Aanhef
Gemeente Zwolle, bekendmaking verordening integrale handhaving en naleving sociaal domein.
De Raad van de gemeente Zwolle heeft in de vergadering van 13 september 2021 de verordening integrale handhaving en naleving sociaal domein vastgesteld.
Deze verordening treedt 8 oktober 2021 in werking.
De verordening handhaving inkomensvoorziening 2009 wordt ingetrokken per 8 oktober 2021.
Wettelijke grondslag:
•Participatiewet
•Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
•Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
•Wet maatschappelijke ondersteuning 2015
•Jeugdwet
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Begrippen
Begripsomschrijvingen
Hoofdstuk 2 Reikwijdte verordening
Artikel 1 Sociaal domein
Hoofdstuk 3 Visie en beleidslijnen
Artikel 2 Integrale (voorwaardelijke dienstverlening
Artikel 3 Visie op handhaven in het sociaal domein
Artikel 4 Beleidslijnen
Hoofdstuk 4 Uitvoering en controle
Artikel 5 Uitvoeringsplan integrale handhaving sociaal domein
Hoofdstuk 5 Overige bepalingen
Artikel 6 Inwerkingtreding
Artikel 7 Citeertitel
Hoofdstuk 6 Toelichting
Algemene toelichting
Artikelsgewijze toelichting
Hoofdstuk 2 Reikwijdte verordening
Artikel 1 Sociaal domein
De verordening integrale handhaving en naleving sociaal domein strekt tot bevordering van de naleving van wet en regelgeving binnen het sociaal domein, zoals vastgesteld in de Participatiewet, Ioaw, Ioaz, Bbz 2004, Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Jeugdwet. Doel is het voorkómen en bestrijden van oneigenlijk gebruik en misbruik van voorzieningen, en het waarborgen van de benodigde kwaliteit van de geboden ondersteuning.
Hoofdstuk 3 Visie en beleidslijnen
Artikel 2 Integrale (voorwaardelijke) dienstverlening
In Zwolle zijn de wijkteams en de centrale toegang voor beschermd wonen verantwoordelijk voor het in samenspraak met de inwoner bepalen van de benodigde ondersteuning aan die inwoner, volgens het principe “ 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur”. Vanuit die regie op het ondersteuningsaanbod schakelen zij specialisten in op het terrein van inkomen, werk, schuldhulp, jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning, schoolverzuim etc.
Dit integrale ondersteuningsaanbod noemen we “integrale dienstverlening”. Omdat aan het verstrekken van voorzieningen rechten maar ook plichten verbonden zijn, worden de diensten verleend onder voorwaarden. Die voorwaarden hebben dus betrekking op de geboden ondersteuning, maar ook op daaraan verbonden verplichtingen en mogelijke gevolgen van het niet- nakomen van die verplichtingen. Nakoming van die voorwaarden wordt bevorderd en getoetst. Dat voorkomt dat de inwoner of zorgaanbieder in de problemen komt.
Artikel 3 Visie op handhaven in het sociaal domein
De visie op handhaven geeft richting aan de integrale handhaving en de inbedding van handhaving in het sociaal domein. Uitgangspunt van de visie is vertrouwen in de inwoner en de zorgaanbieder, en het voorkómen en bestrijden van oneigenlijk gebruik en misbruik. Integraliteit en maatwerk zijn daarbij belangrijke principes.
Handhaving is een belangrijk onderdeel van de integrale dienstverlening. Handhaven betekent dat inwoners en zorgaanbieders worden aangesproken op het naleven van de voorwaarden en verplichtingen, die verbonden zijn aan de aangeboden voorzieningen en ondersteuning. Daarbij worden inwoners en zorgaanbieders ook geholpen zich aan de regels te houden, door het geven van goede en passende voorlichting en door het aanbieden van goede dienstverlening - op - maat.
Het niet-nakomen van afspraken en verplichtingen wordt ontmoedigd door controle - op - maat en een duidelijk en consequent handhavingsbeleid. We zijn open en duidelijk over de voorwaarden van onze dienstverlening en de gevolgen van niet-naleving, waarbij bewuste niet-naleving daadwerkelijk wordt bestraft.
Artikel 4 Beleidslijnen behorend bij de visie
1Handhaving in het sociaal domein is een zaak van gemeente, inwoners en zorgaanbieders. Ieder met een eigen rol en verantwoordelijkheid.
2Preventie gaat vóór op repressie en we gaan uit van vertrouwen.
3Onze dienstverlening is hartelijk en duidelijk. We hebben de focus daarbij op het inhoudelijke vraagstuk.
4Bij een signaal van onrechtmatigheid of ondoelmatigheid is de ondersteuningsvraag leidend.
5Onjuist gebruik wordt gecorrigeerd en misbruik wordt bestraft.
Hoofdstuk 4 Uitvoering en controle
Artikel 5 Uitvoeringsplan integrale handhaving sociaal domein
1Ter nadere uitvoering van deze verordening stelt het college iedere vier jaar een uitvoeringsplan integrale handhaving sociaal domein vast, met daarin opgenomen de aanpak op het gebied van integraal handhaven ter voorkoming en bestrijding van oneigenlijk gebruik en misbruik van voorzieningen en het waarborgen van de kwaliteit van de ondersteuning, zoals bedoeld in hoofdstuk 2 van deze verordening.
2Het uitvoeringsplan integrale handhaving sociaal domein besteedt in ieder geval aandacht aan:
a.De visie op en doelen van integrale handhaving en naleving binnen het sociaal domein.
b.De wijze waarop die doelen worden gerealiseerd.
c.De samenwerking die nodig is om die doelen te bereiken.
d.Concrete acties voor de komende vier jaren om die doelen te realiseren.
3De in het tweede lid bedoelde acties en samenwerking worden verder uitgewerkt en geconcretiseerd in de uitvoeringsplannen of jaarplannen van de desbetreffende taakgebieden in het sociaal domein (Werk, Inkomen en Zorg).
4Het college wordt jaarlijks geïnformeerd op welke wijze is voorzien in het voorkómen en bestrijden van oneigenlijk gebruik en misbruik van voorzieningen en het waarborgen van de kwaliteit van de ondersteuning zoals bedoeld in het eerste lid, en over de effecten van de acties en de samenwerking daartoe in het afgelopen jaar.
5Voorafgaand aan het opnieuw vaststellen van een uitvoeringsplan, zoals bedoeld in het eerste lid, informeert het college de raad over de doeltreffendheid en de effecten van het gevoerde beleid in de voorafgaande periode.
Hoofdstuk 5 Overige bepalingen
Artikel 6 Inwerkingtreding
Deze verordening treedt in werking op 8 oktober 2021 onder gelijktijdige intrekking van de verordening handhaving inkomensvoorzieningen 2009.
Artikel 7 Citeertitel
Deze verordening wordt aangehaald als ‘nalevingsverordening sociaal domein‘.
REIKWIJDTE VERORDENING
Artikelsgewijze toelichting
Artikel 1 Sociaal domein
Inwoners van Zwolle die verminderd zelfredzaam zijn en onvoldoende ondersteuning kunnen vinden binnen hun eigen netwerk, kunnen daarvoor terecht bij de gemeente. Het gaat hierbij, onder meer, om ondersteuning en voorzieningen die geboden worden vanuit de Wmo 2015, de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.
VISIE EN BELEIDSLIJNEN
Artikel 2 Integrale (voorwaardelijke) dienstverlening
Bij de ondersteuning van inwoners staat niet alleen de zelfredzaamheid van de inwoner voorop, maar ook de wederkerigheid van de dienstverlening. Aan de dienstverlening zijn voorwaarden verbonden. Gemeenten die ervoor zorgen dat de inwoner of de zorgaanbieder die voorwaarden naleeft, zorgen er ook voor dat het geld daar wordt besteed waar het hoort te worden besteed. Handhaving is een instrument dat de wederkerigheid van de dienstverlening en de zelfredzaamheid van de inwoner bevordert.
Artikel 3 Visie op handhaven in het sociaal domein
Het sociaal stelsel voor inwoners die ondersteuning nodig hebben is kostbaar. Die kostbaarheid maakt adequaat naleven en handhaven extra noodzakelijk: ondersteuning waar dat echt nodig is en bij elk signaal van onrechtmatigheid of ondoelmatigheid een passende interventie. Maar ook om kwetsbare inwoners te beschermen tegen tekortschietende ondersteuning door zorgaanbieders, als gevolg van fouten en fraude, is de invulling van handhaving en toezicht noodzakelijk. Daarbij gaat het niet alleen om bestraffend optreden. Maar veeleer om preventie: inwoners en zorgaanbieders helpen om zich aan de regels te houden door het geven van goede voorlichting over rechten en plichten en door het aanbieden van dienstverlening op maat.
Artikel 4 Beleidslijnen
Gemeente, inwoners en zorgaanbieders zijn elk vanuit hun eigen rol verantwoordelijk voor de naleving van de regels. Handhaving ziet op alle verplichtingen vanuit alle regelgeving binnen het sociaal domein. Het is een kerntaak van iedere medewerker met klantcontacten binnen het sociaal domein. Het is: de klant en zijn situatie leren kennen om maatwerk te kunnen leveren.
Dat betekent dat we goede voorlichting op maat geven tijdens alle dienstverleningsmomenten , niet alleen over rechten maar ook over plichten en aan de voorziening verbonden voorwaarden en over de gevolgen van niet-naleving daarvan (“communicatie op maat“). Door goede voorlichting kan voorkómen worden dat inwoners en zorgaanbieders onbedoeld de fout ingaan. Goede dienstverlening betekent dat we de naleving van regels en verplichtingen zo gemakkelijk mogelijk maken door zichtbaar en bereikbaar zijn voor onze inwoners en zorgaanbieders, onnodige bureaucratie vermijden en transparant zijn over wat we doen ( “dienstverlening op maat “).
Onze uitgangspunten zijn : vertrouwen in de inwoner en zorgaanbieder en het voorkómen van oneigenlijk gebruik en misbruik. We willen voorkomen dat inwoners en zorgaanbieders in de problemen raken. Daarom wordt ook de nadruk gelegd op preventie (communicatie en dienstverlening op maat). Gedurende het uitvoeringsproces wordt getoetst of dat vertrouwen intact kan blijven. Wordt dat vertrouwen geschonden, dan volgt een passende interventie.
Onze dienstverlening is hartelijk en duidelijk. Hartelijk, omdat wij in onze benadering van de inwoner uitgaan van vertrouwen, oprechte aandacht en het zoeken naar maatwerk oplossingen. Duidelijk, omdat wij transparant zijn over afspraken en voorwaarden verbonden aan voorzieningen of ondersteuning, en de gevolgen voor de inwoner of zorgaanbieder die zich daar niet aan houdt.
Een signaal van onrechtmatigheid of ondoelmatigheid wordt niet apart, maar in samenhang met de ondersteuningsvraag opgepakt en beoordeeld. Dat betekent dat, vanuit het perspectief van alle betrokken professionals, wordt gekeken naar de situatie van de klant en naar een interventie of oplossing wordt gezocht die past bij de ondersteuningsvraag. Dit alles uiteraard wel binnen de ruimte en mogelijkheden van de toepasselijke wet en regelgeving.
Onjuist gebruik wordt gecorrigeerd en misbruik wordt bestraft. Het loont om zowel de moedwillige als de onbewuste overtreding van de regels zo vroeg mogelijk op te sporen. Zo blijft de onwenselijke situatie niet te lang doorlopen en wordt de (financiële) schade voor de inwoner of zorgaanbieder en de gemeente zoveel mogelijk beperkt.
Misbruik kan en mag niet. Wanneer regels bewust worden overtreden dan volgt, binnen de kaders van wet en regelgeving, een interventie die passend is bij de ernst van de overtreding en de situatie van de overtreder. Een afgestemde en adequate toepassing van sanctiemiddelen is een essentieel sluitstuk van het handhavingstraject, evenals een efficiënte incasso van vorderingen. Niet alleen om terug te vorderen van wat ten onrechte verstrekt is, maar ook uit oogpunt van gedragsbeïnvloeding en de preventieve werking op andere potentiële (bewuste) overtreders . Ook hierbij wordt maatwerk geboden: afgestemd op de situatie en omstandigheden van de overtreder en binnen de ruimte die de toepasselijke wet en regelgeving biedt.
UITVOERING EN CONTROLE
Artikel 5 Uitvoeringsplan integrale handhaving sociaal domein
Dit artikel legt de verantwoordelijkheid voor een rechtmatige en doelmatige uitvoering neer bij het college. Het college dient in ieder geval éénmaal per vier jaar een beleidsplan (actieplan naleving sociaal domein) op te stellen. Het college wordt vervolgens jaarlijks geïnformeerd over de wijze waarop is voorzien in de bestrijding van oneigenlijk gebruik en misbruik en de kwaliteit van de ondersteuning. Eens per vier jaren, voorafgaand aan het vaststellen van volgend actieplan naleving, informeert het college de raad over het gevoerde beleid en de effecten daarvan in de voorafgaande periode.
OVERIGE BEPALINGEN
Artikel 6 inwerkingtreding
Dit artikel behoeft geen verdere toelichting.
Artikel 7 Citeertitel
Dit artikel behoeft geen verdere toelichting.