Rechtbank Den Haag, 7 oktober 2026

Op 23 september 2026 heeft de mondelinge behandeling van de zaak plaatsgevonden.

[eiser] is door het gerechtshof Amsterdam bij arrest van 11 december 2025 (hierna: het arrest) veroordeeld tot een gevangenisstraf van 27 jaar en 6 maanden voor het medeplegen van de moord op [slachtoffer] en het medeplegen van het voorhanden hebben van vuurwapens. [eiser] is de schutter die [slachtoffer] heeft geliquideerd. Het gerechtshof heeft vastgesteld dat de moord op [slachtoffer] is gepleegd vanwege zijn rol als adviseur en vertrouwenspersoon van de kroongetuige in het Marengo-proces:

Het arrest is op 25 december 2025 onherroepelijk geworden.

[eiser] verblijft sinds 7 juli 2021 in detentie. Op 21 juli 2021 is hij op de GVM-lijst[_63b0875f-323c-4ecf-b343-dac02952e2ba] geplaatst op basis van de toen geldende risicocategorieën liquidatiegevaar, lidmaatschap van criminele organisatie en mediagevoeligheid[_c203df42-6d99-4918-beb7-fafc1cf4a88a]. Aan [eiser] is het risicoprofiel ‘hoog’ toegekend (er golden drie oplopende risicoprofielen: ‘verhoogd’, ‘hoog’ en ‘extreem’). De GVM-status van [eiser] is (telkens) verlengd tot 9 juli 2025, toen is zijn risicoprofiel verlaagd naar ‘verhoogd’. Aan deze statusverlaging lag ten grondslag dat er al lange tijd geen nieuwe GRIP[_aee40edf-2e05-4f88-9cca-3f174c52a7b8]-informatie binnen was gekomen en dat ook uit de monitoring verder niets nieuws naar voren was gekomen waaruit zou blijken dat een GVM-hoog status noodzakelijk was. Kort daarvoor was [eiser] al uitgestroomd van de Afdeling voor Intensief Toezicht naar een reguliere gevangenisafdeling. Ook zijn toen toezichtmaatregelen afgeschaald.

Op 23 september 2025 is de nieuwste Circulaire Gedetineerden met een vlucht- en/of maatschappelijk risico uitgebracht (hierna: Circulaire 2025) die vanaf 1 november 2025 geldig is. In de Circulaire 2025 wordt onderscheid gemaakt tussen risicogedetineerden (RG) en hoogrisicogedetineerden (HRG). In aanvulling op de gronden A tot en met F die van toepassing waren op de Circulaire uit 2021 is toen ook de G-grond toegevoegd: “De zaak heeft landelijk of lokaal geleid tot grote maatschappelijke verontwaardiging en onrust en een geschokte rechtsorde.” In de voetnoot bij deze grond staat opgenomen:

[eiser] is op 14 januari 2026 besproken in het Overleg Risico-gedetineerden (hierna: ORG). Uit de schriftelijke verslaglegging van dat overleg blijkt dat het ORG de selectiefunctionaris heeft geadviseerd [eiser] als risicogedetineerde aan te merken op grond van categorie C: (risico op) Liquidatie, geweld of bedreiging in detentie van of door de gedetineerde. De toelichting op dit advies luidt:

Op 8 juli 2026 is [eiser] wederom besproken in het ORG. De selectiefunctionaris is toen geadviseerd ter onderbouwing van zijn status als risicogedetineerde naast de C-grond ook de G-grond aan te nemen: De zaak heeft landelijk of lokaal geleid tot grote maatschappelijke verontwaardiging en onrust en een geschokte rechtsorde. De toelichting van het ORG luidt:

De directeur van de PI [plaats] heeft [eiser] op 21 juli 2026 schriftelijk de maatregelen meegedeeld die hem zijn opgelegd. Uit deze brief blijkt dat de maatregelen met betrekking tot telefonie, bezoek, toezicht, vervoer en arbeid zijn gebaseerd op het liquidatierisico (C-grond) van [eiser]. Verder staat daarin vermeld dat het [eiser] vanwege zijn RG-status en landelijke regelgeving niet is toegestaan deel te nemen aan Beeldbellen Justitiabelen (BBJ). Ook staat vermeld dat [eiser] niet bij andere gedetineerden op cel mag komen en dat deze ook niet op zijn cel mogen komen.

[eiser] vordert bij vonnis:

De Staat voert verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken.

[eiser] heeft aan zijn vorderingen ten grondslag gelegd dat de Staat onrechtmatig ten opzichte van hem handelt door zijn plaatsing op de GVM-lijst te handhaven zonder dat daarvoor voldoende indicaties aanwezig zijn. Daarom is de burgerlijke rechter, in dit geval de voorzieningenrechter in kort geding, bevoegd om kennis te nemen van de vordering. Voor het opkomen tegen de handhaving op de GVM-lijst staat voor [eiser] geen andere rechtsgang open en daarom is hij in zijn vordering ontvankelijk. De Staat heeft dat ook niet bestreden.

Plaatsing van gedetineerden op de GVM-lijst is inmiddels geregeld in de Circulaire 2025, die geldig is vanaf 1 november 2025. De selectiefunctionaris beslist of de status van RG wordt toegekend na een advies van het ORG. Het ORG betrekt bij zijn advies in ieder geval de levensloop van de gedetineerde en aspecten als het strafrestant, het criminele verleden, signalen dat de gedetineerde van zins is zijn criminele activiteiten voort te zetten in detentie, incidenten die zijn voorgevallen tijdens (eerdere) detentie, het netwerk, de rol en status van de gedetineerde binnen een criminele organisatie en diens beschikbare financiële middelen. Op basis van aangeleverde informatie van de betrokken inrichting, het GRIP, het Openbaar Ministerie (OM) en/of het Landelijk Bureau Inlichtingen & Veiligheid van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) maakt het ORG een inschatting van de ernst van de risico's. De selectiefunctionaris maakt vervolgens een individuele belangenafweging en beslist welk risicoprofiel wordt toegekend aan de gedetineerde. Gedetineerden die als RG zijn aangemerkt worden standaard na drie, zes of twaalf maanden opnieuw besproken en beoordeeld. Bij de beoordeling van de plaatsing van een gedetineerde op de GVM-lijst komt de selectiefunctionaris een ruime mate van beoordelingsvrijheid toe. De voorzieningenrechter moet het besluit van de selectiefunctionaris dan ook terughoudend toetsen. Voor ingrijpen door de voorzieningenrechter is slechts plaats als de selectiefunctionaris in redelijkheid niet tot het besluit heeft kunnen komen om de gedetineerde, in dit geval [eiser], als RG aan te merken.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat niet kan worden gezegd dat de selectiefunctionaris [eiser] in redelijkheid niet als risicogedetineerde heeft kunnen aanmerken, op zowel de C-grond als de G-grond. Dit oordeel wordt als volgt toegelicht.

Ten aanzien van de C-grond heeft [eiser] erop gewezen dat in de verslagleggingen van het ORG van 14 januari 2026 en 8 juli 2026 enkel en alleen wordt beschreven dat er geen aanvullende informatie is vanuit de PI en het GRIP en dat er vanuit wordt gegaan dat de dreiging er nog is. [eiser] meent dat van een actueel liquidatiegevaar juist geen sprake is en dat zelfs de vraag opkomt of er vanaf juli 2021 voldoende reden was om liquidatiegevaar als grond aan te nemen. [eiser] stelt dat vanaf 2021 tot en met heden op geen enkel moment is gebleken van actuele en concrete informatie over een dreiging richting hem. Het is dan ook volgens hem onbegrijpelijk dat deze grond door de selectiefunctionaris is aangenomen.

Voor wat betreft de toetsing van de G-grond geldt het volgende. Allereerst tekent de voorzieningenrechter aan dat namens [eiser] terecht is aangevoerd dat in zijn zaak geen cassatieberoep is ingesteld. Bij de onderbouwing in het ORG-advies staat dan ook ten onrechte vermeld dat de strafzaak van [eiser] in cassatie loopt.

Dat de straf van [eiser] onherroepelijk is, betekent niet dat de G-grond niet langer kan dienen als onderbouwing van het advies. Risico-categorie G luidt dat “De gedetineerde wordt verdacht van of is veroordeeld voor een strafbaar feit dat heeft geleid tot grote maatschappelijke verontwaardiging en onrust en een geschokte rechtsorde” (onderstreping voorzieningenrechter). Van grote maatschappelijke verontwaardiging en onrust en een geschokte rechtsorde als gevolg van de door [eiser] (mede-)gepleegde moord op [slachtoffer] is zonder meer sprake.

Namens [eiser] is erop gewezen dat in de Circulaire een voetnoot is geplaatst bij deze grondslag waarin staat dat van de genoemde categorie gedetineerden preventieve monitoring noodzakelijk wordt geacht totdat in kaart is gebracht welk risico de gedetineerde vormt of blijft vormen binnen de PI en/of voor de samenleving. [eiser] meent dat de Staat niet kan volhouden dat op dit moment niet (voldoende) in kaart is gebracht welk risico hij vormt of blijft vormen binnen de PI en/of de samenleving. De voorzieningenrechter oordeelt dat dit redelijkerwijs anders kan worden gezien door de selectiefunctionaris. Allereerst geldt dat de toelichting op de G-grond niet afdoet aan de daadwerkelijke formulering van de G-grond. De toelichting geldt als een voorbeeld van de invulling van de G-grond; van een uitputtende invulling is kennelijk geen sprake. Verder geldt dat de Staat terecht heeft aangevoerd dat in het geval van [eiser] van belang is dat het Marengo-proces nog loopt. Ook is namens de Staat ter zitting te kennen gegeven dat in maart van dit jaar naar buiten is gekomen dat er in Marokko een persoon is aangehouden die ervan verdacht wordt dat hij de liquidatie van [slachtoffer] heeft aangestuurd. In redelijkheid kan dan ook gemeend worden dat de risico’s rondom zijn persoon nog niet volledig in kaart zijn gebracht, omdat zich in verband met de (mogelijke) strafzaken tegen anderen zich nog nieuwe ontwikkelingen kunnen voordoen. In combinatie met de C-grond, geldt dat het geheel van deze omstandigheden maakt dat de selectiefunctionaris ten aanzien van [eiser] heeft kunnen beslissen om ook de G-grond aan te nemen ter onderbouwing van zijn status als risicogedetineerde.

[eiser] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van de Staat worden begroot op:

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

wijst de vorderingen af;

veroordeelt [eiser] in de proceskosten van de Staat van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als [eiser] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet hij € 98 extra betalen, plus de kosten van betekening;

veroordeelt [eiser] in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 Burgerlijk Wetboek over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan;

verklaart deze kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.