Beleidsvisie voor landschap en biodiversiteit in Winterswijk

Voorwoord

Terwijl ik dit schrijf begin ik aan mijn vierde thuiswerkweek vanwege het coronavirus. En meer dan ooit ben ik blij dat ik in Winterswijk woon, werk en leef. Ik trek er elke dag wel even op uit. Naar buiten. De frisse lucht in. Lekker wandelen. Vanuit mijn huis wandel ik zo naar ’t Mentink. Of ik pak de auto en ga naar rustige plekjes achter in Ratum of Meddo.

Genieten van de bosanemonen, de torenvalk die bidt boven het weiland, rustige zandwegen of het Kommiezenpad.

Het is een voorrecht om in deze prachtige omgeving te kunnen ontspannen. Ruimte en rust volop aanwezig. Het is lente! En daarna… weer fris aan de slag! Thuis.

Aandacht voor onze leefomgeving

We lezen de laatste weken dat de Coronacrisis ook iets positiefs met zich meebrengt: milieuwinst, minder uitstoot van stikstof en dus schonere lucht. Maar hoewel ik me vooral zorgen maak over de gezondheid van mensen en de gevolgen voor onze economie, hoop ik wel degelijk dat deze milieuwinst niet tijdelijk is. Natuurlijk gaan we straks weer volop aan de slag en komt uitstoot terug. Maar ik hoop dat de bewustwording blijft en deze zich nog sneller vertaalt in goede oplossingen en dus meer natuur- en milieuwinst op kortere en langere termijn.

Bewustwording

Deze visie gaat over die bewustwording. Bij de Gemeente door bijvoorbeeld het behoud van groenstructuur in het dorp, het ecologische beheer van bermen, zelf het goede voorbeeld geven.

Bij onze ondernemers: hoe pas je bijvoorbeeld meer groen toe op het industrieterrein of bouw je woningen meer natuur-inclusief en natuurlijk ook voor onze inwoners: hoe nemen we hen hierin mee? En welke bijdragen kunnen inwoners zelf doen. En dat alles met maar één doel; het behouden en versterken van ons cultuurhistorisch landschap en de biodiversiteit. Ook binnen onze dorpskern.

Samen doen!

In Winterswijk doen we de dingen graag samen, bijvoorbeeld via Stichting Waardevol Cultuurlandschap. Samen zitten natuurorganisaties, landbouw en de toeristische sector aan tafel in onder andere de werkgroep Stikstof. Ook de bouwondernemers hebben zich aangesloten. Ook met diverse andere projecten en initiatieven staan we samen sterk voor ons landschap en zijn biodiversiteit.

Samen doen en samen sterk zijn niet voor niets ook het motto van deze visie! Het mooie van deze visie is ook dat de uitvoeringsagenda al flink gevuld is.

Inge klein Gunnewiek wethouder

Hoe kunnen we de kracht van Winterswijk versterken en behouden? Hoe zorgen we voor ons natuurlijke kapitaal in een authentiek cultuurlandschap waarin ook wordt geleefd, gewerkt en gerecreëerd? Deze beleidsvisie geeft kaders en richting voor een gezamenlijke en duurzame toekomstvisie voor ons landschap en de biodiversiteit.

Landschap en biodiversiteit vragen dringend aandacht

Er gebeurt veel in ons buitengebied én in de bebouwde kom. Landschapselementen verdwijnen, soorten komen en gaan, boomgaarden worden aangelegd, tuinen worden steeds meer verhard. De kwaliteit van de natuur en het landschap staat onder druk.

Winterswijkse ambitie

Het is onze ambitie om het landschap te behouden en te versterken en om de biodiversiteit te verbeteren, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Om dit doel te bereiken hebben we een langetermijnvisie nodig.

Hoe maken we onze ambitie waar?

Door anders te denken en te doen. Het herstel van ecosystemen duurt jaren. Dit vergt investeringen, vertrouwen en geduld van gemeente en samenleving. In deze beleidsvisie richten we ons daarom op vier hoofdthema’s:

1Natuurinclusief handelen;

2Samen doen;

3Cultuurlandschap, toekomstig landschap en biodiversiteit;

4Biodiversiteit in de bebouwde kom.

Natuurinclusief handelen

We integreren landschap en biodiversiteit in ruimtelijke en maatschappelijke processen en ontwikkelingen voor zowel het buitengebied als de kom. We willen bereiken dat:

•Natuur en landschap een vast onderdeel zijn van ruimtelijke opgaven.

•We als gemeente bij onze eigen projecten natuurinclusief te werk gaan.

•Soorten actief worden beschermd door een gebiedsgerichte aanpak.

Landschap en biodiversiteit moeten een integraal onderdeel zijn van ruimtelijke opgaven. Dit laat zich vaak combineren met andere ruimtelijk relevante thema’s. Denk bijvoorbeeld aan klimaatadaptatie, duurzaam bouwen en een gezonde en duurzame leefomgeving.

Samen doen

Samen zijn we sterk. Daarom betrekken we onder andere burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij onze natuur en ons landschap.

Het is belangrijk dat deze belanghebbenden eerst de urgentie van het probleem, de kansen en het belang van landschap en biodiversiteit inzien. Daar werken we op de volgende manieren aan:

•Informatie over landschap en biodiversiteit in Winterswijk is voor iedereen te raadplegen middels de Atlas Omgevingskwaliteit.

•We delen kennis over de biodiversiteit in Winterswijk.

•We zetten samen met burgers en gebiedspartijen in op behoud en herstel van landschap en biodiversiteit.

Close up akkerrand

Wij richten ons met communicatie op bewustwording rond landschap en biodiversiteit. We benadrukken dat iedereen een positieve bijdragen kan leveren. Kinderen op de basisschool krijgen natuur- en milieueducatie.

Cultuurlandschap, toekomstbestendig landschap en biodiversiteit

We zorgen ervoor dat de basiskwaliteit van het cultuurlandschap met de bijbehorende soortendiversiteit minimaal behouden kan blijven. Waar mogelijk herstellen en versterken we deze basiskwaliteit.

We richten ons hierbij op twee sporen:

•Toekomstbestendig landschap

•Behoud, herstel en versterken van de biodiversiteit

Zonder landschapselementen is er immers geen biodiversiteit. En andersom vertelt een rijke biodiversiteit over de kwaliteit van het landschap.

Functieverandering van agrarische bedrijven, klimaatopgaven, energietransitie en duurzame landbouw bieden ook kansen voor landschap en biodiversiteit. Deze kansen willen we benutten.

Biodiversiteit in de bebouwde kom

Het bebouwde gebied is steeds belangrijker voor de biodiversiteit. De landelijke trend is om het bebouwde gebied steeds meer natuurinclusief te ontwerpen en te beheren. Dit verhoogt de waarde van de omgeving voor inwoners, dieren en planten. Het verlaagt bovendien de maatschappelijke kosten voor bijvoorbeeld schonere lucht en het tegengaan van wateroverlast en hittestress.

We willen samen met belanghebbenden de biodiversiteit in de bebouwde kom behouden en versterken. Om dit te bereiken richten we ons op:

•Het behoud en de versterking van de groene en blauwe structuren.

•Het natuurinclusief uitvoeren van ruimtelijke opgaven.

•Het toevoegen van extra en divers groen in zowel structuren als losse groenplekken.

•Het benutten van ecologische kansen als het gaat om klimaatadaptatie.

•Het bevorderen van burgerinitiatieven voor een groene en duurzame leefomgeving.

Uitvoeringsagenda

Om het landschap en de biodiversiteit in Winterswijk te behouden en te versterken zijn maatregelen nodig. Deze hebben we opgenomen in een uitvoeringsagenda. Hierin staat per project/activiteit genoteerd aan welke beleidslijn van deze visie de maatregel bijdraagt.