Rechtbank Den Haag, 5 oktober 2026

Op 21 september 2026 heeft de mondelinge behandeling van de zaak plaatsgevonden.

Bij vonnis van het Tribunale di Genova (rechtbank van Genua, Italië) van 10 januari 1996 is [eiser] veroordeeld tot 9 maanden gevangenisstraf voor de verkoop van heroïne en het opgeven van valse personalia.

Bij vonnis van het Tribunale di Genova van 27 maart 1997 is [eiser] veroordeeld tot 6 jaar gevangenisstraf voor het medeplegen van het verstrekken van heroïne en cocaïne en het bezit van heroïne.

Sinds begin 2000 verblijft [eiser] rechtmatig in Nederland.

Bij vonnis van het Tribunale di Bergamo (rechtbank van Bergamo, Italië) van 10 februari 2010 is [eiser] veroordeeld tot 12 jaar gevangenisstraf voor het medeplegen van het invoeren en vervoeren van cocaïne.

Bij brief van 11 februari 2021 heeft de Italiaanse staat de Staat verzocht om erkenning en tenuitvoerlegging van de onder 2.1, 2.2 en 2.4 genoemde vonnissen. Bij de brief is een certificaat gevoegd als bedoeld in artikel 4 van Kaderbesluit 2008/909/JBZ en artikel 2:7 WETS[_79115405-4699-48df-ab1f-a738d1bf73c4], met als bijlage een bevel tot tenuitvoerlegging van 20 januari 2021. Het certificaat vermeldt – voor zover hier van belang – :

Bij aangetekende brief van 12 maart 2021, die is verzonden naar het adres in Nederland waarop [eiser] stond ingeschreven, is [eiser] geïnformeerd over het verzoek tot tenuitvoerlegging van de Italiaanse vonnissen.

Op 31 augustus 2021 heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden geoordeeld dat er geen gronden zijn om de erkenning van de uitspraken te weigeren en dat er geen gronden zijn tot aanpassing van de opgelegde sancties. Het hof heeft in haar oordeel onder meer overwogen:

Bij beslissing van 25 oktober 2021 heeft de minister voor Rechtsbescherming beslist tot erkenning en tenuitvoerlegging van de vonnissen.

Bij aangetekende brief van 25 oktober 2021, die is verzonden naar het adres in Nederland waarop [eiser] stond ingeschreven, is [eiser] geïnformeerd over de beslissing van de minister.

Op 21 april 2022 is [eiser] in Nederland aangehouden en sindsdien is hij gedetineerd.

Bij e-mail van 21 oktober 2022 heeft de toenmalige advocaat van [eiser] bij de officier van justitie aangegeven dat hij meent dat de erkenning en tenuitvoerlegging van de vonnissen geweigerd had moeten worden. Naar aanleiding daarvan heeft DIZ/IOS de Italiaanse autoriteiten om aanvullende informatie gevraagd. Daarop heeft de officier van justitie bij de rechtbank van Bergamo bij brief van 2 maart 2023 als volgt geantwoord:

Bij brief van 5 juni 2023 heeft de toenmalige advocaat van [eiser] het hof Arnhem-Leeuwarden verzocht om het oordeel van 31 augustus 2021 te herzien. In die brief schrijft de advocaat onder meer:

Ten behoeve van de behandeling van het verzoek tot herbeoordeling heeft het hof Arnhem-Leeuwarden op 27 juli 2023 aanvullende vragen gesteld aan de Italiaanse autoriteiten. Daarop heeft de rechtbank van Bergamo bij brief van 13 september 2023 als volgt geantwoord (in vertaling):

Op 12 december 2023 heeft het hof Arnhem-Leeuwarden de Italiaanse autoriteiten wederom vragen gesteld. Daarop heeft de officier van justitie bij de rechtbank van Bergamo bij brief van 30 januari 2024 als volgt geantwoord:

Op 26 april 2024 heeft het hof Arnhem-Leeuwarden geoordeeld dat er geen aanleiding bestaat het eerdere oordeel van 31 augustus 2021 te herzien. Daartoe heeft het hof onder meer overwogen:

Daartoe voert [eiser] – samengevat – aan dat de Staat onrechtmatig handelt door de straffen die hem in drie strafzaken in Italië zijn opgelegd te erkennen en ten uitvoer te leggen. Deze erkenning en tenuitvoerlegging is in strijd met artikel 2:13 lid 1 sub h WETS en met de fundamentele rechten van [eiser], omdat de Italiaanse autoriteiten [eiser] niet uitdrukkelijk hebben geïnformeerd over de dagvaardingen, omdat de vonnissen niet aan hem zijn betekend en omdat hij niet is geïnformeerd over de mogelijkheid van verzet daartegen.

De Staat voert verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken.

[eiser] legt aan zijn vorderingen ten grondslag dat de Staat onrechtmatig jegens hem handelt. Daarmee is de bevoegdheid van de burgerlijke rechter, in dit spoedeisende geval de voorzieningenrechter in kort geding, gegeven. Het spoedeisend belang volgt uit de omstandigheid dat [eiser] thans in Nederland is gedetineerd uit hoofde van de Italiaanse vonnissen die de Staat volgens [eiser] niet had moeten erkennen en tenuitvoerleggen. Indien zijn vorderingen slagen, moet [eiser] met onmiddellijke ingang in vrijheid worden gesteld. Dat in wezen slechts inhoudelijke discussie bestaat over de vraag of het vonnis van het Tribunale di Bergamo erkend mocht worden en er dus vanwege de duur van de door het Tribunale di Genova opgelegde straffen nog ongeveer twee jaar de tijd zal zijn voor het voeren van een bodemprocedure, zoals de Staat bepleit, legt onvoldoende gewicht in de schaal. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter kan dan ook redelijkerwijs niet van [eiser] worden verwacht dat hij de uitkomst van een bodemprocedure afwacht.

Op de erkenning en tenuitvoerlegging van vonnissen die zijn gewezen in andere EU-lidstaten is het Kaderbesluit 2008/909/JBZ (hierna: het Kaderbesluit) van toepassing.[_4beb2b38-aa0f-40ff-9e21-148aef4640f2] In Nederland is het Kaderbesluit geïmplementeerd in de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en voorwaardelijke sancties (hierna: WETS). Op grond van artikel 9, lid 1 aanhef en onder i van het Kaderbesluit kan de uitvoerende lidstaat de erkenning verzoeken van een (kort gezegd) verstekvonnis, tenzij één van de onder i) tot en met iii) opgesomde gevallen zich voordoet. Deze regeling is geïmplementeerd in artikel 2:13 lid 1 aanhef en onder h WETS, dat, voor zover hier relevant, als volgt luidt:

In het onderhavige geval is bij alle drie de vonnissen sprake van een verstekvonnis. Het certificaat vermeldt immers dat [eiser] niet in persoon is verschenen bij de drie rechtszaken die tot de vonnissen hebben geleid. In beginstel dient de erkenning van de vonnissen dus te worden geweigerd op grond van artikel 2:13 lid 1 sub h onder 2° WETS. Dit is alleen anders als uit het certificaat blijkt dat overeenkomstig de procedurevoorschriften van Italië (kort gezegd):

De voorzieningenrechter stelt vast dat het certificaat vermeldt dat [eiser] in alle drie de zaken niet in persoon is gedagvaard, maar dat de dagvaardingen met betrekking tot de twee vonnissen van de rechtbank Genua zijn betekend aan een advocaat die door [eiser] was gemachtigd. Op grond daarvan is ten aanzien van die twee vonnissen dus geen sprake van een weigeringsgrond als bedoeld in artikel 2:13 lid 1 sub h onder 2° WETS, omdat voldaan is aan de uitzondering zoals vermeld onder het eerste gedachtestreepje (“anderszins daadwerkelijk officieel in kennis is gesteld van de datum en de plaats van de zitting”). Het hof Arnhem-Leeuwarden is daar in haar beoordeling ook vanuit gegaan en heeft daartoe, zoals hiervoor onder 2.7 ook is weergegeven, overwogen dat “Hoewel een en ander niet volledig is opgenomen in het certificaat, begrijpt het hof uit de overige stukken dat de veroordeelde in elk van de bovengenoemde vonnissen op de hoogte is gebracht van de behandeling ter terechtzitting (…).” In de herbeoordeling is dit ook geen punt van discussie geweest en in zijn verzoek tot herbeoordeling heeft [eiser] ten aanzien van deze twee vonnissen ook geheel andere punten aangedragen op grond waarvan het oordeel zou moeten worden herzien, hetgeen niet tot een ander oordeel heeft geleid (namelijk dat van de ene ten uitvoer te leggen straf acht dagen zouden moeten worden afgetrokken omdat dit is opgelegd voor een overtreding en dat de andere straf niet meer ten uitvoer kan worden gelegd omdat [eiser] reeds een alternatieve straf – het verlaten van het Italiaanse grondgebied – zou hebben ondergaan).

Gelet op het voorgaande is de voorzieningenrechter van oordeel dat de Staat niet onrechtmatig heeft gehandeld door de twee vonnissen die de rechtbank Genua aan [eiser] heeft opgelegd, te erkennen en ten uitvoer te leggen. Die erkenning en tenuitvoerlegging is immers niet in strijd met artikel 2:13 lid 1 sub h WETS, omdat uit het certificaat blijkt dat de dagvaardingen zijn betekend aan een advocaat die door [eiser] was gemachtigd. Gelet op het uitgangspunt van wederzijds vertrouwen mocht de Staat uitgaan van de juistheid van de informatie in het certificaat en ervan uitgaan dat [eiser] overeenkomstig de procedurevoorschriften van Italië op de hoogte is gesteld van de voorgenomen zitting en dat een beslissing kan worden genomen wanneer hij niet ter terechtzitting verschijnt.

Ten aanzien van het vonnis van de rechtbank Bergamo vermeldt het certificaat dat de dagvaarding is betekend “volgens de procedure die geldt voor verdachten die zich onrechtmatig aan hun detentie hebben onttrokken”. [eiser] stelt dat de erkenning van dit vonnis geweigerd moet worden op grond van artikel 2:13 lid 1 sub h onder 2° WETS, nu niet is voldaan aan de uitzonderingen. De dagvaarding is immers niet in persoon betekend en [eiser] heeft geen advocaat gemachtigd om namens hem de verdediging te voeren. Ook is volgens [eiser] geen sprake van de derde uitzondering, omdat hij niet, nadat het vonnis aan hem was betekend, uitdrukkelijk is geïnformeerd over zijn recht op een verzetprocedure. De Staat voert aan dat weliswaar niet kan worden vastgesteld dat [eiser] uitdrukkelijk is geïnformeerd over zijn recht op een verzetprocedure, maar wel dat hij op een gegeven moment, in ieder geval op 5 juni 2023, op de hoogte was geraakt van de mogelijkheid om verzet in te stellen, maar daar kennelijk geen gebruik van heeft gemaakt.

De voorzieningenrechter overweegt dat uit recente rechtspraak van het Hof van Justitie volgt dat lidstaten een beoordelingsmarge hebben bij de vraag of de erkenning van een verstekvonnis moet worden geweigerd op grond van artikel 9, lid 1 aanhef en onder i van het Kaderbesluit (in Nederland: artikel 2:13 lid 1 aanhef en onder h WETS). De ontvangende lidstaat moet een vonnis uit een andere lidstaat in beginsel erkennen, tenzij één van de strikt omschreven weigeringsgronden zich voordoet. Daarbij moet de nationale autoriteit, wanneer zij nagaat of de voorwaarden uit het Kaderbesluit vervuld zijn, met inachtneming van de omstandigheden van het geval, beoordelen of de verdedigingsrechten van de veroordeelde in acht zijn genomen. Een al te strikte toepassing van de voorwaarden, die geen recht doet aan de omstandigheden van het geval en miskent dat de rechten van de verdediging van de veroordeelde in acht zijn genomen, is in strijd met de bewoordingen en het doel van het Kaderbesluit.[_077cebd6-1f90-4bee-bbfd-51f01ac76308]

In dit licht overweegt dat voorzieningenrechter dat in het onderhavige geval weliswaar niet duidelijk is dat [eiser] uitdrukkelijk is geïnformeerd over zijn recht op een verzetprocedure, maar dat op basis van alle omstandigheden van het geval geoordeeld kan worden dat zijn verdedigingsrechten (toch) zijn geëerbiedigd, zodat de Staat niet onrechtmatig handelt door de erkenning en tenuitvoerlegging van het vonnis te handhaven. Gebleken is immers dat [eiser] op een bepaald moment wist dat hij de mogelijkheid had om een verzetprocedure te verzoeken in Italië, maar die mogelijkheid onbenut heeft gelaten. Uit de brief van de toenmalige advocaat van [eiser] blijkt dat hij op 5 juni 2023 op de hoogte was van de mogelijkheid om een nieuw proces aan te vragen (zie 2.12 en 2.11) en dat deze advocaat had begrepen dat deze mogelijkheid op dat moment ook nog werkelijk openstond. Dat dat laatste inderdaad een reële mogelijkheid was, blijkt uit de aanvullende informatie die het hof Arnhem-Leeuwarden van de Italiaanse overheid heeft ontvangen (2.13 en 2.14). Daaruit volgt dat een veroordeelde op basis van de Italiaanse wetgeving, nadat hij bekend is geworden met een vonnis en als de termijn om hoger beroep in te stellen reeds is verstreken, dertig dagen de tijd heeft om een nieuwe termijn te verzoeken, door aan te tonen dat hij niet daadwerkelijk op de hoogte was van het proces vanwege een toevallige gebeurtenis of overmacht. Er moet dan ook van worden uitgegaan dat voor [eiser] (op 5 juni 2023 nog) een mogelijkheid heeft bestaan om in Italië in verzet te gaan tegen het vonnis. Hij heeft echter geen gebruik gemaakt van deze mogelijkheid om verzet in te stellen. In het licht van de bewoordingen en het doel van het Kaderbesluit moeten deze omstandigheden zo uitgelegd worden dat [eiser] voldoende informatie heeft gekregen over de mogelijkheid om een rechtsmiddel aan te wenden, maar dat hij dit niet binnen de voorgeschreven termijn heeft gedaan en dat hij dus niet in zijn verdedigingsrechten is geschaad. Dit heeft tot gevolg dat de handhaving van de beslissing tot erkenning en tenuitvoerlegging niet onrechtmatig kan worden geacht. Daarbij is van belang dat het vonnis van het Tribunale di Bergamo inmiddels onherroepelijk is geworden, nu de termijn voor het indienen van verzet thans zeker is verstreken. De vorderingen zullen worden afgewezen.

[eiser] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van de Staat worden begroot op:

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

wijst de vorderingen af;

veroordeelt [eiser] in de proceskosten de Staat van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als [eiser] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet [eiser] € 98 extra betalen, plus de kosten van betekening;

veroordeelt [eiser] in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 Burgerlijk Wetboek over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan;

verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.