Aanhef
In 2011 is de nota Toetsingskader zorg- en opvangvoorzieningen geschreven vanuit de noodzaak dat de gemeente regelmatig werd gevraagd medewerking te verlenen aan de realisatie en vestiging van allerlei vormen van zorg en opvang. Een besluit om mee te werken kan verstrekkende gevolgen hebben voor andere taken en
verantwoordelijkheden van de gemeente. Met name vragen over de kwaliteit van de zorg en de mogelijke toename van kosten in het kader van voorzieningen die door de gemeente uitgevoerd en betaald worden, hebben geleid tot de vaststelling van een gemeentelijk toetsingskader zorg.
Het toetsingskader zorg is opgesteld om enerzijds de kwaliteit van de zorg in het
particulier initiatief meer te borgen dan het geval was en anderzijds om een “wildgroei” van met name grote zorg- en opvanginstellingen in de gemeente te voorkomen. Het is niet de bedoeling om de groei van het kleinschalig particulier initiatief te belemmeren of tegen te gaan. De gemeente ziet ook kansen voor de lokale economie in combinatie met kleinschalige zorg. Echter, omdat het in zorg en opvang altijd gaat om kwetsbare mensen is het belangrijk dat kwaliteit zoveel mogelijk geborgd is, ook in de gemeente Westerveld.
Die vraag is ook nu nog steeds aan de orde.
De vraag is divers. Het kan gaan om kleinschalige dagopvang of 24-uursopvang van verschillende doelgroepen met een zorgbehoefte door zogenaamde zorgboerderijen. Het kan ook gaan om grootschalige opvang van bepaalde doelgroepen door particuliere instellingen. De medewerking die dan wordt gevraagd aan de gemeente betreft vaak de (wijziging van de) bestemming.
Echter een besluit om mee te werken kan verstrekkende gevolgen voor andere taken en
verantwoordelijkheden van de gemeente, met name op het gebied van zorg, kwaliteit van zorg, sociale zekerheid, openbare orde en veiligheid en draagvlak en druk op voorzieningen.
Het toetsingskader zorg en opvang is in 2011 geaccordeerd door het college en de raad. Vervolgens is er in 2013 een aanvulling gekomen waarbij besloten is voorlopig niet meer mee te werken aan nieuwe aanvragen tot wijziging of herziening van bestemmingen richting zorg- en opvang als hoofdfunctie, tot een jaar na het vaststellen van de kaders en keuzes van de gemeente in de in de drie transities door de raad. De zogenoemde nullijn.
In 2015 is het toetsingskader herbevestigd aangezien er vragen waren gerezen bij zorgondernemers, college en raad. Die actuele thema’s zijn destijds uitgediept om te bepalen of en waar het huidige beleid eventueel bijgesteld moet worden tot de evaluatie en actualisatie van 2017.
De evaluatie heeft wat langer op zich laten wachten en werd een feit in 2021. Vanuit die evaluatie is besloten een geactualiseerd toetsingskader zorg op te stellen.
Aanleiding en indeling
Doel van het toetsingskader toen en nu is om meer grip te krijgen en te houden op de vestiging van zorg- en opvanginstellingen in de gemeente. Het is niet de bedoeling om de groei van het kleinschalig perspectief initiatief te belemmeren of tegen te gaan. De gemeente ziet ook kansen voor de lokale economie in combinatie met kleinschalige zorg. Echter, omdat het in zorg en opvang altijd gaat om kwetsbare mensen is het belangrijk dat kwaliteit zo goed mogelijk geborgd wordt, ook in de gemeente Westerveld.
In dit geactualiseerde toetsingskader wordt eerst beschreven wat de belangrijkste voorzieningen voor onze gemeente zijn wanneer het gaat om zorg en opvang in relatie tot verschillende inkomensgeoriënteerde regelingen. Vervolgens wordt kort ingegaan op enkele belangrijke toekomstontwikkelingen die invloed hebben op zorg en opvang en dus in de ontwikkeling van een toetsingskader ook een rol spelen. Ook komt kwaliteit in de zorg en opvang en het toezicht erop aan de orde. We zoomen ook in op het ruimtelijk aspect en met name de mogelijkheden en onmogelijkheden die er bestemmingsplan technisch zijn voor zorg- en opvanginstellingen. Financiële risico’s worden geschetst. Als laatste zal het werkproces benoemd worden zodat dat voor alle betrokkenen helder en transparant is.
Bijlage 1 Leveringsvormen Wlz
Leveringsvormen (instelling, vpt, mpt en pgb) (Wlz)
Verzekerden met een indicatie voor Wlz-zorg kunnen ervoor kiezen in een instelling te gaan wonen om de zorg te krijgen die zij nodig hebben. Zij kunnen er onder voorwaarden ook voor kiezen om zorg thuis te ontvangen met een volledig pakket thuis (vpt), een modulair pakket thuis (mpt) of om de benodigde zorg zelf te regelen met een persoonsgebonden budget (pgb). Deze mogelijkheden worden leveringsvormen genoemd. Er zijn twee vormen:
1Verblijf in een instelling
Bij verblijf in een instelling gaat het om het wonen in een instelling met daarbij de zorg waarop verzekerde is aangewezen. Een combinatie van verblijf met mpt en/of pgb is mogelijk bij deeltijdverblijf. Deeltijdverblijf is een combinatie van in een instelling wonen en thuis wonen. Het is geen aparte leveringsvorm.
2Zorg thuis (vpt, mpt en pgb)
Verzekerde kan er onder bepaalde voorwaarden voor kiezen om de zorg thuis te ontvangen. Thuis omvat onder meer een aanleunwoning, een al dan niet aangepaste woning en een geclusterde woning die verzekerde zelf huurt of waar hij eigenaar van is.
Er zijn verschillende leveringsvormen voor zorg thuis:
•Volledig pakket thuis (vpt)
•Modulair pakket thuis (mpt)
•Persoonsgebonden budget (pgb)
•Een combinatie van mpt en pgb is ook mogelijk.
Wet langdurige zorg (Wlz)
Zorgprofielen zijn onderverdeeld in 7 sectoren
Sector
Voorbeeld zorgprofiel
Sector Verpleging en verzorging (V&V)
Beschermd wonen en intensieve zorg bij dementie
Sector Verstandelijk gehandicapt (VG)
Wonen met begeleiding en verzorging
Sector Licht verstandelijk gehandicapt (LVG)
Wonen met behandeling en begeleiding
Sector Lichamelijk gehandicapt (LG)
Wonen met begeleiding en intensieve verzorging
Sector Zintuiglijk gehandicapt, auditief en communicatief (ZGaud)
Wonen met intensieve begeleiding en intensieve verzorging
Sector Zintuiglijk gehandicapt, visueel (ZGvis)
Wonen met intensieve begeleiding en enige verzorging
Sector GGZ, B-groep (GGZ-B)
Voortgezet verblijf met intensieve begeleiding en gedragsregulering
Bij een Wlz-indicatie wordt er ook met het Centrum Indicatiestelling zorg (CIZ) besproken over de vorm van de zorg die geleverd zal worden. In principe wordt de zorg op één van de volgende twee manieren geleverd:
•Intramuraal: zorg in een zorginstelling, middels zorg in natura of een persoonsgebonden budget (pgb)
•Extramuraal: zorg thuis (als de situatie dit toelaat en de kosten niet hoger zijn dan bij verblijf in een instelling), middels een volledig pakket thuis (vpt), modulair pakket thuis (mpt) of een persoonsgebonden budget (pgb)
Met een Wlz-indicatie kan de cliënt er voor kiezen om naar een zorginstelling te gaan, zoals een verpleeghuis, verzorgingshuis of instelling voor verstandelijk gehandicapten.
Zorg in een instelling kan geregeld worden op basis van:
1Zorg in natura
Bij zorg in natura contracteert het zorgkantoor de zorgaanbieders en ondersteuning. Ook regelt de het zorgkantoor de administratie daaromheen. U maakt met de zorgaanbieder afspraken over de manier waarop u zorg en ondersteuning krijgt.
2Pgb (zelf zorg inkopen)
Met een persoonsgebonden budget kan de verzekerde zelf zorg inkopen bij één of meerdere zorgaanbieders. Het budget wordt door de Sociale Verzekeringsbank beheerd.
Er kan vaak ook worden gekozen om intensieve zorg thuis te krijgen. Er zijn meerdere mogelijkheden om deze zorg te organiseren, namelijk via:
1Een volledig pakket thuis (vpt): wordt geleverd door één zorgaanbieder
Dan wordt alle zorg die in het zorgprofiel past, geleverd door één zorgaanbieder en valt dus onder de verantwoordelijkheid van één Wlz-instelling. Er worden afspraken gemaakt over de gewenste zorg en over de tijden waarop zorgverleners langskomen.
2Een modulair pakket thuis (mpt)
De cliënt laat de zorg thuis leveren door één of meerdere zorgaanbieders middels zorg in natura. Voor bepaalde zorgvormen, zoals persoonlijke verzorging en verpleging, is het ook mogelijk om zorg zelf in te kopen met een pgb.
3Een persoonsgebonden budget (pgb)
Ook een pgb (zelf zorg inkopen) is mogelijk als er wordt gekozen voor zorg thuis. Er wordt dan wel gekeken of de verzekerde in staat is om bepaalde administratieve zaken zelf te regelen (bijvoorbeeld het inkopen van zorgaanbieders). Uiteindelijk bepaalt het zorgkantoor welke leveringsvormen haalbaar zijn.
4Combinatie
Een combinatie van mpt en pgb is tevens mogelijk. Voordat de zorg middels een vpt of mpt thuis wordt toegekend, beoordeelt het zorgkantoor eerst of het verantwoord en doelmatig is om de zorg bij de cliënt thuis te organiseren.
Vpt
Mpt
Pgb
Persoonlijke verzorging en verpleging
Begeleiding
Huishoudelijke hulp
Noodzakelijke geneeskundige of paramedische zorg
Vervoer naar behandeling en begeleiding
Verstrekken van maaltijden en drinken
Schoonmaken woning cliënt
Logeeropvang
Persoonlijke verzorging en verpleging
Huishoudelijke hulp
Begeleiding
Noodzakelijke geneeskundige of paramedische zorg
Vervoer naar behandeling en begeleiding
Logeeropvang
Persoonlijke verzorging en verpleging
Begeleiding
Huishoudelijke hulp
Logeeropvang