Bijlage 1.1 Begrippenlijst
Gemeentelijke begraafplaats: een begraafplaats die door een gemeente wordt beheerd.
Bijzondere begraafplaats: een begraafplaats die niet door een gemeente wordt beheerd.
Particulier graf: een graf waarvoor de gemeente aan een persoon het uitsluitend recht verleent voor het begraven en begraven houden van een overleden dierbare. De rechthebbende bepaalt wie in het graf wordt begraven. Het recht kan telkens opnieuw worden verlengd.
Algemeen graf: een graf dat de gemeente beschikbaar stelt voor het begraven van een overleden dierbare. De gemeente verleent geen rechten. De nabestaanden hebben geen zeggenschap over het graf.
Keldergraf: een particulier graf onder de grond in een betonnen of gemetselde constructie.
Asbestemming: het plaatsen van een asurn in een urnennis, het begraven van een asurn in een urnengraf of het verstrooien van as op een strooiveld.
Grafbedekking: grafbeplanting en gedenktekens op een graf.
Volledige begraafplaatsadministratie: van elk graf is bekend waar het graf ligt, wie er in ligt begraven, wanneer de lijkbezorging heeft plaatsgevonden en welke grafrechten daarbij zijn verleend.
Actuele begraafplaatsadministratie: de grafrechten zijn bijgewerkt (tijdig verlengd of beëindigd) en er is vastgelegd wie de huidige rechthebbende of belanghebbende is.
Ruimen van graven: het verwijderen van de grafbedekking en het weghalen van de stoffelijke resten uit een graf nadat het grafrecht of het gebruik is beëindigd. De stoffelijke resten worden meestal bijeengebracht in een verzamelgraf op dezelfde begraafplaats. In sommige gevallen worden de stoffelijke resten verzameld en onder in hetzelfde graf opnieuw begraven.
Bovengronds ruimen: verwijderen van grafbedekking van een graf.
Ondergronds ruimen: verwijderen van de stoffelijke resten uit een graf.
Actief ruimen: ruimen van graven direct na beëindiging van het grafrecht of het gebruik om het graf zo snel mogelijk opnieuw uit te kunnen geven.
Passief ruimen: ruimen van graven pas op het moment dat er geen graven meer beschikbaar zijn op de begraafplaats. Dat is soms pas vele jaren na beëindiging van het grafrecht of het gebruik.
Verzamelgraf: een plaats op de begraafplaats waar na het ruimen van graven de stoffelijke resten gezamenlijk opnieuw worden begraven.
Beschikbare capaciteit: de lege graven die direct beschikbaar zijn om in te begraven.
Bruikbare capaciteit: de graven die na beëindiging van het grafrecht kunnen worden geruimd en daarna beschikbaar zijn voor heruitgifte.
Totale capaciteit: alle graven op de begraafplaats: leeg en in gebruik.
Historisch waardevolle graven: graven met een historische betekenis. Dat kan zijn vanwege de persoon die er ligt begraven, vanwege de bijzondere waarde van het gedenkteken of vanwege beide. Het zijn de oorlogsgraven en de graven van de slachtoffers van de watersnoodramp, maar bijvoorbeeld ook graven van mensen die een bepaalde maatschappelijke betekenis hebben gehad.
Voorlopen: bij een uitvaart de stoet ontvangen op de begraafplaats en begeleiden naar het graf.
Onderhoudsniveau: onderhoud volgens standaard beeldkwaliteitsniveaus (schaal A+, A, B, C, D)
Bijlage 1.2 Begraafplaatsen Vijfheerenlanden
Kern
Adres
Gebruik
1.
Ameide
Broekseweg
Actief in gebruik
2.
Ameide
J.W. van Puttestraat
Alleen bijzettingen
3.
Everdingen
Kweldam / Kerkstraat
Actief in gebruik
4.
Hagestein
Dorpstraat / Vosstraat
Actief in gebruik
5.
Hei- en Boeicop
Hei- en Boeicopseweg
Actief in gebruik
6.
Kedichem
Cornelis Verheuvelstraat
Actief in gebruik
7.
Leerbroek
Dorpsweg
Alleen bijzettingen
8.
Leerbroek
Kerkweg
Actief in gebruik
9.
Leerdam
Lingedijk
Alleen bijzettingen
10.
Leerdam
Tiendweg
Actief in gebruik
11.
Lexmond
Kortenhoevenseweg
Actief in gebruik
12.
Meerkerk
Burggraaf
Actief in gebruik
13.
Meerkerk
Kerkstraat
Gesloten*
14.
Nieuwland
Kerkstraat
Actief in gebruik
15.
Schoonrewoerd
Dorpstraat
Alleen bijzettingen
16.
Schoonrewoerd
Overheicop
Actief in gebruik
17.
Tienhoven
Lekdijk
Actief in gebruik
18.
Vianen
Sparrendreef
Actief in gebruik
19.
Zijderveld
Dorpsweg / Kerkweg
Actief in gebruik
* Op deze gesloten begraafplaats vinden geen begravingen meer plaats.
Bijlage 3.1 Behoefte en capaciteit
Beschikbare capaciteit
Het onderstaande overzicht vermeldt een samenvatting van de resultaten van de behoefte- en capaciteitbepaling voor de gemeentelijke begraafplaatsen in Vijfheerenlanden. In het overzicht geven we per begraafplaats aan wanneer naar verwachting alle graven in gebruik zijn als er niet eerder graven worden geruimd.
Het overzicht heeft geen betrekking op de asbestemmingen.
Begraafplaats
Ruimte beschikbaar tot (jaar)
Schoonrewoerd Overheicop
2024
Tienhoven
2024
Leerdam Tiendweg
2025
Lexmond
2025
Kedichem
2026
Nieuwland
2029
Zijderveld
2031
Meerkerk Burggraaf
2031
Hagestein
2032
Vianen
2034
Ameide Broekseweg
2034
Everdingen
2037
Hei- en Boeicop
>2050
Leerbroek Kerkweg
>2050
Leerdam Lingedijk
n.v.t.
Schoonrewoerd Dorp
n.v.t.
Ameide J.W. van Puttestraat
n.v.t.
Leerbroek Dorpsweg
n.v.t.
Meerkerk Kerkstraat
n.v.t.
Beschikbare capaciteit begraafplaatsen
Asbestemmingen
Op begraafplaatsen waar asbestemmingen plaatsvinden is dit aantal laag. De toekomstige behoefte aan asbestemmingen op de gemeentelijke begraafplaatsen in Vijfheerenlanden laat zich moeilijk voorspellen. We voeren een actieve monitoring uit van de behoefte zodat de voorzieningen tijdig kunnen worden uitgebreid als dat nodig blijkt. Een dergelijke uitbreiding kan worden gerealiseerd binnen de huidige grenzen van de begraafplaatsen. Een fysieke uitbreiding van de begraafplaats is daarvoor niet nodig.
Bijlage 5.1 Bijzondere status graven ex-KNIL- militairen
Toelichting bij voorstel bijzondere grafstatus ex-KNIL militairen en/of hun echtgenoten
Gemeente Vijfheerenlanden zal aan de graven van ex-KNIL militairen en/of hun echtgenoten een bijzondere status toekennen.
Om vast te stellen welke graven hiervoor in aanmerking komen zal de werkgroep een lijst met grafnummers en de namen van de overleden ex-KNIL militairen aanleveren.
Voor ieder graf moet de rechthebbende officieel toestemming geven. Een formulier hiervoor is reeds in het bezit van de werkgroep.
Voor welke graven is deze bijzondere status van toepassing?
Door het toekennen van de bijzondere status aan deze graven kunnen alleen de volgende personen in betreffend graf begraven worden.
1) De ex-KNIL militair;
2) De echtgenote van de ex-KNIL militair.
Uitleg:
De werkgroep heeft namens de nabestaanden een verzoek ingediend om aan de graven van de ex-KNIL militairen en hun echtgenoten een bijzondere status toe te kennen.
Het college van de gemeente verleent hun medewerking aan dit verzoek.
Omdat het om de ex-KNIL militairen gaat, geldt deze bijzondere status alleen voor de militairen en hun echtgenoten. Een ex-KNIL militair kan een man of een vrouw zijn.
De bijzondere status is en zal niet van toepassing zijn op andere familieleden.
De familieleden die al in dezelfde graf begraven zijn als een militair en/of hun echtgenote zullen ook in hetzelfde graf begraven blijven.
De eventueel nog in leven zijnde partner van een ex-KNIL militair kan nog steeds in dezelfde graf als hun reeds overleden partner bijgezet worden.
Dit verzoek is niet van toepassing op andere familieleden. Er kunnen dus géén andere familieleden bijgezet worden.
De kosten van een eventuele bijzetting van een partner wordt door de familie zelf betaald. Dat zijn de kosten voor het inschrijven in het overlijdensregister en het openen/sluiten van het graf.
Deze status geldt alléén voor alle graven van de militairen waarvan de rechthebbende toestemming heeft gegeven.
De graven van de KNIL-militairen zijn van historische betekenis. Door het toekennen van een bijzondere grafstatus aan deze graven, zal hoofdstuk 8 Historische graven en opvallende grafbedekking van de Beheersverordening begraafplaatsen Vijfheerenlanden 2020 van toepassing zijn.
Uitleg:
Dit voorstel is een officieel document en wordt door het college en de Raad vastgesteld als onderdeel van het Beleidsplan voor de gemeentelijke begraafplaatsen 2023-2027. Dat betekent dat dit voorstel altijd geldig zal zijn. Hoofdstuk 8 van de beheersverordening zal van ook toepassing zijn op dit voorstel, maar de regels genoemd in dit voorstel zullen niet (altijd) van toepassing zijn op Hoofdstuk 8. De graven die in hoofdstuk 8 bedoeld worden moeten aan speciale voorwaarden voldoen en dat is niet nodig voor de graven van de ex-KNIL militairen. De verordeningen kunnen namelijk jaarlijks gewijzigd worden.
Door de vaststelling van dit beleidsplan, zullen de voorwaarden voor de graven van de ex-KNIL militairen niet wijzigen.
Uit respect voor de ex-KNIL militairen en om hen te eren voor hun bewezen diensten blijven de graven, door het toekennen van de bijzondere status, ongeroerd*.
Dat betekent dat een graf niet:
1geruimd mag worden;
2dan wel samengevoegd mag worden om evt. andere familieleden in het graf bij te zetten.
Uitleg:
Het ruimen van een graf betekent dat een graf opengemaakt wordt en de stoffelijke resten in een verzamelgraf op dezelfde begraafplaats herbegraven worden.
De graven die door de werkgroep opgegeven worden voor deze bijzondere status zullen nooit worden geruimd.
Het is niet mogelijk om stoffelijke resten van andere familieleden uit een ander graf op te graven en in het graf van een ex-KNIL militair te herbegraven.
Dit voorstel heeft namelijk alléén betrekking op de graven van ex-KNIL militairen en/of hun echtgenoten omdat het verzoek wordt gevraagd om formele erkenning van het leed en dat zij alsnog de egards en het respect krijgen dat ze verdienen omdat zij voor de Nederlandse regering in dienst hebben gevochten.
De nabestaanden / familieleden van deze militairen vragen deze bijzondere status aan voor hun (voor)ouders en niet voor hen zelf.
Vandaar dat andere familieleden niet in deze graven begraven zullen kunnen worden.
* Indien sprake zal zijn van sluiting van de begraafplaats, dan heeft de gemeente het recht om de stoffelijke resten uit de graven met een bijzondere status te herbegraven op een zelf te bepalen begraafplaats.
Indien dit niet gebeurt kan volgens de Wet op de lijkbezorging na het verlopen van de wettelijk bepaalde termijnen de begraafplaats in zijn geheel geruimd worden.
Uitleg: Wanneer er geen ruimte meer is op een begraafplaats om te kunnen begraven, is het mogelijk dat een begraafplaats gesloten wordt verklaard. Dit gebeurt door een verzoek bij het college in te dienen.
Dat betekent dat er op die begraafplaats niet meer begraven kan en mag worden. En dat de begraafplaats na 30 jaar helemaal ontruimd kan worden.
Op dit moment weten we niet of een dergelijk besluit ooit voor de gemeentelijke begraafplaatsen in Vijfheerenlanden zal worden genomen. Maar om te voorkomen dat de graven van de ex-KNIL militairen bij een eventueel besluit in de toekomst geruimd worden, hebben we deze voorwaarde aan dit voorstel toegevoegd.
De rechthebbende kan dan altijd nog zelf besluiten of het graf geruimd wordt of dat de stoffelijke resten op een andere begraafplaats herbegraven moet worden.
Deze voorwaarde is opgenomen om te voorkomen dat een graf eventueel geruimd kan worden.
Wat houdt deze bijzondere status in?
1Ieder graf krijgt de grafstatus “onbepaalde tijd”.
Dit houdt in dat er altijd een in leven zijnde rechthebbende moet zijn. Bij overlijden van een rechthebbende moet binnen een jaar een nieuwe rechthebbende worden aangewezen. Indien het grafrecht niet binnen een jaar wordt overgeboekt, vervalt het grafrecht aan de gemeente.
Uitleg: Een graf voor onbepaalde tijd betekent niet dat het graf voor eeuwig is. Als de familie altijd ervoor zorgt dat er altijd een in leven zijnde rechthebbende is, kan een graf wel eeuwig blijven liggen.
Als een rechthebbende overlijdt, dan kunt u als familie zelf contact opnemen met de gemeente om ervoor te zorgen dat er op tijd een nieuwe rechthebbende wordt geregistreerd.
Een rechthebbende is de persoon die in de administratie geregistreerd/ vermeld staat. De rechthebbende is ook het enige aanspreekpunt van de gemeente. En is ook als enige aansprakelijk en verantwoordelijk voor het graf.
2De rechthebbende wordt vrijgesteld voor het betalen van het grafrecht.
Uitleg: Het grafrecht is het bedrag wat de rechthebbende betaald om ervoor te zorgen dat het recht op een graf niet vervalt. Bij iedere verlenging moet een rechthebbende namelijk grafrecht betalen.
Vanaf het moment dat dit voorstel door het college en de Raad officieel wordt vastgesteld hoeft de rechthebbende geen grafrecht meer te betalen.
3De rechthebbende blijft eigenaar van de grafsteen en daarmee verantwoordelijk en aansprakelijk voor het onderhoud ervan.
Uitleg: Onder punt 5 kunt u lezen wat de gemeente aan algemeen onderhoud op de begraafplaatsen doet.
De rechthebbende is zelf verantwoordelijk voor wanneer bijvoorbeeld de ingekleurde tekst op een gedenksteen vervaagd. Of wanneer een (liggend) grafsteen verzakt. Of wanneer er door bijvoorbeeld een storm de grafsteen omvalt en beschadigd raakt.
De rechthebbende kan dan zelf contact opnemen met een steenhouwerij om de grafsteen te laten herstellen.
4De rechthebbende is zelf verantwoordelijk voor het klein onderhoud van het graf. Hij of zij zorgt zelf voor de eventuele beplanting en het netjes (bij)houden van het graf.
Uitleg: De rechthebbende moet er zelf voor zorgen dat het graf netjes onderhouden wordt door verwelkte planten/ bloemen te verwijderen. Eventuele planten tijdig te snoeien. Planten zelf water geven.
5De gemeente is en blijft verantwoordelijk voor het algemeen onderhoud van de begraafplaats, en voor:
a.het rechtzetten van het gedenksteen nadat het is verzakt. Tenzij de verzakking (schade) dusdanig is dat dit alleen door een steenhouwerij uitgevoerd kan worden;
b.het 1 x per jaar schoonmaken van het gedenksteen, indien nodig met een algenbestrijdingsmiddel;
c.het 2 x per jaar bladvrij houden van het gedenkteken.
Ongeacht de toekgekende bijzondere status aan de graven waarin ex-KNIL militairen en / of hun echtgenoten zijn begraven, zal de rechthebbende zelf de begraafkosten van een eventuele bijzetting in een bestaand graf betalen.
Ook wanneer het een nieuw uit te geven graf betreft.
Het tarief van het jaar waarin de uitvaart plaats vindt zal van toepassing zijn.
Het betreft:
1) De kosten voor het inschrijven in het overlijdensregister;
2) De begraafkosten.
Uitleg: De kosten (= de kosten voor het inschrijven in het overlijdensregister en het openen/sluiten van het graf) van een eventuele bijzetting van een partner worden door de familie zelf betaald.
Monument ter nagedachtenis
De gemeente zal een monument ter nagedachtenis van de KNIL-militairen plaatsen op de algemene begraafplaats aan de Tiendweg te Leerdam. De begraafplaatsbeheerder zal een aantal locaties die hiervoor in aanmerking komen aanwijzen.
Uitleg: Dit wordt een groot monument waar de namen van de ex-KNIL militairen op vermeld worden. Er is al een aantal locaties aangewezen. Gezamenlijk kunnen nabestaanden bepalen op welke plek op de begraafplaats dit monument komt te staan. Nabestaanden kunnen aangeven of zij als rechthebbende wel of niet willen dat de naam van het familielid op dit monument vermeld wordt.
Bijlage 6.1 Effect maatregelen op meerjarenbegroting
Kosten
Investering
Kapitaallasten
Structurele kosten
Uitvoering
2023
2024
2025
2026
2027
Totale kosten huidige MJB - geactualiseerde versie 2023
€ 1 .849.776
€ 1.579.817
€ 1.580.163
€ 1.580.506
€ 1.580.506
Dienstverlening
Onderzoek verzelfstandiging Aula Hagestein
€ 6.250
2025
€ -
€ -
€ 6.250
€ -
€ -
Aanleg bovengrondse graven
€ 224.200
€ 6.000
2025
€ 24.200
€ 6.000
€ 6.000
Ruimtelijke kwaliteit
-Inrichting
Omvormen van de grindpaden fase 1
€ 33.333
€ 1.833
2024
€ -
€ -
€ 1.833
€ 1.833
€ 1.833
Omvormen van de grindpaden fase 2
€ 33.333
€ 1.833
2025
€ -
€ -
€ -
€ 1.833
€ 1.833
Omvormen van de grindpaden fase 3
€ 33.333
€ 1.833
2026
€ -
€ -
€ -
€ -
€ 1.833
Verbetering eenheid inrichtingselementen
€ 94.000
2024-2027
€ -
€ 23.500
€ 23.500
€ 23.500
€ 23.500
Aanpak grondwaterprobleem Lexmond - reeds begroot
€ 115.000
€ 2.492
2024
€ -
€ -
€ -
€ -
€ -
Aanpak grondwaterprobleem Meerkerk-Burggraaf - p.m.
€ 200.000
€ 4.333
na 2027
€ -
€ -
€ -
€ -
€ -
Aanpak grondwaterprobleem Everdingen - p.m.
€ 100.000
€ 2.167
na 2027
€ -
€ -
€ -
€ -
€ -
Vergroenen begraafplaatsen
€ 90.000
2024-2027
€ -
€ 22.500
€ 22.500
€ 22.500
€ 22.500
-Behoefte en capaciteit
Structureel ruimen - extra budget
€ 18.500
€ 18.500
€ 18.500
€ 18.500
€ 18.500
€ 18.500
Uitbreiding Leerdam TW- extra onderhoud - investering reeds begroot
€ 315.000
€ 9.450
€ 8.000
2024
€ -
€ -
€ 8.000
€ 8.000
€ 8.000
Herinrichting oude delen Lexmond fase 1
€ 30.000
€ 900
2024
€ -
€ -
€ 900
€ 900
€ 900
Herinrichting oude delen Lexmond fase 2 en 3 - p.m.
na 2027
Investering
Kapitaallasten
Structurele kosten
Uitvoering
2023
2024
2025
2026
2027
Herinrichting oude delen Nieuwland - p.m.
na 2027
€ -
€ -
€ -
€ -
€ -
Heringebruikname Schoonrewoerd Dorp
€ 60.000
2024
€ -
€ 60.000
€ -
€ -
€ -
Monumenten verzamelgraven
€ 50.000
2024
€ -
€ 15.000
€ 15.000
€ 7.500
€ 7.500
Uitbreiding urnenzuil Vianen - p.m.
na 2027
€ -
€ -
€ -
€ -
€ -
Uitbreiding urnengraven - urnenmuur Leerdam TW
€ 40.000
€ 1.800
2024
€ -
€ -
€ -
€ 1.800
€ 1.800
Uitbreiding voorzieningen asbestemmingen - p.m.
€ -
€ -
€ -
€ -
€ -
Begraafplaatsadministratie
Volledig en actueel maken administratie
€ 105.000
2023-2026
€ 17.500
€ 35.000
€ 35.000
€ 17.500
€ -
Bijzondere graven
Lijst historisch waardevolle graven
€ 17.750
€ 7.500
2024
€ -
€ 17.750
€ 7.500
€ 7.500
€ 7.500
Totale kosten maatregelen
€ 36.000
€ 192.250
€ 163.183
€ 117.367
€ 101.700
Totale kosten incl. maatregelen
€ 1.885.776
€ 1.772.067
€ 1.743.346
€ 1.697.873
€ 1.682.206
Baten
Opbrengsten (huidige meerjarenbegroting)
€ 948.387
€ 948.387
€ 948.387
€ 948.387
€ 948.387
Bijzondere graven
Nieuw beleid graven ex-KNIL-militairen
€ -8.570
vanaf 2024
€ -
€ -8.570
€ -8.570
€ -8.570
€ -8.570
Opbrengsten incl. maatregelen
€ 948.387
€ 939.817
€ 939.817
€ 939.817
€ 939.817
Kostendekking incl. effect beleidsplan
50,3%
53,0%
53,9%
55,4%
55,9%
Bijlage 6.2 Vergelijking regionale tarieven
In de navolgende grafieken en tabellen worden de regionale begraaftarieven van 2023 met elkaar vergeleken. De vergelijking is gebaseerd op de totale kosten in de verschillende gemeenten in de volgende situaties:
–de kosten bij de eerste begraving in een dubbel particulier graf;
–de kosten bij de begraving in een algemeen graf;
–de kosten bij de eerste plaatsing van een urn in een urnennis;
–de kosten bij de eerste plaatsing/begraving van een urn in een urnengraf.
Voor deze situaties is gekeken naar de totale kosten van:
–begraafrecht (het tarief voor het begraven van de overledene of het plaatsen van de urn);
–grafrecht/ gebruiksrecht voor de volledige termijn bij eerste uitgave (dus zonder eventuele verlenging);
–onderhoudsrecht (algemeen onderhoud en/of onderhoud grafbedekking, indien van toepassing) afgekocht voor de volledige termijn bij eerste uitgave;
–vergunning plaatsen gedenkteken;
–administratiekosten.
De grafieken en de tabellen geven de totale kosten weer van de huidige tarieven van Vijfheerenlanden (VHL 2023) en de omliggende gemeenten. Daarnaast zijn opgenomen de tarieven wanneer wordt gekozen voor handhaven van de huidige kostendekking (VHL +15) en in geval wordt gekozen voor een volledige kostendekking (VHL Kostendekkend). Voor een verdere toelichting, zie par. 6.3.