Nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

Hfd/ pgf

Onderwerp

Blz

Actie

1

A

samenvatting

Outcome

8

Meer outcomegericht werken in de VTH

2

A

Alg

Overgang naar Ow/ WKb

-

Verwerken ontwikkelingen in processen

3

B

2.1

Duurzaamheid bij de bouw

15

Onderzoeken welke rol BWT kan vervullen op gebied van duurzaamheid

4

A

3.4

Voortraject VV

18

Uitwerken voortraject met extra aandacht voor communicatie

5

M

Uitg.pnt. vv

Publicatie VV

30

Geldende vergunningen worden vanaf 2024 geplaatst op internet

6

A

5.10

Mediation

Monitoren hoeveel zaken na mediation niet tot bezwaar-beroep leiden;

7

A

6.4

LHSO

33

Strikt hanteren LHSO en vastleggen

8

M

6.9

Mediation/ bemiddeling

36

Uitbreiding inzet mediation bij TH

9

M

7.2

Toezichtsplannen

39

Toezichtsplannen voor 20 cat 4 en 5- bedrijven in 2023 en 2024, later mogelijk ook voor meer bedrijven

10

B

7.1 t/m 7.9

Wkb (waaronder bv. illegale bouw)

Noodzaak onderzoeken of aanvullend beleid noodzakelijk is.

11

B

8.9

Asbest

46

Uitwerken actiepunten asbest

12

B

8.11

Naleefgedrag bouw

48

Monitoren naleefgedrag bouw irt risico’s

13

A

10

Samenwerking HH-partners

58

Versterking samenwerking (ook strafrecht)

14

A

10.4.1

Informatiegestuurd toezicht

60

Betere inzet van verkregen data irt toezichtsplanning

15

A

11.1

Arbeidsmarkt

63

Zorgen voor voldoende gekwalificeerd personeel

16

A

-

Klantgericht werken

66

Voortzetten traject klantgericht werken

17

B

Bijlage 14

Bijzondere lokale risico’s

Monitoren of aanvulling lijst noodzakelijk is

Hieronder worden de handhavingsdoelen uit de VTH-nota 2019-2022 opgesomd, met daarachter een korte evaluatie.

1)Evaluatie actiepunten VTH-nota 2019-2022 milieu (svz 1 juni 2022)

1

1

8

Adviesrol

Memo advisering bij de ODMH; akkoord MT/ gedeeld in teams

memo

2

1

8

Mediation/ bemiddeling bij klachten

Wordt ODMH-breed opgepakt

In behandeling

3

4.1.1

11

Omgevingswet

Voorbereidingen worden eind 2022 afgerond

afgerond

4

4.1.2

11

ZZS

Uitwerken en uitvoeren beleid inzake ZZS

Afgerond. ZZS: Notitie is besproken in de werkgroep bedrijven. Prio ligt bij PZH bedrijven, rest volgt daarna. Is inmiddels opgenomen in het reguliere werk.

5

5.3

13/14

Actualisering vergunningen

Jaarlijks opstellen actualiseringsprogramma.

Afgerond. Actualiseringsprogramma nog automatiseren, wachten op nieuwe Squit; verder gereed

Ontwikkelen actualiteitstoets

Automatiseren toets

6

5.4

14

Proefnemingen

Ontwikkelen toestemmingsbeleid

Afgerond. Voor vergunningen en voor meldingsplichtige bedrijven gereed. Akkoord werkgroep bedrijven.

7

6.3/6.4/7

18ev

Preventiestrategie

Opstellen preventiestrategie met daarin:

Preventiestrategie opgesteld, geaccordeerd en besproken in teams. Maakt deel uit van proces.

-Instrumenten mbt informeren/stimuleren;

-Voorlichting naar inwoners en bedrijven;

Opnemen in productenboek

Preventiestrategie opnemen in processchema’s

8

6.4

20

Afspraak controles

Protocol opstellen (on-)aangekondigd controleren

Protocol onaangekondigd controleren vastgesteld in jan 2020

9

6.6.2

23

Samenwerking

Samenwerking met handhavingspartners uitbouwen

Doorlopend proces

10

6.6.3

24

IGH

Bij toezicht slim gebruik maken van de opgehaalde data/ Bereiken en versterken niveau 3, doorgroei naar niveau 4

Werkgroep IGH, pilots uitwerken. Blijft aandachts-punt.

11

7

27

Databeheer

Verbetering van de dataregistratie en het databeheer. Ook opgenomen in jaarplan 2022

Doorlopend proces, steeds zoeken naar optimalisatie. Komt regelmatig terug in stafoverleg.

12

7

27

Risicomodel

Het milieurisicomodel is aangepast.

Afgerond. Inclusief Bonus/ Malus. In MT en werkgroep bedrijven besproken.

13

7

27

Toezichtsplannen

Toezichtsplannen opstellen op basis van data, risico’s en werkafspraken.

De toezichtsplannen voor de PZH-bedrijven zijn gereed. Uitbouw naar andere categorieën volgt.

14

8.2

30

Energiebesparing bij bedrijven

Verwerken nieuwe wetgeving, gevolgen bespreken en vastleggen met gemeenten

afgerond

15

8.2

31

Duurzaamheid

Behouden voorloperpositie bij DZH afd Bedrijven. Professionalisering en uitbouw energieteam.

afgerond

16

8.3.1

32

Evenementen

Beleid laten vaststellen door alle aangesloten gemeenten

afgerond. (alle gemeenten behalve waddinxveen)

17

9.3

34

Monitoring voortgang

Voortgang acties nota opnemen in jaarrapportages gemeenten, waar nodig acties bijstellen.

Opgepakt, komt jaarlijks terug

18

10

35

Communicatie

Uitwerken acties voor punten genoemd in par.10.1 t/m 10.4

doorlopend

19

Bijlage 2

Evaluatie

Bonus-malus verder doorvoeren

afgerond (zie 12)

20

Bijlage 6

IGH/ LHSO

Vastleggen van de plaats in de LHSO matrix (registratie HH). Scholing mw’s

Scholing gedaan, registratie nu al in Squit, maar definitief in RX-mission

2)Evaluatie van de diverse VTH-nota’s van Bouw- en woningtoezicht.

Evaluatie (par. 14.3)

Ieder jaar worden tussen de gemeenten en de BWT-afdeling van de ODMH Jaarprogramma’s opgesteld

Hierin wordt vastgelegd welke financiering de gemeente ter beschikking stelt voor:

1alle reguliere VTH-taken,

2taken waaraan alle teams een bijdrage leveren (beleidsadvisering, delen gebiedskennis, helpdesk en datamanagement en ontsluiting)

3BD.05 Projecten en overige (maatwerk-) werkzaamheden BWT. Hierin worden per gemeente specifieke gemeentelijke wensen/speerpunten opgenomen.

Uitvoeringsmomenten Evaluatie

a.Twee maand rapportages met cijfers en storymaps

b.Accountgesprekken (jaarlijks)

c.Reguliere contacten tussen accounthouders en regie-ambtenaren.

d.Opstellen jaarprogramma’s en 12 maandsrapportage (laatst genoemd rapport wordt tevens aan de raad aangeboden)

e.KPI’s

Knelpunten

1Toename vergunningaanvragen en daarmee overige producten vereisen extra personeel en aanscherping van processen en verkenning ICT-mogelijkheden als gevolg.

2Corona

Veel taken zijn doorgegaan. Alleen projecten die betrekking hadden op binnentreding woningen en handhaving permanente bewoning recreatiewoningen waren niet of verminderd mogelijk vanwege veiligheid voor bewoners en medewerkers.

3Overspannen arbeidsmarkt.

Gemeenten, private kwaliteitsborgers en OD’s met BWT-taken ‘vissen’ uit dezelfde personeelsvijver. Het krijgen en behouden van personeel is een uitdaging.

Uitkomsten

VTH-taak

1Werkafspraken.

-zie document Werkafspraken ODMH Afdeling BWT Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Waddinxveen en Zuidplas.

-Betreft ‘levend’ document.

2ISO

-O.g.v. . ISO- 9001:2015 norm

-Externe partijen voeren in- en externe audits uit

-Adviezen kunnen leiden tot verbeteracties

-Minors leiden altijd tot verbeteracties

3Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

-deelname in- en externe werkgroepen worden diverse onderwerpen behandeld zoals: nieuwe werkafspraken, inrichten processen en leges.

-Deelname medewerkers aan intake- /omgevingstafels om oefenen en tot duidelijke (proces)afspraken te komen.

-Deelname proefprojecten Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

-Deelname Ambassadeursnetwerk Wkb Alpen aan den Rijn

-Opstellen Senzerapport gevolgen Wkb voor BWT

4Reacties Happynizr en klachten o.g.v. klachtenverordening kunnen leiden tot aanpassing processen en werkafspraken.

5Processen worden opnieuw doorlopen op efficiëntie van het proces, inzet personeel en automatiseringsmogelijkheden. (zie ook Arbeidsmarkt)

6Businesscase frontoffice.

-kwaliteitsimpuls door:

•invoering collegiale toets

•opstellen standaard sjabloon antwoorden.

7FMEA

-uitgebreide vergunningsprocedure en meldingen

8LEAN

-proces Vergunningverlening.

-rapportagemogelijkheid op doorloop van cruciale stappen te monitoren.

-zie ook punt 5 Arbeidsmarkt

Communicatie

1Accounthouder

-eigen accounthouder als 1e aanspreekpunt per gemeente.

-waar mogelijk knelpunten worden direct opgepakt

-in andere gevallen wordt knelpunt op een verbetermaatregelenlijst gezet

-staf BWT monitort deze verbetermaatregelenlijst.

2Jaarlijkse accountgesprekken.

-Bij score onder de 7 wordt verbeterplan opgesteld

-beide partijen accorderen verbeterplan

-doorlopende punten uit plan worden door staf BWT gemonitord

3Gebiedsgericht werken.

-Waar mogelijk

-Voordeel: vergroten kennis ‘eigen’ bestemmingsplannen, beleid en andere specifieke gemeentelijke aspecten.

-sneller (politiek) gevoelige zaken herkennen.

-verbeteren communicatielijnen tussen ODMH-gemeente.

4Heldere communicatie.

-Vertalen brieven en beleidsdocumenten naar B1 niveau vertalen

Arbeidsmarkt

1Plan van aanpak opleidingen BWT

ODMH en Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid leiden met opleidingsinstituut medewerkers BWT op tot ABW-1 niveau.

2Gebruik netwerken.

3Plan van aanpak binnenhalen stagiaires/trainees.

4Businesscases

-Frontoffice (zie VTH-taken, nr. 6)

-TVV

gevolgen personeel i.v.m. toegenomen vraag naar woningen nu en op basis van de provinciale woningbouw opgave in kaart gebracht.

-Afdeling BWT

Doorvertaling gevolgen toename vergunningaanvragen en woningbouw opgave op gehele afdeling.

5Processen worden opnieuw doorlopen op efficiëntie van het proces, inzet personeel en automatiseringsmogelijkheden. (zie ook punt 5 VTH-taken).

Toekomstige ontwikkelingen

-Invoering Ow en Wkb

•Met name Wkb zal leiden tot nieuwe uitvoering van taken en aanpassing uitvoeringsbeleid voor toezicht en handhaving

•Nieuwe taken in de vorm van sloopmelding asbest komen van niet BWT-gemeenten naar OD’s.

-Nieuw zaaksysteem en RX-mission/ afschaffen Systeem Squit to Go

-Processen doorlopen waar extra mogelijkheden zijn om mediationvaardigheden in te zetten.

-Nadenken over robotisering/ automatisering om o.a. personeel te ontlasten en meer synergie in procedures te creëren.

-Onderzoeken welke rol BWT kan vervullen op gebied van duurzaamheid.

Samenvatting

De afgelopen 4 jaar is er veel werk verzet waarvan gemeenten via diverse monitoringssystemen en gespreksmogelijkheden in kennis zijn gesteld.

Knelpunten worden altijd zo snel mogelijk en in overleg aangepast, maar hebben niet geleid tot een tussentijdse noodzaak om de nota VTH-beleid aan te passen. Wel heeft het MT met het oog op de huidige toename van aanvragen en de toekomstige woningbouwopgave besloten de formatie bij Team Vergunningen met 6 fte te verhogen.

Bij het opstellen van nieuwe processen, moet met oog op efficiëntie, kwaliteit van de producten en krapte op de arbeidsmarkt worden gekeken waar (extra) automatisering mogelijk is.

Samenvatting Bijeenkomst ODMH i.v.m. nieuwe integrale VTH-nota dd 30 november 2021

Aanwezig:

Bekend bij de ODMH

Welkom en mededelingen

De Directeur van de ODMH heet iedereen welkom. Er wordt vandaag van de ondernemers input opgehaald voor het opstellen van een Integrale nota VTH 2023-2026. Deze bijeenkomst wordt opgenomen. Hiermee stemt iedereen in. Vervolgens stellen alle deelnemers zich voor.

Doel

Doel van de bijeenkomst is om met elkaar in gesprek te gaan over de dienstverlening van de ODMH in relatie tot de uitvoerende taken. Wetten en beleid zijn niet door de ODMH aan te passen, maar de dienstverlening wel; het gaat erom dat we elkaar goed verstaan en met elkaar in contact blijven.

Vorige bijeenkomst (2018)

In 2018 heeft er ook een sessie met ondernemers plaatsgevonden bij het opstellen van de nota VTH voor milieu. De nota was grotendeels al geschreven. In later stadium werd input aan de ondernemers gevraagd en verwerkt. Nu wil de ODMH input aan de voorkant ophalen.

Uit het vorige overleg is meegenomen:

•verbeteren communicatie over VTH-taken

Actie: De ODMH heeft intern twee trajecten gestart om de wijze van communicatie met de klant te verbeteren. Hierbij wordt aandacht besteed aan empathie en pro-activiteit

actie: presentatie bij bedrijfsorganisaties gehouden met uitleg over onze werkzaamheden. Deze presentaties blijven wij op verzoek geven in de toekomst.

•Afstemming met andere regio’s: Dit punt heeft blijvende aandacht.

•Meer aandacht voor mediation:

Actie: juristen hebben extra trainingen gehad en mediation krijgt een plaats in de nieuwe nota.

•Adviesrol: Het verzoek was om meer aandacht aan advisering te geven. Zie hieronder.

•Bonus/malus: deze vorm van toezicht en handhaving is opgenomen in de bestaande nota en daar wordt mee gewerkt. .

Integrale nota/ Wat is de nota VTH?

Er zijn verschillende nota’s voor milieu en bouw. Met de komst van de Omgevingswet (OW) is er voor gekozen om de nota’s tot een integrale nota samen te voeren.

Ook onze ketenpartners, zoals gemeenten, andere Omgevingsdiensten, veiligheidsregio etc. vragen we om input te leveren.

Nieuwe wet OW is basis voor nieuwe nota. Naast onze VTH nota voor gemeentelijke taken is er ook een provinciale nota voor provinciale bedrijven.

De VTH nota is een verplicht instrument. Deze nota wordt door de gemeente als beleid vastgesteld en maakt deel uit van de beleidscyclus.

Ontwikkelingen (in de nieuwe nota)

•De nieuwe omgevingswet en Wet kwalitieitsborging voor het bouwen (Wkb)

•Duurzaamheid/energiebesparing

•Data gericht risicogericht/ informatiegestuurd werken:

De ODMH verzamelt zoveel mogelijk informatie om bv. goed toezicht te houden.

Daarnaast proberen we het voor initiatiefnemers makkelijker te maken om zo min mogelijk dubbele informatie op te vragen. Uiteraard is bescherming van persoonsgegevens een belangrijk issue.

•Ondermijning wordt een steeds belangrijker item en krijgt een plek in de nota.

•Samenwerking met andere omgevingsdiensten komt als onderwerp terug in de nota.

•Communicatie blijft een belangrijk terugkerend item.

Planning

Tot ongeveer 1 april 2022: verzamelen informatie en schrijven nota

Ophalen opmerkingen: april/ mei

Besluitvormingsproces; juni

De planning is om de nota in de zomer van 2022 in het Dagelijks- en Algemeen Bestuur van de ODMH vast te stellen.

Inhoud (Vergunningverlening)

De OW/Wkb hebben kortere procedures voor milieuvergunningen als gevolg. Het voortraject krijgt een belangrijkere rol.

Inhoud (Toezicht en Handhaving)

De nalevingstrategie is als volgt onder verdeeld: preventie-, toezicht,- sanctie- en gedoogstrategie.

We volgen hiermee de landelijke afspraken.

Gedogen doen we in principe niet.

Adviseren

De ODMH is zich bewust dat bedrijven behoefte hebben aan advies. Een nota over dit onderwerp wordt voorbereid. Aan advisering kleven voor de ODMH een aantal dilemma’s. De ODMH blijft een onpartijdige dienst en zijn geen commerciële partij. Daarnaast moet belangenverstrengeling worden voorkomen.

Op gebied van energie worden wel regelmatig adviezen gegeven.

De ODMH kan wel informeren, adviseren is lastiger.

Opmerkingen vanuit de aanwezigen

-specifieke aandacht is nodig voor de positie van Alphen aan den Rijn; bijv. in het kader van de RES

-Een aantal deelnemers ervaart vergunningsprocedures als (te) lang en benadrukken de wens om een verzoek om aanvullende gegevens in vroegtijdig stadium aan te geven. De ODMH gaat dit proces nader onderzoeken. Ook de communicatie krijgt extra aandacht.

-Extra aandacht gevraagd voor participatie in relatie tot het vergunningverleningsproces.

-Extra aandacht voor het vooroverleg proces; Het proces blijft echter een samenspel tussen meerdere partijen.

-Meerdere ondernemers verzoeken om het inrichten van een fysieke servicedesk.

-Het verdiepen in wat de initiatiefnemer wil en beantwoording in duidelijke taal zijn speerpunten voor de ODMH. ODMH onderzoekt de mogelijkheid om een loket in te richten voor vragen en /of klachten vanuit bedrijven.

-Graag een terugkoppelmoment voor de ondernemers zodra er een conceptversie is van de nota.

Preventie, toezicht en sanctie kunnen zowel na elkaar als naast elkaar worden ingezet om naleefgedrag te bevorderen. Het is wel aannemelijk dat preventieve instrumenten meer zullen (kunnen) domineren bij welwillend gedrag en toezicht en sanctie meer bij calculerend en bewust overtredend gedrag. Dat laat onverlet dat preventieve instrumenten ook bij calculerend gedrag kunnen bijdragen aan een beter naleefgedrag.

Preventiestrategie

Het doel van de preventiestrategie is het voorkomen van (hernieuwde) overtredingen en het bevorderen van spontane naleving.

Door vooraf een analyse te maken van de oorzaken van de mogelijke overtredingen in een branche kan gericht worden ingezet op het voorkomen van overtredingen door gedragsverandering. Dit is een effectieve wijze om de toezichtdruk te verminderen en het spontane naleefgedrag te bevorderen. Er zijn verschillende preventieve instrumenten. Uit een gerichte analyse moet blijken welk instrument of welke mix van instrumenten in een bepaalde situatie het meest geëigend is.

Uit ervaring blijkt dat het overgrote deel van de ondernemers en inwoners in de regio Midden-Holland wel aan de regelgeving wil voldoen, maar onvoldoende kennis heeft van deze regelgeving. Dit leidt onbedoeld tot overtredingen en risico’s. Naleving van de regelgeving blijft de verantwoordelijkheid van de ondernemer of inwoner.

Door in een vroeg stadium middels persoonlijke communicatie uit te leggen wat er van hem/ haar verwacht wordt kunnen mogelijke overtredingen worden voorkomen. Daarvoor kunnen diverse instrumenten worden ingezet. Welk instrument wordt ingezet is afhankelijk van het doel, de doelgroep en de verwachte effectiviteit van het in te zetten instrument. Er zijn verschillende instrumenten mogelijk.

In een schema hieronder wordt de preventiestrategie uitgewerkt.

Toezichtstrategie

Het doel van de toezichtstrategie is om de capaciteit en de middelen zodanig in te zetten dat de uitvoering zo efficiënt en effectief mogelijk is.

De toezichtstrategie is gericht op het verkrijgen van inzicht in de mate van naleving van de voorschriften en is een belangrijk middel om de naleving van voorschriften te bevorderen. De strategie beschrijft de wijze waarop het toezicht op naleving wordt uitgevoerd.

Bij het maken van keuzes over toezicht speelt de risicoanalyse een belangrijke rol.

1Waarnemen: het verzamelen van informatie door onder andere het uitoefenen van toezicht. Soorten waarnemingen zijn het toetsen van de fysieke wereld, het analyseren van de gedocumenteerde wereld, bulktoetsing van registraties en het interview met de eigenaar.

2Oordelen: het toetsen van waarnemingen aan de norm, vastgelegd in wet- en regelgeving.

3Interveniëren: passend optreden bij iedere overtreding (zie de Sanctiestrategie, hieronder beschreven).

Wijze waarop het toezicht wordt uitgevoerd

De ODMH voert verschillende soorten controles uit. Die worden hieronder beschreven.

Integrale controle

Het toezicht op de naleving van milieuregels bestaat voor het grootste deel uit integrale controles bij bedrijven. Een integrale controle bestaat uit fysiek toezicht: door zintuigelijke waarneming wordt ter plaatse geconstateerd of de regels worden nageleefd. Daarbij wordt het bedrijf getoetst op alle relevante milieuaspecten, tenzij controle op dat aspect, op dat moment, niet mogelijk of meetbaar is. Daarnaast speelt communicatie met het bedrijf een belangrijke rol, in de vorm van aanspreken en informeren.

Inventarisaties

Om het bedrijvenbestand actueel te houden worden periodiek gebiedsinventarisaties uitgevoerd. Een inventarisatie bestaat uit het uitvoeren van zogenoemde gevelcontroles. Daarbij worden de gevestigde bedrijven in een straat of op een industrieterrein – bedrijf voor bedrijf – vergeleken met het bedrijvenbestand. Indien blijkt dat een bedrijf niet in het bedrijvenbestand is opgenomen, dan wordt bij het bedrijf een integrale controle uitgevoerd waarbij het bedrijf wordt gewezen op de verplichting om een melding in te dienen of een vergunning aan te vragen.

Aspectcontroles

Wanneer niet het hele bedrijf maar een onderdeel of maar één aspect van de bedrijfsvoering of installatie wordt gecontroleerd spreken we van een aspectcontrole.

Als tijdens een aspectcontrole een tekortkoming wordt geconstateerd, dan wordt die op dezelfde wijze afgehandeld en geregistreerd als een integrale controle. Indien relevant wordt bij de aanschrijvingsbrief een meetrapport gevoegd, waaruit de overtreding blijkt.

In situaties waarin concrete aanwijzingen of vermoedens zijn dat een bedrijf de milieuregels overtreedt, bijvoorbeeld door klachten, aanwijzingen van handhavingspartners of verzoeken van gemeenten, wordt een gerichte controle uitgevoerd op één of meerdere aspecten bij dat bedrijf.

Vanuit de risicoanalyse kunnen ook bepaalde vormen van aspectcontroles worden ingezet.

Deze worden hieronder beschreven.

Controles op specifieke aspecten

Voor enkele specifieke milieuaspecten is het niet mogelijk om de naleving daarvan te controleren tijdens kantooruren. Daarom vindt controle op die specifieke aspecten, en voor meerdere bedrijven, plaats in de avond, nacht of vroege ochtend. Voorbeelden daarvan zijn controles op de naleving van de geluidsvoorschriften bij horecabedrijven en controles op de afscherming van assimilatiebelichting bij glastuinbouwbedrijven.

Gebiedsgerichte controles

Soms is het wenselijk om controles uit te voeren binnen een bepaald gebied. Bijvoorbeeld een bedrijfsterrein. Vooral als het gaat om energiebesparing kan een gebiedsgerichte aanpak effectiever zijn.

Toezicht vanuit de lucht

Indien een reguliere controle onvoldoende inzicht geeft in de activiteiten van een bedrijf, kan ook toezicht vanuit de lucht worden uitgevoerd. Daarvoor worden vier keer per jaar fotovluchten uitgevoerd. Tijdens die vluchten worden foto’s gemaakt van locaties die door toezichthouders zijn gemeld. Daarnaast wordt vanuit de lucht toezicht gehouden op verdachte toepassingen van grond en op grond- en baggerdepots. Fotovluchten worden ook gebruikt worden voor aspectcontroles of inventarisaties. Voor Bouw- en woningtoezicht wordt bij de vluchten tevens gekeken of er op vooraf bepaalde locaties sprake is van illegale bouw- en/of sloopactiviteiten of illegaal gebruik van een perceel.

Naast de fotovluchten heeft de ODMH ook enkele drones beschikbaar waarmee vanuit de lucht toezicht gehouden kan worden. Voor deze dronevluchten zijn enkele personen opgeleid en gemachtigd voor het uitvoeren daarvan. Het gebruik van drones is wel gebonden aan de geldende regelgeving of verordeningen voor bepaalde gebieden.

Administratief toezicht

Van bepaalde activiteiten dienen bedrijven een bijzondere, niet-financiële, administratie bij te houden. Het bijhouden van een administratie van de afvoer van afvalstoffen is daarvan een voorbeeld.

Administratief toezicht wordt ingezet om onderzoek te doen naar de betrouwbaarheid, juistheid, volledigheid, actualiteit en tijdigheid van de gegevens die bedrijven verstrekken. Op basis van een risicoanalyse – bijvoorbeeld op basis van branche of klachten – wordt bij een aantal bedrijven een administratieve controle uitgevoerd. Ook ketenonderzoek en informatie gestuurd onderzoek kunnen hiervan deel uitmaken. Indien nodig worden ook andere handhavingspartners bij dit onderzoek betrokken.

Toezicht op emissies

In het Activiteitenbesluit milieubeheer en in alle milieuparagrafen van omgevingsvergunningen zijn, in meer of mindere mate, emissienormen opgenomen. Dit betreft onder meer licht, fijnstof en stikstof uit agrarische en industriële bronnen. Voor zover dat niet expliciet in voorschriften is vastgelegd, vindt het toezicht op de naleving van de emissienormen plaats volgens de criteria uit Bijlage 7

Industriële bedrijven die onder de reikwijdte van de Europese PRTR-verordening vallen, dienen jaarlijks een milieurapportage op te stellen waarin zij rapporteren over hun afval, energie- en watergebruik, en emissies naar lucht, water en bodem. Zo’n integraal PRTR-verslag wordt elektronisch ingediend bij de ODMH die de gegevens in het verslag controleert en verifieert.

Toezicht op IPPC-installaties

Een IPPC-installatie is een installatie voor industriële activiteiten als bedoeld in bijlage 1 van de Richtlijn industriële emissies (EU-richtlijn nr. 2010/75/EU). Voorbeelden van dergelijke installaties zijn afvalverwerkende bedrijven en grote intensieve veehouderijen. Binnen een bedrijf kunnen meerdere IPPC-installaties aanwezig zijn.

Bedrijven waartoe een IPPC-installatie behoort, zijn vergunningsplichtig. Zowel Gedeputeerde Staten als het college van burgemeester en wethouders kunnen het bevoegd gezag zijn voor zulke bedrijven.

In artikel 10.3 van de Regeling omgevingsrecht (Mor) zijn bijzondere eisen gesteld aan de het toezicht op IPPC-installaties. De ODMH voert het toezicht op bedrijven met één of meerdere IPPC-installaties uit als een integrale controle. Dergelijke bedrijven vallen onder milieucategorie 3 of 4, wat betekent dat elke IPPC-installatie ten minste respectievelijk eenmaal per twee jaar of jaarlijks wordt gecontroleerd.

Naast de werkafspraken voor integrale controles, gelden voor het toezicht op bedrijven met IPPC-installaties de volgende aanvullende afspraken:

Naast de reguliere, integrale controles worden bij bedrijven met IPPC-installaties in de volgende situaties niet-routinematige controles uitgevoerd:

-Vóór de verlening of verandering van een vergunning;

-Zo spoedig mogelijk na ernstige klachten, ernstige ongewone voorvallen of overtredingen, teneinde die te onderzoeken;

-Binnen 6 maanden indien bij een controle een ernstige overtreding is vastgesteld.

Conform het gestelde in de Mor: 10.3 stelt het bevoegd gezag na elke controlebezoek een verslag op waarin de relevante bevindingen over de naleving en de conclusies over de eventuele noodzaak van verdere maatregelen wordt neergelegd. De ODMH zendt het verslag binnen twee weken aan de vergunninghouder.

Op verzoek van een ieder wordt een afschrift van het verslag binnen een termijn van 4 maanden beschikbaar gesteld, met in achtneming van de artikelen 19.3 tot en met 19.5 van Wet milieubeheer over openbaarmaking en geheimhouding.

Toezicht Bouw- en woningtoezicht

Toezicht wordt ter plaatse uitgevoerd aan de hand van verleende vergunningen en meldingen. Van deze controles worden per controlemoment controlerapporten opgesteld.

Net als bij het toetsen van bouwplannen in de vergunningsfase geldt dat tijdens de bouw- of realisatiefase keuzes moeten worden gemaakt in wat wordt gecontroleerd. Het landelijke toezichtprotocol© van de Vereniging BWT Nederland heeft als basis gediend voor de beoordeling.

Begunstigingstermijn

Wanneer een overtreding wordt geconstateerd, moet deze ongedaan worden gemaakt. Hiervoor krijgt het bedrijf een termijn, de zogenoemde begunstigingstermijn. Het uitgangspunt is dat de begunstigingstermijn zo kort als nodig is om de tekortkoming op te heffen. In de onderstaande tabel zijn de termijnen opgenomen die in beginsel worden aangehouden.

Type overtreding

Afweging

Termijn

Administratieve overtreding

-

Maximaal 4 weken

Ontbreken van technische voorziening, keuring of onderzoek

Is er sprake van gevaar, verhoogd risico of gegronde klachten?

Ja

Niet langer dan nodig is om de tekortkoming op te heffen.

Nee

Maximaal 8 weken

Gedragsovertreding

-

Zo spoedig mogelijk / Per direct

Bijzondere omstandigheden kunnen, mits gemotiveerd, leiden tot een langere begunstigingstermijn. Zo zullen agrarische bedrijven bij administratieve overtredingen – vanwege een andere bedrijfsvoering op dat gebied dan bij reguliere bedrijven – doorgaans een begunstigingstermijn hebben van acht weken.

Sanctiestrategie

Na constatering van overtredingen volgt een passende interventie voor bestuursrechtelijk en strafrechtelijk optreden op basis van de Landelijke handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO).

Op basis van de ernst van de overtreding en het gedrag van de overtreder wordt informerend, waarschuwend of bestuursrechtelijk en/of strafrechtelijk opgetreden.

De LHSO heeft als doel dat overheden interveniëren op een wijze die passend is bij iedere bevinding. Dat wil zeggen dat zij weloverwogen kiezen - afhankelijk van de situatie - voor alleen bestuursrechtelijk, bestuurs- en strafrechtelijk of alleen strafrechtelijk optreden.

Op basis van de ernst van de overtreding en het gedrag van de overtreder treedt de ODMH informerend, waarschuwend of bestuursrechtelijk en/of strafrechtelijk op. In vergelijkbare situaties worden vergelijkbare keuzes gemaakt en interventies op vergelijkbare wijze gekozen en toegepast.

Om tot een passende interventie te kunnen komen en in vergelijkbare situaties steeds vergelijkbare keuzes te maken, bevat de LHSO een stappenplan. Hieronder worden de stappen kort benoemd en toegelicht.

Stap 1 – Positionering bevinding in de interventiematrix

Gestart wordt met het ‘taxeren’ van de bevinding en het plaatsen van die bevinding in de zogenoemde interventiematrix (hieronder in schema). Afhankelijk van het gedrag van de overtreder en de (mogelijke) gevolgen van de overtreding wordt een licht, midden, of zwaar segment gekozen. Die keuze van een segment in de matrix vormt het startpunt van de keuze van de interventie.

Stap 2 – Bepalen verzwarende aspecten

Indien verzwarende aspecten een rol spelen bij de bevinding, kan dat een reden zijn om, naast bestuursrechtelijk, ook strafrechtelijk op te treden. Hoe meer verzwarend aspecten van toepassing zijn, des te groter de kans wordt dat ook het strafrechtelijke spoor wordt ingezet. Bij verzwarende omstandigheden moet onder andere worden gedacht aan:

•Onomkeerbare gevolgen

•Recidive

•Verkregen financieel voordeel

•Status verdachte / voorbeeldfunctie

•Financiële sanctie heeft vermoedelijk geen effect

•Combinatie met andere relevante delicten

•Medewerking van malafide deskundigen

•Normbevestiging

•Waarheidsvinding

Stap 3 – Noodzaak overleg politie/OM

Aan de hand van de uitkomsten van stap 1 en stap 2 bepaalt de ODMH of overleg tussen het openbaar bestuur en politie/OM nodig is. De bedoeling van een eventueel overleg is een weloverwogen inzet van het bestuursrecht en het strafrecht.

Stap 4 – Optreden met de interventiematrix

Aan de hand van het geselecteerde segment (stap 1) wordt een van de interventies gekozen (of een combinatie daarvan) die in dat segment zijn opgenomen (zie figuur ‘interventiematrix’ hieronder). Daarbij wordt steeds gestart met de minst zware interventie, tenzij wordt gemotiveerd waarom een andere (combinatie van) interventie(s) in die concrete situatie beter past.

De handhavingsprocedure wordt pas beëindigd als sprake is van naleving. Indien naleving binnen de gestelde termijn uitblijft, wordt een zwaardere interventie toegepast.

Voor wat betreft de keuze van de termijnen – doorgaans begunstigingstermijnen genoemd – geldt het volgende:

•Bij overtreding van gedragsvoorschriften wordt geen of een zeer korte begunstigingstermijn gegeven.

•Bij andere overtredingen – bijvoorbeeld waar voorzieningen of installaties moeten worden aangepast en waarbij kosten zijn gemoeid – geldt dat naar mate naleving van de norm urgenter is (lees: grote milieurisico’s, gevaarlijke situaties) de termijn korter is.

Stap 5 – Vastlegging

De keuzes in de stappen 1 tot en met 4 dienen te worden vastgelegd. Voor de ODMH vindt registratie plaats in het registratiesysteem.

Figuur : de interventiematrix

Handhavingsprocedure: LHSO en correspondentie in drie stappen

Bij de voorbereiding op handhavingsacties wordt in beginsel gekozen voor het drie-stappen-model. Uiteraard geldt dat - in beginsel - deze drie stappen worden gezet. De specifiek feiten en omstandigheden van een geval kunnen tot een andere wijze van afhandeling leiden.

Constateringsbrief

Het drie-stappen-model houdt in dat de ODMH na een constatering van een overtreding als eerste stap een constateringsbrief verstuurt voorafgaand aan de eventuele formele vooraanschrijving.

De constateringsbrief is een enigszins milde benadering van de overtreder. In de constateringsbrief wordt de overtreder uitgenodigd om de overtreding uit eigen beweging op te heffen. Een belangrijk aandachtspunt bij het opstellen van een constateringsbrief is dat deze brief niet mag leiden tot een impliciete gedoogsituatie.

Voornemenbrief

Mocht de constateringsbrief niet leiden tot opheffing van de overtreding, dan stuurt de ODMH als tweede stap een ‘vooraanschrijving’ (ook wel voornemenbrief genoemd) waarin de overtreder op de hoogte gesteld wordt van het voorgenomen handhavingsbesluit. Dat handhavingsbesluit kan het opleggen van een last onder dwangsom zijn, of een last onder bestuursdwang. Een vooraanschrijving is overigens geen besluit in de zin van artikel 1:3 van de Awb.

De overtreder en eventuele andere belanghebbenden moeten op grond van de Algemene wet bestuursrecht vervolgens in de gelegenheid worden gesteld hun zienswijze over het voorgenomen handhavingsbesluit naar voren te brengen. De overtreder (of een eventuele andere belanghebbende) geven dan hun mening over het handhavend optreden, bijvoorbeeld of er redenen zijn om van handhavend optreden af te zien. De zienswijze kan zowel schriftelijk als mondeling gegeven worden.

De door de overtreder of belanghebbenden naar voren gebrachte zienswijzen moeten door de gemeente worden afgewogen bij het nemen van een definitief besluit.

Handhavingsbesluit (last onder dwangsom of bestuursdwang)

Als derde stap wordt vervolgens het handhavingsbesluit (de aanschrijving of lastgeving) opgesteld en verstuurd aan de overtreder. Dit besluit is een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb. Tegen dit besluit kan bezwaar worden gemaakt (en bij de rechtbank kan om een voorlopige voorziening worden verzocht).

Als uitgangspunt geldt dat de handhavingsbesluiten aangetekend worden verstuurd. Constateringsbrieven en vooraanschrijvingen worden niet aangetekend verstuurd.

Omdat handhavingsbesluiten (veelal) ook gelden voor eventuele rechtsopvolgers van de overtreders, worden handhavingsbesluiten ingeschreven in het Wkpb-register (Kadaster).

Twee-stappen-model

In een beperkt aantal situaties wordt gekozen voor het twee-stappen-model. Indien uit het minnelijk overleg of op andere wijze reeds op voorhand geconcludeerd kan worden dat een constateringsbrief niet zal leiden tot het opheffen van een overtreding, zal direct gekozen worden voor het versturen van een vooraanschrijving, gevolgd door de zienswijzemogelijkheid en, waar nodig, het handhavingsbesluit.

Spoedeisende gevallen

In spoedeisende gevallen kan bovendien worden afgezien van het versturen van een vooraanschrijving. Dit moet altijd worden gemotiveerd. Indien mogelijk zal telefonisch of mondeling getracht worden om in ieder geval aan de hoorplicht te voldoen. Van dat gesprek wordt altijd een verslag gemaakt, dat aan het handhavingsdossier wordt toegevoegd.

Controlefrequentie

Zoals al in de risicoanalyses is opgemerkt, lopen de milieurisico’s van bedrijven sterk uiteen. Om die reden worden niet alle bedrijven met dezelfde frequentie gecontroleerd. Bedrijven met een hoog

milieurisico worden vaker gecontroleerd dan bedrijven met een laag milieurisico. Voor het bepalen van het milieurisico per bedrijf wordt onderstaand risicomodel ingevuld.

Het naleefgedrag wordt meegenomen in een apart invulformulier

Dit is de zogenaamde bonus/mauls-systematiek. Het wordt ingevuld voor alle categorie 3 tot en met 5 edrijven.Een risicomodel is uiteraard niet onveranderlijk. Zo kunnen nieuwe inzichten en ontwikkelingen leiden tot andere prioriteiten of andere accenten, die uiteindelijk resulteren in andere keuzes. Op die manier kunnen toezicht en handhaving worden gestuurd. Regelmatig worden de risico’s opnieuw beoordeeld om handhaving en het toezicht efficiënter en effectiever te maken. Hiermee wordt de invloed op de leefbaarheid, de duurzaamheid en de veiligheid vergroot.

Op grond van vaste jurisprudentie geldt bij bestuursrechtelijke handhaving van wet- en regelgeving de beginselplicht tot handhaving. Vanwege het algemeen belang dat is gediend met handhaving, geldt als uitgangspunt dat het bevoegd gezag handhavend moet optreden tegen een overtreding. De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft dat ook in haar uitspraken verwoord.

1Zie bijvoorbeeld ABRvS, uitspraak van 5 maart 2025 (ECLI:NL:RVS:2025:678)

Er zijn helaas meer overtredingen dan waar de ODMH namens de gemeente Zuidplas en de andere gelieerde gemeenten op kan handhaven. Hiervoor zijn onvoldoende capaciteit en middelen de oorzaak. In dat kader is in de nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2023-2026 een prioritering aangebracht in zowel de handhavingszaken en – doelen. Van belang is om te weten welke zaken en activiteiten voorrang krijgen.

In de Nota VTH 2023-2026 is, om te bepalen welke overtredingen prioriteit zouden moeten krijgen onder meer een risicoanalyse uitgevoerd. Hierbij is de methodiek uit de ‘Handreiking handhaven bouwregelgeving (2021)’ van het (toenmalige) ministerie van VROM gehanteerd.

De huidige prioritering, zoals vastgelegd in de Nota VTH 2023–2026, heeft tot gevolg dat op bepaalde overtredingen – ondanks signalering door het college, inwoners en ondernemers – niet onmiddellijk handhavend wordt opgetreden. Dit heeft intern aanleiding gegeven om de bestaande prioritering te heroverwegen en te komen tot een herijkte prioriteringslijst. Deze aanpassing is ook noodzakelijk gezien alle ontwikkelingen en opgaven die onze gemeente heeft (o.a. Cortelande, Nieuwerkerk-Noord, Knibbelweg-Oost en de uitbreidingen in zowel Zevenhuizen als Moerkapelle).

Handhaving vormt een essentieel instrument om de ambities uit de Omgevingsvisie Zuidplas 2040 daadwerkelijk te realiseren. Door toezicht en handhaving gericht in te zetten op de in de visie benoemde kerngebieden — zoals duurzame woon- en werklocaties, vitale dorpskernen, groene en klimaatadaptieve structuren en het buitengebied — wordt geborgd dat ontwikkelingen bijdragen aan de gewenste kwaliteit van de leefomgeving. Prioritering binnen de handhaving sluit daarbij aan op de ruimtelijke en maatschappelijke opgaven, waardoor capaciteit doelgericht wordt ingezet en ongewenste ontwikkelingen tijdig worden voorkomen of gecorrigeerd. Op deze manier versterkt handhaving niet alleen de naleving van regels, maar draagt zij actief bij aan het behalen van de lange-termijndoelen van de Omgevingsvisie Zuidplas 2040.

In dat kader wordt hieronder een verdeling gemaakt in ons grondgebied waarbij onderstaande prioriteringslijst in elk geval voorrang heeft in de volgende gebieden:

o Ons beschermd dorpsgezicht;

o Ons buitengebied gelegen buiten onze dorpskernen;

o De (nieuwe) inbreidingen, uitbreidingen en bedrijventerreinen binnen Zevenhuizen, Moerkapelle, Nieuwerkerk aan den IJssel, Moordrecht en Cortelande*.

Dit betekent dat handhavingsverzoeken, signalen en/of constateringen van overtredingen in deze gebieden met voorrang worden opgepakt en afgehandeld.

Overtredingen buiten deze aandachtsgebieden, binnen onze dorpskernen en overige gebieden, worden eveneens beschouwd als handhavingswaardig en komen in beginsel voor behandeling in aanmerking. De inzet hierop vindt echter plaats nadat overtredingen binnen de aandachtsgebieden zijn opgepakt, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden, zoals risico’s voor veiligheid, gezondheid of onomkeerbare schade aan de leefomgeving. Indien een handhavingsverzoek wordt ontvangen, dient ook deze met prioriteit worden opgepakt en worden afgehandeld.

Prioriteringslijst

•Bouwen van bouwwerken in strijd met de regels van de/het (tijdelijk) omgevingsplan(nen) gemeente Zuidplas.

•Gebruik van gronden en bouwwerken in strijd met de regels van de/het (tijdelijk) omgevingsplan(nen) gemeente Zuidplas.

•Bouwen van bouwwerken of het gebruik van gronden en bouwwerken in strijd met de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas.

•Huisvesting arbeidsmigranten in strijd met het (tijdelijk) omgevingsplan;

•Gebruik grond of bouwwerk in strijd met het (tijdelijk) omgevingsplan bij kamerbewoning;

•Werkzaamheden zonder of in strijd met de vergunning bij Rijksmonumenten en/of gemeentelijke monumenten, beschermd dorpsgezicht en archeologisch erfgoed;

•Overtredingen in strijd met de regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (o.a. constructief en brandveiligheid

•Vervallen en verloederde panden en/of achterstallig onderhoud bij beschermd dorpsgezicht en rijks- en gemeentelijke monumenten.

•Werken en/of werkzaamheden in strijd met de regels van het (tijdelijk) omgevingsplan gemeente Zuidplas.

•Bouwen zonder of in strijd met de verleende omgevingsvergunning (bouwactiviteit), niet vallend onder Wkb.

•Het gebruik zonder of in strijd met een melding ‘brandveilig gebruik’ op grond van het Besluit bouwwerken leefomgeving.

•Het niet verwijderen van een tijdelijk bouwwerk en of het niet staken van gebruik na afloop van de toegestane termijn in de verleende omgevingsvergunning.

•Overtredingen volgend op een Wkb melding waarbij o.a. niet wordt voldaan aan de constructieve- en brandveiligheid o.g.v. het Besluit bouwwerken leefomgeving.

•Bouwen en gebruik in strijd met de maatwerkvoorschriften zoals verleend onder het Besluit bouwwerken leefomgeving.

•Overtredingen van de Verordening fysieke leefomgeving gemeente Zuidplas voor zover daarvoor (inzake vergunningverlening en handhaving) mandaat is afgegeven aan de Omgevingsdienst Midden-Holland.

•Overtredingen van de Huisvestingsverordening

•Het slopen van een bouwwerk waar asbest aanwezig kan zijn en waarvoor geen melding is afgegeven dan wel in strijd met de verleende melding werkzaamheden plaatsvinden.

*De bestaande inbreidingen, uitbreidingen en bedrijventerreinen

Moerkapelle

Nieuwerkerk aan den IJssel

De Jonge Veenen

Esse Zoom Laag

Zelling Onderneming

Zelling Ver Hitland

Moordrecht

Zevenhuizen

De Brinkhorst

Swanladriehoek, Van ’t Verlaat

Bedrijventerrein Gouwepark

Zevenhuizen- Zuid (Koningskwartier)

Ruimte voor Ruimte Eendragtspolder (Hendrikseiland)

Soort emissie

Geluid

Periodiek toezicht

-Bij horecabedrijven wordt 4 á 5 keer per jaar een gebiedsgerichte controle uitgevoerd. Metingen worden met eigen apparatuur uitgevoerd.

Klachten

-Bij geluidsklachten over bedrijven wordt een meting uitgevoerd. Metingen worden met eigen apparatuur uitgevoerd.

-Bij klachten over laagfrequent geluid wordt een meting uitgevoerd. Metingen worden met eigen apparatuur uitgevoerd.

Trillingen

Klachten

-Klachten op het gebied van trillingen komen zeer zelden voor. Indien een trilling onderzoek moet worden uitgevoerd, dan wordt daarvoor een extern bureau ingehuurd.

Licht

Klachten

-Het toezicht op de lichtemissies van bedrijven, met uitzondering van assimilatiebelichting vindt uitsluitend plaats naar aanleiding van klachten. Metingen worden met eigen apparatuur uitgevoerd.

Periodiek toezicht

-Het toezicht op het gebruik van assimilatiebelichting wordt tijdens periodieke, gebiedsgerichte controles uitgevoerd.

Afvalwater

Klachten of vermoedens

-Bij klachten of vermoedens wordt aan een extern bureau de opdracht gegeven het afvalwater te bemonsteren en te analyseren. De ODMH bepaalt vooraf de parameters en de te contoleren lozingspunten.

Lucht

Periodiek toezicht

-De verplichting voor bedrijven om eenmalig of periodiek onderzoek te doen naar luchtemissies, is vastgelegd in AMvB’s en vergunningen. Bedrijven dienen zelf opdracht te geven aan een onderzoeksbureau dat daarvoor is gecertificeerd. Gedurende reguliere controles houdt de ODMH toezicht op die verplichting. Daarnaast beoordelen we de onderzoeksopzet en het onderzoeksrapport.

Bodem en grondwater

Periodiek toezicht

-De verplichting voor bedrijven om eenmalig of periodiek onderzoek te doen naar bodememissies, is vastgelegd in AMvB’s en vergunningen. Bedrijven dienen daartoe zelf opdracht te geven aan een onderzoekbureau dat daarvoor is gecertificeerd. Gedurende reguliere controles houden we toezicht op die verplichting. Daarnaast beoordeelt de ODMH ook de onderzoeksopzet en het onderzoeksrapport.

Calamiteiten

-Bij calamiteiten waarbij stoffen in de bodem of het grondwater zijn geraakt, wordt de veroorzaker, of anders de eigenaar van de grond, aangezegd een onderzoek te laten uitvoeren naar de emissies. Het onderzoek wordt zo nodig afgedwongen door middel van een last onder bestuursdwang. Wordt niet aan de last voldaan, dan geeft de ODMH opdracht tot het uitvoeren een onderzoek en worden de kosten op de veroorzaker of eigenaar verhaald. Alle onderzoeken worden door gecertificeerde bureaus uitgevoerd.

Administratief

Aanleiding

Wijze van controleren

Integraal PRTR-verslag

Jaarlijks

-Bedrijven die onder de reikwijdte van de Europese PRTR-verordening (Pollutant Release and Transfer Register) moeten– onder andere – de emissies naar lucht, water en bodem registreren in een elektronisch milieujaarverslag (e-MJV). Het PRTR-deel van het e-MJV wordt door de ODMH beoordeeld.

Dit is de uitwerking is van de in paragraaf 9.7 aangekondigde overige thema’s.

Bodem

In de regio Midden-Holland is de draagkracht van de bodem slecht en bovendien zettingsgevoelig. Het risico op het ontstaan van bodemverontreiniging is daarom voor bepaalde activiteiten in de regio groter bij:

•het toepassen van grond en bagger om bodemdaling te compenseren;

•het afbreken van (ondergrondse) leidingen als gevolg van zettingen.

Als bijzondere taken op het gebied van bodem wordt daarnaast kort stilgestaan bij:

•bodemenergiesystemen;

•archeologie.

Grondverzet als compensatie van bodemdaling

Vanwege de slappe bodem moet er in de regio Midden-Holland veel bodem worden opgehoogd en wordt er dus veel grond verzet. Handhaving van grondstromen is daarom een speerpunt. De gehele grondstromenketen bestaat uit verschillende schakels. Bij elk van die schakels kunnen fouten worden gemaakt als gevolg waarvan de bodem verontreinigd kan raken. Door integraal samen te werken met ketenpartners is inzicht ontstaan in de meest prioritaire schakels, te weten:

•toepassen van grond/aanvullen;

•keuring/onderzoek van toe te passen partijen grond of bagger;

•meldgedrag;

•tijdelijke gronddepots.

Toezicht en Handhaving vinden plaats middels een mix van administratieve controle, vrije veldcontroles en controle van gemelde werken.

Risico op afbreken van (ondergrondse) leidingen

Bij ongelijke zettingen kunnen ondergrondse leidingen afbreken en kunnen vloeistoffen in de bodem geraken. Voorbeelden van activiteiten waarvoor in deze regio een verhoogd risico geldt zijn onder andere opslag van stoffen in ondergrondse tanks, olie-benzine-afscheiders, bedrijfsrioleringen en bodemenergiesystemen. Bewustwording van het verhoogde risico bij dergelijke activiteiten is en blijft noodzakelijk.

Om deze reden hebben de gemeenten de beleidsnotitie “Beleidsregels voor bodemonderzoek bij bedrijven” vastgesteld om grondwatermonitoring toe te passen bij olie-benzine afscheiders (obas) en zijn alle bedrijven in de regio Midden-Holland hiertoe verplicht.

Een uitzondering voor obas wordt gemaakt voor:

•een obas die samen met het leidingwerk onderheid is.

•bedrijven die hun riolering jaarlijks of tweejaarlijks laten inspecteren. Hier is het risico op verontreiniging al voldoende weggenomen.

•Activiteiten die worden uitgevoerd in een voor zettingen en bodemdaling minder gevoelig gebied.

Bodemenergiesystemen

De gemeenten zijn bevoegd gezag voor gesloten bodemenergiesystemen. De taken betreffen het beoordelen van de meldingen en de handhaving van de voorschriften die gelden voor deze systemen. Deze taken worden uitgevoerd door de ODMH. Hierbij wordt aangesloten bij de Besluitvormings Uitvoerings Methode (BUM) en de Handhavings Uitvoerings Methode (HUM) van de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB) en de specifiek voor de gemeente Zuidplas geldende beleidsregels.

Archeologie

Archeologisch beleid is bij alle gemeenten vastgesteld en wordt vertaald naar voorschriften in bestemmingsplannen. De ODMH heeft voor enkele gemeenten mandaat om toe te zien op de naleving van voorschriften in het bestemmingsplan. Toezichthouders, op grond van het Besluit Bodemkwaliteit en van milieu hebben een signaleringstaak ten aanzien van archeologie. In overleg met de gemeenten wordt bepaald wie zo nodig gaat handhaven.

Bodem onder de Omgevingswet (ontwikkelingen)

Middels een Aanvullingswet en een Aanvullingsbesluit wordt de bodemwet- en regelgeving geïntegreerd in de Omgevingswet. Onder de Omgevingswet verschuiven de huidige provinciale bodemtaken naar de gemeenten.

Samenwerking is een kernwaarde binnen de Omgevingswet. Voor bodem en ondergrond geldt dat in het bijzonder. Het bodem- en grondwatersysteem overstijgt de gemeentegrenzen. Daarnaast is er sprake van nieuwe bedreigingen van de bodem- en grondwaterkwaliteit: er komen nieuwe bedreigende stoffen in het milieu (ook wel: Zeer zorgwekkende stoffen, zie paragraaf 4.1.2) en er is in toenemende mate sprake van nieuwe toepassingen als gevolg van hergebruik van materialen en het sluiten van de kringlopen (circulaire economie, paragraaf 4.1.1). Provincies hebben daarom toegezegd de overdracht goed te begeleiden en ook waterschappen stellen hun kennis van het bodem- en watersysteem ter beschikking. Het is aan gemeenten om de nieuwe taken goed op te pakken.

In de komende jaren, tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet, bereiden de gemeenten en de provincie zich voor op deze veranderingen. De ODMH ondersteunt hierbij, maar is in de verantwoordelijkheidsoverdracht zelf geen partij. De uiteindelijke afspraken over de overdracht worden tussen de gemeenten en de provincie gemaakt.

Geluid

Handhavingsbeleid geluid bij evenementen

In 2017 is door de ODMH het Handhavingsbeleid geluidsnormen bij evenementen opgesteld voor de gemeenten in de regio van Midden-Holland. Doel hiervan is om het nalevingsgedrag van de geluidsnormen bij evenementen te verhogen om geluidsoverlast te beperken. In de gemeenten Alphen aan den Rijn, Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard en Zuidplas is dit vastgesteld.

De ODMH streeft ernaar om voor alle gemeenten het huidige beleid toe te passen.

Horeca

In het jaarprogramma worden per gemeente afspraken gemaakt voor preventief toezicht op geluidsnormen in de avond en nachtperiode. Deze controles vinden plaats onder de noemer ‘horecaronde’ en worden periodiek uitgevoerd.

Naast het uitvoeren van preventieve horecarondes wordt ook specifieke geluidcontroles uitgevoerd naar aanleiding van klachten of lopende handhavingstrajecten.

Zonebeheer

Het bewaken van de normen van gezoneerde industrieterreinen (onder de Omgevingswet geluidproductieplafonds) heeft prioriteit, omdat bij het overschrijden geen vergunningen meer afgegeven kunnen worden en de normen niet overschreden mogen worden.

De bewaking van de normen van gezoneerde industrieterreinen en bedrijventerreinen met een geluidafspraak wordt uitgevoerd door middel van een zonebewakingsmodel. Het relevante deel van dit model wordt aan de bedrijven ter beschikking gesteld om bij de aanvraag van een vergunning, of het indienen van een melding, een akoestisch rapport op te kunnen stellen. Het aangepaste model wordt vervolgens weer in het zonebewakingsmodel ingebracht. Daarna wordt gecontroleerd of het bedrijf kan voldoen aan de normen. Indien voldaan wordt aan de norm, wordt de vergunning verleend of de melding geaccepteerd. In het geval van een melding wordt in bijna alle gevallen ook een maatwerkvoorschrift voor geluid opgelegd, om de geluidsruimte van het bedrijf in het zonebewakingsmodel vast te leggen. Bij het toetsen aan de norm wordt tevens duidelijk hoeveel geluidruimte nog aanwezig is in de geluidszone.

Daarnaast wordt elk half jaar een visuele controle op het industrieterrein uitgevoerd om te controleren of alle bedrijven op het gezoneerde industrieterrein bekend zijn bij de ODMH en op een juiste wijze in het zonebewakingsmodel zijn ingebracht.

Externe veiligheid

Beleidskader onder de Wabo

Door de gemeenten (behalve Krimpenerwaard) zijn in het verleden lokale visies externe veiligheid vastgesteld. In deze beleidsvisies werden kaders gesteld aan (nieuwe) risicovolle activiteiten (met name Bevi-inrichtingen):

•De plaatsgebonden risicocontour 10-6 diende te zijn gelegen binnen de eigen inrichtingsgrens, met uitzondering van bestemmingen als ‘Groen’, ‘Verkeer’. Binnen deze bestemmingen zijn namelijk geen (beperkt) kwetsbare objecten mogelijk.

•Het groepsrisico diende zo laag mogelijk te zijn; de oriëntatiewaarde mocht niet worden overschreden.

•Afstemming was vereist met het bevoegd gezag ruimtelijke ordening (meestal gemeente) over ontwikkelingen en maatregelen in de omgeving die invloed hebben op de hoogte van het groepsrisico;

•Nieuwe risicovolle activiteiten (die onder het Bevi vallen) waren alleen toegestaan op bepaalde bedrijventerreinen (vastgelegd in bestemmingsplannen).

Beleidskader onder de Omgevingswet

Onder de Omgevingswet is een aantal zaken voor externe veiligheid anders ingericht. Belangrijkste wijzigingen in dit verband zijn het vervallen van het Bevi en de introductie van ‘aandachtsgebieden’.

Risicovolle activiteiten en aandachtsgebieden

Aandachtsgebieden zijn gebieden rond activiteiten met gevaarlijke stoffen die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen onvoldoende beschermd zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Er ligt meer nadruk op de vraag of personen in de omgeving van een risicovolle activiteit voldoende beschermd zijn. De term ‘groepsrisico’ , zoals bekend onder het Bevi, is nog steeds een relevant kader. De Provincie houdt, ook onder de OW, vast aan het beleid dat de oriëntatiewaarde in principe niet overschreden mag worden.

Aandachtsgebieden leggen een ‘ruimtelijke claim’ (meer dan onder de vorige wetgeving) op de omgeving rond risicovolle activiteiten. Gemeenten zullen daarom in de komende jaren hiervoor nader beleid uitwerken in de omgevingsvisies en uitwerking daarvan in Omgevingsplannen. Bijvoorbeeld dat in bepaalde gebieden geen nieuwe risicovolle activiteiten met aandachtsgebieden (ook propaantanks hebben aandachtsgebieden!) zijn toegestaan.

De ODMH zal het beleid (opgesteld in overleg met de hulpdiensten) uit de Omgevingsplannen omzetten in de vergunningverlening. Eventueel kan met maatwerkvoorschriften geregeld worden of een activiteit wel of niet past binnen de ‘ruimtelijke claim’.

In deze bijlage staat een opsomming van de ontwikkelingen op gebied van wetgeving en projecten in het kader van de energiebesparing bij bedrijven.

Label C kantoorgebouwen

De Label C plicht gaat in op 1 januari 2023. Bevoegd gezag is de gemeente waar het kantoorgebouw staat. Namens de gemeente zal de ODMH de handhaving op zich nemen. De handhaving heeft grote consequenties voor de kantooreigenaar. We verwachten dat veel maatwerkplannen zullen worden gemaakt. Voor de gemeenten Alphen aan den Rijn en Krimpenerwaard, zij voeren hun eigen BWT-taken uit, worden nadere afspraken gemaakt met betrekking tot de uitvoering.

Nieuwe ronde informatieplicht

Om informatiegestuurd toezicht mogelijk te maken en de handhaving te verbeteren is de informatieplicht voor energiebesparende maatregelen (de zogenaamde ‘informatieplicht’) ingegaan. Eens per 4 jaar moeten bedrijven en instellingen hun genomen energiebesparende maatregelen rapporteren. Deze verplichting is bedoeld voor bedrijven en instellingen waarvan het energiegebruik van de milieubelastende activiteit in het voorgaande jaar groter is dan 50.000 kWh aan elektriciteit en/of 25.000 m3 aardgasequivalenten. Op 1 december 2023 zal een nieuwe ronde informatieplicht ingaan.

Energiebesparingsplicht onder Omgevingswet

Onder de Omgevingswet is voor de energiebesparende maatregelen een splitsing gebracht in gebouwgebonden en procesgebonden energiebesparende maatregelen. De gebouwgebonden maatregelen zijn in het BBL geregeld (BWT). De procesgebonden maatregelen zijn in het BAL geregeld (Milieu). Bij de nieuwe ronde van de informatieplicht (zie 1.1.2) is er dus ook een splitsing in de melding. Afhankelijk van hoe de mandaten geregeld zijn, ligt de toezichttaak op de BBL-taken bij de gemeente of bij de ODMH. De ODMH zal sowieso de BAL-taken uitvoeren.

Type C bedrijven en energiebesparing

De doelgroep van de verplichting tot verduurzaming van het energiegebruik wordt uitgebreid met een aantal vergunningplichtige milieubelastende activiteiten. Daarnaast zullen ook ETS bedrijven onder de plicht vallen. Dit zijn bedrijven die vallen onder het Europese emissiehandelssysteem. Dit betekent dat ook deze bedrijven voor 1 december 2023 zullen moeten voldoen aan de informatieplicht (1.1.2). De voorschriften in deze vergunningen zijn dan niet meer van kracht: voor de complexe bedrijven gelden algemene regels wanneer deze regels goed passend zijn.

EPBDIII-wetgeving

Op 10 juli 2018 heeft de Europese Commissie de herziene Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD III) vastgesteld. Deze richtlijn heeft als doel om de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren, waardoor het energiegebruik daalt. De richtlijn is op 10 maart 2020 geïmplementeerd in de Nederlandse wet- en regelgeving. Vanaf deze datum moet aan de regeling en eisen worden voldaan. De maatregelen uit de EPBD III zijn onderverdeeld in 3 thema's: Systeemeisen technische bouwsystemen, technische keuringen verwarmings- en aircosystemen en laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer.

DPL Bedrijventerrein (DuurzaamheidsProfiel op Locatie)

Interessant voor gemeenten en ondernemers die hun bedrijventerrein willen verduurzamen. De tool kijkt naar achttien verschillende duurzaamheidsaspecten, waaronder ruimtegebruik, groen en water en aantrekkelijkheid voor ondernemers. Zo wordt in één oogopslag duidelijk op welke aspecten een bedrijventerrein goed scoort en waar het nog kan verbeteren. In een bijeenkomst met de ondernemers op het terrein en de gemeente onderzoeken de deelnemers samen welke maatregelen geschikt en haalbaar zijn.

Circulaire economie

Bedrijven moeten in 2030 minimaal 50% minder mineralen, fossiele grondstoffen en metalen gebruiken. De Rijksoverheid werkt samen met het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en andere overheden aan een duurzame economie voor de toekomst. In deze circulaire economie bestaat geen afval en worden grondstoffen steeds opnieuw gebruikt.

Circulaire economie wordt meegenomen tijdens de bedrijfsbezoeken de komende periode.

Monitoring

Het opsporen van verspilling van energie aan de hand van daadwerkelijk energiegebruik, gemeten op slimme meters. Dit kunnen hoofd- of deelmeters zijn. Dit doen we door het energieprofiel te analyseren van de bedrijven. We kunnen het bedrijf helpen om hiaten in het energieverbruik op te sporen. We moeten hiervoor inloggen op het EBS/EMS. Vereiste is uiteraard dat ze een dergelijk systeem hebben.

Normstelling personenvervoer

Vanaf 2023 volgt een normering op personenvervoer in de wetgeving. De bedrijven moeten dan gaan rapporteren aan de OD's over de CO₂ effecten van hun wagenpark (of ze voldoen aan de norm). Hiervoor wordt een tool ontwikkeld waarmee de CO₂-footprint per bedrijf inzichtelijk kan worden gemaakt. In 2023 is de verwachting dat de ODMH kan toetsen wat de CO₂ effecten van het wagen- park zijn. De normstelling voor goederenvervoer is tevens in ontwikkeling. Op z’n vroegst wordt hier in 2026 mee aan de slag gegaan.

Energie-advies bij uitbreiding, verbouwing, verduurzaming

In het voortraject kan het bedrijf met het energieteam een afspraak maken zodat bedrijven zeker weten dat alle wettelijke maatregelen zijn meegenomen. Daarnaast kunnen we meedenken over de verdere verduurzaming en de financiële middelen (aanvragen subsidies, in contact laten komen met instanties). Let wel, wij zijn geen adviesbureau.

MKB project

Het project ‘energiebesparing MKB - detailhandel’ zorgt ervoor dat ook bij de (kleinere) winkels gekeken wordt naar potentiële energiebesparing. Het zal een vrijblijvende “snelle” scan zijn waarbij we zonder afspraak (indien dit mogelijk is i.v.m. corona) een kleine rondgang maken bij de winkel om te bekijken of er nog energiebesparing mogelijk is. Mocht de betreffende winkelier op dat moment net even geen tijd hebben, komen we een andere keer terug of maken we een afspraak. Het doel is om ook de kleinere ondernemer te laten weten dat ook zij een bijdrage kunnen leveren aan de klimaat- doelstelling. Bovendien levert het de ondernemer, op langere termijn, geld op. Het project is te vergelijken met een zogenaamd ‘keukentafelgesprek’ bij een particulier, wat vaak door energiecoöperaties gedaan wordt.

Integrale aanpak bedrijventerreinen

Door de integrale benadering van bedrijven is het mogelijk verschillende disciplines mee te nemen tijdens één bedrijfsbezoek. We gaan het gesprek aan met het bedrijf, om ze te ondersteunen waar mogelijk. Tijdens het bezoek voert het energieteam een energie controle uit (indien ze nog niet voldoen), geven we uitleg over de toekomstige (complexe) wet- en regelgeving, voeren we op verzoek een duurzaamheidsprofiel van de locatie (DPL) uit, geven we algemeen advies over verduurzaming en nemen overige gemeentelijke vragen mee (zonnepanelen, en overige (duurzaamheids)vragen). Dit voeren we zowel op bedrijventerreinen uit, alsook bij bedrijven die niet verenigd zijn op een bedrijventerrein.

Overtreding

Dwangsom

Modaliteit

Maximum

Begunstigings

termijn

Aanleggen en dempen van werken zonder vergunning:

-aanleg verharding per 25 m²

€ 1.100,- (bestrating)

ineens

6weken

€ 3.000,-

(asfalt)

-aanleg in/uitrit

€ 1.500,-

ineens

6weken

(bestrating)

€ 2.500,-

(asfalt)

-aanleg of dempen van een watergang tot 20 m²

€ 2.500,-

ineens

6weken

-aanleg of dempen van een watergang vanaf 20 m²

€ 5.000,-

ineens

6weken

-ophogen of afgraven grond per 25 m2

€ 800,-

ineens

6weken

Gebruik in strijd met bestemmingsplan:

-permanente bewoning van een recreatieverblijf

€ 20.000,-

ineens

6maanden

-overige onrechtmatige bewoning perceel en/of bouwwerk

€ 20.000,-

ineens

3maanden

-strijdig gebruik perceel en/of bouwwerk

€ 7.500,-

ineens

6weken

Minder ingrijpende overtredingen

€ 25.000,-

ingrijpende overtredingen

Handelen in strijd met:

-het Bouwbesluit

2Hieronder vallen tevens overtredingen die betrekking hebben op de brandveiligheid.

€ 5.000,- Minder ingrijpende overtredingen

ineens

6weken

€ 50.000,-

ingrijpende

overtredingen

-de Bouwverordening

€ 3.000,-

ineens

6weken

Minder ingrijpende overtredingen

€ 15.000,-

ingrijpende

overtredingen

-voorwaarden van de vergunning

€ 3.000,-

ineens

6weken

Minder ingrijpende overtredingen

€ 30.000,-

ingrijpende

overtredingen

Slopen en/of bouwen zonder of in afwijking van de vergunning:

-licht max. 50 m3

€ 10.000,-

ineens

6weken

-matig max. 150 m3

€ 15.000,-

ineens

6weken

-ernstig 150 - 600 m3

€ 25.000,-

ineens

6weken

-buitencategorie > 600 m3

€ 50.000,-

ineens

6weken

-

€ 5.000,-

-indien bij een monument wordt de dwangsom verhoogd met

Minder ingrijpende overtredingen

€ 50.000,-

Ingrijpende overtredingen

Negeren stilleggingsbevel bouwen

-licht max. 50 m3

€ 5.000,-

per constatering

€ 30.000,-

-matig max. 150 m3

€ 10.000,-

per constatering

€ 60.000,-

-ernstig 150 – 600 m3

€ 20.000,-

per constatering

€ 120.000,-

-buitencategorie > 600 m3

€ 30.000,-

per

€ 180.000,-

constatering

-indien bij een monument wordt de dwangsom verhoogd met

€ 5.000,-

Minder ingrijpende overtredingen

€ 50.000,-

Ingrijpende overtredingen

Negeren stilleggingsbevel slopen

-tot 500 m3

€ 15.000,-

per constatering

€ 30.000,-

-vanaf 500 m3

€ 30.000,-

per constatering

€ 60.000,-

-indien er een asbestbesmetting is of er gesloopt wordt zonder vereist asbestinventarisatie-rapport wordt de dwangsom verhoogd met

€ 5.000,-

Minder ingrijpende overtredingen

€ 50.000,-

Ingrijpende overtredingen

-indien bij een monument wordt de dwangsom verhoogd met

€ 5.000,-

Minder ingrijpende overtredingen

€ 50.000,-

Ingrijpende overtredingen

Toelichting op de tabel:

Voor het bepalen van de dwangsomhoogte gelden de in de tabel genoemde indicatieve dwangsomhoogten per soort activiteit. De tabel vermeldt de meest voorkomende overtredingen, de indicatieve dwangsomhoogten, de daaraan verbonden maxima en de herstel- c.q. begunstigingstermijnen. De tabel vermeldt richtinggevende voorbeelden: in het concrete geval moet de geschikte hoogte van het dwangsombedrag worden bepaald aan de hand van de voorbeelden in de tabel.

Voor overtredingen die niet in de tabel zijn benoemd zal de hoogte van de dwangsom per geval bekeken worden. Uitgangspunt bij het bepalen van de hoogte is dat er een voldoende financiële prikkel van moet uitgaan.

Omdat het bij sommige overtredingen vanwege de diversiteit in omvang, volumes en hoogtes lastig is om één dwangsom te bepalen en om daarbij zo objectief mogelijk te blijven, is er voor gekozen om de hoogte van de dwangsom mede vast te stellen aan de hand van onder meer oppervlaktematen (m²) of aan de hand van kuubs (m³), de ruimtelijke impact, veiligheidsrisico’s en gezondheidsrisico’s.

Ook kan houvast worden gezocht in de vraag hoeveel het bouwen van een illegaal bouwwerk heeft gekost of hoeveel juist het verwijderen ervan gaat kosten.

Daarnaast zijn er bij een aantal overtredingen bandbreedtes opgenomen. Als bij deze soort overtredingen de ruimtelijke impact groot is, en als er (tevens) sprake is van een groter veiligheidsrisico en/of gezondheidsrisico (ingrijpende overtredingen) dan wordt er een hogere dwangsom opgelegd dan bij overtredingen waarbij de impact en de risico’s minder groot zijn (minder ingrijpende overtredingen).

Het uitgangspunt voor de in de tabel genoemde dwangsommen is dat de dwangsom hoger is dan de (geschatte) kosten die een overtreder moet maken, dan wel hoger is dan de (geschatte) winst die de overtreder behaalt als de overtreding voortduurt. De geconstateerde feiten en omstandigheden zijn bepalend voor de individuele vaststelling van de hoogte en het maximaal te verbeuren bedrag.

Afwijkingen naar boven/beneden van de standaard dwangsomhoogte in de tabel, waarvoor in het concrete geval een goede reden kan zijn, worden steeds goed onderbouwd en in de beschikking gemotiveerd.

Indicatieve dwangsommen en begunstigingstermijn in Wkb gerelateerde zaken

In principe kunnen voornoemde richtlijnen voor de dwangsomhoogte ook worden toegepast op een illegaal bouwwerk waarop - als daarvoor wél een aanvraag was ingediend - de Wkb van toepassing zou zijn geweest of als in afwijking van een vergunning voor een bouwwerk in gevolgklasse 1 is gebouwd. Als de voornoemde richtlijnen onvoldoende houvast bieden dat kan voor Wkb-zaken gebruik worden gemaakt van specifieke richtlijnen voor dwangsomhoogten alsmede voor lengte van begunstigingstermijnen.

De onderstaande richtlijnen gaan niet zozeer uit van categorieën van overtredingen (zoals de bovenstaande tabel, maar bieden op artikelniveau van het Bouwbesluit/Besluit bouwwerken leefomgeving aanknopingspunten met:

-de ernst van de overtreding;

-op basis van die ernst een richtlijn voor de hoogte van de dwangsom;

-en daarbij ook een lengte van de begunstigingstermijn.

Wkb-gerelateerde overtreding zullen immers altijd technisch van aard zijn.

Inleiding

De ODMH geeft regelmatig adviezen gegeven aan gemeenten, bedrijven en particulieren. Vanuit deze partijen is aangegeven dat er behoefte is aan duidelijkheid over het hoe en wanneer de ODMH adviezen geeft/ kan geven en waar de grenzen liggen. In dit stuk wordt de advisering van de ODMH aan externe partijen uitgelegd.

We maken daarbij een onderscheid tussen de adviezen tijdens de uitvoering van de, door de gemeenten en de Provincie Zuid-Holland aan ons uitbestede, wettelijke taken en overige adviezen.

Voor een goed begrip is het goed te weten dat er bij de ODMH drie uitvoerende afdelingen zijn waar u mee te maken kan krijgen:

-De afdeling bedrijven: voor milieuvergunningen of -meldingen en het toezicht daarop.

-De afdeling bouw- en woningtoezicht (BWT); voor de bouwvergunning en het toezicht daarop als u bouw- of verbouwplannen heeft.

-De afdeling expertise: daar zitten onze specialisten op gebied van bodem, lucht, geluid, duurzaamheid, juridische zaken, energie etc.

Adviseren versus informeren

Er is een verschil tussen adviseren en informeren.

-Bij informeren gaat het om ‘wat moet’/ de kaders/ het doel. Wat moet bereikt worden?

-Bij adviseren gaat het veel meer om ‘het hoe’/ de middelen. De ODMH geeft daarin een advies om een bepaald(e) richting, maatregel of instrument te kiezen en dragen daar argumenten voor aan.

Aan wie adviseert de ODMH?

Er zijn feitelijk 4 partijen aan wie geadviseerd wordt. Dit verschilt per specialisme/ team:

-Bedrijven (of adviseurs van bedrijven)

•VTH milieu

•VTH bouw

•Bodem/ Geluid/ Lucht

-Particulieren

•Bij klachten en juridische procedures (milieu en bouw)

•Bij bouwaanvragen

•Energie

•Duurzaamheid

•Bodem/ Geluid/ Lucht

-Gemeenten, provincie en andere overheden

•ODMH

Advisering bij de ODMH

De advisering bij de ODMH is te splitsen in 2 twee (hoofd-)groepen:

1Advisering vanuit de, aan ons uitbestede, wettelijke taken. Voorbeeld: Een toezichthouder wijst op een overtreding en krijgt de vraag hoe dit zou kunnen worden opgelost.

Voor de afdelingen BWT en Bedrijven komt het geven van advies vaak aan de orde tijdens het toezichts- of vergunningverleningsproces. Er wordt bijvoorbeeld een bedrijf voldoet niet aan de wetgeving of een bedrijf of particulier wil een activiteit starten of er zijn klachten en de betrokkene vraagt hoe ze dat het beste kunnen oplossen.

Door advies te geven ontstaat een win-win situatie; we weten dan zeker dat de aanvraag correct wordt ingediend, de tekortkoming juist wordt opgelost of dat de aan te schaffen voorziening de juiste is en juist wordt geïnstalleerd.

-We maken geen digitale lijstjes van bedrijven, mondeling doorgeven kan dus wel;

-Advisering kan gezien worden als onderdeel van de uitvoering van wettelijke VTH taken. Je geeft namelijk toelichting en advies op de inhoud van de wettelijke regels hoe het beste aan die regels kan worden voldaan;

-Dus: Op weg helpen/ informeren? Ja!, (Uitgebreid) adviseren? Nee!

-De ODMH wil niet op de commerciële markt concurreren. We gaan dan ook nooit op de stoel van een commerciële adviseur zitten;

-Geen vermenging van toezichtsrol en advisering;

-We noemen in principe geen namen van bedrijven/ adviesbureaus, tenzij het gaat om een wettelijk genoemd bedrijf en er dus een verplichting is met een bepaald bedrijf in zee te gaan;

-We maken geen tekeningen en vullen geen formulieren in, noch op papier, noch digitaal;

-We blijven binnen de aan ons verleende mandaten;

-We noemen geen concrete maatregelen, wel waaraan die maatregelen moeten voldoen of wat ze moeten doen.

2Advisering op basis van onze expertise. Voorbeeld: gemeente heeft vijf locaties op het oog voor nieuwe woningen en wil graag weten wat de (on)mogelijkheden zijn. Bij de afdeling expertise zijn dit soort adviesvragen praktisch dagelijks werk; er worden gevraagde en ongevraagde adviezen gegeven. Vooral aan gemeenten of provincie, maar ook aan inwoners en bedrijven. Bijvoorbeeld in het kader van bestemmings- of omgevingsplannen. Of bij duurzaamheidsvraagstukken.

-We onderbouwen onze adviezen met inhoudelijke en feitelijke argumenten;

-We houden rekening met politieke en bestuurlijke gevoeligheden en coalitieakkoorden in gemeenten en provincie, maar adviseren niet op basis van politieke kleur;

-Wanneer een advies maatwerk betreft, plannen we een startgesprek in met de gemeente om de vraag helder te krijgen en de rol van gemeente en ODMH duidelijk af te kaderen;

-Wanneer een advies maatwerk betreft maken we vooraf schriftelijke afspraken met gemeenten over onze inzet, bijvoorbeeld door het opstellen van een projectplan of opdrachtbeschrijving;

-Wanneer in de loop van het project het gevoel ontstaat dat de adviesvraag breder of complexer is dan vooraf verwacht, gaan we terug naar de opdrachtgever om de vraag eventueel bij te sturen;

-Bij adviestrajecten waaraan ook bedrijven deelnemen, houden we goed de wettelijke mogelijkheden en belemmeringen in de gaten en signaleren actief wanneer aan die grenzen geraakt wordt;

-Bij adviesvragen signaleren we koppelkansen met andere expertises en zoeken we deze actief op om bij te dragen aan het advies;

-Bij advies aan inwoners of bedrijven maken we een duidelijk onderscheid tussen wettelijke verplichtingen en niet-wettelijke mogelijkheden;

-Bij adviezen gaan we zoveel mogelijk uit van de “ja, mits-“gedachte.

Wanneer wordt geadviseerd?

-In het toezicht- en handhavingsproces, zowel bij bedrijven als bij BWT;

-Bij vergunningaanvragen (kan een initiatief worden uitgevoerd?);

-Bij klachten;

-Via bodembalie, frontoffice;

-Ivm een initiatief irt een bestemmingsplan;

-Advies aan PZH of gemeenten ivm milieuthema's (in breedste zin van het woord);

-Advies over (laagfrequent-) geluid of geluidszones.

-Bij het vaststellen van gemeentelijk beleid

Afspraken met betrekking tot advisering bij de ODMH

-ODMH is een onpartijdige overheid. Belangen van burgers en/of bedrijven lopen uiteen, daar houdt ODMH dan ook goed rekening mee;

-We zijn alert op juridische risico’s (of zelfs fouten) bij advisering;

-Als we een bedrijf aanbevelen aan gemeenten, provincie of andere bedrijven, streven we altijd naar het noemen van meerdere opties;

-We geven nooit vooraf de garantie dat een bepaalde oplossing ook wettelijk voldoet. We gaan niet op de stoel zitten van een juridisch adviseur als we dit niet zijn;

-Advies aan particulieren is alleen mogelijk op verzoek van een gemeente of wanneer dit vooraf (in bijvoorbeeld het jaarprogramma) is afgesproken met gemeenten of provincie;

-In al onze werkzaamheden worden (vak-)kennis en vaardigheden opgebouwd die we in gelijksoortige situaties kunnen delen en kan de rol van kennismakelaar worden gespeeld. De best-practices en ervaringen kunnen gedeeld worden. Dit doen we niet alleen met onze eigen werkzaamheden, maar ook met de ervaringen uit de andere regio’s en binnen gemeenten en provincie;

-Als een vergunningverleningsproces loopt verlopen de contacten met het bedrijf via de vergunningverlener en adviseren we het bedrijf niet vanuit onze specialistische kennis, bijvoorbeeld om te voorkomen dat we ons eigen advies moeten gaan beoordelen;

Meer informatie via: www.odmh.nl

Begripsomschrijving “bijzondere lokale omstandigheid”

Een bijzondere lokale omstandigheid is een lokaal risico of een lokale situatie waardoor het eindresultaat van een bouwactiviteit mogelijk niet aan de bouwtechnische regels van het Bbl voldoet.

Het moet daarbij logischerwijs gaan om regels die vallen onder de Wkb: de bouwtechnische regels van hoofdstuk 4 (nieuwbouw) en 5 (verbouw) van het Bbl.

Risico’s gerelateerd aan archeologie, bodemverontreiniging, waterveiligheid, milieu, bouw- en sloopveiligheid en de regels uit het omgevingsplan zijn weliswaar relevant voor de initiatiefnemer en de aannemer maar maken geen deel uit van het werkveld van de kwaliteitsborger. Daarmee zijn het dus geen bijzonder lokale omstandigheden als bedoeld in de Wkb.

Bron: factsheet Wkb – Stichting IBK

Risico

Actie

Gemeenten/locatie

BODEMGESTELDHEID

1

Bouwen op grond met geringe of per locatie sterk wisselende draagkracht.

Fundering.

BoRe, Gouda, Waddinxveen, Zuidplas

Extra vermelding: plassengebied Reeuwijk

1a

Specifieke (klei)lagen in de ondergrond.

Deze kleilagen bemoeilijken het heien van prefab palen of maken voorboren noodzakelijk.

In ons gebied is met name van belang dat bij zeer laagliggende delen problemen met kwelwater kunnen ontstaan en in binnenstedelijke gebieden er sprake is van ingedikte lagen (historische ophooglagen)

en zie kaartlaag slootdempingen Geoweb.

Let op Rivier- en slootbeddingen

1b

Watervoerende lagen in de ondergrond.

bodemgesteldheid:

Problemen met de spoelgevoeligheid van in de grond gevormde palen vanwege de lokale specifieke bodemopbouw.

Deze lagen vormen mogelijk een risico bij grondgevormde funderingspalen.

In dit waterrijke gebied kan dit tot de mogelijkheden behoren. Concrete voorbeelden zijn niet bekend.

Dit speelt in de gemeente Krimpenerwaard

concretiseren

1c

Overmatig geperforeerde draaglaag

Draaglaag worden gatenkaas door teveel woningen. Alternatief funderen.

Dit risico speelt in ons gebied geen rol?

De draaglaag wordt niet geperforeerd.

1d

Grondlaag waarin men niet mag heien.

Dit risico speelt in ons gebied geen rol?

Lijken geen technische beperkingen voor te zijn.

1e

Fluctuerende grondwaterstanden

Op bepaalde plaatsen geen houten palen gebruiken

Getijderivier Hollandse IJssel

Bellen met HHR i.v.m. aanpassen grondwaterstanden (komt dat vaak voor?)

1f

Aanwezigheid van grindlagen of keien, waardoor bepaalde paalsystemen niet mogelijk zijn.

Dit risico is bij de bwt-gemeenten van Midden-holland niet van toepassing

1g

Gebieden met een sterk wisselende bodemopbouw en dus ook sterk wisselende draagkracht van de ondergrond.

I.v.m. de bodemgesteldheid in Midden-Holland moet vrijwel altijd worden geheid.

Let op: bij grotere woningbouwprojecten kan in het gebied meerdere bodemopbouwvormen omvatten.

1h

Het “rijzen” van grond na ontlasting (bijv. na ontgraving), waardoor er trek op palen kan komen en palen scheuren.

Risico in ons gehele gebied. (afhankelijk van het feit of je gaat be- of ontlasten.

1i

Resten van oude funderingen of andere materialen in de bodem die mogelijk van invloed zijn op de nieuwe fundering.

Risico in het gehele gebied, omdat in Midden-Holland geen palen getrokken mogen worden.

1j

Bouwen in de buurt van mijnen of nabij zout- en gaswinning (rijzen of zakken van de bodem).

In ons gebied komt in ieder geval gaswinning voor.

1k

Aanwezigheid van niet ontplofte “oude” munitie in het terrein.

Let op bij spoorzones. Er zijn meerdere kaartlagen in Geoweb met explosieven.

1L

Mogelijkheden grondverzet i.r.t. Opbarstrisico

Polder Middelburg en Tempelpolder gemeente Bodegraven-Reeuwijk

VERONTREINIGING

2

Zinken daken in waterwingebieden

(grondwaterbeschermingsgebied)

Let op grondwaterbeschermingsgebieden.

Gemeente Krimpenerwaard.

2a

In Gouda mag je door bepaalde lagen niet heen. Dat heeft meer met verontreiniging te maken.

-Aan de wijze van heien

-Er mag geen kruipruimte aanwezig zijn

-Eisen aan de tuininrichting (geen diepe wortels of zwembaden toegestaan)

Ingeval van een bijzondere afsluitende laag (zoals trisoplast) is aangebracht om een verontreiniging af te sluiten worden eisen aan de wijze van bouw gesteld om verstoring van de afsluitlaag te.voorkomen. (zie Actie).

Bekende locaties:

*Zuider IJsseldijk 10-10f Gouda

* Kortenoord Groenendijk naast molen Nieuwerkerk a/d IJssel

De bodem staat onder monitoring door ODMH, team Bodem.

Geoweb heeft bodemkaarten met verontreinigingsoverzichten

OPPERVLAKTE

3

Bouwen in dijklichaam

Alleen heien in bepaalde periode (niet tijdens hoogwaterstand).

Let op: toestemming/vergunning noodzakelijk van Hoogheemraadschap

3a

Asbelasting van de weg

Nog in te vullen

Risico is dat bouwlocatie niet met reguliere bouwmateriaal- en/of – materieel bereikt kan worden.

3b

Hoogspanningsmasten

Denk aan bouwzones/afstanden t.o.v. Hoogspanningsmast.

4

Bouwen tegen een oud al bestaand bouwwerk: de stabiliteit van het belendende pand is een risico.

Risico is in alle gemeenten van toepassing.

4a

Scheefstand belendend pand

Nog in te vullen

Zie ook onder 4

4b

Specifieke funderingsconstructies van belendingen die van invloed zijn op de nieuwe fundering.

Bijvoorbeeld: Belendend pand is gefundeerd “op staal”.

Komt in ons gebied voor bij oude bouwwerken en bepaalde functies bij loodsen (zoals bv. Romneyloodsen)

4c

Hoger of lager bouwen naast belending, waardoor sneeuwophoping op het nieuwe of bestaande bouwwerk kan plaatsvinden.

In voorkomende gevallen rekening mee houden.

4d

Te weinig warmte door overmaat aan warmtepompen

Oplossing?

(Bodemwarmte interferentiezone: jouw pomp kan die van buren beïnvloeden).

De bodemenergiesystemen, die bij de ODMH bekend zijn zitten in Geoweb (Hoofdthema Atlasondergrond op de kaarten onder kopje ‘ 12 bodemenergie’ .

4e

Windbelasting door bouwwerken in de omgeving.

Bouwwerken in omgeving kunnen gevolgen hebben op de windbelasting van een te bouwen bouwwerk.

Kan voorkomen bij hoogbouw.

GELUID

5

Geluidscontouren

voorbeeld

Gehele gebied

5a

Geluid op de gevel

Gehele gebied

GEVAARLIJKE STOFFEN / ACTIVITEITEN

6

Opslag vuurwerk

Opslag munitie

Locaties onbekend

6a

Specifieke uitwendige belastingen (bijvoorbeeld explosiegevaar) op een bouwwerk door naastgelegen activiteiten of transportroutes.

Let op bij spoorzones. Speel zeker bij Gouda en Zuidplas.

OVERIG