Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Zoetermeer houdende regels omtrent het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s (Kadernota Treasury 2021)

4.1.1 Algemeen

De hoogte en samenstelling van de financieringsportefeuille is gebonden aan wettelijke regels. Achtergrond is dat de wetgever tot doel heeft dat gemeenten met publiek geld verantwoord omgaan en beperkte risico’s lopen. Gemeenten zijn in Nederland dus niet vrij in de keus bij welke partijen geld aangetrokken of uitgezet wordt.

De wettelijke regels zijn enerzijds restrictief bedoeld maar geven anderzijds de wettelijke ruimte weer waarvan gemeenten vrijelijk gebruik kunnen maken.

4.1.2 Wet Fido

De wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) stamt uit het jaar 2000 en geeft een kader voor het financieringsbeleid van openbare lichamen. De nadruk ligt op bevordering van de kredietwaardigheid van openbare lichamen door efficiënte financiering en een adequate risicobeheersing van de financieringsactiviteiten. Ook de flexibiliteit en transparantie van het financieringsbeleid is relevant.

De Wet Fido bepaalt tevens dat het aangaan van leningen alleen mag voor de publieke taak.

Voor wat betreft de definitie van publieke taak wordt verwezen naar het Afwegingskader Taakuitvoering.

Van belang is dat grote fluctuaties in de rentelasten vermeden worden. Daartoe zijn de kasgeldlimiet en de renterisiconorm in het leven geroepen. Beide normeringen voorkomen dat gemeenten te eenzijdig leningen met gelijksoortige karakteristieken aantrekt waardoor er teveel risico op rentefluctuaties in de leningenportefeuille is. Deze gelijksoortige karakteristieken zijn:

1de mate waarin financiering kortlopend is;

2de mate waarin in 1 jaar renteherziening plaatsvindt op bestaande financiering.

De kasgeldlimiet voorkomt dat teveel kortlopende financiering aangetrokken wordt. Daarnaast moet de renterisiconorm voorkomen dat er grote pieken zitten in de jaarlijkse (her)financiering, waardoor een gemeente risico loopt op grote fluctuaties in rentekosten in opvolgende begrotingsjaren als gevolg van de dan geldende rentetarieven.

De wet FIDO is kapstokwetgeving welke op een aantal punten nader uitgewerkt is in ministeriële regelingen.

4.1.3 Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden (Ufdo)

De Ufdo bevat de ministeriële bepalingen voor het berekenen van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm.

4.1.4 Schatkistbankieren

Op grond van de wet FIDO dienen overtollige middelen, boven een bepaalde drempel, door gemeenten verplicht bij de schatkist

1Regeling schatkistbankieren decentrale overheden (‘schatkistbankieren’)

ondergebracht te worden. Het schatkistbankieren is ingevoerd in 2013. Uitzondering hierop is dat wel, onder voorwaarden, aan andere overheden mag worden uitgeleend.

4.1.5 Besluit leningvoorwaarden decentrale overheden (BLDO)

Op grond van de wet FIDO en het daarop gebaseerde Besluit leningvoorwaarden decentrale overheden (BLDO) mag een gemeenten alleen in euro’s leningen aantrekken of uitzetten. Dat voorkomt valutarisico’s.

4.1.6 Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (RUDDO)

Op grond van de wet Fido en de daarop gebaseerde Regeling Uitzettingen en Derivaten Decentrale overheden (RUDDO) zijn ook nadere regels gesteld aan het uitzetten van leningen en het gebruik van derivaten

2Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (RUDDO)

. De RUDDO schrijft dwingend voor dat gemeenten geen leningen aangaan met het enkele doel de aangetrokken gelden tegen een hoger rendement uit te zetten.

4.1.7 Wet Houdbare Overheidsfinanciën (Wet Hof)

In 2011 zijn op Europees niveau afspraken gemaakt met als doel de financiële stabiliteit van de Europese Unie en de Eurozone te waarborgen. De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof) bevat de Nederlandse implementatie van de Europese afspraken betreffende begrotingsdiscipline.

4.1.8 Informatievoorziening

Om de transparantie van de financiering te bevorderen is in de wet Fido opgenomen dat er regels zijn ten aanzien van de berekening en de verstrekking van gegevens. Deze gegevens zijn:

a.liquiditeits- en schuldpositie;

b.ontvangen waarborgsommen;

c.de kasgeldlimiet;

d.het renterisico op het begrotingstotaal;

e.de renterisiconorm;

f.aangegane geldleningen;

g.uitzettingen;

h.verleende garanties met betrekking tot de nakoming van uit geldleningen voortvloeiende verplichtingen;

i.het EMU-saldo van de openbare lichamen.