Aanhef
De raad van de gemeente Waadhoeke
Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 19 december 2023;
B E S L U I T
1Het maximale aantal short-stay arbeidsmigranten per huisvesting buiten de bebouwde kom te verruimen tot 150 arbeidsmigranten per locatie, met een maximum van 50 arbeidsmigranten per gebouw en/of kleinere wooneenheden op een gescheiden deel van het terrein.
2Vooralsnog geen nieuwe vergunningen kamergewijze verhuur te verlenen en een onderzoek uit te voeren naar de effecten van beperking kamergewijze verhuur op alle doelgroepen.
3De besluitvorming met betrekking tot maatwerklocaties plaats te laten vinden ‘’op basis van advies van belanghebbenden’’ in plaats van ‘’op basis van consensus’’.
4De capaciteit voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) incidenteel uit te breiden.
5De incidentele financiële gevolgen in 2024 voor de capaciteit van VTH van € 102.000 te dekken ten laste van onvoorzien incidenteel.
6Wanneer een ondernemer op het eigen bedrijfsterrein geen mogelijkheid heeft om de eigen short-stay arbeidsmigranten te huisvesten kan deze ondernemer een vergunning aanvragen om op een andere locatie in het buitengebied van de gemeente Waadhoeke huisvesting voor de eigen werknemers in te richten.
7Bij iedere vergunning voor huisvesting van short-stay arbiedsmigranten, wordt een convenant getekend ter voorkoming van uitbuiting van arbeidsmigranten, de zorg voor goede huisvesting (SNF-keurmerk), voor een goede prijs en worden de werknemers die huren geregistreerd door de werkgever.
8Bullit 3 op pagina 32 van het beleid huisvesting arbeidsmigranten van 2019 te laten vervallen.
Aanleiding
In juli 2019 heeft de gemeenteraad van Waadhoeke het “Advies van de Werkgroep Huisvesting Arbeidsmigranten” vastgesteld en integraal overgenomen als het beleid huisvesting arbeidsmigranten van de gemeente Waadhoeke. Vervolgens heeft het college in oktober 2019 de “beleidsregel huisvesting arbeidsmigranten” vastgesteld, waarmee het beleid juridisch is geborgd en de gemeente aan de slag kon gaan met de uitvoering van het beleid.
In 2021 heeft adviesbureau KAW een evaluatierapport over de huisvesting arbeidsmigranten geschreven en heeft de Rekenkamer een onderzoek uitgevoerd getiteld ‘Huisvesting van arbeidsmigranten’.
Naar aanleiding van maatschappelijke onrust in een aantal dorpen heeft de raad op 10 november 2022 een motie aangenomen, die het college opdroeg om de leefbaarheid in dorpen en wijken te versterken door illegale kamerverhuur aan arbeidsmigranten aan banden te leggen. Op basis van deze motie heeft het college op 6 december 2022 besloten om in beginsel te stoppen met het verlenen van vergunningen inzake kamergewijze verhuur, de beleidsregel uit 2019 in te trekken en aangepast beleid voor te bereiden voor de huisvesting van arbeidsmigranten.
In 2023 heeft KAW een adviesrapport geschreven met overwegingen voor het wijzigen van het beleid huisvesting arbeidsmigranten uit 2019. Dit adviesrapport is in september 2023 tijdens een voorlichting gedeeld met de raad.
Op basis van de overwegingen uit het adviesrapport van KAW en de ervaring van de praktijk in Enkhuizen heeft de raad op 15 februari 2024 het bestaande beleid op onderdelen aangepast.
Besloten is om:
•Vooralsnog geen nieuwe vergunningen kamergewijze verhuur te verlenen. Dit in afwachting van een onderzoek naar de effecten van beperking van kamergewijze verhuur op alle doelgroepen.
•Het maximaal aantal arbeidsmigranten per huisvesting buiten de bebouwde kom te verruimen tot 150 arbeidsmigranten per locatie, met een maximum van 50 arbeidsmigranten per gebouw en/of kleinere wooneenheden op een gescheiden deel van het terrein (= maatwerklocaties).
•Besluitvorming met betrekking tot maatwerklocaties plaats te laten vinden op basis van het advies van belanghebbenden (i.p.v. op basis van consensus).
•Wanneer een ondernemer op het eigen terrein geen mogelijkheden heeft om de eigen short-stay arbeidsmigranten te huisvesten dan kan deze ondernemer een vergunning aanvragen om op een andere locatie in het buitengebied van de gemeente Waadhoeke huisvesting voor de eigen werknemers in te richten.
•Bij iedere vergunning voor huisvesting van short-stay arbeidsmigranten wordt een convenant getekend ter voorkoming van uitbuiting van arbeidsmigranten, de zorg voor goede huisvesting (SNF-keurmerk), voor een goede prijs en worden de werknemers die huren geregistreerd door de werkgever.
•Bij maatwerkopties de mogelijkheid direct een vergunning voor maximaal tien jaar of permanente vergunning af te geven, te laten vervallen.
Met deze aanpassingen wil de raad voldoende en goede huisvesting bieden voor arbeidsmigranten, de leefbaarheid in dorpen en wijken waarborgen en een positief investeringsklimaat realiseren.
Aanpassing van het beleid betekent concreet dat geen nieuwe vergunningen voor kamergewijze verhuur worden verleend. Vergunning kan alleen worden verleend voor zogenoemde maatwerklocaties. Buiten de bebouwde kom voor maximaal 150 arbeidsmigranten per locatie, met een maximum van 50 in 1 gebouw. Binnen de bebouwde kom blijft het maximum van 50 arbeidsmigranten per locatie ongewijzigd. Daarbij moet worden voldaan aan de voorwaarden van het beleid. Belangrijke voorwaarde betreft de ondertekening van een convenant.
Het onderzoek naar de effecten van de beperking van kamergewijze verhuur voor alle doelgroepen wordt in 2024 uitgevoerd. Op basis van de uitkomsten van dat onderzoek kan de raad besluiten het huidige beleid alsnog aan te passen.
3 Beleid: uitgangspunten huisvesting
3.2 Locaties
3.2.1 In dorpen en wijken
Het belangrijkste aandachtspunt bij de huisvesting van arbeidsmigranten in de dorpen en wijken betreft de mogelijkheid tot contact tussen de arbeidsmigranten en de reguliere bewoners in hun directe omgeving. Er ontstaat namelijk een gevoel van vervreemding onder de reguliere bewoners wanneer er continu wisselende mensen in de straat wonen die de Nederlandse taal niet spreken. Dit heeft vooral betrekking op dorpen en wijken waar arbeidsmigranten korte tijd verblijven. Zodra arbeidsmigranten langer verblijven kunnen reguliere bewoners en arbeidsmigranten onderling afspraken maken, elkaar beter leren kennen (al is het enkel van gezicht) en mogelijk elkaar op weg helpen om de Nederlandse (en Friese) taal te leren.
Wanneer een arbeidsmigrant een huis huurt als één afzonderlijk huishouden, dan valt dit binnen de bestemmingsplanregels. Er is dan immers geen sprake van kamergewijze verhuur. Dit kunnen short-stay arbeidsmigranten zijn, maar het zijn meestal arbeidsmigranten die langer dan een jaar in de gemeente Waadhoeke verblijven of zich uiteindelijk permanent vestigen. Zij vinden vaak hun weg in de reguliere huur- of koopwoningvoorraad.
3.2.2 Maatwerklocaties
Naast huisvesting van arbeidsmigranten in reguliere woningen in dorpen en wijken, behoren ook maatwerkopties tot de mogelijkheden.
In dorpen en wijken
In dorpen en wijken staan soms gebouwen die zich lenen voor grootschaligere huisvesting van arbeidsmigranten (maatwerklocaties). Denk hierbij aan een leegstaande school, een oud café of vrijkomend zorgvastgoed. Huisvesting op een locatie binnen de bebouwde kom in een gebouw is onder voorwaarden mogelijk tot maximaal 50 arbeidsmigranten. Tevens moet voldaan worden aan de SNF-norm. Alle voorwaarden voor maatwerkopties staan beschreven in paragraaf 3.5. Bij besluitvorming hierover wordt het advies van belanghebbenden meegewogen.
Bij de werkgever op het terrein/buiten de bebouwde kom
Huisvesting bij de werkgever op het terrein is mogelijk voor arbeidsmigranten met een korte verblijfsduur (short-stay). Door huisvesting voor deze doelgroep zoveel mogelijk buiten de dorpen en wijken te regelen vermindert het aantal wisselingen van arbeidsmigranten in dorpen en wijken. Hiermee vermindert de druk op de sociale cohesie in de dorpen en wijken en wordt de ervaren overlast door short-stay arbeidsmigranten beperkt. Dit sluit ook aan bij de wens van de arbeidsmigranten zelf: een korte reistijd naar het werk en geen ‘gedoe’ met de buren. De wens om te integreren leeft niet bij deze doelgroep.
Voor uitzendorganisaties en werkgevers biedt huisvesting op het terrein van de werkgever de mogelijkheid om te voorzien in de benodigde aanvullende huisvesting. Dit kan in een meer grootschalige voorziening. Bij huisvesting bij de werkgever wordt eveneens de SNF-normering toegepast.
Wanneer een ondernemer op het eigen terrein geen mogelijkheden heeft om de eigen short-stay arbeidsmigranten te huisvesten dan kan deze ondernemer een vergunning aanvragen om op een andere locatie in het buitengebied van de gemeente Waadhoeke huisvesting voor de eigen werknemers in te richten.
Ook als de werkgever gesitueerd is buiten of aangrenzend aan het dorp of de wijk moet rekening gehouden worden met een goede ruimtelijke ordening. Ook hier gelden de voorwaarden voor maatwerkopties zoals beschreven in paragraaf 3.5.
Ook moet voldaan worden aan de Omgevingsverordening van de Provincie.
Recreatieparken
Huisvesting in recreatieve accommodaties zorgt vaak voor overlast omdat de verschillende doelgroepen (recreanten, arbeidsmigranten) andere leefstijlen hebben. Daarnaast wordt in de gemeente Waadhoeke juist ingezet op de versterking van het recreatief gebruik van de parken voor de toeristische sector.
Er kan een recreatiepark of een deel daarvan geschikt gemaakt worden voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Voorwaarde is onder andere dat de huisvesting voor arbeidsmigranten fysiek gescheiden is van het recreatiegedeelte. Deze transformatie van (een deel van) het recreatiepark is niet omkeerbaar. Ook zijn de voorwaarden zoals beschreven in paragraaf 3.5 voor maatwerkopties van toepassing.