Aanhef
De herziening van de welstandsnota Waalre werd in samenspraak met Dorp Stad en Land opgesteld voor de gemeente Waalre door Architectenwerk Twan Jütte.
INLEIDINGHoofdstuk 1
De gemeente Waalre heeft in 2004 een welstandsnota vastgesteld zoals aan- gegeven in de Woningwet. Hierin zijn beoordelingskaders opgenomen voor gebieden en objecten, die hun grondslag vinden in de samenhang van het bebouwingsbeeld, stedenbouwkundige kenmerken en landschappelijke struc- turen. In 2007 is de nota geactualiseerd. Met de herziening van 2012 wil de gemeente het welstandsbeleid vereenvoudigen en meer afstemmen op de beleving van de burger.
Uitgangspunten voor welstand
Doel van de welstandstoets is het behartigen van het publieke belang door de lokale overheid, waarbij de individuele vrijheid van de burger of ondernemer wordt afgewogen tegen het aanzien van hun omgeving als algemene waarde. Met de verschijningsvorm van een bouwwerk wordt iedere voorbijganger geconfronteerd. Het beleid is opgesteld vanuit de gedachte, dat welstand een bijdrage levert aan de totstandkoming en het beheer van een aantrekkelijke bebouwde omgeving.
Doel van het welstandsbeleid is het welstandstoezicht helder onder woorden te brengen en op een effectieve en controleerbare wijze in te richten. Daarbij is het van belang aanvragers door middel van de welstandsnota van tevoren op de hoogte te stellen van de aspecten die een rol spelen bij de welstandsbeoor- deling. Het welstandsbeleid geeft de gemeente de mogelijkheid om cultuurhis- torische, stedenbouwkundige en architectonische waarden een rol te geven bij de ontwikkeling en beoordeling van bouwplannen.
Gebruik van de nota
De welstandsnota is niet bedoeld als leesboek, maar opgesteld als een naslag- werk. De nota bevat verschillende beoordelingskaders. De verschillende hoofdstukken bevatten de criteria, die de gemeente hanteert bij de beoordeling van bouwplannen. Wie wil weten welke criteria op een aanvraag van toepas- sing zijn, doorloopt het hiernaast afgebeelde stroomschema. Indien gewenst kunnen bij de gemeente inlichtingen worden ingewonnen over de interpretatie van de welstandsnota in het licht van het beoogde plan.
Redelijke eisen van welstand
De gemeente gaat uit van zoveel mogelijk vrijheid bij het bouwen. Alleen als het aanzien van de openbare ruimte in het geding is, wordt welstand gezien als redelijk. Het gaat daarbij om het bouwwerk op zichzelf en in zijn omgeving. In de nota is dit vertaald in een nadruk op de beleving van de bebouwing vanuit de openbare ruimte en het landschap. Bouwdelen in het zicht zijn belangrijker voor het algemeen belang dan bouwdelen die aan het oog onttrokken zijn.
De gemeente heeft in het welstandsbeleid dus met name het algemeen belang op het oog. In de beschrijvingen en criteria wordt daarom in ieder geval de invloed van een plan op het straatbeeld en het aanzien van de gemeente als geheel gewogen. Naarmate een plan meer invloed heeft op de identiteit van de gemeente zullen er meer aspecten worden betrokken bij de beoordeling en zal er zo nodig zorgvuldiger worden gewogen.
De nota bevat in beginsel drie soorten welstandscriteria: gebiedscriteria, crite- ria voor bepaalde typen bouwwerken en algemene criteria. Daarnaast zijn er aanvullende criteria voor excessen.
BEGRIPPENLIJST Bijlage 1
Aanbouw grondgebonden ondergeschikte toevoeging van één bouwlaag
Aangekapt met kap bevestigd aan dakvlak
Achterkant het achtererf, de achtergevel en het dakvlak aan de achterzijde van een gebouw en het zijerf, de zijgevel en het dakvlak aan de zijkant van een gebouw voor zover die zijde (zijdelings) niet gekeerd is naar openbaar toegankelijk gebied (komt overeen met de term ‘achtererfgebied’ uit het Bor)
Authentiek overeenstemmend met het oorspronkelijke, origineel, eigen kenmerken dragend, oorspronkelijk
Band horizontale versiering in de gevel in afwijkend materiaal, meestal natuursteen of baksteen
Bedrijfsbebouwing gebouwen ten behoeve van bedrijven zoals hallen, werkplaatsen en loodsen; hebben meestal een utilitair karakter
Beschermd dorps- of stadsgezicht gebied dat vanwege de ruimtelijke of cultuurhistorische waarde is aangewezen tot beschermd gebied op basis van de Monumentenwet
Beschot afwerking van een wand met planken, schroten of rabatdelen
Bestemmingsplan door de gemeenteraad vastgesteld plan waarin gebruik van grond en bebouwingsvoorschriften zijn vastgelegd
Bijgebouw ondergeschikt gebouw dat bij een hoofdgebouw hoort en los van het hoofdgebouw op het erf of kavel staat; meestal bedoeld als schuur, tuinhuis of garage
Blindemuur of gevel muur of gevel zonder raam, deur of andere opening
Borstwering lage dichte muur tot borsthoogte
Boeibord opstaande kant van een dakgoot of dakrand, meestal uitgevoerd in hout of plaatmateriaal
Boerderij gebouw of gebouwen op een erf met een (oorspronkelijk) agrari- sche functie en het daarbij horende woonhuis
Bouwblok een aan alle zijden door straten en wegen begrensde groep gebouwen, die een stedenbouwkundige eenheid vormt
Bouwlaag verdieping van een gebouw, door vloeren of balklagen begrensd
Buitengebied buiten de bebouwde kom gelegen gebied, ook wel landelijk gebied genoemd
Buurtschap verzameling woningen of boerderijen buiten de bebouwde kom
Carport afdak om de auto onder te stallen, meestal bij een woning
Dak afdekking van een gebouw, vlak of hellend, waarop dakbedekking is aangebracht
Dakhelling de hoek van het dak ten opzichte van een horizontale vlak
Dakkapel uitbouw op een hellend dakvlak
Dakopbouw een toevoeging aan de bouwmassa door het verhogen van de nok van het dak, die het silhouet van het oorspronkelijke dak verandert
Dakraam raam in een hellend dak
Detail ontmoeting van verschillende bouwdelen zoals gevel en dak of gevel en raam
Detaillering uitwerking, weergave van de verschillende onderdelen of aan- sluitingen
Drager en invulling de drager is de constructie van een gebouw, waaraan de invulling is toegevoegd om te beschermen tegen weer en wind (heeft vooral betrekking op gebouwen uit de jaren vijftig en zestig, waarbij het verschil tus- sen drager en invulling werd gebruikt om de woning in een groot gebouw of rij huizen te onderscheiden)
Ensemble architectonisch en stedenbouwkundig compositorisch geheel van meerdere panden
Erf het perceel exclusief hoofdgebouwen, waarbij voor kleine bouwwerken onderscheid te maken is tussen erven aan een voorkant en aan een achter- kant
Erker ondergeschikte toevoeging van ten hoogste één bouwlaag aan de gevel van een gebouw, meestal uitgevoerd in hout en glas
Flat groot kantoor- of woongebouw met meerdere verdiepingen
Galerij gang aan de buitenkant van een (flat)gebouw die toegang verschaft tot de afzonderlijke woningen
Geleding verticale of horizontale indeling van de gevel door middel van inspringingen
Gepotdekseld gedeeltelijk over elkaar gespijkerde planken om inwatering tegen te gaan
Gevel buitenmuur van een gebouw (afhankelijk van de plaats de voor-, zij- of achtergevel)
Gootklos in de muur bevestigd stuk balk ter ondersteuning van een goot
Groengebied gebied met veel beplanting zoals parken, plantsoenen, sport- terreinen en natuurgebieden
Hoofdgebouw een gebouw, dat op een bouwperceel door zijn constructie of afmetingen als belangrijkste bouwwerk valt aan te merken
Hoogbouw gebouwen van meer dan vijf lagen
Individueelgebouw zelfstandig, op zichzelf staand gebouw
Industriebebouwing gebouwen met een industriële bestemming
Industriegebied gebied bestemd voor de vestiging van industrie
Kavel grondstuk, kadastrale eenheid
Kern centrum van een dorp of stad
Klossen uit de muur stekende houten of gemetselde blokjes ter ondersteu- ning van uitstekende onderdelen van een gebouw zoals dakgoten
Kop in het algemeen gebruikt om de smalle kant van een rechthoekige vorm aan te duiden, bijvoorbeeld bij een gebouw
Laag zie bouwlaag
Laagbouw gebouwen van één tot drie lagen
Lak afwerklaag van schilderwerk Landelijk gebied zie buitengebied Latei draagbalk boven gevelopening
Lessenaardak dak met één hellend, niet onderbroken, dakvlak
Lichtkoepel raamconstructie in een plat dak, in de vorm van een koepel
Lijst een al dan niet versierde en geprofileerde rand als bekroning van de bovenzijde van een gevel
Lineair rechtlijnig, langgerekt
Lint langgerekte weg met daarlangs overwegend vrijstaande bebouwing in een gegroeide structuur met variërende dichtheden. Linten komen voor in de polders, langs dijken en in de dorpen (oude invalswegen).
Luifel een plat uitgebouwd afdak, vaak boven een deur
Maaiveld bovenzijde van het terrein dat een bouwwerk omgeeft, de grens tussen grond en lucht
Mansardekap dakvorm waarbij het onderste deel van het dak steiler is dan het bovenste deel waardoor een geknikte vorm ontstaat
Massa volume van een gebouw of bouwdeel Metselverband het zichtbare patroon van metselwerk Middelhoogbouw gebouwen van drie tot vijf lagen
Middenstijl verticaal deel in het midden van een deur- of raamkozijn
Monument aangewezen onroerend goed als bedoeld in de Monumentenwet dat van algemeen belang is vanwege zijn schoonheid, belang voor de weten- schap en/of zijn cultuurhistorische waarde
Negge het vlak of de maat tussen de buitenkant van de gevel en het kozijn
Nok horizontale snijlijn van twee dakvlakken, de hoogste lijn van het dak
Onderbouw het onderdeel van een gebouw; heeft meestal betrekking op de begane grond van een huis met een zadeldak
Ondergeschikt voert niet de boventoon Ontsluiting de toegang tot een terrein of een gebouw Oriëntatie de richting van een gebouw
Oorspronkelijk origineel, aanvankelijke vorm, authentiek
Orthogonaal rechthoekig
Overstek bouwdeel dat vooruitsteekt ten opzichte van het eronder gelegen deel
Paneel rechthoekig vlak, geplaatst in een omlijsting
Peil
a.voor gebouwen waarvan de toegang onmiddellijk aan de weg grenst: de hoogte van de weg ter plaatse van de hoofdtoegang.
b.in andere gevallen: de gemiddelde hoogte van het aansluitende afgewerkte maaiveld.
Plaatmateriaal bouwmateriaal dat in plaatvorm geleverd wordt, zoals hout (triplex en multiplex), kunststof (onder andere trespa) of staal (vlak of met profiel)
Planmatige bebouwing groep gebouwen herkenbaar uitgevoerd volgens een vooraf opgesteld plan
Plint een duidelijk te onderscheiden horizontale lijn aan de onderzijde van een gebouw
Portiek gemeenschappelijk trappenhuis
Piramidedak dak bestaande uit vier gelijk hellende vlakken die elkaar bovenaan in een punt ontmoeten
Renovatie vernieuwing van een gebouw
Rijtjeshuis huis als onderdeel van een reeks aaneengebouwde, gelijkende woningen
Ritmiek regelmatige herhaling
Rollaag horizontale rij stenen boven een gevelopening of aan de bovenzijde van een gemetselde wand
Rooilijn lijn die de grens aangeeft waarbinnen gebouwd mag worden
Schilddak dak met vier hellende vlakken waarvan twee grote en twee kleine vlakken
Schuur bijgebouw ten behoeve van opslag
Situering de plaats van een bouwwerk in zijn omgeving
Stads- en dorpsvernieuwing maatregelen voor de verbetering of ver- vanging van bebouwing en de openbare ruimte daaromheen
Stijl architectuur of vormgeving uit een bepaalde periode of een bepaalde stroming
Textuur de voelbare structuur van een materiaal (bij metselwerk dus de oneffenheden van de steen en het voegwerk)
Voorgevellijn denkbeeldige lijn die strak loopt langs de voorgevel van een bouwwerk
Voorkant het voorerf, de voorgevel en het dakvlak aan de voorzijde van een gebouw en het zijerf, de zijgevel en het dakvlak aan de zijkant van een gebouw voor zover die zijde (zijdelings) gekeerd is naar openbaar toegankelijk gebied (komt overeen met de term ‘voorerfgebied’ uit het Bor)
Windveer plank aan weerskanten van een pannendak, bevestigd langs de buitenste rij pannen
Wolfseind meestal een zadeldak waarvan één of beide dakschilden op de kop een afgeknot dakschild heeft
Zadeldak dak met twee tegenoverliggende dakvlakken die bij de nok samenkomen
STRAATNAMENREGISTER Bijlage 2
Als er naar aanleiding van de indeling twijfel bestaat in welk gebied een gebouw thuishoort, zal de welstandscommissie op basis van de beschrijvin- gen en afbeeldingen aangeven welke criteria van toepassing worden geacht.
A
Blokvenlaan
1/4
Acacialaan
5
Bolderiklaan
5
Achtereindsestraat
8
Bolksheuvel
1/4/5/8
Adalbertstraat
5
Booyenhoek
4
Adriaen Poirterslaan
4/5
Bosranklaan
5
Adriaen van Ostadelaan
5
Bosweg
4
Akeleilaan
5
Brabantialaan
5
Akkerstraat
5/6
Brahmslaan
5
Alexanderstraat
5
Brederode
2
Alsemlaan
4/5
Brinkweg
5/8
Alstorphiushof
3/5
Broekhof
5
Andoornlaan
5
Broekweg
8
Anemonelaan
5
Brugbeemd
5
Anjerpad
4
Burgemeester Mollaan
5/6
Anna Paulownalaan
5
Burgemeester Uijenstraat
1/4/5
Ansbalduslaan
4
Burgemeester van
Antoon Coolenlaan
4
Dommelenlaan
3/5
Arembergstraat
5/7
Asterlaan
4
C
August Sniederslaan
4
Campanulalaan
5/6
Azalealaan
4
Chopinlaan
5
Christoffelpad
8
B
Chromerij
5
Bachlaan
5
Chrysantlaan
5
Balsemienlaan
5
Clematislaan
5
Baron van Wijnbergenplantsoen
4
Clivialaan
5
Beatrixweg
3
Crocuslaan
5
Beemdstraat
8
Beethovenlaan
5
D
Begonialaan
4/5
Dahliapad
5
Bergstraat
3
Daslaan
5
Berkenlaan
5/8
Dassenberg
4/5
Bernhardweg
3
De Bleeck
3
Bertelindislaan
4
De Bosrand
8
Beukenlaan
5
De Bus
1
Beverlaan
5
De Foes
5
Bijnenhof
5
De Follingen
5
Bizetlaan
5
De Frooyen
8
Bleeckhof
5
De Ganzenwei
5
Bleeckpad
5
De Heide
5
Blikslagerij
5
De Hoevenakkers
5
De Hogt
5
Engelse Tuin
8
De Huipen
5
Ereprijslaan
5
De Hurken
7/8
Ericalaan
5
De Kavelen
5
Ernst Casimirstraat
5
De Kerkakkers
4/5
De Kranssen
5
F
De Leesakker
2
F. van Thoorlaan
5
De Louw
4/5
Fanfarestraat
1/5
De Meeren
5
Fazantlaan
5/8
De Molenbeemd
4/5
Filips de Goedelaan
5
De Mommers
5
Frank van Bijnenlaan
5
De Neerheide
3/5
Frederik Hendrikstraat
5
De Pracht
5
Fresialaan
5
De Rooij
5
Fuchsialaan
5
De Rottein
5
De Toe-akker
5
G
De Vetbergen
5
Gagelhof
8
De Vleeg
5
Garenbleek
4
De Vliet
5
Gebr. de Koningplantsoen
5
De Vlotbeemden
5
Geraniumlaan
5
De Voort
5
Gestelsestraat
3/5/6
De Vrieshof
5
Geumlaan
5
De Wilderen
5
Gildebosweg
8
Deelshouten
4/5
Gildestraat
5
Den Hof
2
Gladioluslaan
5
Dennelaan
4
Gorlooplaan
5
Deurhof
5
Goudbergstraat
3
Dianestraat
5/8
Goudenregenlaan
4/5
Dijkbeemd
5
Groelslaan
5
Dijkstraat
8
Grootveld
5
Dirck van Hornelaan
4
Dokter Wachterslaan
4
H
Dommelseweg
8
Händellaan
5
Dommelveld
5
Haydnlaan
5
Dorpsstraat
2
Heijacker
8
Dr. Hein Hoebenlaan
5
Heijbunder
8
Dreefstraat
1/3/8
Heijdonk
8
Drs. Hein Mandosplaats
5
Heikantstraat
8
Heistraat
8
E
Heiveld
5
Edelweisslaan
5
Hendrik van Cuyklaan
4
Eekhoornlaan
4/5
Henricus de Waderloolaan
4
Egellaan
5
Hermelijnlaan
5
Eikenlaan
1/4/5
Hertenlaan
5
Eindhovenseweg
3/8
Het Fort
5
Ekenrooisestraat
4/5
Heuvelstraat
4/8
Elandlaan
5
Hoge Duinlaan
4
Elshouter
5
Hollandsestraat
8
Elzenstraat
8
Hooghbeemd
5
Emmastraat
3
Hoogstraat
1/3
Engelandvaarderspad
5
Hortensialaan
5
Engelmondstraat
5
Hostalaan
5
Houtakker
8
Lelielaan
5
Hubertus van der Clusenstraat
4
Liatrislaan
5
Hulsterse Kerkpad
8
Lindenlaan
5
Hulterbussel
5
Lissevenlaan
4
Hutdijk
5
Loon
8
Hyacintlaan
5
Loonderkerkpad
8
Loondermolenweg
8
I
Loonderweg
4/5/8
Iman van den Boschlaan
5
Lupinelaan
5
Irene-brigadedreef
5
Irenelaan
4/8
M
Irislaan
4
Maarten Trompstraat
5
Isabellalaan
5
Malvalaan
5
Maria van BourgondiÙlaan
5
J
Mariannestraat
5
J.H.M. Kerssemakerslaan
5
Marijkelaan
4
Jacob Ruisdaellaan
5
Markt
1
Jan van Genugtenstraat
1/5
Marterlaan
5
Jan van Rotselaerlaan
4
Mastboslaan
4
Jan van Scorellaan
5
Maximiliaanlaan
5
Jan van Speykstraat
2/5
Mecklenburglaan
4
Jasmijnlaan
5
Meerbergsche laan
4/5
Johann Strausslaan
5
Meester Broosplantsoen
1
Juliana de Lannoylaan
4/5
Meester Slootsweg
4/7
Merenstraat
8
K
Mevr. Brantlaan
5
K.L.H. van der Puttlaan
5
Mgr. Bannenberglaan
4/5
Kapelaan van Lieroplaan
5
Michiel de Ruyterstraat
2/5
Karel de Stoutelaan
5
Mimosalaan
5
Karel V laan
5
Molengragte
3/5
Kastanjelaan
5
Molenstraat
1/3/8
Kempenhorst
4
Molenvenlaan
4
Kerkakkerstraat
4/8
Molenzicht
5
Kerkhoflaan
4
Mosbroekseweg
8
Kerkstraat
4
Mozartlaan
5
Klaprooslaan
5
Mr. J.L. Hamminglaan
5
Kleine Broekweg
8
Kleinveld
5
N
Knipperij
5
Nassaustraat
3/5
Koningin Julianalaan
3
Netelwiel
5
Koningin Wilhelminalaan
3/8
Kosterhof
2
O
Offenbachlaan
5
L
Onze Lieve Vrouwedijk
3
Laagveld
5
Oranjelaan
4/8
Laan van Diepenvoorde
6
Oude Kerkstraat
1/5
Laarhof
5
Oude Torenstraat
1
Laarstraat
3/4/5
Lakkerij
5
P
Lavendellaan
5
Papaverlaan
4
Leenderweg
8
Paradijslaan
5
Leeuwenbeklaan
5
Parklaan
4
Pastoor van der Heijdenstraat
4
Varendonk
5
Petunialaan
6
Veldbraakseweg
4/5
Phloxlaan
4
Velddreef
5
Piepenbrocklaan
4
Vendelstraat
5
Piet Heinstraat
5
Verdilaan
5
Polijsterij
5
Victor J.M. Swanelaan
5
Primulalaan
5/7
Vincent Cleerdinlaan
4
Prins Clauslaan
5
Vincent van Goghlaan
4/5
Prins Constantijnlaan
4
Vivaldilaan
4
Prins Hendriklaan
4
Vlasrootlaan
8
Prins Mauritsweg
4/5
Vonderveld
4/5
Prinses Margrietlaan
4
Voorbeeklaan
5/8
Prunellalaan
6
Vossenlaan
4/5
R
Raadhuisstraat
2/3
W
Wagnerlaan
5
Ranonkelpad
5
Werenfriedstraat
1/3/4/5
Reelaan
5
Wilbertsheem
4/5
Rembrandtlaan
5
Willem de Zwijgerstraat
5
Renier Sniederslaan
4
Willem Frisostraat
5
Resedalaan
5
Willem Marislaan
5
Rooisestraat
8
Willem Smuldersplein
4/5
Rossinilaan
5
Willemstraat
5
Willibrorduslaan
1/3
S
Winterbleeck
8
Salvialaan
6
Wollenbergstraat
4/5
Schoenmakerslaan
4/5
Wouterkensveld
5
Schoonoordstraat
3/6
Schubertlaan
5
Z
Sedumlaan
4/5
Zonnebloemlaan
5
Silenelaan
5
Smeleweg
5/8
Sophiastraat
4/5
Spirealaan
4/5
Stamperij
5
Steph Zoetmulderdreef
5
Sweelincklaan
5
Swidbertstraat
5
T
‘t Landschut
3
Thebislaan
5
Timmereind
8
Treeswijklaan
8
Trolliuslaan
5
V
Valkenswaardseweg
4/8
Van Baarlaan
4/5
Van Dijklaan
6
Van Egmondlaan
5
Van Elderenlaan
6