Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten, 29 oktober 2019

Het verloop van de procedure blijkt uit:

Vonnis is bepaald op heden.

Minister van […], [naam], heeft op 15 mei 2015 namens het Land een document ondertekend genaamd ‘OVEREENKOMST VAN OPDRACHT’. Ook de ‘managing director’ van (eiseres) heeft dit document ondertekend.

In verband met zijn ministerschap van […] heeft […] in oktober 2015 schriftelijk geadviseerd om (eiseres) opnieuw opdracht te verlenen om als chef van het kabinet van […]te fungeren en om als zijn adviseur op te treden en wel onder dezelfde voorwaarden als vastgelegd in de onder sub 2.2. van de feitenvaststelling vermelde overeenkomst van opdracht (vergelijk productie 2 van het verzoekschrift) met dien verstande dat de duur van de opdracht slechts 40 maanden is en deze aanvangt op 7 september 2015.

Hiertoe is een op 29 september 2015 door (eiseres) ondertekend document tot stand gekomen (vergelijk productie 1 van het verzoekschrift). Dit document heeft de strekking dat (eiseres) met ingang van 7 september 2015 tot 1 januari 2019 als opdrachtnemer van het Land optreedt ten behoeve van de minister van […], […].

Het ministerschap van […] van […] is op 19 november 2015 geëindigd. Het Land heeft na 7 september 2015 maandelijks betalingen aan (eiseres) verricht.

In het register van 28 september 2015 ex artikel 21 van de Rijkswet is bepaald dat de minister van […], […], bevoegd is om rechtshandelingen aan te gaan met een geldelijk belang tot NAfl. 50.000,00. Tot rechtshandelingen met een groter geldelijk belang dan NAfl. 50.000,00 behoeft hij blijkens dit register de voorafgaande machtiging van de ministerraad van het Land.

eiseres) vordert -zakelijk weergegeven- dat het Gerecht bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis het Land veroordeelt om het bedrag van US $ 9.013,07 aan (eiseres) te betalen te vermeerderen met rente en kosten.

eiseres) legt aan de vordering ten grondslag dat het Land tot op heden heeft verzuimd om de geldelijke vergoeding voor niet genoten vakantiedagen over de periode vanaf 7 september 2015 tot het einde van de tweede opdracht te betalen. Het gaat om 19 opgebouwde maar niet genoten vakantiedagen, aldus (eiseres).

Het Land bestrijdt de vordering gemotiveerd. Allereerst verweert het Land zich met de stelling dat geen getekende overeenkomst van opdracht tot stand is gekomen. Er ligt mitsdien geen rechtsgeldige overeenkomst ter beoordeling voor. Het verweer betreffende het aantal opgebouwde vakantiedagen heeft het Land ter zitting niet langer gehandhaafd. Zekerheidshalve heeft het Land ter zitting een beroep op verrekening gedaan. Zou er een betalingsverplichting bestaan, kan die worden verrekend met de onverschuldigd gedane ‘severance uitkering’ van US $ 9.961,81. Immers, uit de overeenkomst van opdracht blijkt niet dat (eiseres) hierop recht heeft, maar deze betaling is wel aan (eiseres) gedaan.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

Het Gerecht zal eerst dienen vast te stellen of partijen een overeenkomst van opdracht hebben gesloten die vanaf 7 september 2015 gold. Immers, op grond van deze gestelde overeenkomst van opdracht vordert (eiseres) de geldelijke vergoeding voor niet genoten vakantiedagen.

Ter staving van deze overeenkomst heeft (eiseres) het advies van […] en een niet door het Land ondertekende document genaamd ‘overeenkomst van opdracht’ in het geding gebracht. (eiseres) voert onweersproken aan dat op grond van deze documenten betalingen door het Land zijn verricht. (eiseres) stelt verder dat deze overeenkomst weldegelijk door de minister van […], […], is getekend maar dat na zijn defungeren het document in het ongerede is geraakt dan wel dat het Land de ondertekende opdracht niet aan haar wenst af te geven.

Het Gerecht gaat ervanuit dat een door de minister van […], […], ondertekende opdracht voorhanden moet zijn. Immers, onweersproken is gebleven dat over de periode vanaf 7 september 2015 tot aan het einde van zijn ministerschap (eiseres) werkzaamheden heeft verricht gelijk aan die zij voor 7 september 2015 ten behoeve van minister […] heeft verricht. Verder is van belang dat het Land ook over de periode na 7 september 2015 tot het einde van de opdracht in verband met deze werkzaamheden de overeengekomen maandelijkse betalingen aan (eiseres) heeft gedaan.[_8d3c4d0e-f836-487d-a1eb-3f7f1a4cfaf6] Zekerheidshalve zou het Gerecht op grond van artikel 141 Rv -ook ambtshalve- het Land kunnen bevelen deze schriftelijke opdracht in het geding te brengen. Het Gerecht zal daarvan evenwel afzien omdat (eiseres) hierbij geen belang heeft. Ook voor de vaststelling van de inhoud van de rechtsbetrekking tussen partijen is het bestaan van een door de minister (eiseres) en (eiseres) ondertekende opdracht van geen belang. Hiertoe dienen de navolgende overwegingen en oordelen van het Gerecht. Het Gerecht zal hierna kort de functie van de begroting van het Land behandelen. Nadien zal het Gerecht de Comptabiliteitslandsverordening (‘Clv’) en de Rijkswet bespreken voor zover deze wetten betrekking hebben op besluiten tot het aangaan van financiële verplichtingen en het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen, waaruit financiële verplichtingen voor het Land voortvloeien.[_e6bf3fe6-7d7f-42b3-a5ee-416ad35d9d89]

Financiële verplichtingen mogen slechts worden aangegaan voor zover de verplichtingen zijn opgenomen in de landsverordening tot vaststelling van de begroting. Een begroting dient als machtiging voor het doen van uitgaven door de regering van het Land. Een begrotingspost roept evenwel geen verbintenis van het Land in het leven waarvan derden nakoming kunnen vorderen.[_1a7fcc22-a0ec-4243-a0ea-c9193f34b6c1] Aan de andere kant kan het ontbreken van een begrotingspost niet aan derden worden tegengeworpen als er uit een andere rechtsregel een betalingsverplichting aan een derde voortvloeit, zoals een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke overeenkomst[_ca02e0f4-255b-418f-a060-a189d2a23155]. De gelding van deze regel staat er uiteraard niet aan in de weg dat de overheid bij een rechtshandeling een voorbehoud maakt met betrekking tot de beschikbaarheid van een begrotingspost.[_facf8b4e-3cbe-4b60-af43-d51da50a3cf0] In zo’n geval kan het niet trachten een voldoende begrotingspost te verkrijgen uiteraard weer wel een onrechtmatige daad van het Land opleveren.[_59f6ce0b-1631-4000-90cc-e9edf1c4d6b8][_2707c8f3-15d2-4346-a50a-34543d529a38]

Uit de Clv dient op grond van artikel 41 te worden afgeleid dat, behoudens uitzonderingen, de minister die met het beheer van de betreffende functies in de begroting is belast over de bij de begroting toegestane bedragen beschikt. Met beschikken wordt bedoeld de bevoegdheid tot en het aangaan van financiële verplichtingen. Ook de bepaling van artikel 41 lid 4 Clv is van belang. Hieruit dient namelijk te worden afgeleid dat de minister van […] kan bepalen dat alleen over bedragen mag worden beschikt wanneer hij daarvoor toestemming heeft gegeven. De bepaling van artikel 42 Clv verplicht de minister van […]en de minister die het aangaat -de minister die met het beheer is belast van de betreffende functies in de begroting- gezamenlijk per functie in de begroting functionarissen aanwijzen die namens de minister over de in het desbetreffende besluit aangeduide bedragen mag beschikken. Deze machtiging wordt vastgelegd in een besluit. Ook hier is onder ‘beschikken’ verstaan: de bevoegdheid tot en het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen die voortvloeien uit een besluit tot het aangaan van financiële verplichtingen. Deze functionaris is dan bevoegd om namens de minister zonder voorafgaande machtiging een beschikkingshandeling te verrichten. Uit de bepalingen van artikel 20 en 21 van de Rijkswet volgt dat alleen het bestuur van het Land beslist tot het aangaan van financiële verplichtingen.[_badf5526-fb4f-43f7-bc1e-9764cdec47ec] Naar Sint Maartense verhoudingen is dat de ministerraad[_da42edcb-f658-4501-a93c-08ae1e07657b]. De Clv en de Rijkswet divergeren voor zover het betreft het nemen van besluiten tot het aangaan van financiële verplichtingen door het Land. De beide wettelijke regelingen attribueren de bevoegdheid om besluiten te nemen tot het aangaan van financiële verplichtingen aan andere ambten: de Clv gaat uit van de bevoegdheid van de minister die het aangaat, die het beheer van de begroting heeft[_cd37c57c-9bac-436e-a36f-a0ef1cf86bbf], en de Rijkswet bepaalt dat een dergelijk besluit door het landsbestuur moet worden genomen: de ministerraad. Nu de Rijkswet van hogere orde is dan de Clv dienen de relevante bepalingen van artikel 20 en 21 van de Rijkswet te worden toegepast en kan aan de Clv voor zover het de van de Rijkswet afwijkende bevoegdheid tot het nemen van besluiten tot het aangaan van financiële verplichtingen geen betekenis worden gehecht.[_859340dd-76e1-4e01-b708-a847438dfd60] Dit betekent dat alleen de ministerraad van het Land bevoegd is om een besluit tot het aangaan van een financiële verplichting te nemen. Zonder een dergelijk besluit van de ministerraad mag het Land geen financiële verplichting aangaan en kan reeds op deze grond van binding aan een privaatrechtelijke rechtshandeling, waaruit een financiële verplichting voortvloeit, geen sprake zijn (vergelijk ook formulering artikel 21 lid 1 van de Rijkswet). Voor de hand ligt dat de ministerraad van het Land een besluit neemt dat de bevoegdheid tot het nemen van besluiten tot het aangaan van financiële verplichtingen mandateert aan andere functionarissen. De Clv verplicht de minister van […] en de minister zelfs om tezamen de beschikkingsbevoegdheid te mandateren (zie hiervoor). Het besluit tot het aangaan van de financiële verplichting wordt dan door een functionaris namens de ministerraad genomen.[_77fcaf88-7aab-4747-a757-9e1162c1a8e8]

Niet gesteld of gebleken is dat de ministerraad van het Land betrokken is geweest bij het aangaan van de tweede opdracht aan (eiseres). Dat volgt ook uit het schriftelijke advies waaruit blijkt dat de opdracht niet in de ministerraad is behandeld (vergelijk productie 2 van het verzoekschrift).[_2865822e-5379-44d9-ab86-f0a6853b5f8c] Zonder goedkeurend besluit van het bestuur van het Land, de ministerraad, kan voor het Land geen financiële verplichting uit hoofde van de opdracht zijn ontstaan. De beslissingsbevoegdheid tot het aangaan van financiële verplichtingen van het Land is op grond van de Rijkswet onmiskenbaar en met uitsluiting van andere ambten aan het landsbestuur geattribueerd, zodat zonder goedkeurend besluit van het bestuur, lees de ministerraad, ten laste van het Land geen financiële verplichtingen kunnen zijn ontstaan.[_3d5e77ae-dd23-4352-9ce6-c3eaf7b65730] De bevoegdheidsverdeling tot het nemen van besluiten tot het aangaan van financiële verplichtingen van het Land is op grond van de Rijkswet overzichtelijk, duidelijk en voorts toegankelijk geregeld: alleen het bestuur van het Land, de ministerraad, is hiertoe bevoegd. Alleen op grond van een door de ministerraad verleend mandaat kan een ander ambt of een functionaris bevoegd zijn om namens de ministerraad te beslissen tot het aangaan van een financiële verplichting.[_19c42c9b-9f84-4f5f-9700-2a5521113be5] Ook hierover heeft (eiseres) niets gesteld.

Daarnaast volgt uit het door (eiseres) in het geding gebrachte register van 28 september 2015 dat privaatrechtelijke rechtshandelingen met een belang groter dan NAf 50.000,00 niet alleen door de minister van […] mogen worden verricht maar alleen tezamen met de ministerraad van het Land. In dit verband is van belang om vast te stellen dat het belang van de tweede opdracht ten minste (40 x NAf 17.931,25=) NAf 717.250,00 is, zodat op grond van het door (eiseres) in het geding gebrachte register van 28 september 2015 de minister van […], slechts tezamen met de ministerraad bevoegd is om de opdracht met een dergelijk belang aan te gaan. Anders gezegd: de ministerraad en de minister hadden tezamen namens het Land de opdracht aan (eiseres) dienen te verstrekken voordat binding van het Land aan de opdracht tot stand kon worden gebracht. Hierover is niets gesteld of gebleken. Aan productie 8 van de spreekaantekeningen -het ongedateerde en niet getekende document waarop het woord ‘LANDSBESLUIT’ prijkt- kan geen betekenis worden gehecht. (eiseres) heeft slechts gesteld dat de minister van […], de opdracht heeft ondertekend maar niet dat ook namens de ministerraad[_6b55b335-1114-4d36-89b2-343a15de70a1], de opdracht is verleend.

eiseres) heeft geen stellingen gewijd aan de eventuele gebrekkigheid van (de publicatie van) het register en evenmin aan het eventuele gebrek aan voorlichting over de werking van het register ex artikel 21 lid 3 van de Rijkswet. Ook heeft (eiseres) geen stellingen aangedragen die ertoe strekken dat -ondanks al hetgeen hiervoor is overwogen en geoordeeld- de ministerraad het vertrouwen heeft gewekt dat minister […] desondanks bevoegd was de tweede opdracht met (eiseres) aan te gaan.[_9f567680-833d-4ee1-80c3-5e3a246ee291] Op grond van het voorgaande dient geconcludeerd te worden dat de tweede opdracht aan (eiseres) nietig is. Hieruit kunnen voor het Land dus geen verbintenissen zijn ontstaan. Voor zover het Land op grond van deze opdracht verbintenissen is nagekomen, kunnen deze prestaties in beginsel als onverschuldigd betaald worden teruggevorderd.[_12a61526-07ad-4e57-91ef-e839b04f42f1] Aan artikel 13 van de opdracht kan geen betekenis worden gehecht nu ook deze bepaling in de nietigheid van de opdracht sneeft.

Hoewel voor de beoordeling niet van belang, geldt het voorgaande ook voor de eerste aan (eiseres) verleende opdracht, nu ook deze opdracht -gelet op het geldelijk belang van de opdracht- blijkens het register van 19 december 2014 slechts met goedkeuring van de ministerraad had mogen worden verleend, maar die nergens uit blijkt. Ook deze opdracht is niet ook namens de ministerraad verleend. Ook deze opdracht is derhalve nietig en ook voor deze opdracht geldt dat verrichte prestaties in beginsel als onverschuldigd betaald zouden kunnen worden teruggevorderd.

Uit het voorgaande volgt dat (i) op de beide hiervoor beschreven gronden het Land niet gebonden is aan de opdrachten met (eiseres)[_38342230-aa9d-4513-98d6-69fdf3996e90][_66f25cb1-25e7-487e-9887-cf656ad1a98e] (ii) minister […] zijn bevoegdheid om privaatrechtelijke rechtshandelingen namens het Land aan te gaan in niet geringe mate heeft overschreden en (iii) het belang van de bepalingen van artikel 20 en 21, en de functie van het register, van de Rijkswet in civilibus moeilijk kan worden overschat.

De eventueel door (eiseres) geleden schade kan (eiseres) proberen te verhalen op voormalig minister […]. Immers, laatstgenoemde dient op grond van artikel 3:70 BW in te staan voor het bestaan en omvang van zijn bevoegdheid.[_22f3f518-0ad5-4971-9536-93e7c55e6dba] Indien de overschrijding van zijn vertegenwoordigingsbevoegdheid tevens een onrechtmatige daad[_ee0fd209-a439-4a10-8618-f86591147ebe] inhoudt, zal […] de dientengevolge geleden schade aan (eiseres) hebben te vergoeden.[_6c7ae81f-5866-43ad-b286-f83b3e277724]

Op grond van het voorgaande zal het Gerecht de vordering afwijzen.

Als de in het ongelijk gestelde partij zal (eiseres) in de proceskosten worden veroordeeld die thans aan de zijde van het Land kunnen worden begroot op:

Het Land heeft niet gevorderd om de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad te verklaren zodat een dergelijke verklaring achterwege dient te blijven.[_59821b46-cb3b-4179-9142-01cd17f9b898]

wijst af de vordering;

veroordeelt (eiseres) in de proceskosten aan de zijde van het Land tot op heden begroot op NAf 1.500,00.