Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 27 november 2025

1 De zaak in het kort

Het geschil gaat over de afwikkeling van de huwelijkse voorwaarden, in het bijzonder over de vraag of de rekening-courantschuld aan [naam] Beheer BV al dan niet behoort tot de in de huwelijkse voorwaarden overeengekomen huwelijksgemeenschap van partijen.

2 Het verloop van het geding in eerste aanleg

Het hof verwijst voor het verloop van het geding in eerste aanleg naar de eindbeschikking van de rechtbank Zeeland-West-Brabant (Middelburg) van 15 mei 2024 en de daaraan voorafgegane tussenbeschikkingen van 22 september 2022 en 25 oktober 2023, uitgesproken onder voormeld zaaknummer.

3 Het geding in hoger beroep

4 De feiten

Het hof gaat uit van de door de rechtbank vastgestelde feiten voor zover daartegen in hoger beroep niet is opgekomen. Onder meer staat het volgende vast:

• partijen zijn op 22 juni 2001 gehuwd te Breda na het maken van huwelijkse voorwaarden;
• op 21 april 2021 heeft de vrouw het verzoek tot echtscheiding ingediend bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant (Middelburg). Daarop is bij beschikking van 22 september 2022 de echtscheiding uitgesproken;
• de echtscheidingsbeschikking is op 18 april 2023 ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.

5 De omvang van het geschil

“stelt de (wijze van) afwikkeling van het huwelijksvermogen van partijen vast op de wijze als

hiervoor onder 2.9 weergegeven;

verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad;

wijst af hetgeen meer of anders is verzocht.”

“(…) waar mogelijk uitvoerbaar bij voorraad de beschikkingen van de rechtbank Zeeland-West-Brabant Locatie Middelburg van 23 oktober 2023 en 15 mei 2024 te vernietigen voor zover daarbij de verzoeken van de man zijn afgewezen en die verzoeken alsnog toe te wijzen waarbij de man zijn verzoek sub 5. bij aanvullend verzoek van 4 oktober 2021 vervangt als volgt:

5. de verdeling van de huwelijksgemeenschap en de verrekening volgens de huwelijkse voorwaarden van partijen vast te stellen conform hetgeen onder grief VI. hiervoor is bepaald en de vrouw te veroordelen om het bedrag ad € 81.711,- uit het depot bij de notaris aan de man te laten voldoen zulks nadat de woningschulden van partijen jegens [naam] Beheer B.V. ten bedrage van € 91.141,- en € 53.726,- door partijen aan die vennootschap zijn voldaan en de vrouw tot dit laatste te veroordelen.”

“(…), uitvoerbaar bij voorraad, de man niet-ontvankelijk te verklaren in zijn grieven, althans zijn verzoeken in appel af te wijzen en in incidenteel appel de bestreden beschikking van (…) 15 mei 2024, (…) in die zin te wijzigen dat de wijze van afwikkeling van het huwelijksvermogen van partijen wordt vastgesteld conform het bij verweerschrift gestelde met de beslissing dat het door de man gelegde maritale beslag uiterlijk binnen een week na de door u te wijzen beschikking dient te worden opgeheven onder voldoening aan de vrouw van een bedrag van € 239.867,90, althans een bedrag dat uw hof (…) juist acht, en voldoening aan [naam] Beheer B.V. een bedrag van € 91.141,00 -, waarna het restant aan de man toekomt.”

“(…) dat het hoger beroep van de vrouw ongegrond wordt verklaard en haar vorderingen in incidenteel appèl worden afgewezen.”

• de rekening-courantschuld aan [naam] Beheer BV (grief 1 en 2 man);
• de waarde van de aandelen in [naam] Beheer BV (grief 3, 4 en 5 man, grief 2 vrouw);
• de schuld van € 53.726,-- aan [naam] Beheer BV (grief 1 vrouw);
• de overbedelingssom (grief 6 man).

6 De motivering van de beslissing

Vermeerdering van verzoek

“Tijdens de echtscheidingsprocedure heeft de vrouw een tot de huwelijksgemeenschap behorende op haar naam gestelde Volvo V60 zonder overleg met de man verkocht voor € 17.500,--. Die verkoopsom heeft zij tot op heden voor zich behouden. De verkoopsom is niet opgenomen in het verdelingsoverzicht zijdens de man in diens memorie van grieven, doch dient daarin opgenomen te worden als zijnde een vermogenswaarde die, toegedeeld aan de vrouw, verdeeld tussen partijen dient te worden.

Mocht de vrouw onverhoopt betwisten dat zij tot verkoop van de betreffende auto is overgegaan en de opbrengst tot op heden heeft behouden dan biedt de man getuigenbewijs daarvan aan en verzoekt hij de vrouw en hem dienaangaande als getuigen te horen.

De man vermeerdert dan ook zijn verzoek dienovereenkomstig.”

De tweeconclusieregel brengt mee dat de rechter in beginsel niet behoort te letten op grieven en stellingen die in een later stadium dan in het eerste processtuk (hier het beroepschrift en het verweerschrift) zijn aangevoerd en die niet zijn aan te merken als een nadere uitwerking of precisering van eerder aangevoerde grieven of stellingen (vgl. HR 23 september 2011, ECLI:NL:HR:2011:BQ7064 rov. 4.1.3 en HR 29 september 2023, ECLI:NL:HR:2023:1334, rov. 3.1.2).

De vrouw heeft tijdens de mondelinge behandeling uitdrukkelijk bezwaar gemaakt tegen de vermeerdering van het verzoek door de man in hoger beroep. Niet is gebleken dat (een van) de overige uitzonderingsgronden zich voordoen. Zo rechtvaardigt de aard van het geschil geen wijziging van het verzoek en is evenmin sprake van na het beroepschrift voorgevallen of gebleken feiten en omstandigheden. Partijen zijn tijdens de mondelinge behandeling in eerste aanleg overeengekomen dat aan de man de caravan, de boot en de aanhanger worden toegedeeld en aan de vrouw de Volvo V60. Zij hebben daarbij afgesproken dat die verdeling plaatsvindt met gesloten beurzen. De rechtbank heeft dienovereenkomstig beslist. Indien de man het met die beslissing niet eens was, had hij daartegen bij eerste gelegenheid, dus bij zijn beroepschrift, een grief moeten instellen. Van een nadere uitwerking of precisering van eerder aangevoerde grieven of stellingen is geen sprake. Dit betekent dat de vermeerdering van het verzoek niet wordt toegelaten.

De grieven

De rekening-courantschuld aan [naam] Beheer BV (grief 1 en 2 man)

“Ten aanzien van de rekening-courant-schuld die de man bij de BV heeft, is de rechtbank van oordeel dat deze volledig voor rekening van de man dient te blijven. De schuld is naar haar aard een schuld van een directeur/grootaandeelhouder van een BV - in dit geval de man. Een redelijke uitleg van de tussen partijen overeengekomen huwelijkse voorwaarden - die de kennelijk [sic] bedoeling hadden de bedrijvigheid van de man geheel buiten enige vorm van gemeenschap te houden - behoort naar het oordeel van de rechtbank met zich te brengen dat de rekening-courantschuld wordt gezien als een privé-schuld van de man, die buiten de gemeenschap valt. Dat deze schuld mogelijk is ontstaan als gevolg van bestedingen ten behoeve van beide partijen maakt dit niet anders. Hoogstens leidt dit tot een vergoedingsrecht van de man op de vrouw, maar daarover is niets gesteld. Een en ander betekent dat deze schuld dus niet ‘verdeeld’ dient te worden, zoals de man met zijn verzoek kennelijk voorstaat, maar moet worden verrekend.”

Hiertegen keren zich de grieven 1 en 2. De man verzoekt in hoger beroep alsnog zijn inleidend verzoek toe te wijzen en te bepalen dat de vrouw voor de helft draagplichtig is voor de rekening-courantschuld van partijen aan [naam] Beheer BV.

Ter toelichting op zijn grieven voert hij het volgende aan. Tussen partijen bestaat ingevolge art. 1 van de huwelijkse voorwaarden een gemeenschap van goederen overeenkomstig de wettelijke bepalingen voor de algehele gemeenschap van goederen. Alleen de aandelen van de man in de vennootschap [naam] Beheer BV zijn in de huwelijkse voorwaarden van de gemeenschap van goederen uitgezonderd. Dat is de enige uitzondering. Er zijn in de huwelijkse voorwaarden geen schulden van de gemeenschap uitgezonderd. Alle schulden van partijen vallen dus in de gemeenschap van goederen en dus ook de rekening-courantschuld van partijen aan [naam] Beheer BV. De huwelijkse voorwaarden bieden tekstueel noch anderszins steun aan een andersluidende opvatting.

De volgens de rechtbank uit art. 1 van de huwelijkse voorwaarden af te leiden kennelijke bedoeling van partijen om “de bedrijvigheid van de man geheel buiten enige vorm van gemeenschap te houden”, vormt geen grond om de rekening-courantschuld van partijen aan de vennootschap aan te merken als een privéschuld van de man. Op de man rust volgens de huwelijkse voorwaarden immers de verplichting de waarde van die “bedrijvigheid” c.q. de waarde van het bedrijf van de vennootschap in geval van echtscheiding met de vrouw te verrekenen en in die waarde is de rekening-courantschuld verdisconteerd. De bedoeling van de uitsluiting van de aandelen van de huwelijksgemeenschap was alleen om de continuïteit van het bedrijf bij echtscheiding te waarborgen. Niet meer of minder. Dat blijkt ook het feit dat partijen in art. 7 lid 5 van de huwelijkse voorwaarden zijn overeengekomen dat de man gehouden is om bij echtscheiding de waarde van de aandelen in [naam] Beheer BV in te brengen in de te verdelen gemeenschap van goederen. Daar komt bij dat de waarde van de aandelen mede worden bepaald door de hoogte van de rekening-courantschuld. Het aanmerken van de rekening-courantschuld als een privéschuld van de man strookt daarmee niet. De rekening-courantschuld is bovendien opgebouwd door uitgaven van partijen aan onder meer levensonderhoud, duurzame consumptiegoederen, huishoudelijke kosten en verzekeringspremies. De vrouw heeft jaarlijks inzage gehad in de jaarstukken waaruit de privé-opnamen van partijen uit de vennootschap bleken. Zij heeft de rekening-courantschuld in haar aangiften inkomstenbelasting elk jaar opgenomen.

“(…)

Artikel 1

Er zal tussen de echtgenoten een gemeenschap van goederen bestaan overeenkomstig de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek voor de algehele gemeenschap van goederen, met uitzondering echter van:

a. de aandelen van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid: [naam] Beheer B.V., gevestigd te [vestigingsplaats], of diens rechtsopvolger onder algemene titel, die bij de man in eigendom zijn. Deze aandelen zullen zijn persoonlijke eigendom van de man zijn en blijven, terwijl de op die eigendom drukkende schulden en lasten uitsluitend voor rekening van de man zullen zijn.

(…)

Artikel 2

De revenuen van de in artikel 1 sub a en b genoemde goederen zullen behoren tot de gemeenschap van goederen, terwijl de renten van de persoonlijke schulden, de kosten en lasten van een van de echtgenoten die ten laste van deze revenuen plegen te worden gebracht, zullen komen voor rekening van de gemeenschap van goederen.

(…)

Afrekening bij het einde van het huwelijk

Artikel 7

(…)

3. De afrekening blijft achterwege indien het vermogen van één der echtgenoten of van beiden negatief is.

(…)

5. Bij het einde van het huwelijk door echtscheiding (…) wordt door partijen afgerekend alsof er tussen de echtgenoten de wettelijke gemeenschap van goederen heeft bestaan, met dien verstande evenwel dat nu voor alsdan door partijen wordt overeengekomen dat de aandelen, als bedoeld in artikel 1 van deze huwelijkse voorwaarden, worden toebedeeld aan de man, waarbij de man gehouden is de waarde hiervan in te brengen in de te verdelen gemeenschap van goederen.

6. Lid 3 van dit artikel is op de afrekening hij het einde van het huwelijk door echtscheiding (…) onverkort van toepassing.

7. In het belang van de liquiditeitspositie van voormelde vennootschap, danwel diens rechtsopvolger onder algemene titel wordt, indien het huwelijk eindigt echtscheiding (…),

door partijen hierbij nu voor alsdan een betalingsregeling overeengekomen, waarbij het verschuldigde aan de vrouw vanwege de hiervoor bedoelde waardeverrekening van de aandelen in de vennootschap door de man in tien jaarlijkse perioden wordt voldaan.

(…)”

De Haviltex-maatstaf (HR 13 maart 1981, ECLI:NL:HR:1981:AG4158) luidt als volgt:

“De vraag hoe in een schriftelijk contract de verhouding van partijen is geregeld en of dit contract een leemte laat die moet worden aangevuld, kan niet worden beantwoord op grond van alleen maar een zuiver taalkundige uitleg van de bepalingen van dat contract. Voor de beantwoording van die vraag komt het immers aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Daarbij kan mede van belang zijn tot welke maatschappelijke kringen partijen behoren en welke rechtskennis van zodanige partijen kan worden verwacht.”

Bij deze uitleg dient de rechter rekening te houden met alle bijzondere omstandigheden van het gegeven geval, gewaardeerd naar hetgeen de maatstaven van redelijkheid en billijkheid meebrengen (HR 20 februari 2004, ECLI:NL:HR:2004:AO1427, NJ 2005/493).

De waarde van de aandelen in [naam] Beheer BV (grief 3, 4 en 5 man)

Hiertegen keren zich de grieven 3, 4 en 5 van de man. De man verzoekt in hoger beroep alsnog zijn inleidend verzoek toe te wijzen en te bepalen dat de aandelen in [naam] Beheer BV aan hem worden toegedeeld voor een bedrag van € 213.830,-- onder vermindering van een aanmerkelijk belang claim van 26,9%.

De vrouw heeft de grieven weersproken.

Schuld van € 53.726,-- aan [naam] Beheer BV (grief 1 vrouw)

“Tenslotte heeft de man nog de schuld van partijen aan de vennootschap [naam] Beheer B.V. ten bedrage van € 53.726,- genoemd. De vrouw heeft het bestaan en de hoogte van deze schuld op zichzelf niet betwist. Wel stelt ze dat de man hiervoor verantwoordelijk is, maar dat heeft zij onvoldoende onderbouwd. De schuld en de omvang ervan staan hiermee vast. Deze schuld ziet de rechtbank als een gezamenlijke schuld van partijen aan de BV. Deze schuld valt hiermee dus in de gemeenschap van goederen. Ingevolge artikel 1:100 BW zijn partijen hiervoor bij helfte draagplichtig. Nu door de vrouw niet is gesteld en evenmin is gebleken dat een draagplicht bij helfte naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, kan de door de man ten aanzien van deze schuld gedane vordering worden toegewezen.”

Hiertegen keert zich grief 1. De vrouw verzoekt in hoger beroep het inleidend verzoek van de man over de draagplicht van de schuld van € 53.726,-- alsnog af te wijzen.

Het hof overweegt als volgt.

Onder verwijzing naar hetgeen het hof hiervóór heeft overwogen in rov. 6.1.1 tot en met 6.1.5 over de rekening-courantschuld, behoort de schuld van € 53.726,--, waarvan tussen partijen niet in geschil is dat die verband houdt met de privéovername van de Volvo XC90, tot de (ontbonden) gemeenschap van goederen. Derhalve is er sprake van een gemeenschapsschuld. Daarvoor geldt krachtens de hoofdregel van art. 1:100 BW in beginsel een gelijke draagplicht. Voor zover de vrouw aldus moet worden begrepen dat zij zich erop beroept dat een draagplicht bij helfte naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, faalt dit beroep. De door haar gestelde feiten en omstandigheden zijn door de man betwist en voor zover dat niet het geval is, zijn die feiten en omstandigheden niet zodanig uitzonderlijk dat verdeling van de draagplicht bij helfte naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid jegens de vrouw onaanvaardbaar zou zijn. De grief faalt.

7 De slotsom

in het principaal en het incidenteel hoger beroep:

8 De beslissing

Het hof:

vernietigt de beschikking van de rechtbank Zeeland-West-Brabant (Middelburg) van 15 mei 2024, voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen, en in zoverre opnieuw beschikkende:

bepaalt dat de vrouw voor de helft draagplichtig is voor de rekening-courantschuld van € 339.751,-- aan [naam] Beheer BV;

bepaalt dat de man de waarde van de aandelen in [naam] Beheer BV, die het hof heeft berekend op € 156.309,73, dient in te brengen in de huwelijksgemeenschap van partijen en stelt vast dat de vrouw op grond hiervan bij de finale verrekening een vordering heeft op de man groot € 78.154,86;

verklaart deze beschikking (tot zover) uitvoerbaar bij voorraad;

bekrachtigt de beschikking van de rechtbank voor het overige;

compenseert de kosten van het geding in hoger beroep in die zin, dat elke partij de eigen kosten draagt;

wijst af het meer of anders verzochte.

Deze beschikking is gegeven door mrs. A.J.F. Manders, G.J. Vossestein en M.J. van Laarhoven, en is op 27 november 2025 uitgesproken in het openbaar in tegenwoordigheid van de griffier.