Aanhef
De raad van de gemeente Wageningen;
Gelezen:
het voorstel aan de raad, vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders op 26 oktober 2021;
gelet op:
Besluit
________________________________________
1De Wageningse Windvisie (stuknummer ZS21010369) vast te stellen met dien verstande dat de wijzigingen in beslispunt 3bi en 4 worden verwerkt, waarbij:
Het merendeel reeds vastgesteld is in eerdere stukken, namelijk de Regionale Energiestrategie Regio Foodvalley (stuknummer ZS21010072) en de Visie Buitengebied (stuknummer ZS21010071);
De volgende beslispunten hebben betrekking op nieuw beleid:
2De volgende uitgangspunten gelden voor windturbines in Wageningen:
a.We streven naar het realiseren van windturbines met zo hoog mogelijke energieopbrengst waarbij: (1) de ashoogte van de windturbine niet beperkt wordt, en (2) de maximale opbrengst van de windturbine per jaar niet beperkt wordt.
3Voor windturbines met een ashoogte vanaf 15 meter gelden de volgende randvoorwaarden:
a.Windturbines zijn voor minimaal 51% in bezit van lokale belanghebbenden
b.Met betrekking tot de omwonenden gelden de volgende voorwaarden:
i.Omwonenden en belanghebbenden in een straal van 2 kilometer hebben voorrang bij de aankoop van aandelen, worden gecompenseerd door korting op de elektriciteit en hebben een leidende stem in de besteding van geld uit het gebiedsfonds
ii.Omwonenden en belanghebbenden in een straal van 5 kilometer hebben voorrang bij de aankoop van aandelen
c.Zo min mogelijk overlast voor omwonenden en natuur:
i.Afstand tot omwonende: de afstand tot woningen is minimaal 400 meter;
ii.Compensatie hinderlijke slagschaduw: een gevel met ramen mag niet meer slagschaduw ontvangen dan 17 dagen per jaar, en niet meer dan 20 minuten per dag. Indien deze norm overschreden wordt, worden omwonenden die het betreft gecompenseerd;
iii.Compensatie bij geluidsoverlast: we volgen de nieuwe normen die momenteel landelijk voorbereid worden naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State (Uitspraak 202003882/1/R3). Indien deze norm overschreden wordt, worden omwonenden in een straal van 2 km gecompenseerd;
iv.Windturbines worden niet in broedgebieden of migratieroutes geplaatst;
v.Maatregels worden getroffen om botsingen van de wieken met gevleugelden te voorkomen.
d.Windmolens met een ashoogte kleiner dan 15 meter worden vrijgesteld van de randvoorwaarden genoemd in 3a, b en c.
4Initiatiefnemers van windprojecten dragen aan het landschapsfonds en aan het gebiedsfonds €0,50 (dus in totaal €1) per opgewekte MWh per jaar af zolang de molen in werking is.
5Proces van aanvraag tot realisatie kent de volgende zes stappen:
a.Intakegesprek
b.Schetsplan
c.Omgevingsdialoog
d.Beoordeling door college van Burgemeester en Wethouders
e.Anterieure overeenkomst
f.Planologische procedure
Aldus besloten in de openbare vergadering van 17 januari 2022,
de voorzitter,
de griffier,
De Wageningse Windvisie
Inleiding
De voorbije maanden zijn de gevolgen van klimaatverandering wereldwijd zichtbaar en in Nederland nu ook zelfs voelbaar geweest toen de grote hoeveelheden water letterlijk woonkamers binnenstroomden en grote delen infrastructuur vernielden. Extreme regenbuien wisselden warme temperaturen af. Het waterpeil van de grote rivieren stond extreem hoog voor de tijd van het jaar. Elders in de wereld was het extreem warm en stonden bossen in vuur en vlam. Naast deze observaties beschrijft het recent gepubliceerde wetenschappelijk rapport van het IPCC expliciet dat de mensheid de klimaatverandering veroorzaakt en dat de negatieve trends versneld doorzetten. Alleen door ons eigen menselijke handelen te veranderen is beterschap mogelijk. De urgentie is hoog. Er moet meteen een zo ambitieus mogelijk plan komen om hier concreet mee aan de slag te gaan.
In de Gemeente Wageningen dragen we duurzaamheid uiteraard al langer hoog in het vaandel. Dat komt omdat onze raad en inwoners het belangrijk vinden om zorgvuldig met onze leefomgeving om te gaan en de klimaatverandering zoveel mogelijk af te remmen. Daarom wil de Gemeente Wageningen voorop lopen op de verschillende thema’s die raken aan duurzaamheid, waaronder de energietransitie. De energietransitie die toch wel één van de grootste uitdagingen van de komende jaren wordt. Hoe realiseren we de omslag van een energiesysteem dat draait op fossiele brandstoffen naar een duurzaam alternatief waarbij de natuurlijke hulpbronnen lokaal geoogst en gebruikt worden?
In de Visie Buitengebied worden zoekgebieden voor windmolens aangewezen. In de RES RFV 1.0. wordt dit verfijnd en aangevuld met een ambitie voor lokale opwek van duurzame energie via zonnevelden en windturbine(s). In de Wageningse Windvisie werken we dit praktisch uit. Waar is ruimte in onze gemeente voor windenergie, wat zijn hier de voorwaarden bij en hoe ziet het proces eruit om tot realisatie te komen? Het doel van deze Wageningse Windvisie is zowel de randvoorwaarden als het proces met de omgeving vast te leggen. Een proces dat zorgvuldig doorlopen moet worden en waarbij omwonenden een belangrijke stem hebben.
3. Randvoorwaarden bij het inpassen van windturbines
3.3. “Zo min mogelijk overlast voor omwonenden en natuur”
3.3.1. Zo min mogelijk overlast voor omwonenden
Hieronder worden voorwaarden opgesomd die gelden bij het realiseren van een windmolen op Wagenings grondgebied.
Afstand tot omwonenden
De gemeente Wageningen volgt de richtlijnen van Provincie Gelderland op met betrekking tot de afstand tot woningen namelijk dat deze ten minste 400 meter moet zijn. Met deze voorwaarde wil de Gemeente Wageningen de overlast voor haar inwoners beperken. Er kan uitzonderlijk afgeweken worden van deze voorwaarde indien de initiatiefnemer met de omwonende(n) binnen deze straal compensatieafspraken maakt.
Compensatie bij hinderlijke slagschaduw
De gemeente Wageningen wil dat er afspraken gemaakt worden bij de ontwikkeling van een windmolen met de inwoners die binnen een straal van 2 km rondom de molen wonen m.b.t. compensatie bij overlast door slagschaduw, d.i. een bewegende schaduw in de buurt van de windmolen veroorzaakt door een laagstaande zon. In het “Besluit wijziging milieuregels windturbines” staat dat een gevel met ramen niet meer slagschaduw mag ontvangen dan 17 dagen per jaar. En niet meer dan 20 minuten per dag. Dagen met heel korte slagschaduw hoeven niet te worden berekend. Bijvoorbeeld bewolkte dagen. Het is aan de omwonenden om dit zelf op te volgen en in de bewijsvoering hiervan te voorzien. Indien de gestelde normen overschreden worden kunnen omwonenden voor de dagen dat er teveel slagschaduw op hun gevels viel financieel gecompenseerd worden. De specifieke invulling hiervan laat de gemeente over aan de ontwikkelaars en de betreffende omwonenden.
Compensatie bij geluidsoverlast
In het “Besluit wijziging milieuregels windturbines” staat dat een windmolen gemiddeld niet meer dan 47 decibel geluid mag maken. 's Nachts mag dit niet meer dan gemiddeld 41 decibel zijn. Hiervoor worden metingen op gevels van woningen in de buurt verricht. Indien een molen meer geluid maakt zullen omwonenden in een straal van 2 km rondom de molen (financieel) gecompenseerd worden. Dit kunnen afspraken zijn een financiële tegemoetkoming op dagen met geluidsoverlast, of afspraken m.b.t. geen elektriciteitslasten op dagen met geluidsoverlast. De specifieke invulling hiervan laat de gemeente over aan de ontwikkelaars en de betreffende omwonenden.
3.3.2. Zo min mogelijk overlast voor natuur
Hieronder worden de voorwaarden genoemd die gelden bij het plaatsen van windmolens in Wageningen om de natuur zoveel mogelijk te beschermen.
Niet in broedgebieden of migratieroutes
Bij voorkeur worden er geen windmolens geplaats op belangrijke trekroutes, op routes die vogels of vleermuizen dagelijks afleggen tussen hun slaap- en foerageergebieden, direct langs bosranden en bomenlanen (waar vleermuizen vaak jagen), in natuurgebieden en in weidevogelgebieden en ganzen-rustgebieden. Ook mogen windmolens niet geplaatst worden in broedgebieden van bepaalde vogelsoorten zoals de wespendief.
Voorkomen van botsingen met gevleugelden
Daarnaast moeten windmolens op zo’n manier aangepast worden dat ze botsingen met vogels of vleermuizen voorkomen. Denk hierbij aan markeringen op de wieken die duidelijk zichtbaar zijn voor vogels of geluidssignalen voor vleermuizen. Daarnaast kan het draaipatroon van de molen afgestemd worden op activiteit gevleugelden. Er is gelukkig steeds meer mogelijk om de negatieve effecten die windmolens mogelijks hebben op fauna te voorkomen. Door in gebieden waar veel vleermuizen wonen molens ’s nachts stil te zetten wanneer de temperatuur hoger is dan 11,5°C en de windsnelheid lager dan 5 m/s kan de sterfte onder vleermuizen fors worden gereduceerd. Op deze momenten is de oogst van de windmolen relatief laag. Ook kan er op basis van trekvoorspellingen een windmolen tijdelijk stilgezet worden. De gemeente Wageningen stelt als randvoorwaarde dat voor het plaatsen van een windmolen onderzocht wordt welke mitigerende maatregels er genomen kunnen worden om sterfte van dieren nóg meer te voorkomen.