Beleidsregels Energie en Duurzaamheid

1.1 Energieloket – Inhoudelijke subsidieaanvraag

•Het probleem: Het verduurzamen van een eigen woning of pand is voor inwoners en ondernemers een hele klus. De beschikbare informatie is versnipperd, het verduurzamen kan technisch ingewikkeld zijn, het kost geld en soms is er ook samenwerking met buren of andere eigenaren nodig. Dat maakt het voor inwoners en ondernemers soms lastig om alle stappen te zetten tot het uitvoeren van maatregelen.

•De gewenste verandering: De panden van inwoners en ondernemers in de gemeente Zeist veroorzaken geen CO2 uitstoot meer. De inwoners en ondernemers hebben een betaalbare energierekening en wonen/werken in een pand met een hoogwaardig binnenklimaat. Door de activiteiten die met deze subsidie worden uitgevoerd zien we de volgende effecten:

○ Inwoners en ondernemers besparen meer energie, wekken meer duurzame energie op, slaan energie op en/of zijn van het aardgas af. Of voor ondernemers het plaatsen oplaadpunten voor duurzame mobiliteit.

○ De aanvrager maakt verduurzaming van hun panden makkelijker voor een brede doelgroep. Hierdoor neemt de doelgroep eerder en vaker duurzame maatregelen.

○ Meer inwoners en ondernemers werken samen om energiemaatregelen te nemen en de CO2 uitstoot in de gemeente neemt hierdoor sneller af.

•Te bereiken doelgroepen: Inwoners (in huur- en koopwoningen), gebouweigenaren, ondernemers, bedrijventerreinen, particuliere verhuurders, VvE’s, monumenteneigenaren en buurtinitiatieven.

•Randvoorwaarden:

○ Uw organisatie is een organisatie met een rechtsvorm, zonder winstoogmerk.

○ U richt daarvoor een fysiek en digitaal energieloket in.

○ U vervult deze energieloket-rol bij voorkeur voor meerdere jaren.

○ U bent bekend met het gemeentelijke warmteprogramma en u neemt dit mee in uw informatievoorziening aan de te bereiken doelgroepen.

○ U monitort uw activiteiten, levert de data die de gemeente nodig heeft voor haar eigen verantwoording en houdt de gemeente op de hoogte van de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten. Ook leert u van uw aanpakken, stuurt bij en probeert alternatieven uit.

○ De gemeente zoekt bij voorkeur één samenwerkingspartner die de te bereiken doelgroepen op alle energieonderwerpen kan bedienen. Dit is een grote vraag, daarom is het ook mogelijk om op één specifiek onderdeel of één deel van de doelgroep een aanvraag in te dienen. In dat geval moet er goed aangegeven worden wat de meerwaarde is dat dit door een aparte partij wordt gedaan. Bij onvoldoende ervaring met één van de doelgroepen, kunnen we ervoor kiezen slechts een deel van de aanvraag toe te wijzen. Ook moet er goed worden samengewerkt met de hoofdpartij die de energieloketrol vervult.

○ Uw energieloket is onafhankelijk en deskundig: U bent er voor de inwoners en ondernemers van de gemeente Zeist en informeert hen over de beste oplossing voor hun situatie zonder commercieel belang.

○ De subsidie is niet bedoeld als bijdrage aan het daadwerkelijk realiseren van energiemaatregelen. De subsidie is wel bedoeld voor het stimuleren en activeren van inwoners en ondernemers om deze maatregelen te nemen.

•Subsidieplafond: €512.500,- in 2027.

1.2 Energiearmoede - Inhoudelijke subsidieaanvraag

•Het probleem: In de gemeente Zeist heeft 6,5% van de huishoudens last van energiearmoede (in 2024, o.b.v. TNO-onderzoek). Dit gaat om huishoudens met een laag inkomen en met een hoge energierekening en/of woningen die slecht geïsoleerd zijn. Deze huishoudens zitten in een financieel kwetsbare positie die verergerd wordt door stijgende energieprijzen. Dit in combinatie met hoog verbruik door slecht geïsoleerde woningen en/of gedrag waardoor bewoners soms veel energie verbruiken. In veel gevallen zijn deze inwoners niet in de gelegenheid om dit zelf aan te pakken of te verbeteren. Daarbij is de kans groot dat deze omstandigheden een negatieve invloed hebben op hun lichamelijke en mentale welzijn.

•De gewenste verandering: Het energieverbruik van kwetsbare huishoudens in de gemeente Zeist vermindert structureel. Door de activiteiten die met deze subsidie worden uitgevoerd zien we de volgende effecten:

○ Verbetering van de woonsituatie van de inwoner (minder kou, minder hitte, gezonder binnenklimaat).

○ Inwoners met meer inzicht en handvatten om hun energieverbruik te verlagen (gedrag), waardoor hun energierekening daadwerkelijk daalt.

•Te bereiken doelgroep: Inwoners in een (dreigende) financieel kwetsbare positie met huizen van lage energetische kwaliteit.

•Randvoorwaarden:

○ Uw organisatie is een organisatie met een rechtsvorm zonder winstoogmerk, met kennis van de te bereiken doelgroep binnen de gemeente Zeist.

○ U werkt al samen met lokale vrijwilligers en/of maatschappelijke partners die bekend zijn met de te bereiken doelgroep.

○ Uw project of activiteit draagt bij aan een inclusieve energietransitie (met een inclusieve energietransitie bedoelen we dat het voor iedereen haalbaar en betaalbaar moet zijn om verduurzamingsmaatregelen te treffen en dat energie voor iedereen toegankelijk blijft).

○ Uw project of activiteit focust zich op de inwoners van de gemeente Zeist met een bescheiden inkomen (richtlijn: tot 130% van de wettelijke bijstandsnorm) en een hoge energierekening en/of een matig of slecht geïsoleerd huis.

○ Uw project of activiteit kan zowel voor woningeigenaren als voor huurders zijn.

○ Uw organisatie werkt goed samen met de hoofdpartij die de energieloketrol vervult.

•Subsidieplafond: €130.000 in 2027.

○ Eind 2027 loopt de SPUK Energiearmoede af en zijn er geen structurele middelen meer beschikbaar voor dit thema.

1.3 Technisch maatwerkadvies verduurzamen eigen woningen – Inhoudelijke subsidieaanvraag

•Het probleem: Voor veel inwoners is de stap van algemene informatie over verduurzaming naar het daadwerkelijk uitvoeren van maatregelen in hun woning groot. Zeker bij complexe keuzes rondom warmtepompen, ventilatie of aardgasvrij verwarmen hebben inwoners behoefte aan onafhankelijk technisch maatwerkadvies. Deze expertise gaat verder dan de eerstelijns informatie die het energieloket aanbiedt via vrijwilligers.

•De gewenste verandering: Inwoners van de gemeente Zeist hebben toegang tot onafhankelijk technisch maatwerkadvies en een fysieke demonstratieomgeving waarin zij verduurzamingsmaatregelen kunnen zien en ervaren. Hierdoor kunnen zij beter onderbouwde keuzes maken en vaker overgaan tot het aardgasvrij maken van hun woning. Door de activiteiten die met deze subsidie worden uitgevoerd zien we het volgende effect: meer inwoners zetten de stap van oriëntatie naar uitvoering van verduurzamingsmaatregelen.

•Te bereiken doelgroep: Inwoners van de gemeente Zeist met een koopwoning.

•Randvoorwaarden:

○ Uw organisatie is een organisatie met een rechtsvorm.

○ U biedt onafhankelijk technisch maatwerkadvies aan inwoners over woningverduurzaming (warmteoplossingen, ventilatie en/of aardgasvrij verwarmen).

○ U beschikt over een fysieke locatie waar inwoners verduurzamingsmaatregelen kunnen bekijken en ervaren.

○ U werkt nauw samen met de partij die de energieloketrol vervult binnen de gemeente Zeist.

○ U informeert bewoners aan de hand van het gemeentelijke warmteprogramma's en uw werkt mee aan de toekomstige verplichtingen rondom Energiehuizen.

○ U monitort uw activiteiten, deelt resultaten met de gemeente en levert een bijdrage aan kennisontwikkeling binnen de regio.

○ U werkt samen met andere gemeenten om de dienstverlening efficiënt en kosteneffectief aan te bieden.

•Subsidieplafond: €17.225,49 in 2027 en € 17.656,12 in 2028.

○ Grijs naar Groen B.V. is op dit moment aangewezen als organisatie om deze dienst uit te voeren voor 2027 en 2028, middels een Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB).

1.4 Collectieve energieprojecten - Criteria subsidieaanvraag

•Het probleem: In de energietransitie volgen ontwikkelingen elkaar snel op, van netcongestie tot batterijen, van een collectief warmtenet tot mini-warmtenetten. Dit vraagt om innovaties rondom het besparen of opwekken van energie, of aardgasvrij verwarmen. Nu bedenken individuele huishoudens of ondernemers vaak zelf een oplossing. Als gemeente zien wij ook graag collectieve oplossingen in een wijk of bedrijventerrein, omdat er dan meer mensen mee kunnen doen in de energietransitie en collectieve oplossingen ook vaak bijdragen aan vermindering van netcongestie. Dit vraagt wel om nieuwe manieren van samenwerken of om innovaties die nog niet zijn uitgedacht.

•De gewenste verandering: Inwoners en ondernemers in de gemeente Zeist werken samen aan collectieve energieoplossingen. Hierdoor doen meer inwoners en ondernemers mee met de energietransitie en wordt er meer energie bespaard, duurzaam opgewekt of aardgasvrij verwarmd in de gemeente Zeist. Door de activiteiten die met deze subsidie worden uitgevoerd zien we de volgende effecten:

○ Startende energie-initiatieven/projecten krijgen een duwtje in de rug. Er ontstaat een relatie tussen deze collectieve projecten en de gemeente Zeist, zodat de gemeente mee kan denken en haar netwerk in kan zetten om het initiatief verder te helpen.

○ We verwerven kennis vanuit deze projecten en leren over wat er wel en niet werkt. Zodat de gemeente dit, waar passend, verder kan toepassen op andere locaties. Of haar eigen processen kan aanpassen om de energietransitie te versnellen.

○ Meer saamhorigheid onder buurtinwoners onderling, meer betrokkenheid en samen aan de slag voor de energietransitie.

○ Inwoners die lastiger mee kunnen doen in de energietransitie zijn meer betrokken en doen makkelijker mee.

•Criteria:

○ U bent onderdeel van een groep van minimaal 5 inwoners (informele groep of VvE), organisaties of ondernemers uit de gemeente Zeist.

○ De subsidie is bedoeld voor proces- en onderzoekskosten voor collectieve energieprojecten die energie besparen, energie delen of opslag, duurzame energie opwekken of panden aardgasvrij verwarmen.

○ De subsidie is niet bedoeld voor (een bijdrage aan) de investering van energiemaatregelen.

○ De subsidie kan niet meerdere keren voor hetzelfde onderwerp door hetzelfde initiatief worden aangevraagd.

● Subsidieplafond: €5.000 per project, met een maximum van €50.000 in 2027.

1.5 Evenementen elektrificeren - Criteria subsidieaanvraag

•Het probleem: Niet overal in de gemeente Zeist hebben evenementen toegang tot voldoende (kracht-)stroom voor hun evenement. Ook zijn dieselaggregaten niet gewenst als energievoorziening, vanwege de CO2-uitstoot, luchtvervuiling en geluidsoverlast (met name in de dorpskernen). Voor de definitie van ‘Evenement’ volgen we de Algemene Plaatselijke Verordening van de gemeente Zeist: “Een evenement is een ‘elke voor het publiek toegankelijke verrichting van vermaak’.”

•De gewenste verandering: Evenementen gebruiken elektriciteit als energievoorziening en geen vervuilende (diesel-)aggregaten.

•Criteria:

○ De aanvrager organiseert een evenement in de gemeente Zeist.

○ Het evenement vindt plaats in één van de dorpskernen van de gemeente Zeist.

○ Het evenement duurt langer dan 14 dagen.

○ Het evenement kan onvoldoende stroom afnemen op de beoogde locatie, en er is geen andere logische locatie voor het evenement.

○ Het enige alternatief voor het evenement is het inzetten van een (diesel-) aggregaat.

○ Het evenement mag niet meer stroom verbruiken dan het gecontracteerd vermogen van het eventuele stroompunt dat beschikbaar is (ook in combinatie met andere verbruikers van het stroompunt, denk bijv. aan de markt). En het evenement deelt de data van de gebruikte energie na afloop met de gemeente.

•Randvoorwaarden:

○ De subsidie is aan te vragen voor alle evenementen tussen 1 september 2026 en 1 september 2027.

○ De subsidie vergoedt alleen de meerkosten van een accu ten opzichte van een (diesel-)aggregaat.

•Subsidieplafond: €34.500,- in 2027.

○ Er zijn geen structurele middelen voor dit thema. Dit budget is na dit jaar niet meer beschikbaar.

3.1 Samen ecologisch groen creëren en beheren - Inhoudelijke subsidieaanvraag

•Het probleem: De openbare ruimte is van ons allemaal. Veel inwoners voelen zich betrokken en willen zelf de handen uit de mouwen steken om in hun directe leefomgeving de openbare ruimte groener en biodiverser te maken. Als gemeente zijn we daar blij mee, maar vaak komen deze wensen en ideeën ons niet ter ore. Ook is er onvoldoende tijd om bewoners voldoende op weg te helpen of te koppelen aan andere partijen.

•De gewenste verandering: Buurten in de gemeente Zeist zijn groener, biodiverser, klimaatbestendiger en hiermee prettiger om in te leven. Inwoners nemen zelf meer initiatief om hun omgeving te vergroenen of om moestuinen/voedselbossen aan te leggen. Doordat inwoners daarbij worden ondersteund voeren bewoners meer groenprojecten uit, en blijven deze groenprojecten langer bestaan. Door de activiteiten die met deze subsidie worden uitgevoerd zien we de volgende effecten:

○ Inwoners en organisaties komen vaker tot uitvoering van een initiatief voor vergroening (zoals buurt(moes)tuinen, gevelgroen of het vergroenen van schoolpleinen);

○ Toename van vergroening, biodiversiteit en waterinfiltratie in de openbare ruimte en op privéterrein;

○ Inwoners ervaren meer eigenaarschap en betrokkenheid bij hun leefomgeving en/of hun buurt.

•Te bereiken doelgroep: Met name inwoners en inwonersinitiatieven, maar ook scholen, maatschappelijke organisaties of andere lokale samenwerkingsverbanden.

•Randvoorwaarden:

○ Uw organisatie is een organisatie met een rechtsvorm, zonder winstoogmerk.

○ U heeft kennis van beheer en inrichting van de openbare ruimte en weet aan welke zaken u moet voldoen bij verschillende werkzaamheden. En u heeft praktijkervaring op het gebied van groenaanleg.

○ U heeft kennis en ervaring met het werken met bewonersinitiatieven. U weet wat er nodig is om een idee van bewoners tot uitvoering te laten komen.

○ U werkt volgens de integrale wijkaanpakken van de gemeente, waarbij de gemeente ongelijk investeert voor gelijke kansen (denk aan meer aandacht voor meer versteende of kwetsbare wijken). Dit kan in overleg met de gemeente en op basis van data van de gemeente.

○ U leert van aanpakken, stuurt bij en probeert alternatieven uit.

•Subsidieplafond: €87.125,- in 2027.

3.2 Aanleg groene daken stimuleren bij inwoners - Inhoudelijke subsidieaanvraag

•Het probleem: Het klimaat verandert. We krijgen te maken met langere periodes van droogte, extreem lage grondwaterstanden, hittestress én wateroverlast door piekbuien. Om de leefomgeving goed voor te bereiden op steeds extremere weersomstandigheden is het van belang niet alleen de openbare ruimte, maar ook het privéterrein aan te passen aan het veranderende klimaat. Daken zijn een goed voorbeeld van vaak onbenutte ruimte die een waardevolle bijdrage kan leveren aan een klimaatbestendige leefomgeving, de gemeente heeft geen zeggenschap over hoe inwoners hun privéterrein inrichten.

•De gewenste verandering: Zoveel mogelijk daken van woningen in de gemeente Zeist zijn met groen begroeid. Meer inwoners met een dakoppervlak dat geschikt is om een groen dak aan te leggen, doen dit. Doordat woningeneigenaren en VvE's daarbij worden ondersteund, worden er meer groene daken aangelegd.

•Te bereiken doelgroep: Woningeigenaren en VvE's.

•Randvoorwaarden:

○ U bent een organisatie met een rechtsvorm zonder winstoogmerk.

○ U heeft ervaring met communicatiecampagnes.

○ U stimuleert projecten en activiteiten die de bewustwording en interesse onder woningeigenaren en VvE's verhoogt voor het aanleggen van groene daken.

○ Onderdeel van het plan van aanpak is een collectieve kortingsactie die u faciliteert voor woningeigenaren en VvE's binnen de gemeente.

•Subsidieplafond: Het subsidieplafond is €51.250 in 2027, waarvan €15.000 voor het uitvoeren van activiteiten en €36.250 voor de kortingsregeling van de inwoners.

3.3 Grote daken afkoppelen van regenwater – Criteria subsidieaanvraag

•Het probleem: Het overgrote deel van de daken met een oppervlak van >500 m2 binnen de gemeente zijn nog aangesloten op het riool. Er worden negatieve effecten ervaren omdat er veel (relatief schoon) regenwater naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie (rwzi) stroomt. In plaats van dat het in de bodem wegzakt daar waar het neervalt. Dat is beter voor de bodemkwaliteit en het groen en ontlast het rioolstelsel en de rwzi.

•De gewenste verandering: Van panden met daken >500 m2 en met een geschikte omgeving wordt de regenwaterafvoer afgekoppeld van het rioolstelsel, zodat het regenwater ter plekke in de bodem kan wegzakken.

•Criteria:

•Het pand bevat een bedrijf, maatschappelijke organisatie of minimaal 3 woningen. U bent (mede)eigenaar van het pand;

•Het oppervlak van uw dak is minimaal 500 m2;

•Het pand bevindt zich in de gemeente Zeist;

•Het pand is nu aangesloten op een gemengd rioolstelsel (de gemeente kan u vertellen of dat het geval is).

•De subsidie voor het afkoppelen van hemelwaterafvoer van daken wordt afgerekend op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten, met een maximum van €10 per m².

•Subsidieplafond: €48.750 in 2027.

3.4 Groenblauwe schoolpleinen – Criteria subsidieaanvraag

•Het probleem: Veel schoolpleinen in Zeist zijn niet ingericht volgens de huidige ambities met betrekking tot klimaatadaptatie. Vooral hittestress wordt ervaren op de schoolpleinen. Het is belangrijk fijne, veilige en koele schoolpleinen te hebben in de gemeente.

•De gewenste verandering: Basisscholen in de gemeente Zeist hebben schoolpleinen die qua inrichting goed voorbereid zijn op de steeds extremere weersomstandigheden.

•Criteria:

○ De school en het plein zijn bestaande basisscholen, nieuwbouw wordt uitgesloten.

○ Er wordt minimaal 50 m2 verharding vergroend. Dit houdt in dat bestrating wordt verwijderd en er bodembedekking aangebracht wordt van natuurlijke materialen, zoals gras, beplanting of houtsnippers.

○ De aanvrager dient een projectplan in, waarin wordt aangetoond dat het schoolplein meer ruimte biedt voor het in de bodem laten infiltreren van regenwater. Bijvoorbeeld minder stenen, meer groen.

○ In het projectplan wordt uitgelegd welke maatregelen er getroffen worden voor het verminderen van hittestress. Bijvoorbeeld de aanplant van bomen, pergola’s met klimplanten of schaduwdoeken.

○ In het projectplan wordt aangetoond dat er met inheemse, biologische planten en/of zaden gewerkt wordt.

○ De financiële bijdrage is alleen voor de uitvoering van klimaatmaatregelen. Hier vallen dus niet de voorbereidingskosten, ontwerpkosten of onderhoud- en beheerkosten onder van het groenblauwe schoolplein.

○ Uw organisatie gaat over de (her)inrichting van het schoolplein van de subsidieaanvraag.

○ De subsidie mag gestapeld worden met andere subsidies, zoals Blauwe Inwonersinitiatieven van HDSR of Groene, gezonde en klimaatbestendige steden en dorpen 2025-2027 van de provincie Utrecht.

○ De subsidie voor het vergroenen van schoolpleinen wordt afgerekend op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten, met een maximum van €15 per m² verwijderde verharding.

•Subsidieplafond: €5.000 per school, met een maximum van €20.000 in 2027.