Rechtbank Amsterdam, 8 januari 2025

Verweerder heeft met het besluit van 17 juni 2022 een exploitatievergunning verleend aan de horecaexploitant. Met het besluit van 15 december 2022 (het bestreden besluit) heeft verweerder het bezwaar van eiser tegen de exploitatievergunning ongegrond verklaard en de verleende vergunning in stand gelaten.

Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Verweerder heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift. De horecaexploitant heeft ook schriftelijk gereageerd.

De rechtbank heeft het beroep op 28 november 2024 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, de gemachtigde van verweerder vergezeld door [naam 1] (specialist op het gebied van geur- en geluidsoverlast bij de gemeente), de horecaexploitant, vergezeld door [naam 2] (werkzaam bij [bedrijf 2], beheerder van het gebouw waarin het restaurant is gevestigd).

De voor de beoordeling van het beroep relevante wettelijke regels zijn te vinden in de bijlage bij deze uitspraak.

Eiser heeft in de periode 2014 tot 2017 meerdere meldingen ingediend bij de gemeente over rook uit de afvoerpijp van (de voorganger van) het restaurant. Naar aanleiding van deze meldingen zijn de filters van de afzuiginstallatie vervangen.

Op 1 februari 2022 heeft eiser (ook) bezwaar ingediend tegen de exploitatievergunning van een andere horecaonderneming op de [adres] naar aanleiding van rookoverlast. Gelet hierop is met eiser afgesproken om de bron van de overlast te onderzoeken en maatregelen te nemen. Uiteindelijk bleven alleen de bezwaren tegen het restaurant ( [bedrijf 1]) over. In de periode april 2022 tot en met juli 2023 is met eiser afgesproken dat hij rechtstreeks contact met de toezichthouders mocht opnemen bij overlast.

Eiser heeft op 21 juni 2022 bezwaar ingediend tegen de verleende exploitatievergunning. Het bezwaar van eiser is ongegrond verklaard omdat volgens verweerder niet is gebleken dat er sprake is van een onaanvaardbare geurhinder die aantoonbaar afkomstig is van het restaurant.

Uit een controle op 5 juli 2022, hangende de bezwaarprocedure, is gebleken dat het vervangen van de filters onvoldoende was, waarna de horecaexploitant een ontgeuringsinstallatie heeft geplaatst die op het moment van het bestreden besluit in werking was gesteld. Op 23 juli 2022 heeft verweerder opnieuw een klacht van eiser ontvangen over geuroverlast gerelateerd aan het restaurant toen eiser wist dat de toezichthouder, met wie hij rechtstreeks contact op kon nemen, bezig was met de horecaexploitant over de aankoop van een ontgeuringsinstallatie.

In de maanden februari, maart en april 2023, dus nadat het bestreden besluit werd genomen, heeft verweerder op afgesproken dagen ‘s avonds met eiser gebeld om te vragen of eiser geuroverlast ondervond. Op 24 juni 2023 gaf eiser telefonisch aan overlast te ondervinden. Twee toezichthouders zijn toen naar het huis van eiser gegaan. Zij hebben ter plaatse geen geurhinder geconstateerd. Eén van de toezichthouders is vervolgens naar het restaurant gegaan om te kijken of er werd gekookt. Hij heeft ter plaatse geconstateerd dat er behoorlijk veel op de grill lag en nogmaals gevraagd aan eiser of hij iets rook maar dit bleek niet het geval.

Deze beroepsgrond slaagt. Op grond van artikel 7:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) dient een belanghebbende de gelegenheid te krijgen om gehoord te worden, voordat het bestuursorgaan op het bezwaar beslist. Het bestuursorgaan kan op grond van artikel 7:3, van de Awb van het horen van een belanghebbende afzien onder meer als het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond is. Hier is in deze zaak geen sprake van. De rechtbank is daarom van oordeel dat verweerder in dit geval niet van het horen mocht afzien. Dit betekent dat de hoorplicht is geschonden.

De rechtbank ziet echter aanleiding om dit gebrek met toepassing van artikel 6:22 van de Awb te passeren, aangezien aannemelijk is dat eiser niet is benadeeld. Verweerder heeft voorafgaand aan de beslissing op bezwaar, maar ook daarna, veelvuldig overleg met eiser gevoerd over zijn bezwaren. Eiser heeft in dat verband al zijn argumenten tegen de verlening van de exploitatievergunning naar voren kunnen brengen. Ook is geprobeerd om een afspraak op locatie, met toestemming van de horecaexploitant, te organiseren nadat de ontgeuringsinstallatie in het restaurant was geplaatst en functioneerde. Hierop is niet meer gereageerd door eiser. Eiser stelt dat de communicatie met de gemachtigde niet altijd goed verliep waardoor deze afspraak nooit is gepland. Dit komt echter voor rekening en risico van eiser. Dat verweerder vervolgens de beslissing op bezwaar heeft genomen, kan de rechtbank volgen. Het nog langer aanhouden van het bezwaar was niet opportuun, ook met het oog op de rechtszekerheid en het belang van de horecaexploitant om op het bezwaar te beslissen, die al langer in onzekerheid verkeerde door het ingediende bezwaar.

Verweerder stelt zich op het standpunt dat de exploitatievergunning op goede gronden is verleend. De vergunningaanvraag is getoetst aan artikel 3.11, tweede lid, van de APV waarin is bepaald dat een exploitatievergunning wordt geweigerd als onder meer het woon- en leefklimaat in de omgeving van het restaurant nadelig wordt beïnvloed. Afgezien van de klacht van eiser van 23 juli 2022 waren er ten tijde van het bestreden besluit geen klachten en geen constateringen van overtredingen door het restaurant bekend bij verweerder. Voorafgaand aan het bestreden besluit is, mede vanwege het uitblijven van een reactie van eiser, geen controle op locatie uitgevoerd na het plaatsen van de ontgeuringsinstallatie. Na het bestreden besluit heeft verweerder op verschillende momenten contact met eiser opgenomen om na te gaan of eiser last had van rook uit de keuken van het restaurant. In geval van geuroverlast kan verweerder handhavend optreden, waarbij steeds in overleg met de horecaexploitant naar een effectieve oplossing wordt gezocht. Zelfs indien er sprake is van waarneembare geur in eisers woning dan betekent dit niet dat er sprake is van een onaanvaardbare geurhinder, aldus verweerder.

De rechtbank stelt voorop dat het weigeren van een exploitatievergunning een discretionaire bevoegdheid betreft van verweerder. De rechtbank dient het gebruik van deze bevoegdheid terughoudend te toetsen waarbij wordt beoordeeld of verweerder al dan niet in redelijkheid van zijn bevoegdheid gebruik heeft kunnen maken.

Op grond van de APV kan verweerder de vergunning weigeren als er sprake is van zodanige geurhinder dat het woon- en leefklimaat nadelig wordt beïnvloed. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder in redelijkheid mogen concluderen dat daar geen sprake van was. Verweerder mocht in de besluitvorming meenemen dat (i) er geen andere klachten bij verweerder bekend waren over geurhinder gerelateerd aan het restaurant dan de klacht van eiser, (ii) het exploiteren van het restaurant op basis van het bestemmingsplan is toegestaan en (iii) in het restaurant niet – zoals eiser aanvoerde – op houtskool voedsel werd bereid. Gelet hierop kan de rechtbank verweerders standpunt volgen dat op het moment van vergunningverlening en het bestreden besluit geen aanleiding was om aan te nemen dat door geur afkomstig uit het restaurant het leef- en woonklimaat in de omgeving nadelig zou worden beïnvloed. De rechtbank neemt bij de beoordeling mee dat verweerder de klachten van eiser serieus heeft genomen en hem tegemoet is gekomen in zijn klacht dat het lastig is om geuroverlast vast te stellen omdat de toezichthouders niet elk moment kunnen langskomen wanneer hij overlast ervaart. Zoals hiervoor aangegeven, heeft verweerder op afgesproken dagen twee keer per week met eiser gebeld om te vragen of hij op die momenten overlast ervoer. Ondanks de verschillende windrichtingen heeft eiser steeds aangegeven geen overlast te ondervinden. Ook bij controles ter plekke die na plaatsing van de ontgeuringsinstallatie hebben plaatsgevonden is geen geuroverlast vastgesteld.

Eiser voert aan dat het verhogen van de afvoerpijp tot 1,5 meter boven de hoogste daklijn de enige oplossing is voor de geurhinder. Op de zitting heeft verweerder toegelicht dat het verhogen van de afvoerpijp niet mogelijk is. Hier wordt namelijk geen vergunning voor verleend vanwege het beleid omtrent het beschermd stadsgezicht. Dit betekent dat op grond van de Activiteitenregeling[_c3026dd0-ec6a-468a-af3c-58dce7d14f30] in ieder geval een doelmatige ontgeuringsinstallatie aanwezig moet zijn. De rechtbank volgt eiser echter niet in de stelling dat verweerder bij de vergunningverlening op grond van de APV had moeten beoordelen of de ontgeuringsinstallatie doelmatig was en overweegt hiertoe als volgt. Het restaurant dient aan de geurnormen in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling te voldoen. Voor een rechtstreekse toetsing aan de geurnormen in de besluitvorming over de exploitatievergunning is op grond van de APV in beginsel geen plaats. Slechts wanneer op voorhand aannemelijk is dat het restaurant niet aan deze normen voldoet of zou kunnen voldoen, kan er voor verweerder aanleiding bestaan om de vergunning geheel of gedeeltelijk te weigeren.[_c8d48e84-11b0-41f1-81c8-a0af8a0e7adc] Gelet op de bovengenoemde feiten en omstandigheden onder 7.2. is de rechtbank van oordeel dat in dit geval niet op voorhand aannemelijk was dat het restaurant niet aan de geurnormen voldeed of zou kunnen voldoen. Er was voor verweerder daarom ook geen aanleiding om de doelmatigheid van de ontgeuringsinstallatie te onderzoeken of de vergunning op die grond te weigeren.

In het kader van handhaving is door verweerder wel steeds onderzoek gedaan naar aanwezigheid van een ontgeuringsinstallatie en de doelmatigheid ervan. Eisers stelling dat verweerder niet kon volstaan met het verwijzen naar handhaving van de milieuregelgeving waaronder de geldende geurnormen, volgt de rechtbank niet. De rechtbank overweegt dat verweerder zich op het standpunt heeft mogen stellen dat de milieuwetgeving het geëigende spoor is om de geuroverlast aan te pakken en dat in dit verband ook wordt opgetreden. Naar aanleiding van de door eiser ervaren geuroverlast heeft verweerder meerdere controles uitgevoerd. Toen de toezichthouders tijdens de controle op 5 juli 2022 wel geuroverlast hadden waargenomen, heeft verweerder direct opgetreden en heeft de horecaexploitant maatregelen genomen, waaronder het plaatsen van een geurinstallatie.

Dat in 2024 door verweerder opnieuw geur is geconstateerd door problemen met de eerder aangebrachte ontgeuringsinstallatie betekent, anders dan eiser stelt, niet dat ten tijde van de besluitvorming sprake was van onaanvaardbare geurhinder. De geconstateerde geur werd veroorzaakt door een technische fout bij installatie van de ontgeuringsinstallatie. De rechtbank acht in dit verband van belang dat verweerder op de zitting heeft bevestigd dat de horecaexploitant, om geurhinder te voorkomen, meteen na deze constatering een tweede ontgeuringsinstallatie heeft geplaatst met een aanzienlijke capaciteit, inclusief een onderhoudscontract. Ook hieruit blijkt dat verweerder steeds heeft opgetreden waar nodig en de horecaexploitant zich coöperatief heeft opgesteld en de nodige maatregelen heeft getroffen om aan de milieuregelgeving te kunnen voldoen. Verweerder heeft daarbij terecht opgemerkt dat zelfs indien er een enkele keer sprake is van een waarneembare geur in de woning van eiser, dit niet maakt dat er sprake is van onaanvaardbare geurhinder.

Tot slot gaat de vergelijking door eiser met de situatie in de uitspraken van de Afdeling[_b2229521-a91b-45a4-9fa7-9f964e7f5f84] naar het oordeel van de rechtbank niet op. In deze uitspraken waren de feiten en omstandigheden niet vergelijkbaar met de onderhavige zaak. Zo was er in die zaak sprake van een groot aantal klachten van verschillende omwonenden over geurhinder veroorzaakt door de betrokken horecaonderneming, was het houden van het terras in strijd met het bestemmingsplan en gedoogd door de burgemeester en er had een uitbreiding plaatsgevonden van het horecabedrijf waardoor de vraag rees of de capaciteit van de bestaande ontgeuringsinstallatie wel afgestemd was op de situatie na de uitbreiding van het horecabedrijf. Al deze omstandigheden leidden in die zaak tot het oordeel dat de burgemeester nader onderzoek had moeten doen naar de doelmatigheid van de ontgeuringsinstallatie. In de onderhavige zaak was, zoals hiervoor uiteengezet, geen sprake van aanwijzingen dat het restaurant niet aan de geldende normen voor de geur voldeed of zou kunnen voldoen.

Geconcludeerd moet dus worden dat verweerder zich op goede gronden op het standpunt heeft gesteld dat de weigeringsgronden van artikel 3.11, tweede lid, van de APV zich in dit geval niet voordoen. Deze beroepsgrond slaagt daarom niet.