking van gegevens die gaan over hun bedrijven. Het openbaarmakingsverzoek raakt vrijwel alle agrariërs. Het gaat om openbaarmaking van gegevens die zij vertrouwelijk aan de minister hebben meegedeeld. Veel agrariërs verzetten zich tegen de openbaarmaking en de inzet van verzoekster is om openbaarmaking tegen te houden. Verzoekster komt daarmee op voor een collectief belang en is aan te merken als belanghebbende. Dat er ook agrariërs zijn die niet zijn aangesloten bij een belangenorganisatie en/of dat er agrariërs zijn die het eens zijn met het openbaarmakingsbesluit, doet niet af aan het algemene en collectieve belang dat verzoekster nastreeft.[_55aad5cc-80a5-4467-abe7-f32eb64d3417] Daarbij geldt dat zowel verweerder als de derde-partij geen gronden hebben ingediend die ertoe strekken dat verzoekster niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de door haar gevraagde voorlopige voorziening. Het voorgaande maakt dat de voorzieningenrechter verzoekster aanmerkt als derde-belanghebbende bij het bestreden besluit.

Spoedeisend belang

7. Verzoekster heeft een voldoende spoedeisend belang bij de gevraagde voorziening. Zonder de gevraagde voorziening wordt de verzochte informatie openbaar gemaakt, hetgeen onomkeerbaar is. Verzoekster is het niet eens met de openbaarmaking zoals verweerder die voor ogen heeft.

Emissiegegevens

8. Artikel 5.1, zevende lid, van de Woo bepaalt dat als sprake is van milieu-informatie die betrekking heeft op emissies in het milieu, artikel 5.1, eerste en tweede lid, van de Woo niet van toepassing is. In deze leden zijn uitzonderingen op het uitgangspunt van openbaarmaking geregeld. Deze bepaling is een implementatie van de Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking van Richtlijn 90/313/EEG van de Raad (hierna: de milieu-informatierichtlijn).

8.1.

Zoals de Afdeling heeft geoordeeld in de uitspraak van 17 mei 2023[_477de583-eb3f-4d08-8845-cc5d84434be0], volgt uit rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: het Hof) dat het begrip milieu-informatie een ruime betekenis heeft.[_7dd74fe5-ce33-47ad-8e2b-3c90690ff52f] Uit eerdere arresten van het Hof van 23 november 2016[_8793beff-2c9f-4105-9af1-20102b8b0824] volgt dat onder de begrippen "emissies in het milieu" en "informatie over emissies in het milieu" niet alleen gegevens moeten worden begrepen die de daadwerkelijke uitstoot betreffen, maar ook de gegevens over de invloeden van die emissies op het milieu alsook de gegevens die het publiek in staat stellen te controleren of de beoordeling van de daadwerkelijke of voorzienbare emissies door het bestuursorgaan juist is. De begrippen "emissies in het milieu" en "informatie over emissies in het milieu" mogen niet restrictief worden uitgelegd. Zo kwalificeren de plaats van de emissies, het aantal dieren op een locatie en zogeheten diertelgegevens als emissiegegevens.[_c1a658fc-52df-4598-a575-e21ea27fcaa4]

8.2.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat verweerder in het verweerschrift afdoende heeft toegelicht waarom de door verzoekster als zodanig bestreden gegevens, te weten het geslacht van de runderen, de datum van geboorte van de runderen, de datum van het einde van de dieren, de code voor de reden van einde van de dieren en de melding doodgeboren kalveren kunnen worden aangemerkt als emissiegegevens. Voor al deze gegevens geldt namelijk dat ze inzicht geven in de aard, omvang, duur en/of intensiteit van de emissies. Zoals in de vorige rechtsoverweging al is weergegeven, vereist het geldende toetsingskader niet dat het uitsluitend moet gaan om informatie die betrekking heeft op de daadwerkelijke uitstoot om van emissiegegevens te kunnen spreken. Verzoekster heeft geen concrete onderbouwing gegeven voor haar betoog dat de betreffende gegevens, in weerwil van de uitleg van verweerder, niet kwalificeren als emissiegegevens. Verweerder is dan ook gehouden om deze gegevens op grond van de Woo openbaar te maken en hoeft hierbij niet te toetsen aan de uitzonderingsgronden genoemd onder het eerste en tweede lid van artikel 5.1 van de Woo. De gronden die verzoekster in dat kader heeft aangevoerd, laat de voorzieningenrechter dan ook onbesproken. Overigens heeft verweerder ter zitting aangegeven weliswaar gebonden te zijn aan het geldende toetsingskader, maar ook oog te hebben voor de impact die de openbaarmaking van de gegevens op individuele ondernemers heeft. De voorzieningenrechter sluit zich daarbij aan.

8.3.

Nu verweerder heeft besloten om alle aangetroffen informatie openbaar te maken, ziet de voorzieningenrechter niet in welk belang de derde-partij nog heeft bij de vraag of de unieke ID-codes van runderen en de data waarop gebeurtenissen worden vermeld kwalificeren als emissiegegevens, anders dan een louter principieel belang. Een voorlopige voorziening procedure leent zich echter niet goed voor de beslechting van dergelijke twistpunten van fundamentele aard. Een oordeel hierover laat de voorzieningenrechter dan ook in het midden.

Bekendmaking van het besluit en juistheid openbaar te maken gegevens

9. Nog daargelaten de vraag of de handelwijze van verweerder om het bestreden besluit slechts te publiceren via de Staatscourant en niet naar elke betrokken individuele ondernemer te sturen in strijd is met artikel 3:41, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), heeft verzoekster niet aannemelijk gemaakt dat zij hierdoor nadeel heeft ondervonden. De voorzieningenrechter vindt daarvoor van belang dat zij tijdig bezwaar heeft kunnen maken tegen het bestreden besluit en ook voldoende gelegenheid heeft gehad om haar grieven hiertegen naar voren te brengen. Voor zover verzoekster heeft betoogd dat zij niet in staat is gesteld om de juistheid van de openbaargemaakte gegevens te controleren, overweegt de voorzieningenrechter dat een dergelijke verplichting niet voortvloeit uit de Woo.[_2bafd476-ff2a-46c3-b458-859eec2a32fe] Daar komt bij dat in het bestreden besluit duidelijk staat vermeld om welke concrete gegevens het hierbij gaat en betrokken individuele ondernemers deze informatie zelf kunnen terugvinden in hun eigen administratie. Hoe dan ook is vooralsnog niet gebleken dat het noodzakelijk is om context aan de openbaar te maken gegevens toe te voegen.

Voorlopig rechtmatigheidsoordeel

10. Hoewel de voorzieningenrechter zich realiseert dat een voorlopig rechtsmatigheidsoordeel in dit stadium van de procedure tot gevolg heeft dat verweerder de gegevens feitelijk openbaar mag maken door publicatie daarvan, kan zij gelet op het voorgaande niet anders dan concluderen dat aan het bestreden besluit op voorhand geen gebreken kleven. Verder heeft verzoekster geen andere belangen aangedragen die tot de conclusie leiden dat het bestreden besluit geschorst moet worden. Haar vrees voor activisme als de betreffende gegevens openbaar worden gemaakt, heeft zij onvoldoende concreet gemaakt. De voorzieningenrechter zal de werking van het bestreden besluit dan ook niet schorsen en het verzoek om voorlopige voorziening afwijzen. Verweerder heeft op de zitting aangegeven dat openbaarmaking van de gevraagde gegevens eventueel op korte termijn na de uitspraak zou kunnen plaatsvinden. De voorzieningenrechter gaat ervan uit dat verweerder deze toezegging nakomt.

Conclusie en gevolgen

11. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening af. Dat betekent dat verweerder de door de derde-partij gevraagde informatie openbaar mag maken. Voor vergoeding van het griffierecht of een proceskostenvergoeding bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. J.J.P. Bosman, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. R.J.P. Lindhout, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op 3 november 2026.

griffiervoorzieningenrechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.

Voetnoten

  1. Op grond van artikel 5.1, zevende lid, van de Woo.
  2. Op grond van artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder e, van de Woo.
  3. Op grond van artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Woo.
  4. Verzoekster verwijst in dit verband naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 8 februari 2023, ECLI:NL:RVS:2023:489.
  5. De voorzieningenrechter ziet steun voor dit steunpunt in de uitspraken van de Afdeling van 19 januari 2022, ECLI:NL:RVS:2022:128 en 24 september 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4557.
  6. ECLI:NL:RVS:2023:1926.
  7. Zie bijvoorbeeld het arrest van het Hof van 26 juni 2003, Commissie/Frankrijk, ECLI:EU:C:2003:371, punt 44.
  8. Bayer CropScience, ECLI:EU:C:2016:890 en Commissie/ACC, ECLI:EU:C:2016:889.
  9. Het Hof heeft deze rechtspraak nogmaals bevestigd in het arrest van 20 maart 2025, Sumitomo, ECLI:EU:C:2025:195, punt 92.
  10. Zie in dit verband de uitspraak van de Afdeling van 24 september 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4557.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.