Nota Parkeernormen Zandvoort 2025

In deze bijlage is de achtergrond bij het opstellen van de parkeernormen opgenomen.

Stedelijkheidsgraad

De stedelijkheid van een gemeente is van invloed op het autobezit en autogebruik in die gemeente. De mate van stedelijkheid wordt uitgedrukt in de ‘omgevingsadressendichtheid’, het aantal adressen per vierkante kilometer. CBS onderscheidt hierin vijf klassen, zoals weergegeven in onderstaande tabel. In 2024 kent de gemeente Zandvoort een gemiddelde dichtheid van 1.839 adressen per vierkante kilometer

14Bron: StatLine – Gebieden in Nederland 2024 (CBS.nl)

. De gemeente valt daarmee in de categorie ‘sterk stedelijk’. Binnen de gemeente Zandvoort zijn er echter verschillen in stedelijkheidsgraad, zo ligt deze in de het centrum hoger dan in de woonwijken of in Bentveld. Om recht te doen aan deze verschillen wordt rekening gehouden met een gebiedsindeling waarin drie verschillende gebieden onderscheiden worden (zie figuur 1).

stedelijkheidsgraad

omgevingsadressendichtheid

zeer sterk stedelijk

meer dan 2.500 per km²

sterk stedelijk

1.500-2.500 per km²

matig stedelijk

1.000-1.500 per km²

weinig stedelijk

500-1.000 per km²

niet stedelijk

minder dan 500 per km²

Tabel B.1: Stedelijkheidsgraden

Autogebruik en fietsgebruik

Als onderbouwing voor de hoogte van de parkeernorm is een analyse uitgevoerd naar het autobezit en auto- en fietsgebruik binnen de gemeente Zandvoort. Voor niet-woonfuncties is het gebruik van vervoersmiddelen leidend voor het aantal benodigde auto- en fietsparkeerplaatsen bij de functie. Het gebruik geeft namelijk inzicht of de auto of juist de fiets bij de bestemming geparkeerd moet worden.

Het auto- en fietsgebruik is geanalyseerd op basis van ODiN-data

15ODiN is het Verplaatsingsonderzoek Onderweg in Nederland, waarin het verplaatsingsgedrag van de Nederlandse bevolking is beschreven naar plaats van herkomst en bestemming, tijdstip waarop het vervoer plaatsvindt, gebruikte vervoermiddelen en reismotieven voor de verplaatsingen. Daarnaast is aandacht geschonken aan de achtergrondvariabelen voor een bepaald verplaatsingspatroon en de keuze van een vervoermiddel.

. Aan de hand van ODiN data is per vervoerswijze het aandeel verplaatsingen op alle verplaatsingen inzichtelijk gemaakt. In figuur B.1 op de volgende pagina is het aandeel autoverplaatsingen weergegeven.

Figuur B.1: Aandeel autoverplaatsingen (bron: ODiN)

Uit figuur B.1 blijkt dat het autogebruik in Zandvoort goed aansluit bij het autogebruik van een sterk stedelijke gemeente. 51% van het totale aantal verplaatsingen in Zandvoort wordt uitgevoerd met de auto. Voor alle sterk stedelijke gemeentes gecombineerd is het aandeel verplaatsingen dat wordt uitgevoerd met de auto 49%.

Het gemiddelde fietsgebruik in de gemeente Zandvoort is ook vergeleken met het gemiddelde fietsgebruik in andere sterk stedelijk gemeenten. Deze vergelijking is weergegeven in figuur B.2.

Figuur B.2: Aandeel fietsverplaatsingen (bron: ODiN)

Uit figuur B.2 blijkt dat het aandeel fietsverplaatsingen in Zandvoort iets achterblijft vergeleken met het gemiddelde fietsgebruik in andere sterk stedelijke gemeenten.

Analyse autobezit per woningtype in Zandvoort

Als onderbouwing voor de hoogte van de parkeernorm voor woonfuncties is op basis van data een analyse gemaakt van het autobezit in Zandvoort.

Aanpak

Goudappel heeft de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar parkeernormen in Nederland in relatie tot het autobezit. Om dit verder te onderzoeken heeft Goudappel de beschikking over niet-openbare microdata op basis van CBS-gegevens over autobezit, die gekoppeld zijn aan woningtypen. Zo kan voor heel Nederland op gemeente-, wijk- en buurtniveau het autobezit gericht geanalyseerd worden. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden naar autobezit per categorie zoals:

•eigendomssituatie (koop, particuliere huur en sociale huur);

•woningtype (vrijstaand huis, twee-onder-een-kap, rijwoning en appartement);

•leeftijd (0-30 jaar, 30-65 jaar en 65+ jaar);

•oppervlakte (tot 50 m², 50-75 m², 75-100 m², 100-125 m² en groter dan 125 m² gbo).

Deze categorieën kunnen ook ‘gestapeld’ worden en zo inzichtelijk maken wat het autobezit is onder bijvoorbeeld kleine sociale huurappartementen (tot 50 m2 gbo) in buurt X in gemeente Y (bij voldoende waarnemingen). De analyse naar autobezit zorgt zodoende voor een cijfermatige onderbouwing om parkeernormen op te stellen die aansluiten bij het autobezit in een gemeente.

Inhoud van de data

De analyse is gebaseerd op niet-openbare microdata van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) aangevuld met onderzoeksgegevens van Goudappel. De data gaan over autobezit, woningvoorraad, type woningen, eigendomssituatie en inkomen. Voor de duidelijkheid wordt vermeld dat CBS-microdata altijd binnen de volledig afgesloten netwerkomgeving van het CBS blijft, en alleen resultaten van bewerkingen/statistische gegevens die niet naar personen te herleiden is, worden geëxporteerd. En om in deze gegevens de laatste mogelijke vorm van onthullingsgevaar naar huishoudens te voorkomen, zijn alle gegevens die betrekking hebben op minder dan tien huishoudens verwijderd. Ook zijn de aantallen huishoudens afgerond op vijftallen en het gemiddelde aantal auto’s per huishouden is afgerond op twee decimalen.

De gebruikte indeling van gemeente, wijk en buurt is conform de CBS-indeling van 2023. De stedelijkheidsgraad (omgevingsadressendichtheid) van gemeenten, wijken en buurten komt uit ‘Kerncijfers wijken en buurten 2023’. De in de analyse gebruikte gegevens betreffende woningvoorraad, eigendomssituatie en RDW-gegevens hebben betrekking op het jaar 2022. Het ‘bezit’/gebruik van een leaseauto heeft betrekking op het jaar 2022 en is ook inbegrepen in de data.

Grijze en buitenlandse kentekens

Er zijn auto’s die niet onder de autobezitcijfers van het CBS vallen. Dit zijn voornamelijk auto’s met een buitenlands kenteken en bedrijfswagens. Voor laatstgenoemde geldt dat deze kentekens meestal beginnen met een B of V. Uit ervaringscijfers van Goudappel blijkt dat het aandeel grijze en buitenlandse kentekens circa 8% is. Deze 8% is daarom opgeteld bij de autobezitcijfers van het CBS. Tevens is de data op één decimaal naar boven afgerond om rekening te houden met verschillen tussen individuele woningen en toekomstige ontwikkelingen.

Autobezit per type woning

Wanneer naar de data wordt gekeken, blijkt dat het autobezit tussen buurten verschilt. Om recht te doen aan deze verschillen is op buurtniveau onderscheid gemaakt naar de drie gedefinieerde zones (centrum, rest bebouwde kom en Bentveld). Het autobezit per zone is steeds een gewogen gemiddelde van de buurten die onder deze zones vallen. Om tot slot de cijfers van het autobezit te vertalen naar een parkeernorm is gekeken naar logica in de reeksen, zowel tussen de type woningen, de oppervlakte van woningen als tussen de zones.

De parkeernormen voor woonfuncties zijn gebaseerd op daadwerkelijk autobezit en zijn opgenomen in paragraaf 3.2.

De parkeernormen voor niet-woonfuncties zijn gebaseerd op de meest recente CROW-parkeerkencijfers (publicatie 744). Daarbij geldt, conform de adressendichtheid van Zandvoort, de stedelijkheidsgraad ‘sterk stedelijk’ als uitgangspunt (zie ook bijlage A). Aangezien het autogebruik in Zandvoort vergelijkbaar is met het autogebruik in gemeenten met eenzelfde stedelijkheidsgraad (zie ook bijlage A), wordt het gemiddelde van de bandbreedte als minimum parkeernorm gehanteerd.

De parkeernormen zijn uitgedrukt in aantal parkeerplaatsen per eenheid functie. Bij iedere functie is de eenheid weergegeven. Bij eenheid staat de afkorting ‘pp’ voor parkeerplaats. De afkorting ‘bvo’ staat voor het bruto-vloeroppervlak. Het bruto-vloeroppervlakte is het vloeroppervlak van de buitenomtrek van een ruimte of gebouw inclusief gevels, bouwmuren, ramen et cetera. Inpandig gebouwde parkeervoorzieningen maken geen deel uit van het bvo. Zie NEN 2580 voor verdere informatie.

De parkeernormen bestaan uit een aandeel voor vaste gebruikers (werknemers) en een aandeel voor bezoekers. Dit bezoekersdeel is uitgedrukt in een percentage van de parkeernorm.

Functies met een verwijzing hebben onder de tabel een aanvullende toelichting staan.

werkfuncties

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoekers

eenheid

kantoren (zonder baliefunctie)

1,15

1,65

2,55

5%

pp per 100 m² bvo

commerciële dienstverlening (kantoren met baliefunctie) (4)

1,55

2,25

3,55

20%

pp per 100 m² bvo

bedrijf arbeidsintensief/

bezoekersextensief (industrie, laboratorium, werkplaats) (5)

1,35

2,15

2,35

5%

pp per 100 m² bvo

bedrijf arbeidsextensief/

bezoekersextensief (loods, opslag, transportbedrijf) (6)

0,65

0,95

1,05

5%

pp per 100 m² bvo

bedrijfsverzamelgebouw

1,05

1,55

1,95

5%

pp per 100 m² bvo

evenementenhal/beursgebouw/

congresgebouw

4,00

7,50

n.v.t.

99%

pp per 100 m² bvo

winkelfuncties

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel

bezoekers

eenheid

bouwmarkt

maatwerk

2,25

2,45

87%

pp per 100 m² bvo

tuincentrum

maatwerk

2,55

2,85

89%

pp per 100 m² bvo

groencentrum (1)

maatwerk

2,55

2,85

89%

pp per 100 m² bvo

bruin- en witgoedzaken

3,65

7,35

9,25

92%

pp per 100 m² bvo

woonwarenhuis (zeer groot)

maatwerk

4,75

5,15

95%

pp per 100 m² bvo

kringloopwinkel

maatwerk

1,65

2,25

89%

pp per 100 m² bvo

woonwarenhuis/woonwinkel

1,15

1,65

1,95

91%

pp per 100 m² bvo

meubelboulevard/woonboulevard

maatwerk

2,25

maatwerk

93%

pp per 100 m² bvo

winkelboulevard

maatwerk

3,95

maatwerk

94%

pp per 100 m² bvo

outletcentrum

maatwerk

9,60

10,40

94%

pp per 100 m² bvo

buurtwinkelcentrum en dorps(winkel)centrum

maatwerk

3,70

maatwerk

72%

pp per 100 m² bvo

buurtsupermarkt

1,90

3,40

maatwerk

89%

pp per 100 m² bvo

fullservice supermarkt (2)

3,30

5,15

maatwerk

93%

pp per 100 m² bvo

grote supermarkt (XL)

5,90

7,70

maatwerk

84%

pp per 100 m² bvo

groothandel specialist (bijvoorbeeld levensmiddelen, kantoorartikelen)

maatwerk

5,90

maatwerk

80%

pp per 100 m² bvo

groothandel algemeen

maatwerk

6,40

maatwerk

80%

pp per 100 m² bvo

weekmarkt (3)

0,20

0,20

maatwerk

85%

pp per 100 m² bvo

cultuur en ontspanning

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoekers

eenheid

bowlingcentrum

1,60

2,80

2,80

89%

pp per baan

biljart-/snookercentrum

0,85

1,35

1,75

87%

pp per tafel

fitnessstudio/sportschool

1,40

4,70

6,50

87%

pp per 100 m² bvo

fitnesscentrum

1,70

6,20

7,40

90%

pp per 100 m² bvo

dansstudio

1,50

5,40

7,40

93%

pp per 100 m² bvo

golfbaan (18 holes) (7)

maatwerk

95,60

118,30

98%

pp per 18 holes

golfoefencentrum (pitch and putt) (8)

maatwerk

50,70

56,20

93%

pp per centrum

sporthal

1,45

2,65

3,45

96%

pp per 100 m² bvo

sportzaal (9)

1,05

2,65

3,55

94%

pp per 100 m² bvo

sportveld (10)

20,0

20,00

20,00

95%

pp per ha netto terrein

stadion

0,12

0,12

maatwerk

99%

pp per zitplaats

kunstijsbaan (kleiner dan 400 meter)

1,05

1,65

2,05

98%

pp per 100 m² bvo

kunstijsbaan (400 meter)

maatwerk

2,35

2,75

98%

pp per 100 m² bvo

ski- en snowboardhal

maatwerk

2,35

maatwerk

98%

pp per 100 m² bvo

indoorspeeltuin (kinderspeelhal), gemiddeld en kleiner

2,90

4,40

5,10

97%

pp per 100 m² bvo

indoorspeeltuin (kinderspeelhal), groot

3,50

5,30

6,10

98%

pp per 100 m² bvo

indoorspeeltuin (kinderspeelhal), zeer groot

3,70

5,50

6,40

98%

pp per 100 m² bvo

tennishal

0,30

0,50

0,50

87%

pp per 100 m² bvo

padelhal

0,35

0,65

0,65

87%

pp per 100 m² bvo

squashhal

1,60

2,70

3,20

84%

pp per 100 m² bvo

zwembad overdekt (11)

maatwerk

11,50

13,30

97%

pp per 100 m² bassin

zwembad openlucht (11)

maatwerk

12,90

15,80

99%

pp per 100 m² bassin

zwemparadijs (12)

maatwerk

4,00

4,00

99%

pp per 100 m² bvo

wellnesscentrum (thermen, kuurcentrum, beautycentrum)

maatwerk

9,30

10,30

99%

pp per 100 m² bvo

sauna, hammam

2,50

6,60

7,30

99%

pp per 100 m² bvo

bibliotheek

0,45

1,05

1,35

97%

pp per 100 m² bvo

museum

0,40

0,95

maatwerk

95%

pp per 100 m² bvo

bioscoop (13)

3,20

11,00

13,70

94%

pp per 100 m² bvo

filmtheater/filmhuis

2,60

7,70

9,90

97%

pp per 100 m² bvo

theater/schouwburg

7,10

9,80

12,00

87%

pp per 100 m² bvo

Musicaltheater

2,90

3,90

5,10

86%

pp per 100 m² bvo

Casino

5,70

6,50

8,00

86%

pp per 100 m² bvo

Volkstuin

maatwerk

1,35

1,45

100%

pp per 10 tuinen

attractie- en pretpark

maatwerk

8,00

8,00

99%

pp per ha netto terrein

Dierenpark

8,00

8,00

8,00

99%

pp per ha netto terrein

Jachthaven

0,60

0,60

0,60

nb

pp per ligplaats

manege (paardenhouderij)

maatwerk

maatwerk

0,40

90%

pp per box

kinderboerderij (stadsboerderij)

2,90

4,40

5,10

97%

pp per boerderij

plantentuin (botanische tuin)

maatwerk

10,50

13,50

99%

pp per tuin

gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoek

eenheid

huisartsenpraktijk (-centrum)

2,05

2,95

3,25

57%

pp per behandelkamer

fysiotherapiepraktijk (-centrum)

1,25

1,75

1,95

57%

pp per behandelkamer

consultatiebureau

1,25

1,85

2,15

50%

pp per behandelkamer

gezondheidscentrum

1,55

2,15

2,45

55%

pp per behandelkamer

consultatiebureau voor ouderen

1,30

1,90

2,20

38%

pp per behandelkamer

tandartsenpraktijk (-centrum)

1,55

2,35

2,65

47%

pp per behandelkamer

apotheek

2,25

3,15

maatwerk

45%

pp per apotheek

ziekenhuis

1,40

1,70

2,00

29%

pp per 100 m² bvo

crematorium

maatwerk

30,10

30,10

99%

pp per gelijktijdige plechtigheid

begraafplaats

maatwerk

31,60

31,60

97%

pp per gelijktijdige plechtigheid

penitentiaire inrichting

1,65

3,25

3,65

37%

pp per 10 cellen

religiegebouw

0,15

0,15

maatwerk

nb

pp per zitplaats

verpleeg/verzorgingstehuis (14)

0,60

0,60

maatwerk

60%

pp per wooneenheid

onderwijs

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoek

eenheid

kinderdagverblijf (crèche) (15)

0,90

1,20

1,50

0%

pp per 100 m² bvo

basisonderwijs (16)

0,75

0,75

0,75

48%

pp per lokaal

middelbare school

3,30

4,30

4,90

11%

pp per 100 leerlingen

ROC

4,20

5,20

5,90

7%

pp per 100 leerlingen

HBO

8,30

9,50

10,90

72%

pp per 100 studenten

universiteit

11,70

14,70

16,80

48%

pp per 100 studenten

avondonderwijs of vrijetijdsonderwijs (17)

4,00

6,00

10,50

95%

pp per 10 studenten

toeristische functies en verblijfsaccommodaties

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoek

eenheid

bungalowpark (huisjescomplex)

maatwerk

1,60

2,10

91%

pp per bungalow

camping (kampeerterrein) (18)

maatwerk

maatwerk

1,20

90%

pp per standplaats

hotel (19)

3,20

6,80

9,00

73%

pp per 10 kamers

discotheek

6,10

18,40

20,80

99%

pp per 100 m² bvo

café/bar/cafetaria

5,00

6,00

maatwerk

90%

pp per 100 m² bvo

restaurant (inclusief fastfoodrestaurant)

5,00

6,00

8,00

80%

pp per 100 m² bvo

1) tuin- en groencentrum: wanneer in de buitenruimte producten worden verkocht (verkoopruimte) dient deze ruimte te worden meegenomen bij de omvang van de functie.

2) fullservice-supermarkt: vloeroppervlakte is meestal tussen de 1.000 en 2.000 m2 wvo.

3) weekmarkt (bij klein wijk-, buurt- en dorpscentrum: Van deze functie kunnen alleen globale parkeernormen gegeven worden. Bij het toepassen van deze cijfers moet een forse marge in acht worden genomen. 1 m1 kraam = 6 m2 bvo (indien geen parkeren achter kraam dan + 1,0 pp per standhouder).

4) commerciële dienstverlening (kantoor met baliefunctie): hier worden ook functies als een makelaar, hypotheekverstrekker, kapper of zonnebankstudie onder beschouwd.

5) bedrijf arbeidsintensief/bezoekersextensief: bijvoorbeeld industrie, een garagebedrijf, een laboratorium of werkplaatsen. Bij deze bedrijven geldt globaal 1 arbeidsplaats per 25-35 m2 bvo. De parkeernorm is exclusief vrachtwagen parkeren en andere bedrijfsgerelateerde voertuigen.

6) bedrijf arbeidsextensief/bezoekersextensief: bedrijven zoals een loods, opslag of transportbedrijf. Bij deze bedrijven geldt globaal 1 arbeidsplaats per 30-50 m2 bvo. De parkeernorm is exclusief vrachtwagen parkeren.

7) golfbaan (18 holes): een 18-holes golfbaan is gemiddeld 60 – 70 ha groot.

8) golfoefencentrum (pitch andputt): uitgaande van een omvang van circa 6 ha.

9) sporthal en sportzaal: let op bij grotere aantallen bezoekers zijn de kencijfers te laag.

10) sportveld: normen zijn exclusief kantine, kleedruimte, oefenveldje en toiletten. Van deze functie kunnen alleen globale normen worden opgenomen. Bij het toepassen van deze cijfers moet een forse marge in acht worden genomen.

11) zwembad overdekt & openlucht: bij combinatie zwembad overdekt en openlucht berekenen via verhouding bassin overdekt en openlucht aan de hand van normen overdekt per 100 m2 bassin en normen openlucht per 100 m2 bassin.

12) zwemparadijs: een zwemparadijs is vaak onderdeel van een andere voorziening, zoals een vakantiepark. Van deze functie kunnen alleen globale normen worden opgenomen. Bij het toepassen van deze cijfers moet een forse marge in acht worden genomen.

13) bioscoop: 1 zitplaats is circa 3 m2 bvo. Bij bioscopen moet voor parkeren rekening worden gehouden met een eventuele overlap tussen twee voorstellingen (+ 40%). Gegeven kengetallen betreffen de drukste voorstelling op de drukste dag van de drukste maand.

14) verpleeg- en verzorgingstehuis: normen zijn inclusief parkeren voor personeel.

15) K&R kinderdagverblijven: exclusief Kiss & Ride. Berekening Kiss & Ride parkeerplaatsen = aantal kinderen x % kinderen dat met de auto wordt gebracht x 0,2. (indicatief: 50% - 80% wordt met de auto gebracht)

16) K&R basisschool: exclusief Kiss & Ride. Berekening Kiss & Ride parkeerplaatsen = aantal kinderen x % kinderen dat met de auto wordt gebracht x 0,3 (indicatief: 20% – 60% wordt met de auto gebracht).

17) Avondonderwijs of vrijetijdsonderwijs: bezoekers zijn studenten en overig is personeel.

18) camping: exclusief 10% voor gasten van bezoekers.

19) hotel: de CROW-parkeerkencijfers voor hotels zijn gebaseerd op het hotel-classificatiesysteem (vijf sterrencategorieën), deze indeling is echter sinds enkele jaren op Europees niveau geschrapt. In de parkeernormen wordt daarom geen onderscheid gemaakt naar deze classificatie, maar geldt voor hotels één parkeernorm gebaseerd op het CROW-parkeerkencijfer voor een 4 sterren hotel. Dit is het meest voorkomende hoteltype in Zandvoort.

De parkeernormen voor woonfuncties zijn opgenomen in paragraaf 5.1.

De parkeernormen voor niet-woonfuncties zijn gebaseerd op de meest recente CROW- fietsparkeerkencijfers uit de publicatie ‘Fietsparkeerkencijfers 2025’. Daarbij wordt het gemiddelde van de bandbreedte als minimum parkeernorm gehanteerd.

De parkeernormen zijn uitgedrukt in aantal parkeerplaatsen per eenheid functie. Bij iedere functie is de eenheid weergegeven. Bij eenheid staat de afkorting ‘fpp’ voor een fietsparkeerplaats / stallingsplaats. De afkorting ‘bvo’ staat voor het bruto-vloeroppervlak. Het bruto-vloeroppervlakte is het vloeroppervlak van de buitenomtrek van een ruimte of gebouw inclusief gevels, bouwmuren, ramen et cetera. Inpandig gebouwde parkeervoorzieningen maken geen deel uit van het bvo. Voor winkels is het bruto-vloeroppervlak gemiddeld 1,25 maal het winkelvloeroppervlak. Zie NEN 2580 voor verdere informatie.

De parkeernormen bestaan uit een aandeel voor vaste gebruikers (werknemers) en een aandeel voor bezoekers. Dit bezoekersdeel is uitgedrukt in een percentage van de parkeernorm.

werkfuncties

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoekers

eenheid

kantoren (zonder baliefunctie)

1,7

1,1

0,8

5%

fpp per 100 m² bvo

commerciële dienstverlening (kantoren met baliefunctie)

3,0

1,4

1,1

20%

fpp per 100 m² bvo

bedrijf arbeidsintensief/

bezoekersextensief (industrie, laboratorium, werkplaats)

1,4

0,9

0,9

5%

fpp per 100 m² bvo

bedrijf arbeidsextensief/

bezoekersextensief (loods, opslag, transportbedrijf)

0,6

0,4

0,3

5%

fpp per 100 m² bvo

bedrijfsverzamelgebouw

1,2

0,8

0,7

5%

fpp per 100 m² bvo

evenementenhal/beursgebouw/

congresgebouw

1,0

1,0

1,5

99%

fpp per 100 m² bvo

winkelfuncties

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel

bezoekers

eenheid

bouwmarkt

maatwerk

0,4

0,3

87%

fpp per 100 m² bvo

tuincentrum

maatwerk

0,4

0,3

89%

fpp per 100 m² bvo

groencentrum

maatwerk

0,4

0,3

89%

fpp per 100 m² bvo

bruin- en witgoedzaken

0,4

0,3

0,3

92%

fpp per 100 m² bvo

woonwarenhuis (zeer groot)

maatwerk

0,3

0,3

95%

fpp per 100 m² bvo

kringloopwinkel

maatwerk

1,6

1,3

89%

fpp per 100 m² bvo

woonwarenhuis/woonwinkel

0,4

0,3

0,3

91%

fpp per 100 m² bvo

meubelboulevard/woonboulevard

maatwerk

0,4

maatwerk

93%

fpp per 100 m² bvo

winkelboulevard

maatwerk

0,4

maatwerk

94%

fpp per 100 m² bvo

outletcentrum

maatwerk

0,4

0,2

94%

fpp per 100 m² bvo

buurtwinkelcentrum en dorps(winkel)centrum

3,4

3,0

maatwerk

72%

fpp per 100 m² bvo

buurtsupermarkt

3,7

2,1

maatwerk

89%

fpp per 100 m² bvo

fullservice supermarkt

5,4

3,5

maatwerk

93%

fpp per 100 m² bvo

grote supermarkt (XL)

5,4

3,5

maatwerk

84%

fpp per 100 m² bvo

groothandel specialist (bijvoorbeeld levensmiddelen, kantoorartikelen)

maatwerk

1,4

maatwerk

80%

fpp per 100 m² bvo

groothandel algemeen

maatwerk

1,4

maatwerk

80%

fpp per 100 m² bvo

weekmarkt

3,6

3,0

maatwerk

85%

fpp per 100 m² bvo

cultuur en ontspanning

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoekers

eenheid

bowlingcentrum

4,5

2,6

2,5

89%

fpp per baan

biljart-/snookercentrum

2,5

1,6

1,2

87%

fpp per tafel

fitnessstudio/sportschool

5,9

3,0

2,0

87%

fpp per 100 m² bvo

fitnesscentrum

5,9

3,0

2,0

90%

fpp per 100 m² bvo

dansstudio

5,9

3,0

2,0

93%

fpp per 100 m² bvo

golfbaan (18 holes)

maatwerk

17,5

17,5

98%

fpp per 18 holes

golfoefencentrum (pitch and putt)

maatwerk

17,5

17,5

93%

fpp per centrum

sporthal

5,5

3,0

2,5

96%

fpp per 100 m² bvo

sportzaal

6,7

2,7

2,1

94%

fpp per 100 m² bvo

sportveld

57,5

57,5

57,5

95%

fpp per ha netto terrein

stadion

0,2

0,2

maatwerk

99%

fpp per zitplaats

kunstijsbaan (kleiner dan 400 meter)

3,1

2,1

1,8

98%

fpp per 100 m² bvo

kunstijsbaan (400 meter)

maatwerk

3,4

3,1

98%

fpp per 100 m² bvo

ski- en snowboardhal

maatwerk

3,5

maatwerk

98%

fpp per 100 m² bvo

indoorspeeltuin (kinderspeelhal), gemiddeld en kleiner

1,5

1,0

0,6

97%

fpp per 100 m² bvo

indoorspeeltuin (kinderspeelhal), groot

1,5

1,0

0,6

98%

fpp per 100 m² bvo

indoorspeeltuin (kinderspeelhal), zeer groot

1,5

1,0

0,6

98%

fpp per 100 m² bvo

tennishal

0,8

0,5

0,5

87%

fpp per 100 m² bvo

padelhal

1,6

1,0

1,0

87%

fpp per 100 m² bvo

squashhal

5,1

3,0

2,5

84%

fpp per 100 m² bvo

zwembad overdekt

maatwerk

20,0

12,5

97%

fpp per 100 m² bassin

zwembad openlucht

maatwerk

28,0

20,5

99%

fpp per 100 m² bassin

zwemparadijs

maatwerk

9,5

9,5

99%

fpp per 100 m² bvo

wellnesscentrum (thermen, kuurcentrum, beautycentrum)

maatwerk

4,0

4,0

99%

fpp per 100 m² bvo

sauna, hammam

5,5

4,0

4,0

99%

fpp per 100 m² bvo

bibliotheek

4,0

3,3

2,6

97%

fpp per 100 m² bvo

museum

1,7

0,9

maatwerk

95%

fpp per 100 m² bvo

bioscoop

9,0

3,5

1,7

94%

fpp per 100 m² bvo

filmtheater/filmhuis

9,0

3,5

1,7

97%

fpp per 100 m² bvo

theater/schouwburg

26,0

17,5

12,0

87%

fpp per 100 m² bvo

Musicaltheater

26,0

17,5

12,0

86%

fpp per 100 m² bvo

Casino

2,0

1,7

1,7

86%

fpp per 100 m² bvo

Volkstuin

maatwerk

1,8

1,6

100%

fpp per 10 tuinen

attractie- en pretpark

maatwerk

10,8

10,8

99%

fpp per ha netto terrein

Dierenpark

10,8

10,8

10,8

99%

fpp per ha netto terrein

Jachthaven

0,2

0,2

0,2

nb

fpp per ligplaats

manege (paardenhouderij)

maatwerk

maatwerk

0,6

90%

fpp per box

kinderboerderij (stadsboerderij)

12,5

12,5

12,5

97%

fpp per boerderij

plantentuin (botanische tuin)

maatwerk

14,1

11,0

99%

fpp per tuin

gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoek

eenheid

huisartsenpraktijk (-centrum)

1,4

1,1

0,5

57%

fpp per behandelkamer

fysiotherapiepraktijk (-centrum)

1,4

1,1

0,5

57%

fpp per behandelkamer

consultatiebureau

1,4

1,1

0,5

50%

fpp per behandelkamer

gezondheidscentrum

1,4

1,1

0,5

55%

fpp per behandelkamer

consultatiebureau voor ouderen

1,4

1,1

0,5

38%

fpp per behandelkamer

tandartsenpraktijk (-centrum)

2,7

2,4

1,9

47%

fpp per behandelkamer

apotheek

7,0

7,0

maatwerk

45%

fpp per apotheek

ziekenhuis

1,1

1,0

0,8

29%

fpp per 100 m² bvo

crematorium

maatwerk

6,5

6,5

99%

fpp per gelijktijdige plechtigheid

begraafplaats

maatwerk

6,5

6,5

97%

fpp per gelijktijdige plechtigheid

penitentiaire inrichting

0,5

0,5

0,5

37%

fpp per 10 cellen

religiegebouw

0,4

0,4

maatwerk

nb

fpp per zitplaats

verpleeg/verzorgingstehuis

0,6

0,8

0,8

60%

fpp per wooneenheid

onderwijs

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoek

eenheid

kinderdagverblijf (crèche)

1,0

0,8

0,8

0%

fpp per 100 m² bvo

basisonderwijs

11,5

11,5

11,5

48%

fpp per lokaal

middelbare school

80,0

80,0

80,0

11%

fpp per 100 leerlingen

ROC

48,0

48,0

48,0

7%

fpp per 100 leerlingen

HBO

64,0

64,0

64,0

72%

fpp per 100 studenten

universiteit

64,0

64,0

64,0

48%

fpp per 100 studenten

avondonderwijs of vrijetijdsonderwijs

3,8

3,8

3,8

95%

fpp per 10 studenten

toeristische functies en verblijfsaccommodaties

centrum

rest bebouwde kom

Bentveld

aandeel bezoek

eenheid

bungalowpark (huisjescomplex)

maatwerk

0,2

0,2

91%

fpp per bungalow

camping (kampeerterrein)

maatwerk

maatwerk

0,2

90%

fpp per standplaats

hotel

2,0

2,0

2,0

73%

fpp per 10 kamers

discotheek

12,5

10,0

5,5

99%

fpp per 100 m² bvo

café/bar/cafetaria

11,5

11,5

maatwerk

90%

fpp per 100 m² bvo

restaurant (inclusief fastfoodrestaurant)

11,5

6,5

maatwerk

80%

fpp per 100 m² bvo

Het gebruik van een stalling hangt sterk af van de kwaliteit, de bruikbaarheid en het comfort. Ook de routing binnen de stalling, de sociale veiligheid en de afmeting van de fietsparkeerplaatsen en de stabiliteit van de fiets in de aangeboden voorzieningen beïnvloeden het gebruik, evenals de (on)mogelijkheid om fietsen met afwijkende afmetingen te stallen. De Leidraad Fietsparkeren (CROW-publicatie 741), het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (artikel 4.171 – 4.173) en Fietsparkeur gaan uitgebreid in op de kwaliteitsrichtlijnen voor fietsenstallingen. Hierna zijn de belangrijkste kwaliteitsrichtlijnen voor het ontwerpen van een stalling opgenomen.

De fiets staat op de best mogelijke locatie

Om actieve mobiliteit te stimuleren moet de fiets de eerste vervoerskeuze zijn die gebruikers tegenkomen bij vertrek en moet de fiets ten opzichte van andere vervoersmiddelen op de beste plek staan bij aankomst. In de situatie dat de fietsparkeervoorziening niet direct bij de entree geplaatst kan worden, is de voorziening eenvoudig vindbaar en bereikbaar voor alle gebruikers.

Dit kan worden bereikt door fietsparkeervoorzieningen dichter bij de entree van de functie te plaatsen dan parkeervoorzieningen voor andere voertuigen. Het is belangrijk dat de fietsparkeervoorziening op een logische locatie ligt ten opzichte van de aanrijroute(s) voor fietsers. Dat betekent ook dat fietsers zo min mogelijk moeten omlopen om van en naar de fietsparkeervoorziening te komen. Met name bij bezoekersfuncties draagt een goede zichtbaarheid en herkenbaarheid van de voorziening bij aan het gebruik. Ook kan met duidelijke bewegwijzering op de loop- en fietsroutes van en naar de voorziening het gebruik worden gestimuleerd.

Een eenvoudig toegankelijke voorziening voor alle doelgroepen

Fietsparkeervoorzieningen zijn voor alle mogelijke gebruikers zeer eenvoudig en veilig toegankelijk. Fietsparkeervoorzieningen voor bezoekers en voor bakfietsen of aangepaste fietsen (voor mindervaliden) zijn altijd op maaiveldniveau. Ook voor vaste gebruikers zijn fietsparkeervoorzieningen in principe op maaiveldniveau, zeker als de specifieke doelgroep anders geen of weinig gebruik zal maken van de voorziening (bijvoorbeeld ouderen). Waar het overbruggen van een hoogteverschil met een fiets onvermijdelijk is, is het belangrijk dat dit zo comfortabel mogelijk wordt ingericht.

In de praktijk is het overbruggen van een hoogteverschil altijd oncomfortabel met de fiets. Daarom is het belangrijk dat een eventuele hellingbaan of fietstrap voldoende breed is en niet te steil. Bij een fietstrap zijn fietsgoten met de juiste afmetingen aanwezig, eventueel voorzien van elektrische ondersteuning om het gebruik van de fietstrap te vereenvoudigen. Leidraad fietsparkeren van CROW bevat uitgebreide informatie over maatvoering en ontwerprichtlijnen voor fietsparkeervoorzieningen.

Een ander aandachtspunt voor ontwerp is het aantal deuren, de draairichting en het type deur dat wordt toegepast bij afgesloten fietsparkeervoorzieningen. Deuren zorgen namelijk voor een drempel en vertragen het stallingsproces. Deze vertraging kan worden verminderd door zo min mogelijk deuren toe te passen, deuren met de juiste draairichting te plaatsen of gebruik te maken van een automatische toegangsdeur. Deuren zijn met name een aandachtspunt onder- en bovenaan een fietstrap of hellingbaan.

Verder is het voor een veilige toegang van belang dat bij alle fietsparkeervoorzieningen een veilige plek is om op- en af te kunnen stappen.

De belangrijkste richtlijnen voor een goed toegankelijke en bruikbare fietsenstalling zijn:

1Vanuit de openbare ruimte is de toegang van de stalling duidelijk zichtbaar en herkenbaar, gezien vanaf de aanrijroute richting bestemming(en).

2De stalling heeft bij voorkeur een voetgangersuitgang in de richting van de eindbestemming.

3De afstand van de stalling tot de hoofd-/ neven-/personeelsingang van de bestemmingen en/of functies waarvoor de stalling is bestemd mag maximaal circa 75 meter zijn.

4De toegang vanaf de weg naar een stalling op lager of hoger niveau is goed en comfortabel te gebruiken voor alle fietsen en scooters; dus ook voor zware fietsen, elektrische fietsen en fietsen met afwijkende maten (kratten, brede sturen, brede banden, lange fietsen, etcetera).

5Het hellingspercentage van een hellingbaan is maximaal 22%; een trap heeft ideaal een hellingspercentage van 18%, met een aantrede van 500 mm en een optrede van 90 mm of met een aantrede van 600 mm en een optrede van 100 mm. Naast een trap horen fietsgoten, bij voorkeur aan beide zijden.

6Voor een stalling waar ook scooters, bakfietsen en andere zware fietsen in gestald worden kan geen trap worden toegepast. Het hellingpercentage moet zodanig zijn dat het hoogteverschil door bakfietsen, elektrische fietsen en scooters zonder ondersteuning overbrugd kan worden. Voor de hellingspercentages wordt verwezen naar CROW Leidraad fietsparkeren 2023.

7Een gebruiker moet de toegang van een stalling gemakkelijk kunnen openen: automatisch, met een eenvoudig te bedienen drukknop of chipkaartlezer.

Passende, kwalitatieve fietsparkeervoorzieningen voor iedereen

De fietsparkeervoorziening is passend bij de doelgroepen die gebruik maken van de fietsparkeervoorziening en het type fiets dat deze doelgroep gebruikt. Dat betekent in de eerste plaats dat de fietsparkeervoorzieningen voldoen aan het kwaliteitsniveau gesteld door Fietsparkeur. Ook is het type fietsparkeervoorziening afgestemd op de doelgroep en worden indien nodig meerdere soorten voorzieningen toegepast. Zodat bijvoorbeeld rekening wordt gehouden met voldoende, passende voorzieningen voor buitenmodelfietsen.

Bij het ontwerpen van een fietsparkeervoorziening is het belangrijk om twee vragen te stellen: wie gaat hier mogelijk zijn/haar fiets stallen en is het realistisch dat zij met genoegen gebruik gaan maken van deze fietsparkeervoorziening. Voor ouderen, kinderen en gebruikers van zware fietsen is een etagerek bijvoorbeeld geen optie. En bij gezinnen, scholen en winkels is de kans groot dat er plek nodig is voor fietsen met krat voorop of een bakfiets. Daar moeten passende voorzieningen voor worden gerealiseerd. Indien bij gezamenlijke fietsparkeervoorzieningen voor bewoners etagerekken worden toegepast, is het wenselijk om de plekken te nummeren en te koppelen aan een woning. Zo worden de gunstige plekken onderin eerlijk verdeeld. Hierbij is per woning tenminste één van de plekken onderin beschikbaar. Naast de etagerekken dient er ook ruimte te zijn voor fietsen met afwijkende maten.

In sommige situaties zijn aanvullende voorzieningen nodig om fietsgebruik goed te faciliteren, zoals stroompunten of kluisjes voor het opladen van accu’s van elektrische fietsen (en scooters) in een gemeenschappelijke fietsparkeervoorziening. Bij zakelijke functies neemt de aanwezigheid van omkleedmogelijkheid en/of douches een drempel weg voor werknemers om met de fiets van en naar werk te gaan.

Een ander belangrijk aandachtspunt bij het ontwerp van de fietsparkeervoorziening is de verwachte parkeerduur van de doelgroep. Met name voor kortparkeerders (< 60 minuten) mag de actie van de fiets in het rek plaatsen hooguit enkele seconden in beslag nemen, voordat zij het hinderlijk vinden. Voor veel bezoekers is bovenin een etagerek parkeren dus geen (aantrekkelijke) optie. Op de website van Stichting Fietsparkeur staat de laatste versie van het normstellende document met geschikte systemen. Deze website bevat een keuzewijzer waarmee de juiste fietsparkeervoorziening geselecteerd kan worden voor een specifieke situatie en doelgroep.

De belangrijkste richtlijnen voor een goede inrichting en goed bruikbare fietsenstalling zijn:

1De stalling moet logisch en overzichtelijk zijn ingedeeld.

2Binnen en vanuit de fietsenstalling naar de bijbehorende bestemming is een logische, snelle en eenvoudige routing. Bij voorkeur kan men vanuit de stalling rechtstreeks (liefst binnendoor) doorlopen naar de bestemming, zonder terug te hoeven lopen door de stalling.

3De sociale veiligheid wordt gewaarborgd door een overzichtelijke inrichting, goede verlichting en bij voorkeur daglichttoetreding. Als een stalling openbaar toegankelijk is kan (camera)toezicht of bewaking overwogen worden.

4Gebruikers moeten elkaar in de verkeersruimtes van de stalling kunnen passeren.

5Stallingssystemen voor fietsen moeten voldoen aan de eisen van Fietsparkeur of zijn gelijkwaardig daaraan, met een hart op hart afstand van minimaal 400 mm.

6De minimale vrije hoogte in een gebouwde stalling is 2900 mm om dubbellaagse rekken te kunnen plaatsen, enkellaagse rekken bedraagt de minimale vrije hoogte 2300 mm.

7De hart-op-hart afstand tussen twee fietsparkeerplaatsen bij een stallingssysteem op gelijk niveau is minimaal 800 mm.

8De hart-op-hart-afstand tussen twee fietsparkeerplaatsen bij een hoog/laag fietsparkeersysteem is minimaal 400 mm voor zowel onder- als bovenlaag; De gangpaden in de stalling zijn minimaal 2100 mm breed en een hoofdgang is minimaal 3000 mm breed, zowel voor fiets als scooter.

9Een parkeersysteem waarin naast standaardfietsen ook fietsen passen met veel voorkomende afwijkende maten, heeft de voorkeur. Dan passen nagenoeg alle fietsen probleemloos op elke stallingsplek, ook die met een krat, bagagedrager vóór, breed stuur, brede banden, et cetera. Een andere mogelijkheid is een apart parkeervak, waarin afwijkende maten fietsen op hun standaard kunnen worden gestald.

10De stalling biedt oplaadmogelijkheden voor elektrische tweewielers.

11De netto-afmetingen van een scooterparkeerplek in een gebouwde stalling zijn minimaal 750 mm breed en 1800 mm lang.