Rechtbank Amsterdam, 19 oktober 2023

In 2008 is [eiser] als werknemer in dienst getreden van het familiebedrijf van de families [familienaam 1] en [familienaam 2]. [gedaagde 1], haar moeder en oom zijn actief in het familiebedrijf, de laatste twee als bestuurders.

In 2011 hebben [eiser] en [gedaagde 1] een relatie gekregen. In 2018 zijn ze getrouwd en ze hebben samen een dochter gekregen, [minderjarige], nu vier jaar oud.

In 2018 is [gedaagde 4] opgericht als vastgoed-investeringsvehikel voor het familiebedrijf. [eiser] kwam in dienst van [gedaagde 4] en kreeg ook 10% van de aandelen. De moeder en de oom van [gedaagde 1] zijn bestuurder van [gedaagde 4].

In augustus 2022 is het tot een breuk gekomen tussen [eiser] en [gedaagde 1], en ook tussen [eiser] en zijn werkgever. [gedaagde 4] heeft [eiser] in september 2022 vrijgesteld van werk en een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst ingediend bij de kantonrechter van deze rechtbank.

Op 21 september 2022 heeft PSG Recherche, een particulier recherchebureau (hierna: PSG), een offerte uitgebracht aan de moeder van [gedaagde 1], voor “het uitvoeren van een achtergrondonderzoek, een dreigingsanalyse en mogelijke (beveiliging) adviezen” in verband met de relatiebreuk tussen [gedaagde 1] en [eiser].

Op 22 september 2022 ontdekte [eiser] in [plaats 1] dat hij werd gevolgd door een (vrouwelijke) observant van (naar later bleek) particulier recherchebureau [naam eenmanszaak], die foto’s maakte van [eiser] en de vrouw die bij hem was. [eiser] confronteerde de observant en eiste verwijdering van de foto’s. Nadat de observant weigerde, heeft [eiser] de camera afgepakt en de SD kaart eruit gehaald. De beelden die daarop stonden, heeft hij overgezet op zijn computer en gewist van de SD kaart. De camera en SD kaart zijn teruggegeven aan de observant. De observant heeft aangifte gedaan bij de politie van het geweld dat [eiser] en de vrouw gebruikten bij het afpakken van de camera en de schade die daarbij is toegebracht aan haar camera. Op de SD kaart stonden – afgezien van de foto’s gemaakt in [plaats 1] – onder meer foto’s van de toenmalige woning van [eiser] in [plaats 2], op verschillende tijdstippen van de dag, van de woning in [woonplaats 1] die gekocht was als woning voor [gedaagde 1] en [eiser] en die wordt verbouwd, van het kantoor van [eiser] en van het kantoor van zijn echtscheidingsadvocaat.

In een chatbericht van 22 september 2022 van [gedaagde 1] aan [eiser] staat onder meer het volgende:

De overdrachten van [minderjarige] door [eiser] aan [gedaagde 1] op 25 november 2022 en 2 februari 2023 zijn uitgemond in ruzies waarbij [eiser] [gedaagde 1] agressief bejegende en (op 2 februari 2023) uitschold. Op geluidsopnames van die overdrachten, die als producties zijn overgelegd is te horen dat [minderjarige] overstuur was (huilen).

Op 6 februari 2023 heeft PSG een rapport uitgebracht van haar onderzoek naar [eiser]. Dat rapport is door [gedaagde 4] ingebracht in de ontbindingsprocedure bij de kantonrechter. In de rapportage staat als opdrachtgever “Fam. [familienaam 1] ” vermeld en als contactpersoon [gedaagde 1]. In het rapport staan, naast de confrontatie met de observant in [plaats 1] (zie 2.6), de volgende incidenten vermeld waarbij [eiser] betrokken zou zijn geweest:

Bij beschikking van 8 maart 2023 van deze rechtbank is de echtscheiding tussen [gedaagde 1] en [eiser] uitgesproken. Van die beschikking maakt het door [eiser] en [gedaagde 1] opgestelde ouderschapsplan deel uit. In het ouderschapsplan zijn [eiser] en [gedaagde 1] overeengekomen dat [minderjarige] haar hoofdverblijf bij [gedaagde 1] heeft en dat een zorgregeling zal gelden waarbij [minderjarige] bij [eiser] verblijft (voor zover nu relevant):

Op 6 juni 2023, op de zitting in de ontbindingsprocedure, heeft de kantonrechter meegedeeld dat binnen een week een beschikking zou volgen waarbij de arbeidsovereenkomst met ingang van 1 juli 2023 wordt ontbonden wegens een verstoorde arbeidsverhouding. Vervolgens hebben [gedaagde 4] en [eiser] op 7 juni 2023 een schikking getroffen, die op 7 juni 2023 is vastgelegd in een proces-verbaal. De vaststellingsovereenkomst houdt onder meer in dat [eiser] al zijn aandelen in [gedaagde 4] overdraagt. [gedaagde 4] en [eiser] hebben elkaar ter zake van de arbeidsovereenkomst en het einde daarvan over en weer finale kwijting verleend.

Bij de gedingstukken zit een foto die [eiser] begin juli 2023 in Almere heeft gemaakt van een man waarvan hij meende dat die hem aan het observeren was en die in een BMW reed, en een foto van de website van PSG waarop een man te zien is die erg lijkt op de man die door [eiser] is gefotografeerd.

Bij brief van 3 juli 2023 heeft (de advocaat van) [gedaagde 1] [eiser] gesommeerd tot betaling van een flink bedrag omdat het ‘bouwdepot’ voor de verbouwing van de woning waarin zij zouden gaan samenwonen, aanzienlijk was overschreden en een aantal termijnen van de hypothecaire lening niet door [eiser] waren voldaan. Aan deze sommatie heeft [eiser] geen uitvoering gegeven.

Eind juli 2023 heeft [eiser] op de smartphone die [minderjarige] van [gedaagde 1] had gekregen geluidsfragmenten beluisterd die [minderjarige] had opgenomen. De oudste van de opnamen dateert van 21 maart 2023. Daarop is te horen dat [gedaagde 1] in een auto spreekt met [naam 6] van PSG. In dat gesprek gaat het over het volgen van [eiser], dat hij recentelijk naar Ajax was geweest en daar “helemaal dronken” zou zijn geworden, dat [eiser] “veel uitgaat” en dat zijn nieuwe vriendin “het hele weekend” bij hem had verbleven. Na het gesprek met [naam 6] belt [gedaagde 1] haar moeder. Met haar spreekt zij ook over de observatie van [eiser] door PSG. De moeder van [gedaagde 1] zegt dat de adressen die [eiser] bezoekt “ook niet zo spannend” zijn, waarop [gedaagde 1] antwoordt: “Maar misschien gaat hij wel op die fiets.” Haar moeder vraagt vervolgens of [naam 6] al een “taggie op die fiets” heeft geplaatst.

Eind juli 2023 viel het [eiser] op dat al enige tijd een onbekende scooter met topkoffer voor zijn woning in [woonplaats 1] stond geparkeerd. Bij onderzoek door [eiser] bleek er een gaatje in de topkoffer te zitten, waarachter een lens te zien was. [eiser] heeft hier melding van gemaakt bij de politie. Die heeft hem laten weten dat het kenteken van de scooter geregistreerd stond op naam van een particulier recherchebureau. De politie wilde de naam van het bureau niet geven.

Op verzoek van [eiser] heeft de politie zijn auto onderzocht op volgsystemen. Op 31 juli 2023 heeft de politie een peilbaken (GPS tracker) onder de auto aangetroffen.

Bij brief van 6 september 2023 aan PSG heeft [eiser] een klacht ingediend over schending van de Privacygedragscode waaraan particuliere recherchebureaus gebonden zijn, en verzocht om afgifte aan hem van alle rapportages, dossiers en andere stukken met betrekking tot het onderzoek. [eiser] heeft PSG verzocht de klacht in behandeling te nemen conform haar klachtenregeling en hem op te hoogte te houden van de verdere afhandeling van de klacht.

Na de overdracht van [minderjarige] aan [gedaagde 1] op 8 september 2023, waarbij partijen onenigheid hebben gehad, is [gedaagde 1] met [minderjarige] naar het restaurant gelopen waar haar moeder op hen wachtte. [eiser] is hen toen achterna gegaan, wat [minderjarige] erg overstuur heeft gemaakt.

In een brief van 4 oktober 2023 van PSG aan de advocaat van gedaagden staat onder meer het volgende:

In een e-mail van [naam 9] aan PSG van 11 september 2023, waarnaar in de brief van PSG wordt verwezen, betwist [naam 9] gemotiveerd de persoon te zijn die door [eiser] is gefotografeerd.

[eiser] vordert na toespitsing van zijn eis, kort gezegd:

Aan zijn vordering legt [eiser] ten grondslag, samengevat weergegeven, dat hij gedurende een onafgebroken periode van tenminste vijf maanden is gevolgd via dynamische observatie, met een camera voor zijn huis en met een peilbaken onder zijn auto. Een dergelijke structurele inzet van particuliere recherchebureaus levert een vorm van stalking op en een ongerechtvaardigde inbreuk op zijn persoonlijke levenssfeer. Met het laten volgen van [eiser] is ook geen enkel redelijk doel meer gediend. Er spelen geen juridische geschillen tussen partijen meer, nu de echtscheiding en de arbeidsrelatie zijn afgerond. De gezamenlijke woning zal spoedig in de verkoop gaan en voor wat [eiser] betreft bestaat er geen conflict over de verkoop van die woning, althans, geen conflict dat de inzet van een particulier recherchebureau rechtvaardigt. [eiser] wil alle stukken ontvangen die door recherchebureaus aan gedaagden zijn verstrekt, om de omvang van de inbreuk te kunnen vaststellen. De ongerechtvaardigde inbreuk op zijn privacy heeft hem schade berokkend en hij vraagt een voorschot op de vergoeding van die schade.

Gedaagden voeren verweer.

Op de stellingen van partijen wordt, voor zover van belang, bij de beoordeling ingegaan.

[eiser] voert verweer.

Op de stellingen van partijen wordt, voor zover van belang, bij de beoordeling ingegaan.

Als preliminair verweer hebben gedaagden gevoerd dat de vordering niet ontvankelijk is voor zover die is gericht tegen de moeder en oom van [gedaagde 1] en tegen [gedaagde 4]. De moeder en oom van [gedaagde 1] zijn niet in hun hoedanigheid van bestuurders van [gedaagde 4] gedagvaard, terwijl de vorderingen zien op vermeende handelingen van [gedaagde 4] of van [gedaagde 1], en niet op handelingen van de moeder of oom van [gedaagde 1] in persoon. Voor de oom van [gedaagde 1] geldt bovendien dat er geen enkele aanwijzing is dat hij betrokken of zelfs maar op de hoogte is geweest van de observaties. [gedaagde 4] is rauwelijks gedagvaard en er is geen enkel document overgelegd of gebeurtenis beschreven waaruit blijkt dat de vennootschap betrokken zou zijn bij het geven van opdracht tot observaties van [eiser], aldus gedaagden.

Dit verweer gaat niet op. In het rapport van PSG staat de familie [familienaam 1] als opdrachtgever vermeld, en het rapport is ingebracht in de ontbindingsprocedure ten behoeve van [gedaagde 4]. [eiser] mocht daaruit opmaken dat hij zijn vorderingen in dit kort geding moest instellen jegens alle gedaagden om effectief te kunnen zijn. Dat het – naar op de zitting is verklaard – alleen de moeder van [gedaagde 1] is geweest die de opdracht heeft verleend, en het in het rapport verkeerd staat, kan niet aan [eiser] worden tegengeworpen.

Uitgangspunt bij de beoordeling is dat het een ieder in beginsel vrij staat om gebruik te maken van particuliere recherchediensten die met een vergunning opereren. Niet in geschil is dat de ingeschakelde particuliere recherchebureaus vergunningen voor hun activiteiten hebben. Zij zijn aan regelgeving gebonden. Als zij zich niet houden aan die regels, bijvoorbeeld op het punt van de duur van een onderzoek of de gebruikte onderzoeksmethodes, kan dat in beginsel niet aan de klanten van de recherchebureaus worden tegengeworpen. Daarover zullen de recherchebureaus verantwoording moeten afleggen tegenover hun toezichthouder of in een procedure die door degene op wie het onderzoek zich richt tegen het bureau is aangespannen. [eiser] heeft ook al een klachttraject tegen PSG in gang gezet.

Denkbaar is dat in bijzondere gevallen het inschakelen van een recherchebureau onrechtmatig kan zijn, bijvoorbeeld als daarvoor onvoldoende grond bestaat.

Gedaagden hebben aangevoerd dat ervoor gekozen is een achtergrondonderzoek en dreigingsanalyse te laten uitvoeren omdat [eiser], die binnen [gedaagde 4] grote verantwoordelijkheid droeg en het ‘gezicht’ van de onderneming was, zich in de aanloop naar de relatiebreuk met [gedaagde 1] langere tijd opvallend had gedragen. Voor die stelling lijkt wel enige grond te bestaan. In korte tijd is [eiser] betrokken geweest bij verschillende incidenten. Waar hij in het verweerschrift in de arbeidszaak nog ontkende de partner van de moeder van [gedaagde 1] te hebben mishandeld, erkent hij in de dagvaarding in dit kort geding dat het tot een handgemeen is gekomen. Daarbij dient te worden bedacht dat [naam 2] 70 jaar oud was en beschonken, terwijl [eiser] jong is, oud-marinier is en – naar onbetwist is gesteld – vechtsporten beoefent en daarin aan wedstrijden deelneemt. [eiser] heeft verder niet betwist dat hij in het café een vuistslag heeft uitgedeeld aan een oude bekende. Of hij dat handgemeen nou had uitgelokt of niet, het was het tweede geweldsincident in korte tijd. Ten slotte is op de zitting gesteld dat [eiser] tegenover [familienaam 2] heeft gedreigd met het in brand steken van “het huis met zijn schoonmoeder erin”. Op de zitting heeft [eiser] verklaard zich die gelegenheid nog goed te herinneren en is het volgens hem anders gegaan. Hij stelt dat zijn ex-schoonmoeder dreigde ervoor te zorgen dat hij [minderjarige] nooit meer zou zien, en dat hij daarop reageerde in de trant van “Dan sloop ik je huis”. Deze combinatie van fysieke en verbale agressie bood voldoende grond voor een onderzoek naar [eiser].

Voor het beveiligen van de wisselmomenten bij de overdracht van [minderjarige] bestond ook voldoende aanleiding. Uit de overgelegde geluidsopnamen blijkt dat [eiser] snel een agressieve, beledigende toon aanslaat en dat is ook terug te lezen bij het tweede incident genoemd in het rapport van PSG, over de agressieve bejegening van zijn eigen moeder en een collega. Uit de geluidsopnames kan verder worden afgeleid dat [eiser] [minderjarige] nog verder van streek heeft gebracht door achter haar en [gedaagde 1] aan te (blijven) komen, op weg naar het restaurant. Het lijkt erop dat [eiser] zijn emoties niet goed in bedwang kan houden.

Al met al is voorshands niet aannemelijk dat gedaagden onrechtmatig jegens [eiser] hebben gehandeld door de recherchebureaus [naam eenmanszaak] en PSG in de arm te nemen. Anders dan [eiser] stelt, behoren de geschillen tussen partijen nog niet allemaal tot het verleden. Er is nog de kwestie van de woning aan de [adres] en bij de wisselmomenten met [minderjarige] lijken de emoties nog steeds hoog op te lopen. Daarop stranden de vorderingen die gericht zijn op een verbod tot het gebruik van particuliere recherchediensten.

Nu voorshands niet aannemelijk is dat gedaagden onrechtmatig jegens [eiser] hebben gehandeld, is er geen grond voor toewijzing van een voorschot op immateriële schadevergoeding. De daartoe strekkende vordering zal worden afgewezen.

Bij het ontbreken van onrechtmatig handelen is er evenmin een rechtsbetrekking in de zin van artikel 843a Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, zodat de daarop gebaseerde inzagevordering evenmin toewijsbaar is. [eiser] heeft wel recht op informatie[_6e27a6f6-ad07-4d3e-92e4-a24772a2f945], zoals de aard van het onderzoek en de reden daarvoor, maar vooralsnog is hij met de brief van PSG van 4 oktober 2023 (zie onder 2.20) voldoende geïnformeerd.

Nu het in feite gaat om een familierechtelijk geschil, zullen de proceskosten tussen partijen worden gecompenseerd, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.

Partijen zijn een zorgregeling overeengekomen. In beginsel moeten zij die afspraken nakomen, maar dat wordt anders als uitvoering van die regeling in strijd is met zwaarwegende belangen van [minderjarige].

De overgelegde geluidsopnamen tonen aan dat de conversaties bij de wisselmomenten, anders dan afgesproken in het ouderschapsplan, verre van kort en vriendelijk zijn. Bij de wisselmomenten wordt gesproken over geschillen die partijen verdeeld houden en zijn de toon en het taalgebruik van vooral [eiser] agressief. [eiser] is zelfs achter [gedaagde 1] en [minderjarige] aangegaan nadat hij [minderjarige] aan [gedaagde 1] had overgedragen, wat [minderjarige] grote schrik heeft aangejaagd (“Niet de politie!”). Volgens [gedaagde 1] kwam [eiser] achter hen aan omdat hij wilde controleren of zij met een man in het restaurant zat waar zij naartoe ging. [gedaagde 1] en haar moeder (dus geen man), die in het restaurant wachtte terwijl [gedaagde 1] [minderjarige] bij [eiser] ophaalde, zijn daar zo van geschrokken dat ze de toiletten van een naburig restaurant zijn ingevlucht en de politie hebben gebeld. De voorzieningenrechter kan niet beoordelen of die vrees (helemaal) gegrond was, maar het illustreert wel hoe hoog de spanningen zijn opgelopen. Het is zaak dat [minderjarige] niet meer aan die spanningen wordt blootgesteld.

De zorgregeling is zo ingericht dat vrijwel alle wisselmomenten via school verlopen. Het enige wisselmoment waarvoor dat niet geldt, is de vrijdagmiddag in de oneven weken, wanneer [minderjarige] om 17.30 uur weer aan [gedaagde 1] moet worden overgedragen. Die middag moet eruit, vanwege de hoog oplopende emoties tijdens de wisselmomenten.

Op de zitting hebben partijen, voor de periode tot de datum van dit vonnis, een afspraak gemaakt over omgang op de woensdagmiddag in de plaats van de vrijdagmiddag, waardoor het wisselmoment via school kan verlopen, en opdat [eiser] niet minder tijd met [minderjarige] zal hebben. Dit komt de voorzieningenrechter voor als een redelijke oplossing die in het belang van [minderjarige] is en ook recht doet aan de belangen van [eiser]; hij zal op deze manier immers meer ‘quality’ time met zijn dochter doorbrengen (de hele woensdagmiddag- en avond). Als het mindere van het gevorderde zal de zorgregeling dan ook worden gewijzigd in de zin dat [minderjarige] in de oneven weken in plaats van de vrijdagmiddag op de woensdagmiddag uit school tot donderdag naar school bij [eiser] is. Dat komt erop neer dat [minderjarige] van dinsdag uit school tot donderdag naar school bij [eiser] is. Die wijziging zal gelden totdat een rechter anders beslist of partijen andere afspraken maken. Als de woensdagmiddag voor de langere termijn niet goed uitkomt, kunnen partijen in overleg een andere middag afspreken. Als dat ze niet lukt, betekent dat niet dat teruggevallen kan worden op de vrijdagmiddag. In dat geval zal de meest gerede partij wijziging van de zorgregeling moeten vragen.

Gelet op de relatie tussen partijen zullen de proceskosten tussen hen worden gecompenseerd, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.

weigert de gevraagde voorzieningen,

compenseert de kosten van deze procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,

wijzigt de zorgregeling zoals vastgelegd in de beschikking van 8 maart 2023 aldus dat [minderjarige] in de oneven weken bij [eiser] is van dinsdag uit school tot donderdag naar school, en dat in die weken de vrijdagmiddag komt te vervallen, totdat een rechter anders beslist of partijen anders overeenkomen,

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

compenseert de kosten van deze procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,

wijst het meer of anders gevorderde af.