Uitspraak · Personen- en familierecht

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 5 november 2026 – Verzoek tot wijziging van kinderalimentatie

ECLI:NL:GHARL:2026:7121Zaaknummer 200.363.919/01

Instantie
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
Datum uitspraak
5 november 2026
Publicatiedatum
17 november 2026
Zaaknummer
200.363.919/01
Rechtsgebied
Civiel recht, Personen- en familierecht
Procedure
Hoger beroep
Hoofdwetsartikel
Artikel 1:401 BW
Zittingsplaats
Leeuwarden
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Verzoek tot wijziging van kinderalimentatie. Deels toegewezen omdat de minderjarige een periode bij de onderhoudsplichtige vader woonde. Verzoek is voor het overige afgewezen omdat de verzoeker niet heeft voldaan aan de op hem rustende stelplicht ten aanzien van de behoefte en zijn draagkracht.

7 De beslissing

Het hof, beschikkende in het principaal en het incidenteel hoger beroep:

vernietigt de beschikking van de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, van

20 oktober 2025,

en opnieuw beschikkende:

wijzigt het aan de beschikking van de rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, van

25 april 2023 gehechte ouderschapsplan ten aanzien van de kinderalimentatie als volgt:

bepaalt de door de man aan de vrouw te betalen bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van [de minderjarige] in de periode van 8 november 2023 tot 1 september 2024 en vanaf 10 september 2026 op nihil;

veroordeelt de vrouw tot terugbetaling aan de man van de door haar in de periode van november 2023 tot en met januari 2024 ontvangen kinderalimentatie;

verklaart deze beschikking tot zover uitvoerbaar bij voorraad;

verklaart de man niet-ontvankelijk in zijn verzoek tot terugbetaling van de aan de vrouw te veel betaalde kinderalimentatie over de periode januari 2023 tot en met oktober 2023;

compenseert de kosten van het geding in beide instanties in die zin, dat elke partij de eigen kosten draagt;

wijst het meer of anders verzochte af.

Deze beschikking is gegeven door mrs. F. van der Meulen, J.G. Knot en F. Menso, bijgestaan door mr. S.C. Lok als griffier en is in het openbaar uitgesproken op 5 november 2026.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. 1 De procedure in eerste aanleg
  2. 2 De procedure in hoger beroep
  3. 4 Het geschil
  4. 5 De overwegingen voor de beslissing
  5. 6 De slotsom
  6. 7 De beslissing

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN

locatie Leeuwarden

afdeling civiel recht

zaaknummer gerechtshof 200.363.919/01

(zaaknummer rechtbank Noord-Nederland 197724)

beschikking van 5 november 2026

in de zaak van

[verzoeker] (de man),

wonende te [woonplaats1] ,

verzoeker in het principaal hoger beroep,

verweerder in het incidenteel hoger beroep,

advocaat: mr. P. van Wijngaarden te Groningen,

en

Gemeentelijke Kredietbank (GKB), handelend in de hoedanigheid van bewindvoerder van:

[naam 1] (de vrouw),

wonende te [woonplaats2] ,

verweerster in het principaal hoger beroep,

verzoekster in het incidenteel hoger beroep,

advocaat: mr. M. Rosema te Burgum.

1 De procedure in eerste aanleg

Het hof verwijst voor het geding in eerste aanleg naar de beschikking van de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, van 20 oktober 2025, uitgesproken onder voormeld zaaknummer.

2 De procedure in hoger beroep

2.1

Het verloop van de procedure blijkt uit:

  • het beroepschrift met bijlage(n), ingekomen op 19 januari 2026;
  • het verweerschrift tevens incidenteel hoger beroep met bijlage(n);
  • het verweerschrift in het incidenteel hoger beroep met bijlage(n);
  • een journaalbericht namens de man van 6 september 2026 met bijlage(n);
  • een journaalbericht namens de vrouw van 14 september 2026 met bijlage(n);
  • een journaalbericht namens de man van 14 september 2026.
2.2

De zitting heeft op 16 september 2026 plaatsgevonden. Aanwezig waren de man, bijgestaan door zijn advocaat, en mr. Rosema namens de vrouw. Namens de man is tijdens de zitting verzocht om twee alimentatieberekeningen te mogen overhandigen. Het hof heeft dit, mede gelet op het bezwaar van de zijde van de vrouw, in strijd met de goede procesorde geacht en afgewezen.

3. De feiten

3.1

Partijen hebben een relatie gehad en zijn de ouders van [de minderjarige] , geboren [in] 2019, over wie zij gezamenlijk het ouderlijk gezag uitoefenen.

3.2

Partijen hebben op 29 maart 2023 een ouderschapsplan opgesteld, waarin zij onder meer hebben afgesproken dat [de minderjarige] zijn hoofdverblijf zal hebben bij de vrouw, er een zorgregeling zal gelden tussen de man en [de minderjarige] en dat de man € 650,- per maand als kinderalimentatie aan de vrouw zal betalen. Het ouderschapsplan is opgenomen in de beschikking van de rechtbank van 25 april 2023.

3.3

De voorzieningenrechter heeft bij vonnis van 11 april 2024 bepaald dat [de minderjarige] voorlopig aan de man wordt toevertrouwd en dat tussen de vrouw en [de minderjarige] begeleide omgang plaatsvindt in het omgangshuis Loman en dat er tussen hen videobelmomenten zullen plaatsvinden.

3.4.

Sinds september 2024 verblijft [de minderjarige] weer bij de vrouw.

3.5

De man is getrouwd met [naam2] . Het gezin van de man bestaat uit zijn echtgenote, hun dochters [de minderjarige2] , geboren [in] 2024, en [de minderjarige3] , geboren [in] 2026, en twee kinderen van zijn echtgenote uit een eerder huwelijk; [de meerderjarige4] , geboren [in] 2007, en [de minderjarige5] , geboren [in] 2010. De echtgenote van de man heeft daarnaast nog drie kinderen uit een ander huwelijk; [de minderjarige6] , geboren [in] 2013, [de minderjarige7] , geboren [in] 2014, en [de minderjarige8] , geboren [in] 2018. Deze kinderen wonen bij hun vader.

3.6

[de minderjarige] is met ingang van 10 september 2026 voorlopig onder toezicht gesteld en met spoed uit huis geplaatst.

4 Het geschil

4.1

Bij de bestreden -uitvoerbaar bij voorraad verklaarde- beschikking heeft de rechtbank het ouderschapsplan van 29 maart 2023, zoals gehecht aan de beschikking van 25 april 2023, als volgt gewijzigd:

- stelt de door de man te betalen bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van [de minderjarige] (hierna ook: kinderalimentatie) over de periode van 11 april 2024 tot 21 augustus 2024 op nihil.

De rechtbank heeft het meer of anders verzochte afgewezen.

4.2

De man is met drie grieven in hoger beroep gekomen van de beschikking van 20 oktober 2025. Deze grieven beogen het geschil in hoger beroep in volle omvang aan het hof voor te leggen. De man verzoekt het hof om de bestreden beschikking te vernietigen en, opnieuw rechtdoende, voor zoveel mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, te bepalen dat:

I. de kinderalimentatie voor [de minderjarige] met ingang van 8 november 2023 tot 1 september 2024 vast te stellen op nihil en met ingang van 1 september 2024, althans met ingang van een door het hof vast te stellen datum de door de man aan de vrouw te betalen kinderalimentatie vast te stellen op € 341,- per maand, althans op een door het hof vast te stellen bedrag per maand;

II. de vrouw te veroordelen tot terugbetaling aan de man van de door hem aan de vrouw te veel betaalde kinderalimentatie over de periode januari tot en met oktober 2023 van € 10.800,- en over november 2023 tot en met januari 2024 van € 2.150,- en daarbij tevens te bepalen dat de man deze bedragen mag verrekenen met toekomstige kinderalimentatiebetalingen van de man aan de vrouw;

III. te bepalen dat de eventuele kinderalimentatie niet rechtsreeks aan de vrouw maar aan een door het hof aan te wijzen derde partij, bij voorkeur aan de bewindvoerder van de vrouw, wordt voldaan;

IV. kosten rechtens.

4.3

De vrouw voert verweer en heeft een zelfstandig verzoek gedaan.

De vrouw verzoekt het hof om bij beschikking, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:

I. de man niet-ontvankelijk te verklaren in zijn verzoeken, dan wel zijn verzoeken af te wijzen, dan wel een beslissing te nemen die het hof juist acht;

II. de man te veroordelen in de kosten van de procedure.

4.4

De man voert verweer en hij verzoekt het hof het zelfstandig verzoek van de vrouw af te wijzen, met veroordeling van de vrouw in de proceskosten.

5 De overwegingen voor de beslissing

5.1

In de eerste plaats is aan de orde of zich een relevante wijziging van omstandigheden heeft voorgedaan in de zin van artikel 1:401 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Gebleken is dat na de beschikking van 25 april 2023, waar het ouderschapsplan van 29 maart 2023 onderdeel van uitmaakt, sprake is van gewijzigde omstandigheden doordat [de minderjarige] een periode bij de man heeft gewoond. Dit betreft naar het oordeel van het hof een relevante wijziging van omstandigheden die een hernieuwde beoordeling van de behoefte en de draagkracht rechtvaardigt.

5.2

Uit de stukken en wat tijdens de mondelinge behandeling bij het hof is besproken, komt naar voren dat [de minderjarige] tot 1 september 2024 een periode bij de man heeft gewoond.

Tussen partijen is niet in geschil dat de door de man te betalen bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding voor [de minderjarige] in deze periode op nihil moet worden gesteld.

Partijen zijn het oneens over de vraag wanneer [de minderjarige] bij de man is gaan wonen.

Volgens de man was dit op 8 november 2023 na een spoedmelding en interventie door de politie. De vrouw stelt zich op het standpunt dat [de minderjarige] vanaf 11 april 2024 bij de man verbleef. Dit is de datum van het vonnis van de voorzieningenrechter, waarin is bepaald dat [de minderjarige] voorlopig aan de man wordt toevertrouwd. Het hof acht het aannemelijk dat [de minderjarige] daaraan voorafgaand al bij de man woonde, zoals ook in het vonnis naar voren komt. Het hof volgt daarom de man in zijn stelling dat [de minderjarige] in de periode van 8 november 2023 tot 1 september 2024 bij hem heeft gewoond en zal de door de man te betalen kinderalimentatie in die periode op nihil stellen.

5.3

Tussen partijen is verder niet in geschil dat de man, vanaf het moment dat [de minderjarige] uit huis is geplaatst op 10 september 2026 en in de periode dat hij niet meer bij de vrouw verblijft, geen kinderalimentatie meer aan haar verschuldigd is en dat een nihilstelling van zijn alimentatieverplichting vanaf die datum op zijn plaats is. Het hof volgt partijen hierin en zal de door de man te betalen kinderalimentatie vanaf 10 september 2026 op nihil bepalen.

5.4

De man heeft verzocht om de door hem aan de vrouw te betalen kinderalimentatie voor [de minderjarige] van € 650,- per maand, zoals overeengekomen in het ouderschapsplan van 29 maart 2023, vanaf 1 september 2024 tot 10 september 2026 op een lager bedrag vast te stellen.

Het hof wijst dit verzoek af en legt hierna uit waarom.

5.5

Het hof stelt voorop dat de stelplicht en bewijslast ten aanzien van behoefte en draagkracht in beginsel rusten op degene die een op hem rustende onderhoudsverplichting wil wijzigen.

Het hof verwijst in dit verband naar artikel 2.1.2 van het Procesreglement verzoekschriftprocedures familiezaken gerechtshoven. Hieruit volgt dat in alimentatiezaken, indien de behoefte of de draagkracht wordt betwist, onder meer de volgende financiële informatie moet worden overgelegd:

b. van een zelfstandige: stukken die inzicht geven in de financiële positie van de ondernemer en zijn onderneming, waaronder die betreffende de bedrijfsvoering in de laatste jaren, zoals in ieder geval de drie laatst vastgestelde jaarrekeningen (…); c. de meest recente aangifte inkomstenbelasting, indien gedaan, met de bijbehorende aanslag; j. een draagkrachtberekening (…); k. een berekening van het (gezins-)inkomen en het kindgebonden budget waarvan moet worden uitgegaan ten behoeve van de berekening van de behoefte, met alle daaraan ten grondslag liggende bewijsstukken (…); l. bij kinderalimentatie: een berekening van de draagkracht van de verzorgende ouder en de eventuele onderhoudsplichtige stiefouder, met bewijsstukken, waaronder de relevante financiële gegevens van de eventuele stiefouder. Indien het een wijzigingsverzoek betreft, moet tevens de financiële informatie over de periode waarover wijziging wordt verzocht, worden overgelegd.

5.6

Het hof constateert dat de door de man overgelegde financiële gegevens niet compleet zijn. Het lag -zoals de vrouw terecht heeft aangevoerd- op de weg van de man om volledig inzicht te geven in zijn financiële situatie. De man heeft weliswaar de aangiftes Inkomstenbelasting over de jaren 2022 t/m 2025 in het geding gebracht, maar de bijbehorende aanslagen ontbreken. Verder heeft de man alleen de jaarrapporten over de jaren 2022 en 2024 van zijn onderneming [bedrijf1] B.V. ingediend. De (concept) jaarstukken over 2023 en 2025 ontbreken. Uit het door de man verstrekte organogram volgt dat hij bij nog drie andere ondernemingen ( [bedrijf2] B.V., [bedrijf3] B.V. en [bedrijf4] ) betrokken is. De man heeft het jaarrapport 2024 van [bedrijf4] ingediend, maar overige jaarstukken ontbreken. Er zijn daarnaast een aantal zaken die opvallen in de jaarstukken die de man wel heeft ingediend. Zo is er in de jaarrekening 2024 van [bedrijf1] B.V. een lening van € 500.000,- aan de ouders van de man opgenomen. Ook valt op dat de woning van de man van box 1 naar box 3 is verplaatst. Aan de man zijn tijdens de zitting bij het hof vragen gesteld over de geldlening, maar hij kon daarover niets vertellen. Wat betreft het onderbrengen van de eigen woning in box 3 heeft de man verklaard dat er een woningruil met zijn ouders is geweest en dat zij geen huur betalen. Het hof merkt hierbij op dat in de aangifte IB 2025 de vraag ‘Verhuurt u de woning?’ met “ja” is beantwoord. De man heeft verzuimd om openheid van zaken te geven over de aard en de achtergrond van de geldlening aan zijn ouders en de invloed daarvan op zijn inkomen en draagkracht.

Ook heeft de man nagelaten om de gevolgen voor zijn inkomen en draagkracht van de verschuiving van zijn woning van box 1 naar box 3 toe te lichten. Daar komt bij dat uit de jaarstukken blijkt dat het minimale DGA-salaris dat de man aan zichzelf uitkeert lager is dan de management fee. Dit is volgens de man nodig, omdat hij geen pensioenvoorziening heeft. De man heeft de noodzaak van deze reservering niet concreet toegelicht, terwijl dit wel van hem mag worden verwacht.

5.7

Doordat de man geen volledig beeld heeft gegeven van zijn financiële situatie, kan er geen berekening worden gemaakt van de behoefte van [de minderjarige] en de draagkracht van de man. De door de man ingediende berekeningen van 5 november 2025 kunnen om die reden ook niet gevolgd worden. Daar komt bij dat de man in zijn berekening van de behoefte van [de minderjarige] , die volgens hem € 639,- per maand bedraagt, de tarieven 2025-2 heeft gehanteerd. Om het netto besteedbaar inkomen voor scheiding te berekenen ter bepaling van de behoefte van [de minderjarige] had echter moeten worden aangesloten bij de tarieven die golden in de laatste periode dat partijen en [de minderjarige] een gezin vormden. In zijn berekening en verdeling van de kosten van de kinderen heeft de man ook zijn dochter [de minderjarige2] en stiefkinderen [de meerderjarige4] en [de minderjarige5] opgenomen, terwijl de man tijdens de zitting van het hof heeft verklaard dat hij en zijn huidige echtgenote (in de door het hof te beoordelen periode) niet onderhoudsplichtig zijn voor [de meerderjarige4] en [de minderjarige5] . Bovendien heeft de man in zijn berekening geen rekening gehouden met zijn jongste dochter [de minderjarige3] , waardoor de berekening ook in het licht van zijn huidige gezinssituatie onjuist en onvolledig is. De man heeft verzuimd om (tijdig) actuele berekeningen in het geding te brengen en de kosten van de kinderen voor wie hij onderhoudsplichtig is en de invloed daarvan op zijn voor [de minderjarige] beschikbare draagkracht uiteen te zetten. Ook heeft de man nagelaten om de draagkracht van zijn huidige echtgenote en haar aandeel in de kosten van de kinderen inzichtelijk te maken. De man heeft een onvolledige berekening van de draagkracht van zijn huidige echtgenote overgelegd en rekent haar zonder nadere toelichting en recente inkomensgegevens een minimale draagkracht toe.

5.8

Het hof concludeert op grond van het voorgaande dat de man niet heeft voldaan aan de op hem rustende stelplicht. De man heeft niet aangetoond dat de door hem te betalen kinderalimentatie voor [de minderjarige] op een lager bedrag zou moeten worden vastgesteld dan het bedrag van € 650,- per maand (in 2023), zoals door partijen in het ouderschapsplan overeengekomen. Geïndexeerd naar 2024 bedraagt de door de man vanaf 1 september 2024 te betalen kinderalimentatie voor [de minderjarige] afgerond € 690,- per maand.

De terugbetalingsverplichting

5.9

De man stelt dat hij gedurende de periode van januari 2023 tot november 2023 grotere bedragen heeft overgemaakt dan waartoe hij op grond van zijn

kinderalimentatieverplichting gehouden was. Volgens de man gaat het om een totaalbedrag van € 10.800,- en zijn deze extra betalingen niet vrijwillig gedaan, maar is hij door de vrouw gechanteerd om extra geld over te maken. De vrouw voert verweer. Het hof is van oordeel dat dit verzoek van de man niet ziet op kinderalimentatie en daarmee niet thuishoort in deze verzoekschriftprocedure. Voor een geschil over onverschuldigde betaling door chantage is een dagvaardingsprocedure geëigend. Het hof zal de man daarom niet-ontvankelijk verklaren in zijn verzoek tot terugbetaling voor zover het gaat om het bedrag van € 10.800,-.

5.10

Uit de stukken en wat tijdens de zitting is besproken, komt naar voren dat de man in de maanden november 2023 tot en met januari 2024 kinderalimentatie aan de vrouw heeft voldaan. Omdat het hof, zoals hiervoor overwogen, de kinderalimentatieverplichting van de man met ingang van 8 november 2023 tot 1 september 2024 op nihil zal bepalen, was de man over deze periode geen kinderalimentatie aan de vrouw verschuldigd. Het hof dient behoedzaam om te gaan met de situatie waarin met terugwerkende kracht een lagere alimentatie wordt vastgesteld. Hoewel er met terughoudendheid moet worden omgegaan met het opleggen van een terugbetalingsverplichting omdat (kinder)alimentatiebedragen doorgaans geacht worden te zijn verbruikt, is het hof van oordeel dat gelet op de specifieke omstandigheden van dit geval, namelijk dat het kind bij de alimentatieplichtige verbleef, een terugbetalingsverplichting voor de vrouw op zijn plaats is. Dit verzoek van de man tot terugbetaling zal het hof daarom toewijzen.

5.11

Vast is komen te staan dat de man de (geïndexeerde) kinderalimentatie, zoals overeengekomen in het ouderschapsplan van 29 maart 2023, over de periode van 1 september 2024 tot oktober 2026 aan de vrouw heeft voldaan. Omdat het hof de door de man te betalen kinderalimentatie voor [de minderjarige] voor deze periode niet zal verlagen, is er in deze periode geen sprake van door de man te veel betaalde kinderalimentatie en rust op de vrouw in zoverre geen terugbetalingsverplichting.

Betaling aan een derde partij

5.12

Gelet op het voorgaande, komt het hof niet toe aan het verzoek van de man om te bepalen dat hij de eventuele bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding niet rechtstreeks aan de vrouw moet voldoen, maar aan een door het hof aan te wijzen derde partij, bij voorkeur aan de bewindvoerder van de vrouw. Voor dit verzoek bestaat overigens geen wettelijke grondslag.

6 De slotsom

6.1

Op grond van hetgeen hiervoor is overwogen, zal het hof de bestreden beschikking vernietigen en beslissen als volgt.

6.2

Het hof ziet in het door partijen aangevoerde geen aanleiding om één van hen te veroordelen in de proceskosten, zoals over en weer is verzocht. Het hof zal de proceskosten in beide instanties compenseren, nu partijen een relatie met elkaar hebben gehad en de procedure de bijdrage voor het uit die relatie geboren kind betreft.

7 De beslissing

Het hof, beschikkende in het principaal en het incidenteel hoger beroep:

vernietigt de beschikking van de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, van

20 oktober 2025,

en opnieuw beschikkende:

wijzigt het aan de beschikking van de rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, van

25 april 2023 gehechte ouderschapsplan ten aanzien van de kinderalimentatie als volgt:

bepaalt de door de man aan de vrouw te betalen bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van [de minderjarige] in de periode van 8 november 2023 tot 1 september 2024 en vanaf 10 september 2026 op nihil;

veroordeelt de vrouw tot terugbetaling aan de man van de door haar in de periode van november 2023 tot en met januari 2024 ontvangen kinderalimentatie;

verklaart deze beschikking tot zover uitvoerbaar bij voorraad;

verklaart de man niet-ontvankelijk in zijn verzoek tot terugbetaling van de aan de vrouw te veel betaalde kinderalimentatie over de periode januari 2023 tot en met oktober 2023;

compenseert de kosten van het geding in beide instanties in die zin, dat elke partij de eigen kosten draagt;

wijst het meer of anders verzochte af.

Deze beschikking is gegeven door mrs. F. van der Meulen, J.G. Knot en F. Menso, bijgestaan door mr. S.C. Lok als griffier en is in het openbaar uitgesproken op 5 november 2026.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.