Verkeerscirculatieplan binnenstad Leerdam

2.4.1 Enquête bewoners

In 2021 is een enquête onder bewoners van de binnenstad Leerdam gehouden

1Bewonersenquête binnenstad Leerdam, DTNP, 25 februari 2021

. De belangrijkste relevante bevindingen voor het VCP zijn hieronder beschreven.

Knelpunten

Verkeer is voor veel bewoners het grote probleem van de binnenstad. Hieronder zijn de reacties op het thema ‘verkeer in uw straat’ weergegeven.

Figuur 2-8 reactie bewoners op thema mobiliteit

Wat terugkomt is dat op veel plekken wordt ervaren dat er door automobilisten te hard wordt gereden door smalle straten en dat de straten daar niet op ingericht zijn. De verkeersveiligheid scoort met 4,6 dan ook relatief laag. Ook is er overlast van zwaar vrachtverkeer (trillingen, geluid). Uit de grafiek blijkt ook dat het parkeren van auto’s door een groot deel als onvoldoende tot slecht wordt ervaren (score 3,9). Ook de toegankelijkheid van minder validen scoort relatief laag (4,8). Hieronder worden voor enkele straten de belangrijkste en/of meest genoemde punten beschreven:

•Meent: Op de Meent wordt te hard gereden; op de Meent rijden fietsers vaak noodgedwongen over de stoep en vinden er volgens bewoners regelmatig ongelukken plaats; soms wordt ook tegen de richting in gereden.

•Noordwal: de huizen staan direct aan de weg, waardoor het meteen gevaarlijk is bij het uitstappen van de voordeur; is een veelgebruikte sluiproute; auto’s rijden hard.

•Fonteinstraat: het oversteken van de Fonteinstraat (voetgangersgebied) gebeurt lukraak; automobilisten stoppen amper, terwijl voetgangers denken veilig te zijn (niet opletten); weinig parkeergelegenheid bewoners.

•Kerkstraat: tekort aan parkeerplaatsen; rommelig verkeersbeeld; hard rijden.

•Bergstraat: onveilig gevoel door autoverkeer; hard rijden; te weinig parkeerplaatsen en geen fietsparkeerplaatsen.

•Hoofdstraat: Sluipverkeer, hard rijden en ongewenst vrachtverkeer.

Veel bewoners erkennen wel dat bepaalde problematiek onderdeel is van het wonen in een binnenstad en past bij een (historische) binnenstad, met name op het onderwerp parkeren.

Wensen & behoeften

Wensen & behoeften die bewoners hebben om de situatie te verbeteren:

•Bergstraat: autoluw maken, minder verkeersoverlast.

•Fonteinstraat: meer naleving van regels in voetgangersgebied.

•Kerkstraat: meer parkeerplaatsen voor bewoners centrum, inrichten tot een echte winkelstraat met meer groen en terrasjes, graag open houden voor auto’s (niet autovrij); graag dicht houden voor autoverkeer (alleen logistiek).

•Meent: autoluwe straat, alleen toegang bewoner, drempels/bloembakken plaatsen, betere verkeersveiligheid fietsers, dat het een visitekaartje blijft of nog meer wordt als begin van het centrum.

•Nieuwstraat: groen met terrassen, veiliger, geen auto’s en vrachtauto’s.

•Noordwal: minder verkeer/autoluw, minder hardrijden, meer parkeergelegenheid vergunninghouders, veilig parkeren in de straat, geen vrachtverkeer, geen fietsenstalling voor de deur.

•Poorterij: minder verkeer, Kerkstraat autovrij maken of drempels aanleggen, afhaalrestaurants sluiten vanaf 20:00 uur.

•Singel: rustig kunnen blijven wonen.

•Stationsweg: veiligheid, handhaven snelheid, totaal 30 kilometer, handhaven zoals het is “ik ben tevreden”.

•Vlietskant: rustig rijdend verkeer, meer oog voor voetgangers en fietsers.

•Westwal: meer ruimte voor fietsers en voetgangers, minder autoverkeer.

•Hoofdstraat: minder autoverkeer en snelheid naar beneden.

Conclusie enquête bewoners binnenstad

In de enquête is te zien dat bewoners vooral overlast ervaren van autoverkeer. Hard rijden wordt als belangrijke reden voor de overlast genoemd. Een meer autoluwe binnenstad kan deze knelpunten verminderen of zelfs oplossen. Dat betekent dat draagvlak aanwezig lijkt te zijn onder een groot deel van de bewoners. Een afvaardiging van bewoners is ook meegenomen in de totstandkoming van het VCP. In hoofdstuk 4 wordt nader ingegaan op het draagvlak voor de maatregelen (waaronder bewoners).

2.4.2 Enquête ondernemers

In 2021 is eenzelfde soort enquête uitgezet onder de ondernemers van de binnenstad. Er was een hoge respons van ondernemers uit de Kerkstraat. Hieronder wordt nader ingegaan op de beoordeling van de binnenstad op verschillende thema’s door de ondernemers.

Beoordeling bereikbaarheid

De bereikbaarheid per fiets (score 8,0), te voet (7,9) en OV (7,0) wordt positief beoordeeld. De bereikbaarheid per auto wordt met score 6,8 iets lager beoordeeld. Op de parkeermogelijkheden voor de auto wordt lager gescoord (score 6,2). In negatieve zin springt vooral de capaciteit van de fietsenstallingen (5,9) en de toegankelijkheid voor mindervaliden (5,6) eruit.

Figuur 2-9 beoordeling ondernemers binnenstad op thema’s mobiliteit

Autovrije binnenstad en Kerkstraat

Van de ondernemers uit de Kerkstraat staat ongeveer 40% positief tegenover een autovrije binnenstad/Kerkstraat en 40% geeft aan de autobereikbaarheid zo te willen houden of te versterken.

Dit is minder dan de overige binnenstadondernemers, waarbij ca. 70% positief tegenover een autovrije binnenstad staat.

Figuur 2-10 Mening ondernemers binnenstad over een autovrije binnenstad

Parkeerplaatsen voor de deur

56% van de ondernemers zou graag parkeerplaatsen direct voor de deur willen hebben. 44% beantwoordt deze vraag met nee. Veel ondernemers (65%) vinden het erg belangrijk om een parkeerplaats voor de deur te hebben.

Conclusie enquête ondernemers:

In de enquête is te zien dat ondernemers in met name de Kerkstraat nog wat terughoudend zijn voor meer autoluwe maatregelen in de binnenstad. Ongeveer de helft van de ondernemers was tijdens de enquête voor een afsluiting. Uit overleggen met en input van LOV Leerdam in het kader van dit VCP, blijkt wel een meerderheid voor een meer autoluwe binnenstad te zijn, als dat meer bezoekers te voet en te fiets trekt. Voorwaarde is wel dat het totaal aantal autoparkeerplaatsen rondom de binnenstad gelijk blijft. In hoofdstuk 4 wordt hier nader op ingegaan.

2.4.3 Enquête bezoekers

Door de wijkraad Leerdam centrum is ook een enquête uitgezet onder bezoekers van de binnenstad. De enquête is digitaal uitgezet en er zijn 350 enquêtes ingevuld waarbij er 235 respondenten de enquête volledig hebben ingevuld. In deze paragraaf benoemen we de verkeergerelateerde vragen.

Autoluwe binnenstad of autoparkeren in binnenstad

Er is bezoekers gevraagd of men in de binnenstad voor de deur wil parkeren of dat men liever een autoluwe binnenstad wenst. In de beantwoording hiervan is te zien dat men in grote mate een autoluwe binnenstad prefereert. Conclusie op basis van de enquête is dat er dus zeker draagvlak is voor maatregelen die een meer autoluwe binnenstad beogen.

De beoordeling van de bereikbaarheid van de binnenstad laat zien dat men de bereikbaarheid met de fiets als goed beoordeelt en de bereikbaarheid met de auto minder, maar wel voldoende. De bereikbaarheid als voetganger wordt hoog gewaardeerd.

Figuur 2-11 Beoordeling bereikbaarheid binnenstad op verschillende aspecten

Vervoerswijze

Een ander duidelijk beeld dat uit de enquête naar voren komt is dat de fietsers het grootste aandeel hebben in de vervoerswijze van en naar de binnenstad. Het percentage auto is redelijk fors. Dat komt ook omdat de supermarkten voor dagelijkse boodschappen, die aan de randen van de binnenstad zijn gesitueerd altijd relatief veel bezoekers met de auto trekken en daar is ook parkeercapaciteit, weliswaar betaald parkeren, aanwezig. Dit wil niet zeggen dat deze auto’s ook de parkeerplaatsen bezetten in de Kerkstraat. Waarschijnlijk gaat men boodschappen doen en daarna te voet de binnenstad in om daar nog verder te winkelen.

Beoordeling fietsroutes

De bezoekers die met de fiets naar de binnenstad komen beoordelen de fietsroute naar de binnenstad positiever dan het fietsen in de binnenstad.

Bij de route naar de binnenstad zal het kruisen van de gebiedsontsluitingswegen zoals de Emmalaan en de Zuid-Hollandweg, welke een barrière vormen tussen de binnenstad en de omliggende woonwijken, zorgen voor een stukje verkeersonveiligheid. Het fietsen in de binnenstad wordt als onvoldoende beoordeeld. Deze negatieve beoordeling komt vermoedelijk doordat de fietser in het binnenstedelijk stratenpatroon de weg moet delen met gemotoriseerd verkeer en dient te laveren tussen geparkeerde voertuigen.

Figuur 2-12 Beoordeling fietsroutes naar binnenstad door bezoekers

Veel genoemde knelpunten onder de bezoekers:

•Toegankelijkheid trottoirs is slecht door uitstallingen winkeliers.

•Autoverkeer in de Kerkstraat komt de verblijfskwaliteit niet ten goede.

•Fietsers die fietsen in de voetgangersgebieden zoals in de Fonteinstraat.

•Voor onbekende bezoekers met de auto is de vindbaarheid van de gratis parkeerterreinen niet goed.

•De fietsenrekken in de binnenstad staan veelal vol.

Verbeterpunten door bezoekers

Parkeren zou moeten plaatsvinden aan de randen van de binnenstad, zodat het in de binnenstad prettiger wandelen en fietsen wordt. Daarmee lijkt er vanuit bezoekers draagvlak te zijn voor een autoluwe binnenstad.

Conclusie maatregelen bezoekers

In de enquête is te zien dat bezoekers een autoluwe binnenstad omarmen. Dit zou de aantrekkelijkheid van de binnenstad voor bezoekers sterk verbeteren.

2.4.4 Knelpunten binnenstad vanuit Mobiliteitsplan Vijfheerenlanden

Bij de tot standkoming van het Mobiliteitsplan gemeente Vijfheerenlanden is een digitale enquête uitgezet onder de bewoners van de gemeente. Ook rond en in de binnenstad zijn knelpunten en wensen aangegeven. Zie hiervoor onderstaand figuur. Voor de goede orde; het betreft reacties van bewoners, oftewel zoals de verkeerssituatie door hen wordt ervaren.

Figuur 2-13 knelpuntenkaart Mobiliteitsplan Vijfheerenlanden (rood= knelpunt, blauw= wens, groen= goed)

De straten in de binnenstad waar knelpunten worden ervaren zijn als volgt:

Noordwal

•Er is aangegeven dat er te hard gereden wordt.

•Sluipverkeer wordt genoemd dat van deze route gebruik maakt

Kerkstraat

•Tijdens de geslotenverklaring wordt er nog veel gefietst.

•Suggestie is gedaan om het gemotoriseerd verkeer uit de Kerkstraat te weren en dit via de Hoogstraat af te wikkelen.

Bergstraat

•Hard rijden, waarbij maaltijdbezorgers worden genoemd.

In de schil om de binnenstad worden ook knelpunten gesignaleerd. Per straat zijn hieronder de belangrijkste genoemde knelpunten weergegeven.

Stationsweg

•Hier is enkele malen hard rijden genoemd. Hierbij wordt gemeld dat door congestie verkeer ervoor kiest om niet via de route Zuid-Hollandweg- Parallelweg-Emmalaan te rijden maar de directere route via de Stationsweg neemt.

Emmalaan

•Voetgangersoversteek Emmalaan naar binnenstad.

•Kruispunt Emmalaan Oranje Nassaulaan vanwege slecht zicht in combinatie met hard rijden. NB: dit deel van de Emmalaan is medio 2021 aangepast.

Conclusie knelpunten uit enquête Mobiliteitsplan gemeente Vijfheerenlanden

De knelpunten uit de enquête ten behoeve van het Mobiliteitsplan komen redelijk overeen met de reacties uit de enquêtes onder bezoekers en bewoners van de binnenstad, waarbij er logischerwijs meer knelpunten uit de specifieke binnenstad enquêtes zijn binnengekomen.

3.2.1 Meent (verkeersremmende maatregelen)

Op de Meent kruist een verkeersstroom in oost-west richting de voetgangersas. Aan de oostzijde is het met name nog bezoekers, bevoorradend en bewonersverkeer dat van de Meent gebruik maakt om de binnenstad te verlaten. Aan de westzijde zijn de verkeersintensiteiten het hoogst, omdat het hier ook bewoners betreft die de woonwijk tussen de Meent en de Stationsweg verlaten.

Op basis van de verkeerstellingen is in de spitsen niet te zien dat er sluipverkeer van deze route gebruik maakt. Verkeer prefereert blijkbaar de route via de Parallelweg en de Stationsweg in plaats van door de Meent te rijden. De hoogste intensiteiten van het verkeer op de Meent zitten op de middagen en met name op de vrijdagmiddag en de zaterdag, normaliter de drukkere bezoekmomenten van een binnenstad. Op basis van onze analyse zou met het nemen van maatregelen die de autoluwheid bevorderen op de Kerkstraat, Nieuwstraat en Bergstraat, het verkeer dat met de auto de binnenstad aandoet moeten afnemen, waarbij de hoeveelheid verkeer op de Meent ook zal afnemen. De route via de Meent blijft wel mogelijk voor verkeer dat bijvoorbeeld geparkeerd heeft aan de Vlietskant en de binnenstad verlaat.

Om de voetganger een betere positie te geven wordt geadviseerd om de voetgangerszone, waar deze de Meent kruist, voorrang te geven op het autoverkeer door het realiseren van een voetgangersoversteekplaats of een andere maatregel waaruit blijkt dat men een voetgangerszone doorkruist. Vooral vanaf de Fontijnstraat kan de aanwezigheid van de oversteek beter benadrukt worden. Op basis van een ongevallenanalyse is overigens niet gebleken dat op dit punt ongevallen hebben plaatsgevonden.

Ook wordt geadviseerd om één á twee snelheidsremmende maatregelen te nemen op de Meent om de snelheid ter plaatse te reduceren en daarmee de route via de Meent voor doorgaand verkeer onaantrekkelijker te maken.

Figuur 3-4 Analyse telling de Meent 2019

3.2.2 Noordwal (geslotenverklaring)

Via de Noordwal kunnen bewoners hun eigen woning bereiken. Met 664 mvt/werkdag zijn de intensiteiten relatief laag. Op basis van de verdeling van het verkeer over de dag is er een ochtend en avondspits herleidbaar, maar over de dag heen wordt er ook van de Noordwal gebruik gemaakt. Op de zaterdag bevindt zich de piek in het verkeer in de middag. Dat geeft aan dat naast bewoners ook bezoekers de Noordwal gebruiken. Dat oost-west verkeer is vanuit de visie ongewenst.

Het is echter fysiek lastig oplosbaar om doorgaand verkeer te voorkomen, aangezien het knippen van deze straat erg lastig is. Er is niet de ruimte om een keerkom te maken, zodat verkeer via dezelfde kant er ook weer uit kan rijden. De voorkeursoplossing is daarom om aan het begin van de Noordwal via een geslotenverklaring bord voor het verkeer, uitgezonderd fietsers en bewoners, het verkeer te verbieden om de Noordwal in te rijden. Hoewel deze maatregel afhankelijk is van handhaving, gaat er wel een signaal van het bord uit en zal dit een positief effect hebben. Mocht bovenstaand plan onvoldoende effect sorteren kan in het uiterste geval nog gedacht worden aan kentekenherkenning met bijbehorende digitale handhaving. Hier is echter nu geen rekening mee gehouden (financieel).

Tabel 3-1 Voor- en nadelen maatregel Noordwal

Verboden in te rijden Noordwal

stakeholders

Voordelen

Nadelen

Bezoekers auto

•Bezoekers kunnen niet meer per auto van de Noordwal gebruik maken.

Bezoekers fiets

•Minder doorgaand autoverkeer door de Noordwal maakt de Noordwal prettiger fietsen voor bezoekers.

•Bezoekers

lopend

•Minder doorkruising van de voetgangerszone door oost-west verkeer Noordwal.

•Bewoners

•Minder doorgaand verkeer door de Noordwal. Te hard rijden en sluipverkeer worden in de bewoners enquête meerdere malen genoemd.

•Aanwonenden zijn positief over de maatregel, ondanks dat het slechts bij bebording blijft (bewoners klankbordgorep).

•Effect van bebordingsmaatregel verboden voor al het gemotoriseerd verkeer is duidelijk minder dan een fysieke maatregel.

•Bewoners de Meent kunnen alleen via de oostzijde de Meent nog inrijden.

Ondernemers

•Versterken voetgangersas mogelijk.

•Mogelijke barrière voor gemotoriseerd verkeer om binnenstad Leerdam te bezoeken.

3.2.3 Kerkstraat (fysieke afsluiting)

Conform de visie van het VCP wordt het kortparkeren in de Kerkstraat niet langer gefaciliteerd vanwege de nadelen die dit voor de andere verkeersdeelnemers heeft en het ook het uiterlijk aanzien van de Kerkstraat negatief beïnvloedt. Met het verdwijnen van parkeergelegenheid, wordt al een percentage verkeer ontmoedigd, passend binnen de uitgangspunten van de visie. Er blijft echter de mogelijkheid bestaan om via de Kerkstraat door de binnenstad te rijden. In de Binnenstadsvisie is vermeld dat de Kerkstraat op 3 dagen zou kunnen worden afgesloten (donderdag (markt), vrijdag en zaterdag (markt)). Voor de bezoeker zou het op deze manier echter erg onduidelijk worden wanneer men wel en wanneer men niet van de Kerkstraat gebruik kan maken. Ook zal dit leiden tot een bordenwoud bij de entree van de Kerkstraat, in een poging uit te leggen wanneer men wel en niet de Kerkstraat in mag rijden.

Het advies is dan ook om de Kerkstraat gedurende de gehele week (maandag t/m zondag) fysiek af te sluiten en alleen expeditieverkeer toe te staan binnen venstertijden (inclusief verkeer voor de markt). Dit kan met het aanbrengen van een fysieke maatregel ter hoogte van het kruispunt Kerkstraat met de Westwal, door middel van een inzinkbare paal. Verder dient rekening gehouden te worden met kerkbezoek op zondag.

Om te voorkomen dat verkeer vervolgens via andere routes de Fontijnstraat kruist, moeten ook de overige verkeerscirculatiemaatregelen uitgevoerd worden.

Tabel 3-2 Voor- en nadelen maatregel Kerkstraat

Afsluiten Kerkstraat en verwijderen parkeergelegenheid

stakeholders

Voordelen

Nadelen

Bezoekers auto

•Geen zoekverkeer en ergernis bij het zoeken naar een (kort)parkeerplaats in de Kerkstraat

•Bezoekers kunnen niet meer per auto van de Kerkstraat gebruik maken. Loopafstand neemt (beperkt) toe.

Bezoekers fiets

•Minder autoverkeer door Kerkstraat maakt deze prettiger fietsen voor bezoekers

•Bezoekers

lopend

•. Minder doorgaand autoverkeer door Kerkstraat maakt deze prettiger voor voetgangers

•Bewoners

•Minder doorgaand verkeer door de Kerkstraat. Te hard rijden en sluipverkeer worden in de bewoners enquête meerdere malen genoemd.

•Verblijfskwaliteit verbetert

•Parkeergelegenheid in Kerkstraat verdwijnt. Hierdoor zullen loopafstanden tot parkeerplaatsen toenemen.

•Ondernemers

•Kerkstraat krijgt meer de uitstraling van een winkelstraat met hogere beeldkwaliteit

•Kerktraat wordt aantrekkelijker voor fietser en voetganger

•Mogelijke barrière voor gemotoriseerd verkeer om binnenstad te bezoeken

3.2.4 Bergstraat (fysieke afsluiting)

Er blijken bijna 300 motorvoertuigen per werkdag gebruik te maken van de Bergstraat, op het gedeelte dat de voetgangerszone kruist. Daarmee kruist een significante verkeersstroom de voetgangersas. Op basis van de verdeling van het verkeer is er een voorzichtige ochtend en avondspits te zien dat kan duiden op eigen bewoners die via de oostzijde de binnenstad verlaten. Over de dag heen blijft er echter redelijk veel verkeer rijden dat de voetgangerszone doorkruist. Deze route kan eenvoudig worden afgesloten via een handmatig inzinkbare paal. Deze dient in principe continue omhoog te staan. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan deze met een sleutel naar beneden worden gebracht.

Tabel 3-3 Voor- en nadelen maatregel Bergstraat

Afsluiten Bergstraat

stakeholders

Voordelen

Nadelen

Bezoekers auto

•Bezoekers moeten een omrijbeweging maken

Bezoekers fiets

•Geen doorgaand autoverkeer door Bergstraat maakt prettiger fietsen

Bezoekers

lopend

•Geen doorkruising voetgangerszone door oost-west verkeer

Bewoners

•Geen doorgaand autoverkeer door de straat

•Bewoners moeten zelf ook via de westzijde binnenstad in en uitrijden

Ondernemers

•Versterken voetgangersas mogelijk

•Aantrekkelijker voor fietsers

•Mogelijke barrière voor gemotoriseerd verkeer om binnenstad Leerdam te bezoeken (maar meeste bezoekers komen uit Leerdam zelf en kunnen ook met fiets komen)

3.2.5 Nieuwstraat (fysieke afsluiting)

Voor de Nieuwstraat geldt hetzelfde als voor de Bergstraat. Alleen kruist hier een verkeersstroom de voetgangerszone in westelijke richting. Hoewel de intensiteiten hier lager zijn dan op de route via de Bergstraat, met 190 mvt/etmaal op een werkdag, is dit ook een verkeersstroom die de voetgangerszone kruist. Ook hiervoor geldt dat een fysieke afsluiting aan het begin van de Nieuwstraat er zorg voor draagt dat verkeer hier geen gebruik van deze route kan maken. Deze route kan eenvoudig worden afgesloten via een handmatig inzinkbare paal. Deze dient in principe continue omhoog te staan. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan deze met een sleutel naar beneden worden gebracht.

Tabel 3-4 Voor- en nadelen maatregel Nieuwstraat

Afsluiten Nieuwstraat

stakeholders

Voordelen

Nadelen

Bezoekers auto

•Bezoekers moeten een omrijdbeweging maken van oost naar west om de binnenstad heen.

Bezoekers fiets

•Geen doorgaand autoverkeer door Bergstraat

•Bezoekers

lopend

•Geen doorkruising voetgangerszone door oost-west verkeer

•Bewoners

•Geen doorgaand verkeer door de straat

•Mogelijk minder bezoekersparkeren?

•Bewoners moeten zelf ook via de westzijde binnenstad in en uitrijden

Ondernemers

•Versterken voetgangersas mogelijk

•Aantrekkelijker voor fietsers

•Mogelijke barrière voor gemotoriseerd verkeer om binnenstad te bezoeken (maar meeste bezoekers komen uit Leerdam zelf en kunnen ook met fiets komen)

3.2.6 Hoogstraat (fysieke afsluiting)

De Huisgracht/Hoogstraat, hierna te noemen de Hoogstraat, is een straat met éénrichtingsverkeer in oostelijke richting die parallel loopt aan de Kerkstraat. Dat betekent dat wanneer er maatregelen genomen worden op de Kerkstraat, dit effect kan hebben op de hoeveelheid verkeer in de Hoogstraat.

In de Hoogstraat zijn op een gemiddelde werkdag 415 mvt/etmaal aanwezig. Wat opvalt is dat op de zaterdag de verkeersintensiteiten hoger zijn met bijna 1000mvt/etmaal. Gemotoriseerd verkeer kan dan geen gebruik maken van de Kerkstraat (markt) en gebruikt de Hoogstraat om van west naar oost door de binnenstad te rijden. Dit zullen dus ook ongeveer de verkeersintensiteiten zijn wanneer de Kerkstraat meer permanent een autoluw karakter krijgt en verkeer nog wel via de Hoogstraat zou kunnen rijden. Dit is een ongewenste ontwikkeling. Daarom is het aan te bevelen om de Hoogstraat binnen het cordon van de autoluwe Kerkstraat te laten vallen. Voor de bewoners en gebruikers zijn twee opties afgewogen:

1Het omdraaien van de éénrichtingsstructuur, waarbij de Hoogstraat alleen via de oostzijde toegankelijk wordt en men via de Kerkstraat en Vlietskant de stad weer uitgaat. Nadeel is dat men op een donderdag en zaterdag niet via de Kerkstraat de stad uit kan. Op deze dagen moet men via de Kerkstraat en Westwal de binnenstad verlaten. Tweede nadeel is dat dit niet bijdraagt aan het verkeersluwe karakter van de Kerkstraat, aangezien er een uitzondering moet komen voor bewoners van de Hoogstraat. Bovendien is deze situatie niet duidelijk voor de gebruikers.

2Van de Hoogstraat een doodlopende straat maken, uitgezonderd fietsverkeer, door nabij de kruising met de Kerkstraat een knip aan te brengen. Hierdoor zullen uitsluitend direct aanwonenden en bedienend verkeer van de Hoogstraat gebruik blijven maken. Voordeel is dat de Hoogstraat dan echt autoluw wordt. Dat betekent wel dat in de Hoogstraat verkeer in 2 richtingen wordt toegestaan. Aangezien de verkeersintensiteiten dan laag zullen zijn, zal dit naar verwachting geen knelpunt opleveren. De rijbaan is 3,5 meter breed en er is een beperkt verticaal hoogteverschil tussen rijloper en voetpad, zodat men bij een passage stapvoets naar het voetpad kan uitwijken. Verder komt deze situatie ook op donderdagen voor, wanneer er een markt op de Kerkstraat is en de Kerkstraat tot aan de Westwal wordt afgesloten. Bewoners zijn dus al gewend aan deze situatie.

Voor de bereikbaarheid van de aanwezige winkels, geldt dat er in de huidige situatie geen openbare parkeerplaatsen aanwezig zijn. Er rijdt straks uiteraard wel minder gemotoriseerd verkeer voorbij en dat kan voor sommige type winkels als nadelig worden ervaren. Verder dient het bord doodlopend verkeer goed en duidelijk zichtbaar zijn voor onbekend verkeer zodat men niet per ongeluk toch de straat inrijdt vervolgens moet keren op particuliere opritten. Uiteraard zal het verkeer aan de nieuwe situatie moeten wennen en zal door middel van aanvullende tijdelijke attentiebebording ongewenst inrijden geminimaliseerd moeten worden.

Tabel 3-5 Voor- en nadelen maatregel Hoogstraat

Hoogstraat knip

stakeholders

Voordelen

Nadelen

Bezoekers auto

•Bezoekers moeten een omrijdbeweging maken van west naar oost om de binnenstad heen.

Bezoekers fiets

•Geen doorgaand autoverkeer door Hoogstraat

•Bezoekers

lopend

•Minder verkeer op Hoogstraat.

•Incidenteel moet verkeer uitwijken op voetpad bij ontmoeten tegenligger

Bewoners

•Geen doorgaand verkeer door de straat

•Bewoners moeten zelf ook via de oostzijde binnenstad in en uitrijden

Ondernemers

•Aantrekkelijker voor fietsers

•Geen “aanloop” gemotoriseerd verkeer. Loopafstand van parkeergelegenheid blijft dezelfde.

3.3.1 Parkeerregimes

In de huidige situatie zijn er drie verschillende parkeerregimes in de binnenstad van Leerdam:

1Betaald parkeren in en aan de randen van de binnenstad;

2Vergunninghoudersparkeren, bedoeld voor bewoners in de binnenstad;

3Parkeerschijfzone, primair bedoeld voor kort bezoek aan de binnenstad en de supermarkten.

Figuur 3-5 parkeerterreinen binnenstad Leerdam en parkeerregime

Voor bewoners binnenstad zijn er momenteel plannen om extra parkeergelegenheid te creëren rond de Stationsweg. Dit kan gebruikt worden om de vervallen parkeergelegenheid in Kerkstraat te compenseren en om bewoners van de binnenstad een grote zekerheid op een beschikbare parkeerplaats te geven.

Parkeren Kerkstraat opheffen

Het is niet gewenst om op de Kerkstraat nog parkeerplaatsen aan te bieden met het regime van de parkeerschijfzone. In feite worden bezoekers die in de schil van de binnenstad parkeren, boodschappen doen en daarna nog de binnenstad te voet bezoeken “gestraft” door hiervoor te moeten betalen terwijl in de binnenstad men nog gratis kan kortparkeren met de parkeerschijf.

Hierbij dient wel rekening gehouden te worden met de positie van mindervalide die per auto de binnenstad te bezoeken. Geadviseerd wordt dit af te stemmen met het platform gehandicaptenbeleid Vijfheerenlanden.

Aanbevelingen parkeerbeleid 2024

Voor het op te stellen parkeerbeleid in 2024 worden in aanvulling op de voorgestelde VCP maatregelen, de volgende suggesties meegegeven:

•Parkeerschijfzone in de binnenstad niet langer toepassen en parkeerplaatsen opheffen, zodat ruimte gecreëerd kan worden voor andere doeleinden (bijv. breder trottoir voetganger, fietsparkeren, terras, groen). Wel (gereguleerd) kort parkeren rondom supermarkt faciliteren voor bezoekers van de supermarkt en eventueel een kort bezoek aan de binnenstad.

•Mogelijk heroverwegen betaald parkeren in de schil rond de binnenstad.

3.3.2 Parkeerverwijzing

De parkeerterreinen aan de rand van de binnenstad worden momenteel niet voldoende bewegwijzerd. Alleen op de Zuid-Hollandweg staat nu een parkeerverwijzingsbord Centrum West en nabij rotonde Zuid-Hollandweg met Parallelweg staat een bord parkeerverwijzing Centrum Oost. Dit wordt verder niet herhaald en is daarmee niet nuttig.

Figuur 3-6 Huidige parkeerverwijzing met matig zichtbare bebording (1 bord aanwezig)

Er dient een bewegwijzeringsplan opgesteld en geïmplementeerd te worden, waarin de grotere parkeerterreinen (randen) centrum en schil worden aangegeven. Daarbij moet vooraf nagedacht worden over de te verwijzen langparkeerterreinen, zoals Voorwaartsveld, het parkeerterrein bij de glasfabriek en het nieuw te realiseren parkeerterrein/ parkeergarage aan de Stationsweg. Voor de minder bekende bezoeker is alleen aan de westzijde van de binnenstad voldoende langparkeercapaciteit beschikbaar. Het is dan ook aan te bevelen om uitsluitend naar deze parkeerterreinen te verwijzen voor langparkeren.

De gemeente Vijfheerenlanden is verder voornemens om een extra parkeerterrein/parkeergarage langs de Stationsweg te realiseren. De functie van dit parkeerterrein wordt waarschijnlijk aanvullende parkeergelegenheid voor langparkeerders, parkeercapaciteit voor bewoners binnenstad en parkeercapaciteit voor het nieuwe stadskantoor. Ook kan dit worden gezien als compensatie voor het vervallen van parkeerplaatsen in de Kerkstraat. Een aanzet voor de parkeerterreinen, parkeerverwijzing en looproutes is gegeven in Figuur 3 7.

Maatregel parkeerverwijzing

•Opstellen en implementeren parkeerverwijzingsplan waarin langparkeerders zoveel mogelijk worden verwezen naar de langparkeerterreinen aan de randen van de binnenstad en kortparkeerders naar de schil van de binnenstad.

3.3.3 Objectbewegwijzering

In de Binnenstadsvisie en op basis van onze analyse is vermeld dat de vindbaarheid van de langparkeerterreinen (waar gratis en zonder verdere tijdsvensters geparkeerd kan worden), beperkt is. Met parkeerverwijzing dient dit te worden geoptimaliseerd. Nadat men met de auto geparkeerd heeft, dient de bezoeker vervolgens te worden geïnformeerd over de looproute naar het centrum en de looptijd in minuten.

Figuur 3-7 Voetgangersverwijzing en parkeerverwijzing bezoekers (huidig parkeerregime is afgebeeld)

Maatregel objectbewegwijzering:

•Opstellen en implementeren objectbewegwijzeringsplan vanaf de langparkeerterreinen en de parkeerterreinen aan de rand van de binnenstad om de bezoekers vanaf deze parkeerterreinen te verwijzen naar centrum binnenstad met daarbij ook de loopafstand in minuten.

3.3.4 Fietsparkeervoorzieningen.

In de Binnenstadsvisie is een hoog ambitieniveau neergelegd voor het fietsparkeren, Hierin is onder andere een gratis bewaakte fietsenstalling voorgesteld. Gezien de omvang van het kernwinkelgebied zullen fietsers toch dichtbij de betreffende winkel willen parkeren en na het winkelbezoek verder willen fietsen of nog een andere winkel aandoen. Een bewaakte fietsenstalling wordt vaak goed gebruikt als de verblijfsduur langer is. Denk hierbij aan een stationsomgeving en een grotere binnenstad als Gorinchem, Nieuwegein en Utrecht.

Bewaakte fietsenstallingen kunnen alleen werken, wanneer dit direct aan de randen van de voetgangerszone wordt gerealiseerd. Gezien de fietsstructuur, is er echter geen één logisch punt waar de fietsers af te vangen zijn. Het is dan ook beter om het fietsparkeren te monitoren en daar waar fietsen worden geparkeerd, deze te faciliteren door kleine clusters fietsparkeervoorzieningen aan te brengen.

Een fietsparkeervoorziening met bijvoorbeeld een fietspomp kan wel nuttig zijn om de fietsende bezoekers beter te faciliteren en ook een fietsvriendelijk imago te creëren. Een locatie rond het Kerkplein is hier geschikt voor.

In de binnenstad Leerdam wordt een type fietsvoorziening toegepast welke voldoet aan de Fietsparkeur

2FietsParKeur is de norm die garandeert dat u een hoogwaardig en kwalitatief fietsparkeersysteem aanschaft met een hoge mate van gebruiksgemak en duurzaamheid.

. Dat houdt in dat de hele voorvork en niet alleen de band in het rek wordt geplaatst en dat er een tweede aanbindmogelijkheid is. Met de komst van verschillende andere (elektrische) fietsen, zoals bakfietsen en fietsen met bredere banden, neemt het effectief gebruik van deze rekken af. Men parkeert dan veelal naast of voor de voorziening. Het is een optie om daar waar nieuwe locaties gewenst zijn fietsnietjes te plaatsen, zoals bijvoorbeeld ook op de Voorstraat in Vianen is gedaan. De parkeercapaciteit van de nietjes is wel minder, maar ze worden goed gebruikt en zorgen ervoor dat het fietsparkeren gestructureerd plaatsvindt.

Figuur 3-8 Fietsroutes en stallingsplaatsen

Maatregel fietsparkeervoorzieningen

•In overleg met wijkraad en LOV, het inventariseren van de fietsparkeerdruk en aanvullende locaties bepalen voor fietsparkeervoorzieningen. Er komt ruimte vrij in de Kerkstraat, door het opheffen van de auto parkeerplaatsen. Deze ruimte kan omgevormd worden tot fietsparkeerplaatsen.

•Overgaan tot verwijderen van de bestaande type fietsparkeervoorzieningen en vervangen door zogenaamde fietsnietjes, zoals zijn toegepast op de Voorstraat in Vianen.