2 Strategie
2.2 Ontwikkelingen
2.2.1 De BIO
De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) is vanaf 1-1-2020 het nieuwe normenkader voor de gehele overheid. De werkwijze van de BIO is gericht op risicomanagement, waarbij de voorgaande Baseline Informatiebeveiliging voor Gemeenten (BIG) gericht was op compliance. Risicomanagement is voor leidinggevenden dus leidend. Dit houdt in dat men op voorhand keuzes maakt en continu afwegingen maakt of informatie in bestaande en nieuwe processen adequaat beveiligd is in termen van beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid.
2.2.2 De 10 principes voor informatiebeveiliging
De 10 principes voor informatiebeveiliging zijn een bestuurlijke aanvulling op het normenkader BIO. Deze principes helpen bestuurders om de juiste dingen te doen en gaan over waarden die de bestuurder zichzelf oplegt.
De principes zijn:
1Bestuurders bevorderen een veilige cultuur.
2Informatiebeveiliging is van iedereen.
3Informatiebeveiliging is risicomanagement.
4Risicomanagement is onderdeel van de besluitvorming.
5Informatiebeveiliging behoeft ook aandacht in (keten)samenwerking.
6Informatiebeveiliging is een proces.
7Informatiebeveiliging kost geld.
8Onzekerheid dient te worden ingecalculeerd.
9Verbetering komt voort uit leren en ervaring.
10Het bestuur controleert en evalueert.
De principes gaan vooral over de rol van de bestuurder bij het borgen van informatiebeveiliging in de gemeentelijke organisatie. Deze principes ondersteunen de bestuurder bij het uitvoeren van goed risicomanagement. Als er iets verkeerd gaat met betrekking tot het beveiligen van de informatie binnen de gemeentelijke processen dan kan dit directe gevolgen hebben voor inwoners, ondernemers, partners van de gemeente en de dienstverlening aan deze partijen. Daarmee is het onderwerp informatiebeveiliging nadrukkelijk gewenst op de bestuurstafel.
2.2.3 Dreigingsbeeld Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten (IBD)
Het dreigingsbeeld geeft een actueel zicht op dreigingen, risico’s op het gebied van politiek & bestuur / inwoners & ondernemers / ambtelijk terrein en biedt een handelingsperspectief voor management en directie. Dit dreigingsbeeld is daarmee het ideale document om focus aan te brengen in het actualiseren van beleid en plannen voor informatiebeveiliging.
2.2.4 Informatie uit lokale incidenten en inbreuken op de beveiliging
De gemeente kent naast het hierboven genoemde dreigingsbeeld een systeem waarin incidenten worden vastgelegd. Dit systeem geeft ook waardevolle informatie om van te leren en dus zijn incidenten uit het verleden ook nadrukkelijk input bij het actualiseren van het beleid en voor het treffen van beveiligingsmaatregelen.
2.6 Uitgangspunten
2.6.1 Strategische doelen
De strategische doelen van het informatiebeveiligingsbeleid zijn:
•Het managen van de informatiebeveiliging.
•Adequate bescherming van bedrijfsmiddelen.
•Het minimaliseren van risico’s van menselijk gedrag.
•Het voorkomen van ongeautoriseerde toegang tot systemen en/of gebouwen.
•Het garanderen van correcte en veilige informatievoorzieningen.
•Het beheersen van de toegang tot informatiesystemen.
•Het waarborgen van veilige informatiesystemen.
•Het adequaat reageren op informatiebeveiligingsincidenten.
•Het beschermen van kritieke bedrijfsprocessen.
•Het beschermen en correct verwerken van persoonsgegevens van burgers en medewerkers.
•Het waarborgen van de naleving van dit beleid.
2.6.2 Belangrijkste uitgangspunten
De belangrijkste uitgangspunten zijn:
✔ Alle informatie en informatiesystemen zijn van belang voor de gemeente, bepaalde informatie is van vitaal en kritiek belang. Het college van Burgemeester en Wethouders is eindverantwoordelijke voor de informatiebeveiliging.
✔ De uitvoering van de informatiebeveiliging is een verantwoordelijkheid van de directie en de onderliggende lijn. Alle informatiebronnen en -systemen die gebruikt worden door de gemeente Wijk bij Duurstede hebben een interne eigenaar die de vertrouwelijkheid en/of waarde bepaalt van de informatie die ze bevatten. De primaire verantwoordelijkheid voor de bescherming van informatie ligt dan ook bij de eigenaar van de informatie.
✔ Door periodieke controle, organisatie brede planning én coördinatie wordt de kwaliteit van de informatievoorziening verankerd binnen de organisatie. De strategie Informatiebeveiliging vormt samen met het informatiebeveiligingsplan het fundament onder een betrouwbare informatievoorziening. In het informatiebeveiligingsplan wordt de betrouwbaarheid van de informatievoorziening organisatiebreed benaderd. Het plan wordt periodiek bijgesteld op basis van nieuwe ontwikkelingen, registraties in het incidentenregister en bestaande risicoanalyses.
✔ Informatiebeveiliging is een continu verbeterproces. ‘Plan, do, check en act’ vormen samen het managementsysteem van informatiebeveiliging.
✔ De gemeente stelt de benodigde mensen en middelen beschikbaar om haar eigendommen en werkprocessen te kunnen beveiligen volgens de wijze zoals gesteld in dit beleid.
✔ Regels en verantwoordelijkheden voor het beveiligingsbeleid dienen te worden vastgelegd en vastgesteld.
✔ Iedere medewerker, zowel vast als tijdelijk, intern of extern, is verplicht waar nodig gegevens en informatiesystemen te beschermen tegen ongeautoriseerde toegang, gebruik, verandering, openbaring, vernietiging, verlies of overdracht en bij vermeende inbreuken hiervan melding te maken.
2.6.3 Invulling van de uitgangspunten
Praktisch wordt als volgt invulling gegeven aan de uitgangspunten:
✔ Het college van B en W stelt als eindverantwoordelijke de strategie Informatiebeveiliging vast.
✔ De directie stelt jaarlijks het informatiebeveiligingsplan vast.
✔ De directie is verantwoordelijk voor het (laten) uitwerken en uitvoeren van onderwerp specifieke tactische beleidsregels die aanvullend zijn op de strategie.
✔ De directie is verantwoordelijk voor het vragen om informatie bij de onderliggende lijn en ziet erop toe dat er adequate maatregelen genomen zijn voor de bescherming van de informatie die onder hun verantwoordelijkheid valt.
✔ De Chief Information Security Officer (CISO) ondersteunt vanuit een onafhankelijke positie de organisatie bij het bewaken en verhogen van de betrouwbaarheid van de informatievoorziening en rapporteert hierover rechtstreeks aan De directie, voorafgaand aan de P&C-gesprekken.
✔ Tijdens P&C-gesprekken dient er aandacht te zijn voor de informatiebeveiliging n.a.v. de rapportage van de CISO. De onderwerpen, die als risicovol worden gezien, moeten tevens worden opgenomen in de auditplannen.
✔ De teamleiders zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de informatiebeveiliging voor de processen waarvoor zij verantwoordelijk zijn.
✔ Hoewel de basiskernregistraties (zoals BRP, PUN, SUWI, BAG, BGT) en toekomstige basisregistraties belangrijk zijn in het kader van informatiebeveiliging, krijgen zij niet meer of minder voorrang dan andere (primaire) processen binnen de gemeente. Het samenspel van alle processen binnen de bedrijfsvoering is belangrijk voor de missie en de visie van de gemeente en het behalen van de doelen die zijn gesteld.
✔ Alle medewerkers van de gemeente worden getraind in het gebruik van beveiligingsprocedures.
✔ Medewerkers dienen verantwoord om te gaan met persoonsgegevens en andere informatie.
✔ Teamleiders dienen erop toe te zien dat de controle op het verwerken van persoonsgegevens regelmatig wordt uitgevoerd, zodat zij kunnen vaststellen dat alleen rechthebbende ambtenaren de juiste persoonsgegevens ingezien en verwerkt hebben.
✔ De beveiligingsmaatregelen worden bepaald op basis van risicomanagement. Teamleiders voeren quickscans informatiebeveiliging uit op basis van de BIO om deze risico-afwegingen te kunnen maken.
2.6.4 Randvoorwaarden
Belangrijke randvoorwaarden zijn:
✔ De informatiebeveiliging maakt deel uit van afspraken met ketenpartners.
✔ Kennis en bewustzijn van informatiebeveiliging en omgaan met persoonsgegevens binnen de organisatie dienen actief bevorderd en geborgd te worden.
✔ Jaarlijks wordt een informatiebeveiligingsplan opgesteld onder leiding van het Teamleider Informatievoorziening, gebaseerd op:
° de uitkomsten van de jaarlijkse Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA);
° het dreigingsbeeld gemeenten van de IBD;
° de door de teamleiders ingebrachte onderwerpen voor de informatievoorziening waarvoor zij verantwoordelijk zijn.
✔ Jaarlijks wordt de strategie beoordeeld op veranderende wetgeving, actualiteit of andere oorzaken die een aanpassing van de strategie Informatiebeveiliging vragen.