Uitspraak · Civiel recht

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 3 november 2026 – Onrechtmatige hinder van een boom door het ontstaan

ECLI:NL:GHARL:2026:7069Zaaknummer 200.337.018

Instantie
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
Datum uitspraak
3 november 2026
Publicatiedatum
16 november 2026
Zaaknummer
200.337.018
Rechtsgebied
Civiel recht
Procedure
Hoger beroep
Uitkomst
Vernietiging
Hoofdwetsartikel
Artikel 6:96 BW
Zittingsplaats
Arnhem
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Onrechtmatige hinder van een boom door het ontstaan van wortelopdruk. Veroordeling tot verwijdering van de boom na deskundigenbericht over de vraag of voor het voorkomen van de hinder volledig verwijderen van de boom en wortelgestel noodzakelijk is.

Het hof:

4.1.

vernietigt het vonnis van de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem, van 11 oktober 2023 en beslist:

4.1.1.

veroordeelt [geïntimeerde] om de twee schijnacacia’s die nabij de erfgrens met de percelen van Bazalt aan de achterzijde van zijn perceel staan binnen twee maanden na betekening van dit arrest te laten verwijderen door een daartoe deskundige derde en daarbij ook de centraal in de brandgang van Bazalt gelegen wortels van deze schijnacacia’s tot een diepte van 70-80 centimeter door te halen en de brandgang na afloop van de werkzaamheden deugdelijk te herbestraten en terug te brengen in de toestand waarin deze zich voor uitvoering van de werkzaamheden bevond;

4.1.2.

bepaalt dat [geïntimeerde] aan Bazalt een dwangsom zal verbeuren van € 250,- per dag, een deel van een dag daaronder begrepen, voor elke dag dat [geïntimeerde] niet aan de veroordeling onder 4.1.1 van dit arrest voldoet, met een maximum van € 10.000,-;

4.1.3.

veroordeelt [geïntimeerde] tot betaling aan Bazalt van een bedrag van € 756,- als vergoeding voor de door Bazalt gemaakte expertisekosten;

4.2.

veroordeelt [geïntimeerde] tot betaling van de volgende proceskosten van Bazalt tot aan de uitspraak van de rechtbank:

€ 2.837,- aan griffierecht

€ 128,31 aan kosten voor het betekenen (bekendmaken) van de dagvaarding aan [geïntimeerde]

€ 1.532,- aan salaris van de advocaat van Bazalt (twee procespunten x het toepasselijke tarief € 766,-)

en tot betaling van de volgende proceskosten van Bazalt in hoger beroep:

€ 798,- aan griffierecht

€ 129,86 aan kosten voor het betekenen (bekendmaken) van de dagvaarding aan [geïntimeerde]

€ 4.253,- aan kosten van de deskundigen

€ 3.225,- aan salaris van de advocaat van Bazalt (2,5 procespunten x het toepasselijke tarief II)

4.3.

bepaalt dat de kosten zoals vermeld onder 4.1.3 en 4.2 moeten worden betaald binnen 14 dagen na vandaag. Als niet op tijd wordt betaald, dan worden die kosten verhoogd met de wettelijke rente;

4.4.

verklaart de veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad;

4.5.

wijst af wat verder is gevorderd.

Dit arrest is gewezen door mrs. W.C. Haasnoot, S.C.P. Giesen en J.C.J. Luijten en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op

3 november 2026.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. 1 Het verdere verloop van de procedure in hoger beroep
  2. 2 De kern van de zaak
  3. 3 De verdere beoordeling
  4. 4 De beslissing

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN

locatie Arnhem, afdeling civiel

zaaknummer gerechtshof 200.337.018

(zaaknummer rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem, 415965)

arrest van 3 november 2026

in de zaak van

Stichting Bazalt Wonen

die is gevestigd in Altena

die hoger beroep heeft ingesteld

en bij de rechtbank optrad als eiseres

hierna te noemen: Bazalt

advocaat: mr. J.A. Bussink

tegen

[geïntimeerde]

die woont in [woonplaats]

en bij de rechtbank optrad als gedaagde

hierna: [geïntimeerde]

advocaat: mr. J. van Zinderen

1 Het verdere verloop van de procedure in hoger beroep

1.1.

Het verdere procesverloop in hoger beroep blijkt uit:

  • Het arrest van 28 oktober 2025
  • de memorie na deskundigenbericht van Bazalt
  • de antwoordmemorie na deskundigenbericht van [geïntimeerde] .

2 De kern van de zaak

2.1.

Bazalt is een woningstichting en eigenaar van een perceel grond waarop zich onder meer een rij woningen bevindt die zij verhuurt. [geïntimeerde] is eigenaar van een perceel grond met woning dat grenst aan het perceel van Bazalt. De achtertuin van de woningen van Bazalt en de achtertuin van [geïntimeerde] worden door een brandgang van elkaar gescheiden. Deze brandgang is eigendom van Bazalt. In de achtertuin van [geïntimeerde] staan sinds 1978 twee dicht op elkaar staande schijnacacia’s, die ogen als één (tweestammige) boom. Bazalt stelt dat deze bomen hinder veroorzaken en vordert verwijdering daarvan.

3 De verdere beoordeling

3.1.

In het arrest van 25 februari 2025 heeft het hof in 3.9 geoordeeld dat partijen geen vaststellingsovereenkomst hebben gesloten en dat de rechtbank de daarop gebaseerde vorderingen van Bazalt terecht heeft afgewezen. Met betrekking tot de subsidiaire vorderingen van Bazalt heeft het hof in dat arrest in 3.15 geoordeeld dat de aanwezigheid van de boom in de tuin van [geïntimeerde] door het ontstaan van wortelopdruk leidt tot onrechtmatige hinder en dat [geïntimeerde] is gehouden om de onrechtmatige hinder op te heffen. Die hinder bestaat eruit dat Bazalt als gevolg van wortelopdruk periodiek het straatwerk in de brandgang tussen haar percelen en dat van [geïntimeerde] moet laten herstellen. Het hof heeft in 3.15 van het arrest van 25 februari 2025 geoordeeld dat Bazalt dit niet hoeft te dulden. Ook de risico’s en dreiging van ongevallen hoeft Bazalt niet te dulden, mede gelet op de zorgplicht die Bazalt heeft richting haar huurders. Van misbruik van bevoegdheid is volgens het hof geen sprake (3.16 van eerder genoemd arrest). Partijen zijn het niet eens over het antwoord op de vraag hoe de onrechtmatige hinder moet worden opgeheven en of de boom inclusief het wortelgestel moet worden verwijderd, of dat er ook minder vergaande alternatieven zijn om de wortelopdruk te voorkomen. Het hof heeft daarom in het arrest van 28 oktober 2025 een deskundige benoemd. Het hof heeft in dat kader al wel beslist dat het aanbrengen van een halfverharding in de brandgang geen aanvaardbare oplossing is.

3.2.

De deskundige heeft allereerst vastgesteld dat het in deze zaak niet gaat om één (tweestammige) boom, maar om twee tegen elkaar aangroeiende schijnacacia’s. Het hof begrijpt de vordering van Bazalt zo, dat deze betrekking heeft op deze beide bomen.

3.3.

De deskundige heeft in antwoord op de eerste vraag vermeld dat het ontstaan van herhaalde wortelopdruk in de brandgang van Bazalt niet op een voor de bomen duurzame wijze is te voorkomen. Zolang de bomen gezond blijven, mag volgens de deskundige herhaalde wortelopdruk in de brandgang binnen het gebied van de kroonprojectie van de bomen worden verwacht. In antwoord op de tweede vraag van het hof stelt de deskundige dat schijnacacia’s van nature een relatief oppervlakkig wortelgestel hebben. Wortelkap maakt dit niet anders en heeft daarom volgens de deskundige alleen een tijdelijk positief effect. Daar voegt de deskundige aan toe dat het periodiek verwijderen van wortels tot 4 cm dik en tot 30 cm diep zo dicht bij de stamvoet als in dit geval, in het kader van boombehoud onwenselijk is. Op zich is het in een bepaalde frequentie verwijderen van wortels in de brandgang volgens de deskundige uitvoerbaar. Om schade aan de boom beperkt te houden en diepere wortels te behouden, zou dit volgens de deskundige niet dieper moeten gaan dan 10 tot 15 cm en moeten wortels vanaf 4 cm sowieso gespaard blijven. Maar ook als dit uitgevoerd wordt moet er volgens de deskundige rekening mee worden gehouden dat de glooiing in het tegelpad in de brandgang ter plaatse van de bomen op termijn enkele centimeters hoger moet worden afgewerkt. Bovendien moet de groeiplaats in de achtertuin van [geïntimeerde] worden verbeterd om de door het verwijderen van de wortels veroorzaakte schade te compenseren. In antwoord op de vierde vraag geeft de deskundige aan dat voor het doorhalen van de wortels tot 10 á 15 cm geen standaard frequentie is te bepalen. Dit zal naar behoefte moeten worden gedaan, waarbij de deskundige inschat dat dit eens in de 5 tot 8 jaar zal moeten plaatsvinden. In antwoord op de vijfde vraag stelt de deskundige dat het volledig voorkomen van beworteling in de zone van de brandgang niet reëel haalbaar is. De deskundige herhaalt dat de kans op het ontstaan van nieuwe wortelopdruk in de loop der tijd niet op een afdoende duurzame wijze kan worden weggegenomen.

3.4.

Het hof leidt uit het deskundigenbericht af dat de onrechtmatige hinder die de bomen van [geïntimeerde] veroorzaken niet is te voorkomen op een andere manier dan door kap van de bomen. De deskundige vermeldt meermaals in zijn rapport dat het ontstaan van herhaalde wortelopdruk in de brandgang van Bazalt niet op een voor de bomen duurzame wijze is te voorkomen. De door [naam1] aangegeven oplossing om de wortels tot maximaal 4 centimeter in doorsnede tot een diepte van maximaal 30 centimeter te verwijderen is volgens de deskundige onwenselijk. Verwijderen van wortels tot een diepte van 10 centimeter (zoals [naam1] ook heeft voorgesteld) neemt naar het oordeel van het hof de onrechtmatige hinder voor Bazalt onvoldoende weg. Ook in die situatie blijft volgens de deskundige wortelopdruk ontstaan en blijft Bazalt aangewezen op medewerking van [geïntimeerde] voor het laten uitvoeren van werkzaamheden. Bovendien brengt die oplossing volgens de deskundige mee dat de bestrating op termijn nog meer verhoogd en glooiend aangelegd zal moeten worden. Niet valt in te zien waarom van Bazalt zou kunnen worden gevergd dat zij dit moet dulden. Daar komt nog bij dat herhaalde verwonding van het wortelgestel een zeer grote kans meebrengt op aantasting van de boom waardoor de conditie van de boom achteruit gaat, de kans op het ontstaan van grof dood hout in de kroon en/of stambreuk of windworp en vervroegde uitval van de boom (p. 18) toeneemt. De deskundige concludeert dat het periodiek verwijderen mogelijk is echter niet wenselijk. De door [geïntimeerde] in zijn memorie na deskundigenbericht bij randnummer 3 en 14 aangehaalde belangen bij behoud van de bomen wegen tegen deze achtergrond niet op tegen de belangen van Bazalt, zoals het hof die heeft vermeld in 3.15 van het arrest van 25 februari 2025.

3.5.

Het hof volgt het rapport van de deskundige ook op het punt van de noodzakelijke verwijdering van het wortelgestel. Volgens de deskundige is verwijdering van het gehele wortelgestel niet nodig en ook niet wenselijk (zie pagina 8 van het rapport). In de visie van de deskundige is het raadzaam om de wortels centraal in de brandgang tot minimaal 70 tot 80 cm beneden maaiveld door te halen. Als dit wordt uitgevoerd krijgen de wortels in de richting van de percelen van Bazalt geen vocht en voeding meer vanuit de boom en zullen deze wortels afsterven. Volgens de deskundige is de kans op het ontstaan van overlast door worteluitlopers daarmee minimaal. Het hof begrijpt uit het deskundigenrapport dat deze maatregel tot in ieder geval 10 meter uit de stamvoet noodzakelijk is Vanaf die afstand heeft de deskundige een veel lagere wortelconcentratie aangetroffen. De beworteling is vanaf die net buiten de kroonprojectie gelegen afstand fijner en oppervlakkiger en vermengd met beworteling van andere planten. [geïntimeerde] heeft nog aangevoerd dat verwijdering van de wortels in de brandgang tot 80 cm diep volgens de deskundige een alternatief voor het kappen van de bomen is. Het hof volgt [geïntimeerde] daarin niet, omdat dit berust op een onjuiste lezing van het deskundigenbericht. De deskundige plaatst zijn door [geïntimeerde] aangehaalde opmerkingen in een alinea die gaat over de gevolgen van het verwijderen van de bomen. De deskundige geeft daarmee antwoord op de door het hof gestelde vraag of verwijdering van het wortelgestel noodzakelijk is en, zo ja, tot welke afstand van de oorspronkelijke stam.

3.6.

De slotsom van het hof is dat het eerste en tweede onderdeel van de subsidiaire vordering van Bazalt kunnen worden toegewezen op de hierna te vermelden wijze. Het hof zal daarbij de gevorderde dwangsommen gelet op het verweer van [geïntimeerde] matigen en maximeren. Ook zal het hof een langere termijn bepalen waarbinnen [geïntimeerde] aan de veroordeling moet voldoen. De gevorderde termijn is gelet op de beschikbaarheid van voldoende deskundige bedrijven die tot verwijdering van de bomen over kunnen gaan niet realistisch.

3.7.

Bazalt vordert ook vergoeding van de door haar gemaakte expertisekosten van € 756,-. Bazalt baseert deze vordering op artikel 6:96 lid 1 sub b BW. Daarnaast vordert Bazalt vergoeding van de kosten voor het weghakken van de wortels onder de brandgang en het herstellen van het straatwerk. Bazalt begroot deze kosten op € 1.449,-.

Het hof zal [geïntimeerde] veroordelen tot betaling van de door Bazalt gemaakte expertisekosten. [geïntimeerde] heeft die kosten en zijn verplichting om die te betalen niet betwist en het door Bazalt aangehaalde wetsartikel biedt voldoende grondslag voor die veroordeling. De andere post zal het hof afwijzen, omdat [geïntimeerde] al wordt veroordeeld om de bomen en de in de brandgang aanwezige wortels te verwijderen. Vanzelfsprekend zal [geïntimeerde] daarbij de bestrating in de brandgang moeten terugbrengen in de staat waarin deze zich bij aanvang van de werkzaamheden bevond.

3.8.

Het hoger beroep slaagt gedeeltelijk. Omdat [geïntimeerde] grotendeels in het ongelijk zal worden gesteld, zal het hof hem tot betaling van de proceskosten zowel in hoger beroep als bij de rechtbank veroordelen. Onder die kosten vallen ook de kosten van de deskundige (die door Bazalt zijn voorgeschoten) en de nakosten die nodig zijn voor de betekening van de uitspraak en de wettelijke rente daarover. De rente is verschuldigd vanaf veertien dagen na die betekening.

3.9.

De veroordelingen in deze uitspraak kunnen ook ten uitvoer worden gelegd als een van partijen de beslissing van het hof voorlegt aan de Hoge Raad (uitvoerbaarheid bij voorraad).

4 De beslissing

Het hof:

4.1.

vernietigt het vonnis van de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem, van 11 oktober 2023 en beslist:

4.1.1.

veroordeelt [geïntimeerde] om de twee schijnacacia’s die nabij de erfgrens met de percelen van Bazalt aan de achterzijde van zijn perceel staan binnen twee maanden na betekening van dit arrest te laten verwijderen door een daartoe deskundige derde en daarbij ook de centraal in de brandgang van Bazalt gelegen wortels van deze schijnacacia’s tot een diepte van 70-80 centimeter door te halen en de brandgang na afloop van de werkzaamheden deugdelijk te herbestraten en terug te brengen in de toestand waarin deze zich voor uitvoering van de werkzaamheden bevond;

4.1.2.

bepaalt dat [geïntimeerde] aan Bazalt een dwangsom zal verbeuren van € 250,- per dag, een deel van een dag daaronder begrepen, voor elke dag dat [geïntimeerde] niet aan de veroordeling onder 4.1.1 van dit arrest voldoet, met een maximum van € 10.000,-;

4.1.3.

veroordeelt [geïntimeerde] tot betaling aan Bazalt van een bedrag van € 756,- als vergoeding voor de door Bazalt gemaakte expertisekosten;

4.2.

veroordeelt [geïntimeerde] tot betaling van de volgende proceskosten van Bazalt tot aan de uitspraak van de rechtbank:

€ 2.837,- aan griffierecht

€ 128,31 aan kosten voor het betekenen (bekendmaken) van de dagvaarding aan [geïntimeerde]

€ 1.532,- aan salaris van de advocaat van Bazalt (twee procespunten x het toepasselijke tarief € 766,-)

en tot betaling van de volgende proceskosten van Bazalt in hoger beroep:

€ 798,- aan griffierecht

€ 129,86 aan kosten voor het betekenen (bekendmaken) van de dagvaarding aan [geïntimeerde]

€ 4.253,- aan kosten van de deskundigen

€ 3.225,- aan salaris van de advocaat van Bazalt (2,5 procespunten x het toepasselijke tarief II)

4.3.

bepaalt dat de kosten zoals vermeld onder 4.1.3 en 4.2 moeten worden betaald binnen 14 dagen na vandaag. Als niet op tijd wordt betaald, dan worden die kosten verhoogd met de wettelijke rente;

4.4.

verklaart de veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad;

4.5.

wijst af wat verder is gevorderd.

Dit arrest is gewezen door mrs. W.C. Haasnoot, S.C.P. Giesen en J.C.J. Luijten en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op

3 november 2026.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Samenhangende uitspraken

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.